کتاب خاطرات امیر اسدالله علم دفتر دوم نشر انتشارات مازیار

کتاب خاطرات امیر اسدالله علم، دفتر دوم یکی از مهم‌ترین آثار خاطره‌نگاری سیاسی معاصر ایران است که به کوشش انتشارات مازیار به‌صورت کتاب متنی منتشر شده است  و در فیدیبو در دسترس قرار دارد. این کتاب ادامه‌ یادداشت‌های روزانه‌ امیر اسدالله علم، وزیر دربار محمدرضا شاه پهلوی، است و با نگاهی بی‌واسطه و جزئی‌نگر، به ثبت وقایع سیاسی، تصمیم‌های پشت‌پرده، مناسبات قدرت و فضای درونی حاکمیت در سال‌های پایانی حکومت پهلوی می‌پردازد. دفتر دوم این خاطرات، به‌دلیل صراحت بیان و نزدیکی نویسنده به کانون قدرت، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ معاصر و علاقه‌مندان به شناخت ساختار سیاسی آن دوره به‌شمار می‌آید.

خلاصه کتاب خاطرات امیر اسدالله علم دفتر دوم نوشته امیر اسدالله علم

کتاب خاطرات امیر اسدالله علم مجموعه‌ای از یادداشت‌های روزانه‌ یکی از نزدیک‌ترین چهره‌ها به محمدرضا شاه پهلوی است که با نگاهی بی‌پرده، فضای سیاسی، تصمیم‌گیری‌های پشت‌صحنه و روابط درونی قدرت در سال‌های حساس تاریخ معاصر ایران را روایت می‌کند. در دفتر دوم، علم جزئیات بیشتری از جلسات دربار، گفت‌وگوهای محرمانه، بحران‌های سیاسی، نگرانی‌های شاه و نحوه مدیریت کشور را ثبت شده است و تصویری زنده از سازوکار حکومت پهلوی ارائه می‌دهد.

ارزش اصلی این کتاب در ارائه‌ اطلاعات دست‌ اول درباره ساختار قدرت، نقش افراد کلیدی، شیوه تصمیم‌گیری در سطوح بالا و فاصله‌ میان روایت رسمی و واقعیت‌های پشت‌پرده نهفته است. خاطرات علم به خواننده کمک می‌کند تا تاریخ سیاسی این دوره را از دل تجربه‌ روزمره یکی از تصمیم‌گیران اصلی آن زمان درک کند.

معرفی نویسنده کتاب خاطرات امیر اسدالله علم دفتر دوم امیر اسدالله علم

امیر اسدالله علم از چهره‌های برجسته‌ سیاسی دوران پهلوی دوم بود که در اول مرداد ۱۲۹۸ در خانواده‌ای بانفوذ از خاندان علم خزیمه در خراسان متولد شد. او در محیطی تجددخواه و اهل فرهنگ رشد کرد و همین فضا بر شکل‌گیری نگاه سیاسی و اجتماعی‌اش اثر گذاشت. امیر اسدالله علم، پس از تحصیل در دانشگاه کشاورزی کرج، به‌واسطه‌ پیوندهای خانوادگی و سیاسی به دربار راه یافت و از دهه‌ ۱۳۲۰ وارد عرصه‌ قدرت شد. در طول سال‌های فعالیت خود، مسئولیت‌هایی چون فرمانداری بلوچستان، وزارت کشاورزی، وزارت کار، وزارت کشور و نخست‌وزیری را بر عهده داشت و از سال ۱۳۴۵ نیز به‌عنوان وزیر دربار، یکی از نزدیک‌ترین افراد به محمدرضا شاه پهلوی به‌شمار می‌رفت.

