کتاب اﻟﮕﻮی ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﺤﺮانﻫﺎی ژﺋﻮﭘﻠﺘﯿﮑﯽ اثر علی ولیقلی زاده نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی

در حوزه دانش روابط بین‌الملل [و ژئوپلیتیک]، با توجه به ماهیت این علوم تعریف بحران کار ساده‌ای نیست. چرا که موضوع شناخت و نیز روش شناخت در این دانش‌ها مثل سایر علوم انسانی و اجتماعی، از جنس علوم طبیعی نیست. موضوع شناخت، دولت‌هایی هستند که فرض بر این است کاملاً عقلانی رفتار می‌کنند، در حالی که رفتار آن‌ها [بنا به ملاحظات سیاسی حکومت‌ها، منافع ملی، امنیتی، هویتی و ...] علاوه بر این که می‌تواند با پیش‌فرض‌ها ناسازگار باشد، دست کم پیش‌بینی‌ناپذیر است. فراتر از آن، ظرف و محدوده مورد مطالعه دانش روابط بین‌الملل [یا ژئوپلیتیک]، مجموعه وسیع نظام بین‌الملل [و نظام ژئوپلیتیکی] است که مطلقا قابل مقایسه با آزمایشگاه شیمی نیست. روش شناخت نیز بی‌گمان از جنس پوزیتیویستی یا آزمایشگاهی نیست و نمی‌تواند باشد. از سوی دیگر تعاریف ارائه شده یا به اندازه‌ای خاص هستند که نمی‌توان آنها را به انواع دیگر موقعیت‌ها تعمیم داد و یا به قدری کلی هستند که تمایز میان موقعیت‌های متفاوت بحرانی و غیربحرانی را مشخص نمی‌کنند. همچنین این امکان وجود دارد که نتوانیم از تعاریفی که در چارچوب رشته‌های دیگر از مفهوم بحران به عمل آمده است؛ آنها را در حوزه دانش روابط بین‌الملل [یا ژئوپلیتیک] مورد استفاده قرار دهیم (واعظی، 21:1390).