کتاب شکل شناسی در ادبیات فارسی اثر سیاوش سرفراز نشر گیوا

می‌توان گفت، سعدی در مرتبۀ سخنرانی و بلاغت از بزرگ‌ترین گویندگان و سخنرانان زبان فارسی است و در فصاحت و صفت سهل و ممتنع و انسجام، پایگاه کلام را از ثری به ثریا برده و در مقام سخن، را به جایی رسانیده که دست کمتر نویسنده و چکامه سرایی بدان می‌رسد. وی در فصاحت و عذوبت و شیرینی گفتار و اسلوب نغز و بدیع و قوت بیان و قدرت ادای معانی در میان نویسندگان و اهل ادب بی نظیر است. لطافت را با ظرافت می‌آمیزد و عروس معانی را به نیکوترین زینت و لباس می‌آراید و در معرفی افکار عامه می‌گذارد که همه کس می‌فهمد و بی رنج و زحمت آن را درک می‌کند و می‌فهمد (انوری، ۱۳۸۴: ۳۵). شاید هیچ شاعر و نویسنده دیگر ایرانی شهرت و مقبولیتی را که سعدی در ایران و در سراسر قلمرو زبان فارسی کسب کرده، به دست نیاورده باشد و این امر بی تردید به خاطر برتری، ابتکار و توانایی‌هایی است که شیخ شیراز در تمام فنون و انواع شعر و نثر به دست آورده؛ وی معمار بزرگ نثر فارسی، استاد مسلّم غزل عاشقانه و ممتازترین سراینده شعر تحقیقی و تعلیمی در زبان و ادب فارسی است. -بخشی از مقدمه-