اهمیت تاریخی امیر اسدالله علم بیش از هر چیز به یادداشت‌ها و خاطرات روزانه‌ او بازمی‌گردد که بعدها در قالب مجموعه‌ «خاطرات امیر اسدالله علم» منتشر شد. این نوشته‌ها به‌دلیل صراحت، جزئی‌نگری و ثبت مستقیم وقایع پشت‌پرده‌ سیاست، به منبعی کم‌نظیر برای شناخت ساختار قدرت و تصمیم‌گیری در سال‌های پایانی حکومت پهلوی تبدیل شده‌اند. او این یادداشت‌ها را در زمانی نوشت که در مرکز قدرت قرار داشت و تقریبا هر روز با شاه دیدار می‌کرد، به همین دلیل خاطرات او تصویری بی‌واسطه و مستند از تاریخ سیاسی معاصر ایران ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب خاطرات امیر اسدالله علم دفتر دوم را بخوانیم؟

نوشته‌های این کتاب حاصل یادداشت‌هایی است که روزبه‌روز ثبت شده‌اند و همین ویژگی به متن لحنی مستقیم، دقیق و مبتنی بر واقعیت بخشیده است. خواننده با متنی روبه‌رو است که تاریخ را از خلال نگاه و تجربه‌ زیسته‌ یکی از بازیگران اصلی عرصه‌ سیاست دنبال می‌کند و همین رویکرد، اثر را به منبعی قابل اعتماد برای فهم لایه‌های پنهان تاریخ معاصر تبدیل می‌کند.

کتاب خاطرات امیر اسدالله علم دفتر دوم را به چه کسی پیشنهاد می‌کنید؟

این کتاب برای گروه‌های زیر انتخاب مناسبی است:

·   علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران و دوره پهلوی دوم؛

·   پژوهشگران و دانشجویان حوزه علوم سیاسی و تاریخ؛

·   خوانندگان علاقه‌مند به خاطره‌نگاری سیاسی و روایت‌های پشت‌پرده؛

·   مخاطبان کنجکاو درباره سازوکار قدرت و روابط دربار از نگاه یک شاهد نزدیک؛

اگر به‌دنبال درک عمیق‌تر از تاریخ سیاسی ایران از خلال اسناد شخصی و روایت‌های مستقیم هستید، این کتاب می‌تواند یکی از گزینه‌های جدی شما باشد.

بخشی از کتاب دستورنامه رابرت

در ادامه، بخشی از یادداشت‌های کتاب آمده است تا با لحن روایت، زاویه‌ی نگاه نویسنده و شیوه‌ی ثبت رویدادهای سیاسی و درباری از نزدیک آشنا شوید و تصویر دقیق‌تری از فضای کتاب به‌دست آورید:

موضوعات دیروز، دوم [اردیبهشت]، طول کشید، در عوض امروز، سوم [اردیبهشت]، خبر مهمی نبود. صبح چند تا تلگراف (برای توشیح) به سران ممالک تقدیم کردم. با تلفن راجع به مسافرت امریکا صحبت کردم. عرض کردم، با آن که مهمان رئیس‌جمهور هستند و در خانه او منزل دارند، با وصف این باید روز دوم او به دیدن شاهنشاه بیاید (توقف دو روزه در واشنگتن غیر رسمی ست)، ولی شاهنشاه مهمان رئیس‌جمهور در کاخ بلیر هاوس هستند. قبول فرمودند. به همین نحو به سفیر امریکا گفته شد. بعدازظهر پادشاه تایلند و ملکه‌اش که مهمان رسمی بودند آمدند. آنقدر که از ملکه تعریف می‌شنیدم نبود. به شهناز عرض کردم، نه تنها خوشگل نیست، کنیز شما هم نمی‌شود. خندیدند. امشب مهمانی رسمی بود، خبر مهمی نبود.  

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب

اگر خواندن این خاطرات درک شما را از تاریخ معاصر و مناسبات قدرت در دوره‌ پهلوی عمیق‌تر کرده است، آثار زیر می‌توانند مسیر مطالعه‌ شما را در همین حوزه ادامه دهند:

• کتاب یادداشت های علم جلد 1 انتشارات کتاب‌سرا
• کتاب سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی 1300 نشر پیکان
• کتاب پهلوی ها انتشارات موسسه فرهنگی هنری کتاب مرجع