فیدیبو نماینده قانونی نشر قطره و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .

کتاب زندگی گالیله

نسخه الکترونیک کتاب زندگی گالیله به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب زندگی گالیله

کتاب «زندگی گالیله» نوشته برتولت برشت (۱۹۵۶-۱۸۹۸)، نمایش‌نامه نویس، کارگردان و شاعر آلمانی است.
برشت به عنوان برجسته‌ترین نویسنده تئاتر روایی میان مخاطبانش شهرت یافته است، اما او علاوه بر نمایشنامه‌نویس، شاعری بسیار خوش‌قریحه نیز بود.
اما مهم‌ترین عامل شهرت او در جهان، ابداع سبک فاصله‌گذاری در تئاتر است.
این کتاب نمایش‌نامه دیگری از برشت است که گالیله به‌عنوان شخصیت اصلی آن دچار داوری بی‌رحمانه درباره خود شده است.
در سراسر این متن، شاهد کوشش گالیله برای یافتن معنای واقعی علم هستیم. کوششی که تنها به طرح سؤال در آن بسنده نشده و سعی برای یافتن پاسخ‌های مناسب صورت گرفته است.
خواننده یا تماشاگر این نمایش ، به شیوه معمول با حادثه نمی‌آمیزد، بلکه به اندیشیدن وا‌داشته می‌شود. او در مقابل این اثر واکنشی منفعلانه ندارد بلکه، نیروی فعالش به کار می‌افتد و به‌جای آن‌که فقط گذرگاه احساسات گوناگون باشد، می‌تواند بفهمد و تصمیم بگیرد.
در خلاصه داستان این اثر آمده است؛ گالیله‌ئو گالیله‌ئی، معلم ریاضی در شهر پادوا قصد دارد هیئت جدید کوپرنیکی را درباره‌ی جهان به اثبات رساند.
در سال یکهزار و ششصد و نه، در ناحیه‌ی پادوا در شهر ونیز ایتالیا، در خانه‌ای محقر نور دانش می‌درخشد. گالیله‌ئو گالیله‌ئی ثابت می‌کند که خورشید ثابت است و این زمین است که می‌چرخد.
در بخشی از نمایشنامه «زندگی گالیله» می‌خوانیم»
«گالیله:(شنگول و سرحال بالاتنه‌اش را می‌شوید) شیر رو بذار روی میز، ولی کتاب‌ها رو نبند.
آندره‌آ:مادرم میگه باید پول شیر فروشو بدیم، وگرنه همین روزا دور خونه‌مونو یه خط می‌کشه، آقای گالیله.
گالیله:باید بگی دور خونه‌مون یه خط رسم می‌کنه، آندره‌آ.
آندره‌آ:خیله خب. اگه پولشو ندیم دور خونه‌مون یه خط رسم می‌کنه آقای گالیله.
گالیله:حالا اگه آقای کامبیونه، مأمور اجرا، تصمیم بگیره که صاف و مستقیم به طرف خونه‌ی ما بیاد، بین دو نقطه کدوم مسیر رو انتخاب می‌کنه؟
آندره‌آ:کوتاهترین فاصله‌رو.
گالیله:آفرین یه چیزی برات آوردم آندره‌آ، پشت اون نقشه‌ی آسمونو نگاه کن! (آندره‌آ از پشت نقشه‌ی آسمان مدل بزرگ چوبی از هیئت بطلمیوسی را بیرون می‌آورد».

ادامه...
  • ناشر نشر قطره
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 0.76 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۹۶ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب زندگی گالیله

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



۱

گالیله ئو گالیله ئی، معلم ریاضی در شهر پادوا قصد دارد هیئت جدید کوپرنیکی را درباره ی جهان به اثبات رساند.

در سال یکهزار و ششصد و نه، در ناحیه ی پادوا در شهر ونیز ایتالیا، در خانه ای محقر نور دانش می درخشد. گالیله ئو گالیله ئی ثابت می کند که خورشید ثابت است و این زمین است که می چرخد.
اطاق مطالعه ی کوچک گالیله در پادوا صبح است و آندره آ، فرزند خانم سارتی: خدمتکار گالیله، با یک لیوان شیر و اندکی نان وارد می شود.

گالیله: (شنگول و سرحال بالاتنه اش را می شوید) شیر رو بذار روی میز، ولی کتابها رو نبند.
آندره آ: مادرم میگه باید پول شیر فروشو بدیم، وگرنه همین روزا دور خونه مونو یه خط می کشه، آقای گالیله.
گالیله: باید بگی دور خونه مون یه خط رسم می کنه، آندره آ.
آندره آ: خیله خب. اگه پولشو ندیم دور خونه مون یه خط رسم می کنه آقای گالیله.
گالیله: حالا اگه آقای کامبیونه(۱)، مامور اجرا، تصمیم بگیره که صاف و مستقیم به طرف خونه ی ما بیاد، بین دو نقطه کدوم مسیر رو انتخاب می کنه؟
آندره آ: کوتاهترین فاصله رو.
گالیله: آفرین یه چیزی برات آوردم آندره آ، پشت اون نقشه ی آسمونو نگاه کن! (آندره آ از پشت نقشه ی آسمان مدل بزرگ چوبی از هیئت بطلمیوسی را بیرون می آورد.)
آندره آ: این چیه؟
گالیله: اصطرلاب. این دستگاه نشون میده به عقیده ی قدیمی ها چطور ستاره های آسمون دور زمین می گردند.
آندره آ: چه جوری؟
گالیله: خوب نگاهش کن. اول بگو ببینم چی می بینی؟
آندره آ: این وسط یه سنگ کوچیکه.
گالیله: که زمینه.
آندره آ: دور تا دورش کاسه هائی هست که روی همدیگه کار گذاشتن.
گالیله: تعدادشون؟
آندره آ: هشت تا.
گالیله: اینها گنبدهای بلورین هستن.
آندره آ: روی کاسه ها گلوله های کوچیکی گذاشتن.
گالیله: که ستاره هاست.
آندره آ: اینجا هم نوارهائیه که روی هر کدومش چیزی نوشته شده.
گالیله: چی نوشته؟
آندره آ: اسم ستاره ها.
گالیله: مثلاً چی؟
آندره آ: روی این گلوله که از همه پائین تره نوشته ماه، بالائیش هم خورشیده.
گالیله: خب، حالا خورشید رو بچرخون.

