کتاب پل ناپیدا اثر محسن دلیری نشر حکمت و عرفان

این کتاب با هدف بررسی میان‌رشته‌ای تجربه عرفانی، به مطالعه نسبت میان عرفان اسلامی و علوم شناختی در تبیین ساختار آگاهی می‌پردازد. مسئله محوری آن این است که تجربه عرفانی چگونه قابل فهم است و تا چه اندازه می‌توان آن را در چارچوب مدلی چندسطحی و غیرتقلیل‌گرایانه، با بهره‌گیری از یافته‌های علوم اعصاب، علوم شناختی، فلسفه ذهن و پدیدارشناسی، تبیین کرد. استدلال اصلی کتاب آن است که تجربه عرفانی را نمی‌توان به هیچ سطح واحدی از تبیین فروکاست. این تجربه دارای ساختاری چندلایه است که در دست‌کم چهار سطح به‌هم‌پیوسته قابل تحلیل است: سطح عصبی–زیستی به‌عنوان بستر مادی تحقق تجربه؛ سطح شناختی–بدنی به‌عنوان حوزه فرایندهای ادراکی، توجهی و تنظیم آگاهی؛ سطح پدیدارشناختی به‌عنوان ساحت تجربه زیسته و اول‌شخص؛ و سطح معنایی–فرهنگی به‌عنوان قلمرو نظام‌های تفسیری، نمادین و زبانی. این سطوح در تعامل متقابل با یکدیگر عمل می‌کنند و هیچ‌یک به‌تنهایی تبیین‌کننده تمامی ابعاد تجربه عرفانی نیستند.