کتاب ثروتمندترین مرد بابل اثر جورج‌اس. کلاسن نشر انتشارات نگاه نوین

تا سال‌ها هر وقت اسم کتاب «ثروتمندترین مرد بابل» به چشمم می‌خورد، فکر می‌کردم یک رمان است و از آن‌جا که اولین و آخرین رمانی که در عمرم خوانده‌ام «بیست‌هزار فرسنگ زیر دریاها» اثر «ژول ورن» بود و چندان به این گونه‌ی ادبی علاقه نداشته‌ام، بنابراین نمی‌توانستم با این اثر در همان وهله‌ی اول ارتباط برقرار کنم. تا این‌که از سوی «حسین یاغچی» سرویراستار مجموعه پیشنهاد شد این کتاب کلاسیک را هم در مجموعه‌کتاب‌های ضروریات موفقیت منتشر کنیم. وقتی این اثر را خواندم، متوجه شدم تا چه‌حد درس زندگی و کامیابی در خود دارد و تا چه میزان روایت متفاوتی از موفقیت و توانگری ارائه می‌دهد و با گذشت نزدیک به صد سال از انتشار آن، این متفاوت‌بودن همچنان به‌چشم می‌آید و تاثیرگذار است. این کتاب در طول صد سال گذشته با نسل‌های مختلف ارتباط برقرار کرده و برای‌شان راه‌گشا بوده است. چه آن نسلی که در فاصله‌ی دو جنگ جهانی با این کتاب آشنا شد و در میانه‌ی رکود بزرگ اقتصادی از آن به‌عنوان بَلَد راه، یاری گرفت و چه نسل‌هایی که بعد از آن آمدند و در عصر تکنولوژی‌های رنگارنگ که تا به امروز ادامه دارد، زبان و منطق آن را مصداق امروز خود دانستند و از آن، طریق کامیابی مالی جستند. خودِ کتاب هم با زمان و زبان روایتی که برای خود برگزیده، بر ازلی‌بودن محتوای خود تاکید دارد. «جورج اس. کلاسن» در این کتاب سراغ دوره‌ای تاریخی در سیاره‌ی زمین رفته است که بس دور می‌نماید. اما نویسنده با این انتخاب نشان می‌دهد قوانین حاکم بر توانگری مالی، زمان و دوره نمی‌شناسند و با به‌کار بستن اصول ابدی آن‌ها می‌توان بهترین‌ها را رقم زد.

اما کتاب ثروتمندترین مرد بابل از جنبه‌ای دیگر هم قابل بررسی‌ست. کتاب‌های بسیاری در حوزه‌ی موفقیت بوده‌اند که برای انتقال محتوای خود به مخاطب از رویکرد داستانی استفاده کرده‌اند. اما اهل فن می‌دانند تا چه حد داستان‌های به‌کار رفته در این کتاب‌ها جذابیت‌های داستانگویی ندارند و غلبه‌ی آموزش بر شاخ‌وبرگ‌های کنجکاوبرانگیز داستانی در آن‌ها به‌شکل پررنگی در آن‌ها دیده می‌شود. اما حسابِ کتابِ ثروتمندترین مرد بابل از بقیه جداست. کتاب از آن‌جا که روایت خود را به دوران باستان برده، از همان ساختار روایتی استفاده می‌کند که شاید سرآمدترینش در این گونه داستان‌های هزارویک‌شب باشد. داستان‌هایی که از یک موقعیت ساده شروع می‌شوند و به دوردست‌ها می‌روند و شخصیت‌های مختلفی را داخل قصه می‌کنند و در پایان این هزارتو، نکته‌ی پندآموز نویسنده عیان می‌شود و مخاطب را به نتیجه‌ای می‌رساند که نویسنده در نظر دارد. ثروتمندترین مرد بابل هم از همین روش برای جذاب‌کردن محتوای خود استفاده کرده است و نتیجه، اثرگذاری این کتاب در یک قرن اخیر است.