آندره آ کاسه ها را می چرخاند.

آندره آ: وای چقدر قشنگه! ولی مثل اینکه ما این وسط گیر افتادیم.
گالیله: (در حالیکه بدنش را خشک می کند) درسته. منم وقتی برای اولین بار این دستگاه رو دیدم همین احساس بهم دست داد، به بعضی ها این احساس دست میده.

حوله را به طرف آندره آ پرت می کند تا پشت او را خشک کند.

این همه دیوار، این همه کاسه، و این همه سکون، مدت دو هزار سال بشر تصور می کرد که خورشید و تمام ستاره های آسمان به دور اون می گردند. پاپ، کشیش ها، شاهزاده ها، دانشمندان، نظامی ها، تاجرها، ماهی فروش ها، بچه های مدرسه، همه خیال می کردن داخل این گنبد بلورین بی حرکت نشستن. اما حالا دیگه وقتشه که از این تنگنا بیرون بیائیم آندره آ، چون زمان قدیم دیگه گذشته و ما به دوران جدیدی رسیدیم. مثل اینکه از صد سال پیش انسان انتظار چیزی رو می کشیده، شهرها تنگند، و مغزها هم همینطور خرافاتی و طاعون زده، اما اگه تا به امروز اینطور بوده دلیل نمی شه که همینطور هم باقی بمونه، چون همه چیز به حرکت دراومده دوست من، من خوشم می آد فکر کنم که این حرکت با کشتی ها شروع شد. تا اونجائی که انسان به یاد می آره کشتی ها در امتداد ساحل می خزیدند؛ اما ناگهان سواحل رو ترک کردند و به پهنه ی وسیع دریاها زدند. کم کم در قاره ی قدیمی ما زمزمه بلند شد که قاره های جدیدی هم هست. و زمانی که کشتی های ما به این قاره ها رسیدند، از همه جا صدای خنده بلند شد که اون دریای عظیمی که اونقدر ازش وحشت داشتن در حقیقت حوضچه ی کوچیکی بیشتر نبوده. اونوقت میل شدیدی در مردم ایجاد شد که به علت و ریشه ی هر چیزی پی ببرن. چرا وقتی سنگی رو رها می کنیم به زمین می افته و چرا وقتی به بالا پرتابش می کنیم بالا می ره. هر روز چیزهای تازه ای کشف می شه تا اونجائیکه دیگه اون چیزهایی که در کتابهای قدیمی نوشته شده برای بشر کافی نیست. کم کم در ریشه ی باورهای گذشته رخنه ایجاد شده و شک و تردید جای اون رو گرفته. در نتیجه گردبادی شروع به وزش کرده که دامن های زربفت شاهزاده و کشیش های بزرگ رو بالا زده و پاهای لاغر یا چاقشونو به تماشا گذاشته، پاهائی عین پاهای ما. و کاشف به عمل اومده که توی آسمون ها هم خبری نیست. و این موضوع مردم رو به خنده انداخته.
تا اونجائیکه انسان به یاد می آره، همه تصور می کردند که ستاره ها به کاسه های بلورین چسبیدن که پائین نیفتن. حالا ما جرات پیدا کردیم و آزادشون گذاشتیم تا در فضای آزاد بچرخند، تا بدون مانع به سفرهای بزرگ برن. مثل کشتی های ما که به سفرهای بزرگ می رن. بدون مانع و زمین شادمانه به دور خورشید می چرخه و همراه اون ماهی فروش ها، بازرگان ها، شاهزاده ها و حتی خود پاپ هم با زمین به دور خورشید می چرخند. جهان یک شبه مرکز منحصر بفرد خودش رو از دست داده و دارای مراکز بی نهایت شده، به طوری که امروز هر کسی می تونه مرکز جهان باشه و ضمناً هیچکس هم نمی تونه خودشو مرکز واقعی اون بدونه.

آندره آ: حالا دیگه باید شیرتونو بخورین آقای گالیله، یه کسانی می آن دیدنتون.
گالیله: مطالبی که دیروز برات توضیح دادم روشون خوب فکر کردی؟ متوجه شدی؟
آندره آ: چی رو؟ قانون کی پرینک و چرخ فلکشو؟ (آندره آ چون کودکی است که هنوز نمی تواند اسم ها را درست یاد بگیرد، به همین دلیل به جای کوپرنیک می گوید کی پرنیک)
گالیله: بله.
آندره آ: نه چطور توقع دارین فهمیده باشم؟ خیلی سخته. من تازه اول اکتبر می رم تو یازده سال.
گالیله: اتفاقاً منم می خوام که مخصوصاً تو این چیزها رو بفهمی. من کار می کنم و به جای اینکه پول شیرفروشو بدم، کتاب می خرم که همه ی مردم این چیزها رو بفهمن.
آندره آ: ولی من می بینم که خورشید غروبها یه جای دیگه س و صبح ها یه جای دیگه. پس ممکن نیست که یه جا وایستاده باشه. ممکن نیست.
گالیله: می بینی! تو چی می بینی؟ تو نمی تونی ببینی. فقط نگاه می کنی، نگاه کردن غیر از دیدنه. (روشوئی آهنی را برمی دارد و وسط اطاق می گذارد.)
خب، این خورشیده، بشین!

آندره آ روی یک صندلی می نشیند و گالیله پشت سر او قرار می گیرد.

خورشید کجاست؟ راست یا چپ؟
آندره آ: چپ
گالیله: خب، حالا چطور می شه که به سمت راست می ره؟
آندره آ: خب معلومه وقتی که شما بذاریدش طرف راست.
گالیله: تنها راهش همینه؟ (آندره آ را با صندلی بلند می کند و به طرف دیگر روشویی می برد.) حالا خورشید کجاست؟
آندره آ: طرف راست.
گالیله: خب از جاش که حرکت نکرد؟
آندره آ: نه.
گالیله: پس چی حرکت کرد؟
آندره آ: من!
گالیله: غلطه، کله پوک، صندلی حرکت کرد.
آندره آ: با من که روش نشستم.
گالیله: صندلی زمینه، تو هم روش نشستی.

خانم سارتی برای مرتب کردن تختخواب وارد شده و این صحنه را می بیند.

خانم سارتی: با پسر من چیکار می کنید آقای گالیله؟
گالیله: دارم دیدن رو بهش یاد می دم خانم سارتی.
خانم سارتی: با گردوندنش توی اطاق؟
آندره آ: بس کن مادر تو نمی فهمی.
خانم سارتی: عجب! من نمی فهمم ولی تو می فهمی نه؟ شما مغز این بچه رو انقدر به کار می گیرین تا کم کم ادعا کنه دو دو تا می شه پنج تا، دیشب می خواست به من ثابت کنه که زمین دور خورشید می گرده، مطمئن هم هست که اینو یه آقایی به اسم کی پرنیک محاسبه کرده.
آندره آ: مگه کی پرنیکوس محاسبه نکرده آقای گالیله؟ شما بهش بگین.
خانم سارتی: پس این حرفها رو هم شما یادش دادین؟ که بره توی مدرسه انقدر جار بزنه تا آقایون کشیش ها بیان سراغ من که بچه ات حرفهای کفرآمیز می زنه نه؟ خجالت بکشید آقای گالیله.
گالیله: (در حالیکه صبحانه اش را می خورد.) سرکار خانم سارتی: نباید تحقیقاتی که آندره آ و من انجام دادیم، و پس از مدتها گفتگوی مفصل، متوجه اکتشافاتی شدیم که دیگه بیشتر از این نمی تونیم مخفی کنیم و در مقابل مردم ساکت بمونیم، دوره ی جدیدی شروع شده خانم! عصر بزرگی که زندگی در اون لذت بخشه!
خانم سارتی: صحیح! امیدوارم بتونیم توی این عصر بزرگ طلب شیرفروشو بهش بدیم آقای گالیله، (نامه ایی به گالیله می دهد.) یه آقای جوون اومده می خواد شاگردتون بشه، خیلی خوش لباسه یه سفارش نامه هم براتون آورده، امیدوارم مثل اونای دیگه ردش نکنین بره! من فکر طلب شیرفروشم. (خارج می شود)
گالیله: (با خنده) بذارید لااقل فنجون شیرمو بخورم! (به آندره آ) دیروز به یه جاهایی رسیدیم.
آندره آ: فقط برای این به مادرم گفتم که از تعجب دهنش باز بمونه. ولی آقای گالیله جور در نمی آد. شما به من گفتید که زمین هم به دور خورشید می گرده هم به دور خودش. شما صندلی رو از پهلو به دور خودش چرخوندین، نه اینطوری. اگه نه خب معلومه که من می افتادم. اینکه معلومه. چرا صندلی رو به جلو نچرخوندین؟ برای اینکه معلوم می شه اگه زمین اینجوری بچرخه من از روش پرت می شم. دیدین! این دفعه گیر افتادین.
گالیله: با این وجود من برات ثابت کردم که...
آندره آ: ولی دیشب فکر کردم اگه واقعاً زمین می چرخید شب من از سر به پائین آویزون می شدم، اینم که معلومه.
گالیله: (سیبی از روی میز برمی دارد) نگاه کن این زمینه.
آندره آ: نه آقای گالیله. دیگه از این جور مثال ها نزنین. با این کلک ها شما همیشه برنده می شید.
گالیله: (سیب را روی میز می گذارد.) خیله خب.
آندره آ: اگه کسی حقّه باز باشه با این مثال ها برنده می شه. اونجوری که شما منو دور اطاق چرخوندین من نمی تونم مادرمو با صندلی دور اطاق بچرخونم. می بینید که این مثال بدی بود. خب حالا اگه سیب زمین باشه چی می شه؟ هیچ طوری نمی شه.
گالیله: (با خنده) برای اینکه تو نمی خوای بفهمی.
آندره آ: خیله خب دوباره برش دارین. مگه می شه که من شب تا صبح از سر به پائین آویزون بشم؟
گالیله: خب، پس این زمینه و اینم تو هستی. (تراشه ای از هیزمی جدا می کند و آنرا توی سیب فرو می کند.)
و حالا زمین شروع می کنه به چرخیدن.
آندره آ: و حالا من از سر به پائین آویزون می شم.
گالیله: چه جوری؟ خوب نگاه کن. سرت کجاس؟
آندره آ: (سیب را نشان می دهد.) اونجا، پائین.
گالیله: (سیب را به عقب می چرخاند.) سر تو همیشه همون جایی که بوده نیست؟ پاهات همیشه پائین نیست؟ وقتی که اینو می چرخونم همونجور سر جات نایستادی؟

تراشه ی چوب را می گیرد و وارونه اش می کند.

آندره آ: نه پس چرا نمی بینم که می چرخم؟
گالیله: برای اینکه تو هم با زمین می چرخی. تو و هوای بالای سرت و هرچی که روی کره ی زمینه.
آندره آ: پس چرا آدم خیال می کنه که خورشید راه می ره؟
گالیله: (سیب را با تراشه ی چوب دوباره می چرخاند.) پس پائین، زمینو می بینی که همون جوری می مونه و همیشه زیر پای توئه و نسبت به تو حرکت نمی کنه. حالا بالای سرتو نگاه کن. چراغ بالای سرتوئه. خب. حالا اگه من سیب رو بچرخونم بالای سرت چیه؟ بالای سرتو نگاه کن.
آندره آ: (گردش سیب را با چشم دنبال می کند.) اجاق.
گالیله: و چراغ کجاست؟
آندره آ: پائین.
گالیله: دیدی!
آندره آ: وای این خیلی قشنگ بود. مادرم از شنیدنش از تعجب باز دهنش باز می مونه.

لودویکو مارسیلی، جوان ثروتمند وارد می شود.

گالیله: مگه اینجا شده کاروانسرا که هرکسی دلش بخواد می آد تو؟!!!
لودویکو: صبح بخیر آقا، اسم من لودویکو مارسیلیه.
گالیله: (سفارش نامه را می خواند.) شما از هلند می آئید؟
لودویکو: بله اونجا درباره ی شما خیلی زیاد شنیدم، آقای گالیله.
گالیله: خانواده ی شما در ییلاقات املاک داره؟
لودویکو: مادرم تمایل داشتن من یه خورده بگردم ببینم توی دنیا چه خبر هست، چه خبر نیست.
گالیله: اونوقت توی هلند شنیدید که توی ایتالیا مثلاً خبر من هست؟
لودویکو: و چون مادرم تمایل داشتن من در زمینه ی علوم هم چیزایی یاد بگیرم...
گالیله: درس خصوصی ماهی ده سکه.
لودویکو: به روی چشم آقا.
گالیله: علاقه تون بیشتر به چه چیزهائیه؟
لودویکو: به اسب.
گالیله: آهاه...
لودویکو: من برای علوم مغز حسابی ندارم آقای گالیله.
گالیله: پس در این صورت می شه ماهی پانزده سکه.
لودویکو: به روی چشم آقای گالیله.
گالیله: من می تونم فقط اول صبح به شما درس بدم. آندره آ این به ضرر تو تموم شد. دیگه وقتی برای تو نمی مونه فهمیدی؟ چون تو پول نداری.
آندره آ: من الآن می رم. اجازه هست سیب رو بردارم؟
گالیله: باشه (آندره آ بیرون می رود.)
لودویکو: فقط در مورد من باید یه کمی حوصله به خرج بدید. به خصوص که مسائل علمی جوری هستن که با عقل سلیم جور درنمی آن. مثلاً شما همین لوله رو نگاه کنین که الآن دارن توی آمستردام می فروشن من خیلی دقیق مطالعه ش کردم. یه جلد چرمی سبز رنگ و دوتا عدسی، یکی اینجوری، (یک عدسی مقعر را با دست تجسم می کند.) یکی هم اینجوری (یک عدسی محدب را با دست تجسم می کند.) یکیش بزرگ می کنه، یکیش هم کوچیک می کنه، ولی هر عقل سلیمی فکر می کنه قاعدتاً این دوتا همدیگرو خنثی می کنن درسته؟ ولی غلطه از توی این لوله هر چیزی رو پنج برابر بزرگتر می بینی، علم شما اینه؟
گالیله: آدم چه چیزی رو پنج برابر بزرگتر می بینه؟
لودویکو: برج کلیسا رو... کبوترها رو... هرچیزی که دور باشه.
گالیله: شما برج کلیسا رو توی این لوله بزرگتر دیدید؟
لودویکو: بله استاد.
گالیله: و لوله هم دو تا عدسی داشت؟ (روی یک تکه کاغذ خطوطی می کشد.) این شکلی بود؟ (لودویکو به علامت تایید سر تکان می دهد.) از این اختراع چند وقت می گذره؟
لودویکو: فکر می کنم فقط چند روز قبل از اینکه من از هلند بیرون بیام اختراع شده بود. بهرحال تازه به بازار اومده بود.
گالیله: (تقریباً با مهربانی می گوید.) حالا چرا حتماً فیزیک؟ چرا پرورش اسب نمی خونید؟

خانم سارتی وارد می شود ولی گالیله او را نمی بیند.

