فیدیبو نماینده قانونی گروه انتشاراتی ققنوس و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی

کتاب حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی
چالش‌ها و پیامدها

نسخه الکترونیک کتاب حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی

حاشیه‌نشینی به معنای اعم، شامل تمام کسانی است که در محدوده اقتصادی شهری ساکن هستند ولی جذب اقتصاد شهری نشده‌اند، جاذبه شهرنشینی و رفاه شهری این افراد را از زادگاه خویش کنده و به سوی قطب‌های صنعتی و بازارهای کار روانه ساخته است. این افراد اکثرا روستاییانی هستند که به منظور گذراندن زندگی بهتر راهی شهرها می‌شوند. این تعریف بر مبنای دیدگاه اقتصادی بوده و بسیار کلی است و می‌توان با افزودن تعریف دیگری به غنای آن افزود؛ یعنی حاشیه‌نشین‌ها کسانی هستند که در سکونتگاه‌های غیرمتعارف همراه با ساکنان بافت اصلی شهر زندگی می‌کنند و بیش‌تر بر اثر نیروی دافعه خاستگاه اصلی خود (چون فقر و بی‌کاری) و کم‌تر تحت تأثیر عوامل جاذب شهری از زادگاه اصلی خویش (ایل، روستا، شهرهای کوچک) رانده شده و به شهرهای بزرگ‌تر روی می‌آورند. از آن‌جایی که اکثر این گروه‌ها مهارت‌های لازم را برای جذب در بازار کار شهری مانند سواد و امکانات مالی مناسب ندارند عامل پس‌راننده شهری آن‌ها را از شهر به حاشیه سوق می‌دهد. حاشیه‌نشینی شهری با وجود ارتباط انکارناپذیری که با مشکل مسکن دارد منحصرا در این مسئله خلاصه نمی‌شود، بلکه ابعاد گوناگون فرهنگی، اجتماعی و... دارد.

ادامه...
  • ناشر گروه انتشاراتی ققنوس
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 4.16 مگابایت
  • تعداد صفحات ۴۴۵ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



