کتاب اصول و مبانی اخلاق حرفه‌ای معلمان اثر محمد مردانی نشر فرزانگان دانشگاه

موضوع اخلاق حرفه اي مدت زماني است در کشورهاي مختلف و در گروه هاي شغلي و حرف مختلف مورد توجه قرار گرفته و تلاش هايي در جهت تدوين کدها و استانداردهاي اخلاقي صورت گرفته است. مدارس نيز از آن جا که به مثابه ي پيشتازان حرکت هاي فرهنگي، اجتماعي و سياسي جوامع بوده و اعتقادات و باورهاي حاکم بر آن ها، دير يا زود به کل جامعه تسري يافته و عرصه هاي تازه اي را به سوي آحاد مردم خواهد گشود، از توجه به اخلاق حرفه اي بي نياز نيستند چراکه آموزگاران و اساتید با بهره از اخلاق حرفه ای خاص و ویژه در اصول آموزش و تعلیم و تربیت می توانند در امر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان گامی مفید و محسوس بردارند. هر مجموعه‌ی سازمانی دارای کدهای اخلاقی متناسب با ساختار حرفه‌ای خود است که اخلاق حرفه‌ای نام دارد. آموزش عالی نیز نظامی حرفه‌ای است و اساتید دانشگاه‌ها به‌عنوان افرادی که مسؤولیت تعلیم و تربیت دانشجویان را بر عهده دارند باید از اصول اخلاق حرفه‌ای معلمی آگاهی داشته و به آن پایبند باشند. رعایت اخلاق آموزشی تضمین‌کننده‌ سلامت فرایند یاددهی یادگیری در دانشگاه است و موجب افزایش تعهد پاسخگویی مدرسان نسبت به نیازهای دانشجویان می‌شود. اخلاق حرفه اي به چگونگي رفتار، ادب و عمل شخص هنگام انجام کار حرفه اي مي پردازد. اين کار مي تواند مشاوره، پژوهش، تدريس، نويسندگي، طبابت يا هر شغل ديگري باشد. معلمی از شریف ترین و بزرگ ترین شغل هاست که البته گرچه در مورد اهمیت آن بحثی نیست. امام خمینی(ره) فرمودند: «معلمی شغل انبیاست» و از آنجا که انبیای الهی زیرکترین و پاک ترین و شریف ترین انسان ها هستند، روشن می شود که این شغل چقدر مهم و با ارزش است. البته برای با ارزش بودن و مقدس بودن شغل معلمی لازم نیست که در آن حتماً به مباحثی دینی پرداخته شود بلکه هر علمی که جامعه مسلمین به آن نیاز دارد اگر اصولش رعایت شود در حد خودش از شریف ترین علوم است؛ حال هر علمی که باشد حتی علمی مانند «انگل شناسی» که اگر درست به آن توجه شود قطعاً شریف و ارزشمند است. در واقع، اخلاق حرفه اي مجموعه اي از اصول و استانداردهاي سلوک بشري است که رفتار افراد و گروه ها در يک ساختار حرفه اي را تعيين مي کند و مفهوم آن از علم اخلاق اتخاذ شده است. به عبارت ديگر، مجموعه قوانين اخلاقي که از ماهيت حرفه يا شغل به دست آمده، اخلاق حرفه اي نام دارد هدف از اخلاق حرفه اي، مسؤوليت اخلاقي است که فرد در شغل خود دارد. مثلاً پزشک به عنوان يک شخص حقيقي مسؤوليت هاي اخلاقي دارد که بر گرفته از شغلي است که بر عهده گرفته است، به گونه اي که اگر شغل ديگري مي پذيرفت مسؤوليت هاي اخلاقي وي تغيير مي کرد.