لودویکو: مادرم عقیده شون بر اینه که یه کمی علم لازمه! این روزها تو مجالس شراب خوری ها یه کمی علم چاشنی قضیه س.
گالیله: شما می تونید روی یکی از زبان های مُرده مطالعه کنید یا مثلاً الهیات آسونتره... (متوجه حضور خانم سارتی: می شود.) خیله خب شما... سه شنبه بعدازظهر بیائید. (لودویکو بیرون می رود.)
گالیله: چرا اینجوری منو نگاه می کنین؟ من که قبولش کردم.

خانم سارتی : قبولش کردین چون من به موقع اومدم تو. بازرس عالی دانشگاه بیرون منتظرن.

گالیله: حالا بازرس عالی: دانشگاه رو بگید بیان تو... مهمّه! ممکنه پونصد سکه درست شده باشه. اونوقت دیگه لازم نیست شاگرد قبول کنم.

خانم سارتی بازرس عالی دانشگاه را به داخل راهنمایی می کند. گالیله لباس پوشیدنش را تمام کرده و روی یک تکه کاغذ ارقامی یادداشت می کند.

گالیله: صبح بخیر، لطفاً یک سکه به من قرض بدین. (سکه ای را که بازرس عالی: از کیسه پول خود بیرون می آورد می گیرد و به خانم سارتی: می دهد.)
بفرستید آندره آ بره دو تا عدسی از عینک ساز بگیره، اینم اندازه هاش!

خانم سارتی تکه کاغذ را می گیرد و بیرون می رود.

