
کتاب الکترونیکی پیگیری دیوانهوار نوشته فرانسیس کریک از انتشارات مازیار که با ترجمه محمدرضا توکلی صابری منتشر شده است، بیش از آنکه داستان یک کشف باشد، داستان انتخاب پرسشهای درست است. پشت نماد ساده مارپیچی DNA، آنچه مشخصات زیستی ما را شکل میدهد، انسانی ایستاده بود که بارها اشتباه کرد، تردید داشت و مسیرش را عوض کرد.
اگر تصور کردید کشفهای ناگهانی فقط با ترکیب نبوغ و پشتکار رخ میدهند، باید بدانید این همه ماجرا نیست. در کنار نبوغ و پشتکار، آزمون و خطاهای بسیاری پنهان شده است که شما آنها را نمیبینید. نقش این کتاب همین است که این بار شما را از دل تردید و بینظمی به داستان یکی از بزرگترین کشفهای زیستشناسی قرن بیستم ببرد.
کریک در این کتاب که به همت انتشارات مازیار منتشر شده است، خواننده را به دوران کلاسیک زیستشناسی مولکولی میبرد؛ اما نه بهعنوان یک مورخ یا دانشمند، بلکه بهعنوان یک بازیگر نقش اول. او نشان میدهد که علم چگونه با رقابت، همکاری، اشتباه و شانس پیش میرود و چرا برخی پرسشها، بهزعم او ارزش یک عمر پیگیری دیوانهوار را دارند.
کتاب پیگیری دیوانهوار با روایت مسیر غیرمنتظره فرانسیس کریک آغاز میشود؛ دانشمندی که پس از سالها تحصیل و پژوهش در فیزیک، در دوران پس از جنگ جهانی دوم مسیر علمی خود را تغییر داد و زیستشناس شد. کریک توضیح میدهد که چگونه پیشزمینه فیزیکیاش به او امکان داد تا نگاه متفاوتی به مسائل زیستشناسی داشته باشد. همین نگاه باعث شد که بتواند یکی از بزرگترین کشفهای زیستشناسی را انجام دهد. در واقع نگاه متفاوت او به زیستشناسی، باعث شد بهجای تمرکز روی دادهها، روی ساختار، الگو و پرسشهای بنیادی تمرکز داشته باشد و همین به کلید موفقیت او تبدیل شد.
در ادامه، کتاب به دوران کلاسیک زیستشناسی مولکولی میپردازد؛ دورهای که با کشف ساختار مارپیچ دوگانه DNA در سال ۱۹۵۳ و سپس رمزگشایی کد ژنتیکی در دههی ۱۹۶۰ شناخته میشود. کریک که در این کتاب نه بهعنوان یک دانشمند، بلکه با نگاهی درونی و شخصی، از همکاریها و رقابتهای علمی، از نقش گفتوگوها، حدسها و حتی شایعات در پیشبرد علم سخن میگوید، نشان میدهد که کشف علمی فرآیندی خطی و ازپیشطراحیشده نیست.
در روایت او، شهود و زیباییشناسی فکری هم نقش اساسی دارند. پرسشهای خوب نهتنها باید قابل حل باشند، بلکه باید از نظر ذهنی جذاب و الهامبخش هم باشند. در واقع همین ویژگیها این کتاب را جذاب کرده است. در ادامه، کتاب فراتر از DNA حرکت میکند و به پیامدهای گستردهتر زیستشناسی مولکولی میپردازد. کریک توضیح میدهد که چگونه درک سازوکارهای ژنتیکی، پلی میان تصادف و ضرورت در فرآیند تکامل میسازد و نگاه ما به حیات را تغییر میدهد. او همچنین به تجربههای شکستخورده، فرضیههای نادرست و مسیرهایی اشاره میکند که به بنبست رسیدند؛ بخشهایی که معمولا در روایتهای رسمی علم حذف میشوند، اما در این کتاب، جایگاه مهمی دارند.
فرانسیس کریک زیستشناس، فیزیکدان و عصبشناس برجسته انگلیسی است و یکی از چهرههای محوری و تاثیرگذار زیستشناسی قرن بیستم است. او در رشته فیزیک در دانشگاه تحصیل کرد، اما پس از پایان جنگ جهانی دوم مسیر علمی خود را تغییر داد و به سمت زیستشناسی رفت. نگاه او بهواسطه دید تحلیلی و ساختاری که از دنیای فیزیک وام گرفته بود، به یکی از عوامل اصلی موفقیتهایش تبدیل شد.
