کتاب صد مانیفست اثر آلکس دانچف نشر هنوز

مانیفست‌های این کتاب، غیر از چند مورد که پیچیده‌گویی و درازنفسی‌شان بیرون از حدود حوصلۀ متن بود، همگی کامل چاپ شده‌اند. در موارد استثنا ـ مشخصاً «مانیفست سوررئالیسم» (م ۵۰) و «مانیفست دوم سوررئالیسم» (م ۵۴) ـ حذفیات با سه نقطه در قلاب مشخص شده است [...]. سایر حذفیات همگی جزیی از متن اصلی هستند. (فوتوریست‌ها به این سه نقطه‌ها علاقۀ مفرط داشتند.) اگر جایی دستکاری ویرایشی‌ای بوده، آن را هم درون قلاب آورده‌ایم.

خوانندگان آشنا با مانیفست بنیانگذاری فوتوریسم (م ۱) شاید با خود بگویند ترجمه‌ای که مأخذ این مجموعه بوده با ترجمۀ مأنوس آن‌ها فرق دارد: ترجمۀ حاضر برگرفته از ویراست جدید نوشته‌های مارینتّی است و داگ تامپسون مترجم آن است. چند مانیفست مهم و تأثیرگذار دیگر هم به تازگی از نو ترجمه شده‌اند، مثلاً «به‌سوی یک معماری» (م ۴۵) لوکوربوزیه، ترجمۀ جان گودمن، پیشرفت قابل توجهی است نسبت به ترجمۀ کهنه و نادقیق قبلی. الباقی هم با ترجمه‌ای موثق به انگلیسی برگردانده شده‌اند، گویی که از نو ترجمه شده باشند. ضبط آمریکایی لغات به ضبط انگلیسی (بریتانیایی) تغییر یافته است، اما کاربرد آمریکایی لغات (اجباراً) حفظ شده است.

مانیفست‌ها به ترتیب تاریخی و بر اساس زمان نخستین چاپ‌شان به دنبال هم آمده‌اند. آن‌ها غالباً به یکدیگر ارجاع می‌دهند یا ایده‌های یکدیگر را شرح می‌دهند. گفت‌وگوی میان آن‌ها یکی از جالب‌ترین خصوصیت آن‌هاست؛ با مرتب کردن‌شان بر اساس ترتیب تاریخی و نه بر اساس جنبش‌ها یا ایسم‌ها، واضح‌تر می‌شد به صدای این گفت‌وگو دزدیده گوش داد.

پیش از آغاز هر مانیفست، توضیحی دربارۀ منشأ و خاستگاه آن ـ مشخصاً این‌که نخستین بار کی و کجا منتشر شد ـ زمینه و بستر آن و، از همه مهم‌تر، مؤلف یا مؤلفان آن آمده است. این توضیحات خود با سه نقطۀ پررنگ از متن مانیفست جدا شده‌اند. در غیر این صورت، مداخلۀ گردآورندۀ مجموعه حداقل بوده است.

در مقدمه کوشیدیم نوعی تبارشناسی برای مانیفست‌های هنری ترتیب دهیم، خصوصیات اصلی آن‌ها را برجسته سازیم، و توجه خوانندگان را به نقاط ضعف و قوت‌شان جلب کنیم.