بازرس عالی: برای این خدمتتون رسیدم که درباره ی تقاضای افزایش حقوق شما به مبلغ هزار سکه مطلبی عرض کنم. متاسفانه من نمی تونم این تقاضای شما رو در دانشگاه به تصویب برسونم. مطلع هستید که دروس مرتبط به ریاضیات مشتاقان چندانی نداره و عده ی زیادی رو به دانشگاه جلب نمی کنه. ریاضیات به قول معروف شغل نان و آب داری نیست. البته نه اینکه جمهوری قدر ریاضیات رو ندونه اما ریاضیات نه به اندازه ی فلسفه ضروریه، نه به اندازه ی الهیات مفید، ولی البته برای اهل فنش بی نهایت لذت بخشه.
گالیله: (روی کاغذهای خودش خم شده است) آقای عزیز، امر بنده با پانصد سکه در ماه نمی گذره.
بازرس عالی: خب شما می تونید شاگرد خصوصی درس بدید، آقای گالیله با حسن شهرتی که دارید شما شاگرد خصوصی ندارید؟
گالیله: چرا دارم، زیاد از حد هم دارم، طوری که دیگه وقتی برای تحقیقات خودم باقی نمی مونه. همش یاد می دم و یاد می دم، پس کی می تونم یاد بگیرم؟ حیف که من مثل آقایون استادان فلسفه عقل کل نیستم. من نادانم، هیچی بلد نیستم، پس مجبورم سوراخ سمبه های معلوماتو بگیرمو رفو کنم. آقا علم من هنوز تشنه ی دانستنه! درباره ی مهمترین مسائل هنوز چیزی جز یه سری فرضیه تو دستمون نیست. و اگه ما اونارو اثبات نکنیم پس کی بکنه؟
من نمی تونم تا آخر عمر توی کله ی بچه های مردم فرو کنم که دو خط موازی در بی نهایت به هم می رسن.
بازرس عالی: فراموش نکنید آقای گالیله که اگه جمهوری ما به اندازه ی بعضی از شاهزاده ها حقوق پرداخت نمی کنه، اما در عوض آزادی تحقیقات رو پشتیبانی و تضمین می کنه، در پادوا ما حتی وجود پرتستان ها رو به عنوان شنونده تحمل می کنیم و به اونها درجه ی دکتری می دیم. یه مثال خدمتتون عرض می کنم، همین آقای کرمونینی(۲) با وجود اینکه ثابت شد، تکرار می کنم آقای گالیله با وجود اینکه ثابت شد که ایشون افکار ضدمذهب رو شایع می کنن، ما نه تنها به تفتیش عقاید تسلیمشون نکردیم، بلکه با اضافه حقوق هم موافقت کردیم. برای همه ی مردم روشنه که در جمهوری ما تفتیش عقاید معنایی نداره، تفتیش عقاید اینجا رنگی نداره، تفتیش عقاید اینجا حرفی برای گفتن نداره. برای شما که منجم هستید، یعنی شغلی دارید که مدتیه به اعتقادات کلیسایی بی حرمتی می کنه، این مسئله باید خیلی مهم باشه.
گالیله: جوردانو برونو(۳) رو شما از همین جا تحویل رم دادید، چون هیات کوپرنیکی رو تبلیغ می کرد.
بازرس عالی: ما ایشون رو تحویل ندادیم به این دلیل که هیات کوپرنیکی رو تبلیغ می کرد، بلکه به این دلیل که ایشون ونیزی نبود و اینجا کرسی تدریس هم نداشت. ولی اساساً بهتون توصیه می کنم بهتره شما حرف مردی رو که توی آتیش سوزانده شده رو نزنید. چون با وجود تمام آزادی هائی که در این جمهوری وجود داره به صلاح شما نیست که اسم آدمی رو که کلیسا علناً اونو کافر و مرتد اعلام کرده جار بزنید. حتی در همین جا حتی در همین جا هم به صلاح نیست.
گالیله: دفاع شما از آزادی اندیشه برای شما کاسبی خوبیه. شما به بهانه ی اینکه در سایر جاها تفتیش عقاید آدم کشی و آدم سوزی می کنه، بهترین استادها رو با بدترین حقوق استخدام می کنید، به بهانه ی اینکه در مقابل تفتیش عقاید حفظشون می کنید.
بازرس عالی: بی انصافیه! بی انصافی! ما در مقابل علمی که شما ارائه می کنید اندازه ایی می تونیم بپردازیم که بودجه مون اجازه می ده. فلسفه ای رو که استاد کولومبا(۴) در فلورانس ارائه کرد برای شاه حداقل سالی ده هزار سکه درآمد تولید کرد، البته قانون سقوط اجسام هم که شما ارائه کردید خیلی سر و صدا کرد، طوفانی به راه انداخت، شکی نیست ولی آقایونی که در پراگ و پاریس برای شما هورا می کشند و کف می زنند، پولی از این بابت به دانشگاه پادوا نمی پردازند که ارزش کار شما رو تلافی کنه، بدشانسی شما تخصص شماست، آقای گالیله، می بینید که بهتره شما همین جا کار کنید و با همین شرایط کنار بیائید.
گالیله: (مایوس) بله. آزادی تجارت، آزادی تحقیق، یا آزادی تجارت و تحقیق. می فهمم.
بازرس عالی: این چه تعبیریه؟ آقای گالیله! من حرفهای کنایه آمیز شما رو درست نمی فهمم. به نظر من رونق تجارت جمهوری ما موضوعی قابل تحقیر و تمسخر نیست. به عنوان بازرس عالی دانشگاه طی سالیان دراز اصلاً نمی تونم با این لحن، اگه جسارت نباشه با این لحن سبک و زننده ی شما درباره ی تحقیق موافق باشم. (گالیله نگاه مشتاقانه ای به میز کارش می کند.) کافیه چشمهاتونو باز کنید و به شرایط اطرافتون نگاه کنید. ببینید که دانش و دانشمند در بعضی جاها چطور زیر شلاق اسارت و برد گی زجر می کشند. جاهایی هست که جلد چرمی کتابهای قدیمی رو می بُرند و از اون شلاق درست می کنند. در اونجاها نباید بدونیم که سنگ چطور سقوط می کنه، بلکه باید چیزهائی رو بدونیم که ارسطو در این مورد نوشته. در اونجاها چشم فقط به درد نگاه کردن می خوره. چرا باید قانون جدید سقوط اجسام رو بلد بود، وقتی فقط قانون به زانو درآمدن معتبره؟ در عوض ببینید جمهوری ما با چه شادی بی پایانی از افکار شما هرچند به زعم خودتون جسورانه باشه استقبال می کنه. قبول کنید که همین جا کار کنید، اینجا کسی مزاحم شما نیست. کسی مراقب شما نیست.
گالیله: (با ناامیدی) بله.
بازرس عالی: و اما اونچه که به مسئله ی مالی قضیه مربوط می شه،... خب باز هم چیزهائی مثل اون جدول قشنگ معروفتون درست کنید که با اون شب (با انگشتانش می شمرد.) بدون هیچگونه اطلاعی از ریاضی، خطوط منظمی رسم کرد، بهره در بهره ی یک سرمایه رو حساب کرد، نقشه ی یک بنا رو در کوچکترین یا بزرگترین مقیاس رسم کرد و سنگینی یک گلوله ی توپ رو محاسبه کرد.
گالیله: بی فایده س.
بازرس عالی: چطور؟ شما به چیزهائی که نظر مقامات عالی رو اینجور جلب کرده و اونقدر پول آورده بی فایده می گید؟ شنیدم که حتی ژنرال استفانو گریتی(۵) به کمک این ابزار می تونه ریشه ی اعداد رو حساب کنه.
گالیله: بی فایده س. ولی با این وجود شما منو به فکر انداختید. آقای پریولی(۶) شاید یکی از این وسایلی رو که منظورتونه براتون بسازم.

نقشه ای را که روی کاغذ کشیده است به دست می گیرد.

بازرس عالی: واقعاً؟ بله راه حل همینه آقای گالیله. ما می دونیم که شما مرد بزرگی هستید اگرچه گهگاه، معذرت می خوام، کمی ناراضی هم هستید.
گالیله: درسته! من ناراضی هستم و به همین دلیل اگه ذره ایی عقل داشتید باید به من مزد بیشتری می دادید. چون من از خودم ناراضی هستم. ولی شما هم منو وادار می کنید که از شما ناراضی باشم. ونیزی های محترم من تصدیق می کنم که بدم نمی آد به کارگاه های کشتی سازی و کارخانه های نظامی تون خدمتی بکنم. ولی برای من فرصتی باقی نمی ذارید تا به بررسی های علمی خودم برسم، بررسی هایی که منو به جلو می بره و در زمینه ی مطالعات علمی ضروریه. شما پوزه ی گاو خرمنکوب رو می بندید. من الآن چهل و شش سالمه و هنوز کاری نکردم که منو راضی کنه.
بازرس عالی: من دیگه بیشتر از این مزاحم نمی شم.
گالیله: متشکرم و خداحافظ.
بازرس عالی: خداحافظ (خارج می شود.)