۱. کلیات

مقدمه

بروز ناهنجاری ها یا هنجارشکنی های اجتماعی هر جامعه ای علت هایی خاص و در واقع به پیش زمینه های موجود هر موقعیت جغرافیایی بستگی دارد. اما در یک نگاه کلی و از بالا، اگر جوامع بشری را به شکل هرمی در نظر بگیریم، در خواهیم یافت که بخش کوچکی از نوک هرم به طرف قاعده را کشورهای توسعه یافته و برخوردار متکی بر سیستم تکنوکراسی تشکیل می دهند که البته به لحاظ بروز ناهنجاری ها ممکن است مشکلات خاص خود را نیز داشته باشند. اما بقیه حجم این هرم تا سطح یک قاعده گسترده و فراخ را کشورهای توسعه نیافته یا عقب مانده و فقیر و بعضا دارای منابع سرشار پنهان متکی بر سیستم های از بن سنتی اما فشرده شده در لعاب کاریزماتیک صنعت و تکنولوژی و هژمونی نرم افزارهای متداول تشکیل می دهند که نگاهی شیفته به غرب پیشرفته و تکنوکرات دارند؛ با موجی فزاینده و جهشی از جمعیت که ناشی از توزیع نامتعادل آن در جهان و نگاهی سنتی و گاه عقیدتی ـ بومی به این مسئله است.
می دانیم که بر حسب آمارهای موجود فراوانی جمعیت در جهان سوم «جنوب»، یا به بیان بهتر جهان عقب افتاده یا توسعه نیافته، بسیار بیش تر از کشورهای جهان اول «شمال» است. به نحوی که از هر ۴ نفر در جهان، ۳ نفر در کشورهای توسعه نیافته زندگی می کنند. برآوردهای آماری نشان می دهد که نزدیک به ۸۰ درصد جمعیت جهان در کشورهای توسعه نیافته جای گرفته اند. تا ۵۰ سال آینده از هر ۱۰۰ نفر فقط ۱۲ نفرشان در کشورهای پیشرفته زندگی خواهند کرد، زیرا چنان که خوزوئه دوکاسترو گفته است بستر تنها تفریح مردم فقیر است و حاصل آن نیز چیزی جز جهش انفجاری جمعیت نیست. با ادامه این روند، خروج از دایره فقر که امروزه شعاع عملش بیش تر می شود نامحتمل تر می شود. شاید یکی از دلایل عصبانیت ها، بی طاقتی ها، طغیان ها و انقلابات مسلکی و عقیدتی در مقابل اساس و اصول موجود اجتماعی و ظهور نهضت های فکری مختلف که بیش تر طرد قراردادهای اجتماعی را به همراه خود دارد؛ همچنین بسیاری از افسردگی ها، سرگشتگی ها، آشفتگی ها و اضطراب های روانی و نگرانی نسبت به آینده ای مبهم و بالاخره از هم گسستگی انسجام و شیرازه زندگی ها از نتایج این عدم تناسب و تعادل توزیع جمعیت در جهان باشد. اما تراکم جمعیت از یک سو و توزیع نامتعادل و برنامه ریزی نشده منابع و درآمد ملی و راه حل های مقطعی و موردی و نوعا عجولانه و غیرعملی و فاقد هارمونی در بخش های مختلف یک محدوده جغرافیایی، حاصلش کندن جمعیت مولد کم توقع روستایی از روستاها و حرکت شتابان و مضطرب آن ها به سوی شهرهاست که چون غالبا اقدامی از سر استیصال و ناگزیر از سوی مردمی است که نه مهارتشان را در شهر خریداری است و نه میدانی برای تجلی آن همه تجربه دارند. لاجرم حرکتشان پدیده ای را در کلانشهرها و شهرها رقم می زند که می توان از آن با عنوان «حاشیه نشینی» نام برد که یکی از نتایج این پدیده نامیمون بروز هنجارشکنی های اجتماعی و وقوع جرم است. حاشیه نشینی از پیامدهای توسعه ناهمسو در نظام شهرنشینی است. بیش از ۵۰ درصد از جمعیت جهان در شهرها سکونت دارند، فضاهایی منطقه ای که بستری گسترده از ساختارهای خرد و کلان ارتباطی، تعارضات اجتماعی و خشونت های سازمان یافته را ترسیم می کند. بسیاری از مسائل اجتماعی ـ اقتصادی و سیاسی در کشورهای در حال توسعه ناشی از رشد و گسترش بدریخت نظام ها و فضاهای شهرنشینی بوده است (Homer-Dixon, 1995).
در روند توسعه شهرنشینی به ویژه بعد از انقلاب صنعتی و در قرن نوزدهم با دگرگونی ساختارهای اجتماعی ـ اقتصادی سنتی و توزیع نابرابر منابع و تسهیلات در فضای منطقه ای توسعه یافته مواجه بودیم که با توجه به وضع مناسبات نوین اجتماعی، ساختار از ریخت افتاده ای از توسعه را زمینه سازی کردیم. در این ساخت به نقل از چارلز آبرامز محدوده های فاقد یا تقلیل یافته ای از تسهیلات و خدمات شهری به وجود آمدند که متشکل از حاشیه نشینان بوده و این ها در چرخه شهرنشینی دروازه بانان اجتماعی(۱) نامیده شدند (زاهدی، ۱۳۸۰ :۲۵).
رشد سریع شهرنشینی و در نتیجه افزایش تصاعدی جمعیت شهری با مشکلاتی نظیر ازدیاد و گسترش مناطق زاغه ای و سکونتگاه های غیرقانونی و غیررسمی، با درصد بالای بی کاری، به وجود آمدن گروه های فقیر شهری و محرومیت از حداقل امکانات و خدمات شهری و در یک مفهوم کلی با فقر شهر همراه است. فقر شهری پدیده ای است که از عملکرد کلان ساختاری در سطوح ملی، منطقه ای و محلی ناشی می شود. قشرهای فقیر شهری برای تهیه خوراک و سرپناه برای خانواده خود به ناچار در سکونتگاه های غیررسمی و محروم شهر اسکان گزیده و معمولاً به مشاغل غیررسمی نیز مشغولند. به طور کلی تا زمانی که مناطق شهری مرکز انباشتگی مالی و اقتصادی باشند، به جذب مهاجران از روستاها و مناطق شهری کوچک تر ادامه خواهند داد. بدین ترتیب زمین های اطراف شهرها بدون هیچ برنامه و کنترلی و به طور غیرمجاز توسط مهاجران تصرف می گردد.
منابع کم مالی و نداشتن مهارت های شغلی مهاجران از یک سو و ناتوانی دولت و نهادهای امور شهری در گسترش زیرساخت ها و ارائه خدمات و ایجاد اشتغال از سوی دیگر حاشیه نشینی را به سرعت و به صورتی بی قاعده گسترش داده است.

نظرات کاربران درباره کتاب حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی