کتاب صوتی حرف من دوتاست اثر جولین بارنز

آدم‌هایی هستند که می توانند در سراسر زندگی‌شان بی هیچ ظن و تردیدی مصرانه بر یک عقیده پای بفشارند و آدم‌هایی هم هستند که هر ماه و سال باورهایشان را به محک بازنگری می‌سپارند و آن‌ها را تغییر می‌دهند. حقیقت این است که وقتی واقعیت جهان مدام زیر و رو می‌شود چگونه می‌توان در برابر آن ثابت ماند و تن به هیچ واکنش و تغییری نداد؟ تغییر نگرش و عوض کردن دیدگاه از آن تجربه‌هایی است که با همه‌ی پیچیدگی‌ها و حساسیت‌هایش همواره تصویری از رشد و تفکر و حرکت رو به پیش ارائه می‌دهد است. انسان خردمند انسانی است که می‌تواند خودش را به نقد بکشد و چیزهایی را در مسیرش جرح و تعدیل کند. از آن سو نیز محال است کسی بگوید که نظرش را تغییر داده تا دیدگاهی سست‌تر و بی‌پایه‌تر را اتخاذ کند؛ عوض کردنِ نظر همیشه تلاشی است برای این‌که موضع‌مان را نسبت به پدیده‌ها را ارتقاء بدهیم.

جولین بارنز در تازه‌ترین کتابش با عنوان «حرف من دوتاست» که شامل پنج جستار کوتاه با یک ایده‌ی مشترک است، به همین موضوع پرداخته و تلاش کرده تا جوانب مسئله‌ی تغییر نگرش را با رویکردی شخصی و فلسفی بکاود. او به‌میانجی تجربه‌های روزمره و طرح ایده‌های بسیاری از نویسندگان و فلاسفه مدل‌های متفاوت تغییر نظر را شرح می‌دهد. بارنز پیش از هرچیز از خودش می‌پرسد که اصلاً چرا ما نظرهایمان را عوض می‌کنیم و علاوه بر این آیا این دگرگونی‌ها را باید نشانه‌ای از رشد و آگاهی در نظر گرفت یا فقط چیزی است حاصل گذر زمان؟

 به زعم بارنز تغییر نظر همواره آگاهانه و ارادی نیست، بلکه گاهی حاصل برخورد حافظه با احساسات و واقعیت‌های جدید است. او پس از اینکه در جستار نخست‌اش این تناقض را مطرح می‌کند که «آیا واقعاً ماییم که ذهن‌ را تغییر می‌دهیم یا ذهن است که ما را تغییر می‌دهد؟» به سراغ حافظه می‌رود تا نشان بدهد یادآوری گذشته چنان که بسیاری گمان می‌کنند تکرار عین به عین آن نیست، بلکه در حقیقت همواره با نوعی بازسازی و ویرایش آن همراه است. او به خاطره‌هایی اشاره می‌دهد که مدام دستخوش دگرگونی می‌شود و هربار با عوض شدن ما را نیز عوض می‌کند. او در عین حال به مسئله‌ی سیاست و تغییر باورها در گذر زمان نیز می‌پردازد و نشان می‌دهد که چطور تغییر شرایط اجتماعی و تجربه‌های شخصی می‌تواند دیدگاه سیاسی یا اخلاقی ما را دگرگون کند... او حتی به این ایده نیز می‌پردازد که این برداشت از ایده‌ی «تغییر نظر» نیز خود قطعی نیست و می‌تواند درآینده دستخوش تغییر شود.