گالیله چند لحظه تنها می ماند و شروع به کار می کند بعد آندره آ داخل می شود.

گالیله: چرا سیبو نخوردی؟
آندره آ: می خوام همین طوری به مادرم نشون بدم که زمین می چرخه.
گالیله: گوش کن آندره آ، من باید یه چیزی به تو بگم، با هیچکس راجع به نظریاتمون حرف نزن.
آندره آ: چرا حرفی نزنم؟
گالیله: مقامات عالی قدغن کرد ن.
آندره آ: ولی نظریاتمون که درسته.
گالیله: با وجود این قدغن کرد ن. البته من باید یه چیزی رو هم اعتراف کنم آندره آ، مطالبی که کوپرنیک گفته فقط یه فرضیه س. عدسی ها رو بده به من.

گالیله عدسی ها را می گیرد و مطابق طرح روی کاغذ تنظیم می کند.

آندره آ: پولی که دادین کافی نبود. مجبور شدم کُتمو گرو بذارم.
گالیله: زمستون بدون کُت چیکار می کنی؟
آندره آ: فرضیه یعنی چی؟
گالیله: یعنی چیزی رو که انسان احتمال اونو بده، ولی دلیلی برای ثابت کردنش نداشته باشه، یعنی اینکه خانم فلیچه(۷) اون پائین جلوی مغازه ی زنبیل بافی نشسته و بچه شو بغل کرده داره بهش شیر می ده، و ازش شیر نمی گیره، تا وقتی که اونجا نرفتیم و از نزدیک ندیدیم و بهمون ثابت نشده هنوز فرضیه س. در برابر ستاره های آسمون ما مثل کرمهائی هستیم با چشمان کم نور که خیلی کم می بینن. اعتقادات قدیمی که مردم اونا رو هزاران سال باور می کردن الآن دیگه داره نابود می شه. چوبی که داخل این ساختمونهای غول پیکر گذاشتن کمتر از شمعک هائیه که برای نگه داشتنشون مصرف شده، قوانین زیادی هستن که جزئی ترین مطالب رو بیان می کنن در حالیکه فرضیه های جدید قوانین کمتری دارن، که خیلی از مسائل رو روشن می کنن.
آندره آ: آخه شما همه رو برای من ثابت کردین.
گالیله: من فقط ثابت کردم که دنیا می تونه اینطوری باشه می فهمی؟ فرضیه ی درخشانیه هیچ چیز نمی تونه ردش کنه.
آندره آ: من دلم می خواد فیزیکدان بشم آقای گالیله.
گالیله: باور می کنم، چون در رشته ی ما سئوالات و ابهامات خیلی زیادی هست که باید روشن بشه.

گالیله به طرف پنجره می رود و داخل دوربین را نگاه می کند، توجهش جلب می شود.

آندره آ... آندره آ بیا جلو، نگاه کن.
آندره آ: وای یا مریم مقدس همه چیز نزدیک شده، ناقوس برج نزدیک شده، حتی حروف مسی رو هم می تونم بخونم، وای خدایا...

