کتاب اورتورهای سینمایی اثر آنت اینسدرف نشر گیلگمش

اغلب ما سینما را با خاطره‌ی پایان‌ها به یاد می‌آوریم: آن ضربه‌ی آخر، آن پیچش غافلگیرکننده، یا آن تصویری که تا مدت‌ها در ذهن ما جا خوش می‌کند. کمتر پیش می‌آید که از خود بپرسیم «فیلم دقیقاً چگونه ما را به این نقطه رسانده؟ چه چیزی از همان آغاز ، بی‌که به آن آگاه باشیم، ما را در تله‌ی این روایت انداخته؟» این همان سوالی است که انت اینسدورف مورخ سینمای آمریکایی از خود پرسیده و برای پاسخ‌هایش به پیچیده‌ترین و مشهورترین نمونه‌ها سرک کشیده است. 

نوشته‌ی اینسدورف دعوتی است به دیدنِ دوباره‌ی سینما، اما این‌بار از دریچه‌ی همان نخستین لحظه‌ها. چرا که به زعم او سکانس آغازین فیلم صرفاً یک شروع نیست؛ بلکه نوعی «اورتور» است، درست مثل پیش‌درآمدی موسیقایی که تم‌ها، ریتم‌ها و تنش‌های کل اثر را در خود فشرده کرده است. اینسدورف با نمونه‌هایی برجسته (از هیچکاک و برگمان گرفته تا تارانتینو) به ما نشان می‌دهد که افتتاحیه‌ها چگونه می‌توانند حامل رمزهایی باشند که تنها در پایان فیلم معنای کامل خود را آشکار می‌کنند.

از جذاب‌ترین وجوه کتاب، شیوه‌ی خوانش آن است. اینسدورف به‌جای ارائه‌ی تحلیل‌های خشک و کلافه‌کننده‌ی دانشگاهی، نوعی «تماشای فعال» را پیشنهاد می‌کند. او از ما می‌خواهد که به جزئیات ظاهراً کوچک در فیلم‌ها توجه کنیم: حرکت دوربین، نور، صدا، سکوت، حتی مکث‌ها و غیاب‌ها. در نگاه او سکانس آغازین جایی است که فیلم با تماشاگر یک قرارداد مخفی را بنا می‌گذارد. قراردادی درباره‌ی لحن، ژانر، و حتی اخلاق روایت. او با ظرافتی کم‌نظیر به ما می‌آموزد که چگونه برخی از فیلم‌ها با فتح بابی فریبنده آغاز می‌شوند و برخی دیگر، از همان ابتدا، ما را به دل بحران پرت می‌کنند.

این همان کتابی است که حواس ما را تیز می‌کند و مردمک‌های چشم ما را در اولین مواجهات با یک فیلم گشاد نگاه می‌دارد. با این کتاب خواهیم دانست که در هر فیلمی و در همان دقایق نخست، چیزی اساسی در حال رخ دادن است. چیزی که از قضا شاید کلید فهم همه‌چیز در فیلم باشد.