کتاب کتاب کار گروه‌‎درمانی اثر توماس دبلیو. ترودل نشر کتاب ارجمند

هدف این کتاب تشریح تکنیک‌هایی است که اعضای گروه در مدل گروه‌درمانی سایکودرامای شناختی (CPGT) با آنها مواجه می‌شوند و آنها را به کار می‌گیرند. این مدل، مداخلات شناختی- رفتاری و سایکودراما را ترکیب می‌کند تا اعضای گروه بتوانند افکار منفی، رفتارها و الگوهای بین فردی را شناسایی کنند و آنها را تغییر دهند. این کتاب‌کار در ابتدا بر رفتاردرمانی شناختی (CBT) و سایکودراما مرور مختصری می‌کند و مفاهیم و تکنیک‌هایی که بیشترین ارتباط را با محتوای جلسات CPGT دارد معرفی می‌نماید. بخش دوم کتاب به تشریح CPGT می‌پردازد و آنچه را که اعضای گروه باید از شرکت در درمان انتظار داشته باشند بیان می‌کند. سپس مثالی از جلسۀ CPGT می‌آورد. کاربرگ‌هایی که توسط اعضای گروه در CPGT استفاده می‌شود در پیوست آمده است.

CBT را آرون تی. بک (۱۹۶۷-۱۹۷۹) پایه‌گذاری کرد که شامل تکنیک‌هایی برای چالش با الگوهای تفکر منفی و افزایش درگیری در تجربه‌های مثبت و مبتنی بر موفقیت است. گروه درمانی سایکودراما بر مبنای کارهای جیکوب‌ ال. مورِنو (۱۹۵۳) پدید آمده است و شامل تمرین‌های بین فردی و تجربی‌‌ است که موجب افزایش آگاهی و کاهش تعارضات درونی می‌شود و به این وسیله الگوهای ارتباطی منفی را تغییر می‌دهد. مدل CBT گاهی به دلیل ساختارمندی و بیش از حد منطق‌مدار بودن، مورد انتقاد قرار گرفته است (یانگ و کلوسکو، ۱۹۹۴، ۱۹۹۶؛ وولفولک، ۲۰۰۰). درنتیجه، امروزه برخی درمانگران از رویکردی مبتنی بر CBT یا رویکردهایی که التقاطی و کمتر ساختاریافته‌اند استفاده می‌کنند (کلرمن، ۱۹۹۲) و عموماً تکنیک‌هایی را به کار می‌گیرند که برگرفته از رفتاردرمانی‌شناختی و سایر درمان‌های مبتنی بر شواهد هستند. CBT رویکرد درمانی توانمند، تأیید شده و بسیار مؤثری برای بسیاری از اختلالات روانی است که از مهم‌ترین آنها می‌توان به افسردگی و اضطراب اشاره کرد. بک می‌گوید ‌«به‌کارگیری راهبردهای فعال‌سازی و جدلی توسط من، بی‌شک متأثر از گشتالت‌درمانی و سایکودراما بوده است» (اِی.بک،۱۹۹۱، صفحه ۱۹۶). سایکودراما نوعی روش التقاطی برای ارتقای تغییرات شناختی و رفتاری است. درمانگران بسیاری بر روی تلفیق CBT با مدل سایکودراما از طریق ارائه روش‌هایی که CBT درمان‌های سایکودراما را ارتقاء می‌دهد کار کرده‌اند (بوری، تردول و کومار، ۲۰۰۱؛ تردول، کومار و رایت، ۲۰۰۴)، یا سایکودراما را چنان تغییر داده‌اند که شناسایی افکار غیرمنطقی را شامل شود (کیپر، ۲۰۰۲) و یا آن را طوری به‌کار گرفته‌اند که به‌عنوان شکلی از CBT دیده شود (بیم، ۲۰۰۷؛ فیشر، ۲۰۰۷؛ تردول، تراواگلینی، ریش و کومار، ۲۰۱۱؛ ویلسون،۲۰۱۱). ترکیب این دو مدل، رویکردی تکمیلی برای راهبردهای چندگانۀ حل مسئله فراهم می‌آورد (تردول، کومار و رایت، ۲۰۰۴).

هر دو مدل CBT و سایکودراما بر شناسایی فرآیندها از طریق پرسش‌های سقراطی تأکید دارند. استفاده از تکنیک‌های ساختاریافتۀ خاص CBT (که در این دستنامه بحث شده است) در بافتار سایکودراما راه‌هایی برای تعمیق مهارت‌های خودانعکاسی، حل مسئله و تنظیم خُلق فراهم می‌آورد که می‌توانند از طریق سایکودراما تمرین شوند.

بازی نقش سایکودراما می‌تواند برای افراد، موقعیت‌هایی ایجاد کند تا راه‌های تازه‌ای برای تفکر و رفتار، خلق کنند. تکنیک‌های سایکودراما می‌تواند بداهه‌پردازی و خلاقیت افراد را افزایش دهد. به این ترتیب به تولید افکار جایگزین کمک می‌کند.

پیش از آغاز گروه، اعضای CPGT مورد ارزیابی اولیه قرار می‌گیرند. این کار با تکمیل چندین کاربرگ و پرسشنامۀ خودگزارشی که در این کتاب کار به تفصیل آمده است صورت می‌گیرد. ماهیت و شدت نگرانی‌های فعلی اعضای گروه و نیز امکان وجود بیماری روان‌شناختی در نسل‌های قبلی خانواده فرد که ممکن است بر عملکرد فعلی و سایر اطلاعات مرتبط تأثیر بگذارد، بایستی مورد توجه قرار گیرد (لیهی، ۲۰۰۳). براساس اطلاعات جمع‌آوری شده، کارگردان گروه دستور جلسه‌ای مشترک برای گروه و نیز دستور جلسۀ فردی برای هر عضو فراهم می‌کند. برای شرکت در گروهCPGT ، لزومی ندارد اعضای آن لزوماً نگرانی(های) مشابه یا اختلال(های) همانند داشته باشند؛ مسألۀ مهم‌تر آن است که شدت نشانه‌ها/ اختلال‌ها مشابه باشد (لیهی، ۲۰۰۳).

لازم به ذکر است که در این کتاب‌کار مروری بسیار خلاصه بر مفاهیم مرتبط با محتوای جلسات CPGT شده است. با استفاده از کتاب‌هایی که در بخش منابع آمده و کتاب‌هایی که در اینجا معرفی می‌کنیم می‌توانید به جزییات بیشتری دربارۀ CBT و سایکودراما دسترسی داشته باشید:

• بک، جودیت. اس (۲۰۱۱) شناخت‌درمانی: مبانی و فراتر از آن. ترجمۀ دکتر لادن فتی و دکتر فرهاد فریدحسینی. نشر دانژه.
• یانگ، جی. ای. و کلوسکو، جی. اس (۱۹۹۳). زندگی خود را دوباره بیافرینید. ترجمۀ دکتر حسن حمیدپور، الناز پیرمرادی، ناهید گلی‌زاده. انتشارات ارجمند.
• Karp, M., Holmes, P., & Tauvon, K. B. (1998). The Handbook for Psychodrama. New York: Routledge Press.