مقدمه

استاد حمید سمندریان همواره قصدش از ترجمه ی یک نمایشنامه اجرای آن بود. او همیشه می گفت: «وقتی نمایشنامه ای را برای اجرا می پسندم شروع به ترجمه اش می کنم، اگر نمایشنامه ای از نظر تکنیک ترجمه سخت باشد حاضرم این سختی را به جان بخرم و ترجمه های مختلف از آثار مختلف را بارها مطالعه و بررسی کنم تا به ترجمه ی درستی برسم زیرا هدف اصلی من از اجرای آن آثار آشنایی مردم با نمایشنامه ی درست است.»
در میان آثار ترجمه ی او نمایشنامه ی «زندگی گالیله» نیز از این قاعده مستثنی نبود. ضمن اینکه استاد سمندریان همواره ترجمه ی گالیله ی آقای عبدالرحیم احمدی را می ستود، بالاخص دیباچه ی شهیر این ترجمه را در باب معرفی اندیشه و آثار برتولت برشت که همواره مطالعه ی آن را به دانشجویان توصیه می کرد. اما با توجه به سلایق و شیوه ی ترجمه ی منحصربه فرد خودش، متنی تازه از گالیله را فراهم آورد، و از اوایل دهه ی ۱۳۶۰ تا دهه ی ۱۳۹۰ کوشش خود را برای کارگردانی این اثر شروع کرد که هر بار، چه قبل و چه بعد از شروع تمرین، متوقف ماند. دلایل این بارها توقف کی و کدام سالن برای اجرا نبود، اینکه چگونه و چطور اجرا شود مطرح بود.
او همیشه می گفت: «هر بار که گالیله را شروع می کنم و تمرین هایش رها می شود برای من فرصتی دوباره است که از متن چیزهای جدیدی کشف کنم و دوباره از نو کار گسترده ای را روی متن شروع می کنم، در این بین بخش هایی از متن را حذف می کنم و دوباره برای جبران این مساله ایده هایی را برای اجرا پیدا می کنم و هر بار که به یک فکر قطعی می رسم دوباره در ذهنم آن را خط می زنم، اما شک ندارم نتیجه ی نهایی اثری به شدت انسانی خواهد بود که به اندیشه ی انسان امروز نزدیک است. به دور از قطعیت و نگاه یک سویه، من می خواهم بازسازی از این نمایشنامه ارائه کنم که طبیعت و اصالت انسانی و علمی ـ تاریخی گالیله در آن برجسته باشد، بدون چسباندن مسائل سیاسی متفرقه به اطراف آن. زندگی گالیله در واقع افراطی ترین درامی است که دوست دارم آن را اجرا کنم، اما شرایط به گونه ای نیست که بشود زندگی او و سکوت تحمیلی پنجاه ساله اش را اجرا کرد. آنچه که من در این نمایشنامه می بینم رنج های یک انسان نابغه و ژنی و محرومیت های یک کاشف و چیدن بال های انسانی است که قدرت پرواز پرندگان را دارد اما در نهایت محکوم به سکوت می شود. گالیله در این محکومیت مطلق با چشمان غیر مسلح به خورشید درخشان خیره می شود و خودش را برای اثبات علم کور می کند. در واقع ما می بینیم که روزگار مرگی صوری را به گالیله تحمیل می کند ولی ذات نبوغ در او ماندگار می ماند. بنابراین مکاشفه ی من درک کردن و احساس کردن و انتقال آن رنجی است که او تحمل می کند. یعنی شکنجه ی هولناکی که برای نوابغ صدها برابر قوی تر از انسان های عادی است و کشف این انسان استثنایی در نمایشنامه برای من مهم است، حالا چقدر بتوانم در اجرا این را منتقل کنم سوالی است که هزاران بار از خودم پرسیده ام.» وسوسه و انگیزه ی حمید سمندریان برای اجرای گالیله هیچ گاه فروکش نکرد تا جایی که او اجرای این نمایش را وصیت نامه ی زندگی هنری خودش نامید. در میان اهالی تئاتر هر بار سخنی از نمایشنامه ی گالیله می آمد همسو با نام حمید سمندریان می شد.
در آخرین روزهای آماده سازی این نمایشنامه برای اجرا پیشنهاد چاپ این اثر را به استاد سمندریان دادم و او بالاخره پذیرفت ویرایش و بازخوانی های چندباره ی این اثر بالاخره به اتمام رسید و من بسیار خرسند و مفتخرم که همواره به چاپ پیش از اجرایش اصرار ورزیدم. هرچند که ما محروم ماندیم از دیدن گالیله ی حمید سمندریان اما بی شک با خوانش این نمایشنامه قدرت تحلیل و کارگردانی او را در ترجمه ی منحصربه فرد و استادانه اش تماشا و تصویر می کنیم.

حمید سمندریان
افسانه ماهیان

اشخاص نمایش به ترتیب ورود به صحنه

گالیله ئو گالیله ئی
Galileo Galilei

آندره آ سارتی
Andrea Sarti

خانم سارتی (مادر آندره آ و خدمتکار گالیله)
Madam Sarti

لودویکو مارسیلی (جوان ثروتمند)
Ludovico Marsili

پریولی (بازرس عالی دانشگاه در پادوا)
Priuli

ساگردو (دوست گالیله)
Sagredo

ویرجینیا (دختر گالیله)
Virginia

فدرزونی (تراشگر عدسی و همکار گالیله)
Federzoni

حکمران ونیز
اعضای شورا
شاهزاده ی مدیسی (امیر فلورانس)
Medicis

پیشکار دربار
عالم مذهبی
فیلسوف
ریاضی دان
یک بانوی درباری مسن
یک بانوی درباری جوان
دو راهبه
دو سرباز
یک پیرزن
یک اسقف فربه
دو دانشمند
دو منجم
سه کشیش
یک کشیش لاغر اندام
یک کاردینال بسیار پیر
کریستوفر کلاویوس (منجم)
Christophore Clavius

فولگانزیو (کشیش جوان)
Fulganzio

کاردینال مامور انکیزیسیون
کاردینال بربرینی (که بعداً پاپ می شود)
Barberini

کاردینال بلارمین
Bellarmin

دو منشی انکیزیسیون
دو زن جوان
فیلیپو موچیوس (دانشمند)
Filippo Mucius

گافون (رئیس دانشگاه فلورانس)
Gaffone

خواننده ی دوره گرد
زن خواننده ی دوره گرد
وانی (ریخته گر)
Vanni

مامور
یک کارمند عالی رتبه
مردک ناشناس
یک دهقان (مرد روستایی)
یک کشیش
نگهبانان مرزی
کاتب پاسگاه مرزی
مردها
زن ها
بچه ها

نظرات کاربران درباره کتاب زندگی گالیله

حتما بخونیدش. مسائلی که هنوز درگیرشیم. دگماتیسم! جامعه ما به شدت نیازمند فهم زحمات و تلاشهای گالیله است. عجب تشابهی!
در 6 ماه پیش توسط
برشت همه کار هاش عالین بیشتر از برشت بذارید لطفا مثل اشعار اش یا کتاب فیل
در 1 سال پیش توسط
اگر به نمایشنامه خوانی علاقه دارید خواندن این کتاب را از دست ندهید و در غیر اینصورت باز هم توصیه به خواندن می کنم شاید علاقه مند شدید!
در 1 سال پیش توسط