کریک بههمراه جیمز واتسون و موریس ویلکینز در سال ۱۹۶۲ برای کشف ساختار مارپیچ دوگانهی DNA جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی را دریافت کردند. او در سالهای بعد دامنه پژوهشهای خود را به رمز ژنتیکی، منشا حیات و در نهایت علوم اعصاب و آگاهی گسترش داد. کتاب پیگیری دیوانهوار بازتابی از همین مسیر فکری است؛ روایتی از علم به قلم کسی که خود در شکلدادن به آن نقش تعیینکنندهای داشته است.
شاید بهترین پاسخ برای این سوال این باشد که، پیگیری دیوانهوار در واقع یک کتاب علمی غیر علمی است. درواقع در این کتاب شما شاهد روایتی جذاب از یک کشف علمی بزرگ هستید. روایتی که در آن تصویر صادقانهای از چگونگی کشف یکی از مهمترین پدیدههای زیستشناسی را میخوانید.
فرانسیس کریک در این کتاب نشان میدهد که دانش علمی آنقدر که ما تصور میکنیم در مسیر قطعیت و نظم گام برنمیدارد. بلکه سفر علمی از دل جادهای پر از تردید، خطا، گفتوگو و انتخابهای جسورانه میگذرد. خواندن این کتاب به شما کمک میکند تا علم را نه بهعنوان مجموعهای از نتایج نهایی، بلکه بهمثابه فرآیندی زنده، انسانی و هیجانانگیز درک کند.
در پایان کریک افق فکری خود را به سمت مسائل حلنشدهای مانند منشا حیات، ماهیت آگاهی و کارکرد مغز میبرد. او با طرح این پرسشها، مخاطب را در پیگیری دیوانهور خود در دنیای علم همراه میکند. کتاب برخلاف سایر آثار در این حوزه که میکوشند تصویر منطقی و خشکی از علم ارائه دهند، تلاش میکند تصویر انسانی، هیجانانگیز و خلاقی از علم نشان دهد؛ علمی که نه محصول قطعیت، بلکه حاصل کنجکاوی مداوم، خطا و شجاعت دنبالکردن پرسشهایی است که ارزش یک عمر پیگیری را دارند.
· دانشجویان و پژوهشگرانی که در رشتههایی مانند زیستشناسی و علوم اعصاب تحصیل میکنند؛
· کسانی که به تاریخ علم و شناخت پشتصحنه کشفهای علمی بزرگ علاقه دارند؛
· کسانی که به فرآیند تفکر علمی، شهود و انتخاب مسئله علاقهمند هستند؛
· خوانندگانی که به زندگینامههای صرف علاقه ندارند و به روایتهای تحلیلی و فکری گرایش دارند.
در بخشی از کتاب الکترونیکی پیگیری دیوانهوار میخوانید که:
این که ردیف اسیدآمینههای یک پروتئین به شیوهی ژنتیکی تعیین میشود به ویژه ردیف بازهای یک قطعه DNA یا (RNA) اکنون خیلی مسلم است. ولی این موضوع همیشه این قدر مشخص نبوده است. پس از این که مارپیچ دوتایی کشف شد. این ایده بسیار جالبتر به نظر میرسید به قدری که جیم و من آنها را بدیهی میدانستیم. گام بعدی این بود که نشان دهیم که ژن و پروتئینی را که رمزگذاری میکند همخط (co-linear) هستند. منظورم این است که ردیف بازها در آن بخش از اسید نوکلئیک هماهنگ با ردیف اسیدهای آمینه در آن پروتئین معین بود که رمزگذاری میکرد، درست مانند این که یک ردیف رمز مورس با پیام مربوطه آن هماهنگ است.
اگر به روایت تاریخی علمی علاقهمند هستید این کتابها هم آماده کشفشدن توسط شما هستند:
| فرمت محتوا | pdf |
| حجم | 6.۸۶ کیلوبایت |
| تعداد صفحات | 237 صفحه |
| زمان تقریبی مطالعه | ۰۰:۰۰ |
| نویسنده | فرانسیس کریک |
| مترجم |