کتاب عدالت در حکومت مهدوی اثر سعید نیلفروشان نشر فرزانگان دانشگاه

یکی از واژه هایی که بشر همیشه با آن انس ویژه ای داشته، واژه عدالت است. عدالت، آزادی، امنیت، آسایش، آرامش و .... از کلید واژه های حیات انسانی و از آرزوهای آغازین حیات اجتماعی بشر بوده و هست. اما این آرزوی آدمی ناظر به مفهوم عدالت نبوده بلکه تحقق آن را همواره آرزو می کرده است و آنچه این واژه را در نظر او زیبا و با شرافت جلوه می داده، آرزوی دیدن عدالت در تمام مناسبات حیات بوده است. در مقابل، آن چه خاطر انسان را از خاطرة زندگی مشمئز می کرده، دیدن ظلم و تبعیض در مناسبات و تصرفات آدمی بوده است. عدالت در جامعه مهدوی در سه سطح تاریخی، اجتماعی و طبیعی(فردی) خود را به تمام مدعیان عدالت نشان می دهد و روشن می سازد که عدالت در این جامعه، انسان را بالاتر از طبیعت می بیند. عدالت مهدوی به نیاز فردی، طبیعی و غریزی انسان نظر دارد و در مقابل هر خصلت طبیعی و غریزی، حقی را قائل است و عهده دار پاسخ گویی به این حق طبیعی است. این سطح عدالت زمینه ساز پرستش فردی و تسهیل کننده تحصیل پرستش فردی است اما عدالت مهدوی در این سطح نمی ماند و به جامعه راه پیدا می کند. چرا که بر اساس انسان شناسی الهی بسیاری از استعدادهای آدمی در بستر جامعه رشد می یابد. عدالت مهدوی در این سطح هم باقی نمی ماند بلکه سطحی دیگر از عدالت نیز در حکومت مهدوی محقق می شود و آن عدالت تاریخی است. در زمان حضرت با وقوع رجعت انسان ها که بهترین خوبان تاریخ و بدترین بدان تاریخ سر از قبر بر می دارند- حضرت از اولیای طاغوت و جبهه تاریخی باطل انتقام خواهند گرفت و عدالت قضایی را در مورد آن ها اجرا خواهند کرد. به هر حال عدالت ورزی و حاکم کردن عدالت اگرچه مورد پذیرش همگان است اما آیات فراوانی از قرآن به عدالت خواهی، عدالت ورزی و عدالت خواهی تأکید کرده و عدل و قسط را به عنوان هدف اصلی رسالت پیامبران بیان فرموده است و چنانچه از روایات برمی آید، امامان معصوم که هدف پیامبران را دنبال می کنند در طول اعصار سعی بر برقراري عدل الهی داشته اند. در بین روایات متعددی که در موضوع مهدویت مطرح شده بر مسئله عدالت مهدوی تأکید بسیار شده است. با دقت در روایات می توان نتیجه گرفت که پایه و اساس حکومت حضرت را عدل تشکیل داده است. چنانچه از روایات برداشت می شود عدالت حضرت مهدی نقش بسیار مهمی در دوران ظهور ایفا می کند و یکی از مهم ترین تفاوت های حکومت جهانی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف با سایر حکومت ها، اجرای عدالت کامل در تمام جهان می باشد و از طرفی مسأله عدالت دغدغه همه اقشار جامعه بوده ولی از همان زمان که فرزند آدم، قابیل، برادرش را به ظلم کشت فساد و ظلم حاکم گشت و هیچ زمانی عدالت به طور کامل و به صورت جهانی محقق نشده است.