کتاب حقیقت مراتب و سعادت انسان از منظر ملاصدرا و شیخ اشراق اثر ابراهیم توکلی جوری نشر بید

چیستی سعادت و تبیین ابعاد آن، یكی از مباحث کاربردی، جذاب، اساسی و با قدمت بسیار بالایی است كه قرن‌ها توجه ادبا، محدثان، مفسران، عالمان اخلاق و فیلسوفان اخلاق را به سوی خویش متمایل كرده است. بررسی سعادت و نقطه مقابل آن یعنی شقاوت از جمله مقولاتی است که در ادوار تاریخی مختلف، میان دانشمندان و حتی در عرف عوام، مورد بحث بوده است. زندگی جاودانه پس از مرگ، موجب شده که انسان‌ها تمام تلاش خود را به کار گیرند تا موجبات سعادت برای دنیا و به ویژه عالم پس از مرگ خود، فراهم کرده و از شقاوت دوری نمایند. به تعبیر دیگر، انسان می‌خواهد بداند که روح و نفسش چنانکه در این عالم، منفرد است، در حیات اخروی از چه رتبه‌ای برخوردار خواهد شد. این بحث نه تنها مساله ی ذهنی حكیمان گذشته یعنی سقراط، افلاطون و ارسطو، بوده است بلكه در طی قرون مختلف تا زمان حاضر، تفكر اندیشمندان مكاتب مختلف را به خود مشغول کرده است. در طول تاریخ علماء، متفکران و دانشمندان بسیاری در زمینه این مقولات به بحث پرداخته و با دیدگاهی خاص، درصدد تعریف سعادت و شقاوت بوده‌اند. علاوه بر اندیشمندان سعادت گرا، حتی اندیشمندان لذت گرا و فضیلت گرا نیز تبیین مکتب فکری خود را در گرو تبیین چیستی سعادت و ابعاد آن می‌دانند. همین که دانشمندان مکاتب مختلف به این بحث پرداخته‌اند نشانگر این است که مسأله ی سعادت از جمله مسائل چندبعدی است که دانشمندان مکاتب گوناگون هر علم، هركدام با تخصص خاص خودشان، بر آن بوده‌اند که از رازهای سر به مهر آن رمزگشایی کنند و لذا باید گفت درباره ی مسأله ی سعادت، از جهات مختلف می‌توان به مداقه و كندوكاو پرداخت.