کتاب طالبان از مدرسه تا امارت اثر سعید سرخی خوزانی نشر مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی

مکتب دیوبندی که از منظر فقهی حنفی و از نظر کلامی ماتریدی است از مکاتب فکری- مذهبی عمده در جنوب شرقی آسیاست. دیوبندیه تأثیر بسزایی بر عملکرد و اعتقادات بنیادگرایانه دینی به‌خصوص در افغانستان داشته است. طالبان که از دانش‌آموختگان این مکتب بوده‌اند، با تأثیرات عمیقی بر حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان، اجتماع، تعلیم و تربیت، امر به معروف و نهی از منکر، آداب و رسوم، چگونگی تعیین حاکم و روابط بین‌الملل افغانستان گذاشته است. تفاوت‌های کلامی طالبان و وهابیت در برخی موضوعات کلامی مهم مانند توحید، شفاعت، زیارت، توسل، حیات برزخ و عزاداری و تلقی از شیعیان ظرفیت برقراری ارتباط بین شیعیان و طالبان را پایدارتر می‌کند. فهم دقیق این مبانی فکری و عقیدتی می‌تواند به جامعه جهانی و سیاست‌گذاران کمک کند تا راهبردهای مؤثری برای تعامل با طالبان تدوین کنند.