این کتاب به صورت خاص برای دو گروه تدوین و نگاشته است. برای مدیران دیوان محاسبات کشور که باید در خصوص اجرای حسابرسی عملکرد تصمیم بگیرند که این دیوان به چه نوع راهبردهایی نیاز دارد و چه میزان زمان و هزینه باید صرف کنند تا با اجرای آن راهبردها به اهداف و چشمانداز مطلوب دست یابند و برای پژوهشگران، دانشجویان و سایر کسانی که علاقهمند به یادگیری و انجام پژوهش در حوزه حسابرسی عملکرد هستند. در واقع مطالبی که در این کتاب آورده شده است مدیران دیوان محاسبات کشور، دستگاههای نظارتی و اجرایی، دانشجویان، پژوهشگران، برنامهریزان و سایر علاقهمندان را با عوامل راهبردی و راهبردهای حسابرسی عملکرد آشنا و آماده میکند. از اینرو کتاب حاضر در قالب هفت فصل و به شرح زیر پاسخگوی این نیاز است:
کتاب با تشریح مفهوم و انواع حسابرسی در فصل اول شروع شده است، در این فصل مفاهیم گوناگون حسابرسی و انواع مختلف آن شامل حسابرسی مالی، رعایت، داخلی، عملیاتی و عملکرد تشریح شده است. حسابرسی میزان مطابقت ادعاها را با حقایق بررسی میکند و نتایج را با رعایت بیطرفی و بیان صادقانه برای ذینفعان ارائه مینماید.
در فصل دوم با توجه به محوریت کتاب که حسابرسی عملکرد است، تاریخچه، مفهوم، دیدگاههای مختلف، کاربردها، اهداف این شیوة حسابرسی تشریح شده است و با توجه به ارتباط نزدیک که حسابرسی عملکرد از لحاظ مفهومی و عملی با حسابرسی عملیاتی دارد وجوه تمایز این دو نوع حسابرسی بحث شده است. حسابرسی عملکرد بررسی مستقل کارایی و اثربخشی اقدامات، برنامهها و دستگاههای دولتی است که با توجه به صرفة اقتصادی انجام میشود و هدف آن راهبری بهسوی اصلاح امور است.
در فصل سوم مبانی مدیریت راهبردی با هدف آشنایی با شیوه شناسایی عوامل راهبردی و تدوین راهبردها تشریح شده است، روشهای شناسایی راهبردها تبیین و ویژگی روش سوات و ساختاری – تفسیری ارائه گردید. مطالب این فصل به عنوان مقدمهای برای آشنایی با چگونگی شناسایی راهبردهای حسابرسی عملکرد میباشد.
در فصل چهارم روش پژوهش شناسایی عوامل راهبردی و تدوین راهبردهای حسابرسی عملکرد برای دیوان محاسبات کشور ارائه شده است و چگونگی مراحل انجام پژوهش و قلمروهای مکانی، زمانی و موضوعی پژوهش، جامعه و نمونة آماری و مفاهیم عملیاتی بحث شده است.
در فصل پنجم نتایج و یافتههای توصیفی ارائه شده است، این فصل شامل تشریح ویژگیهای جمعیتشناختی نمونه آماری از ابعاد جنسیت، مدرک تحصیلی، میزان سابقة کاری، میزان سابقة مدیریت و رشتة تحصیلی میباشد که در قالب جدول و نمودار ارائه شده است.
در فصل ششم عوامل راهبردی حسابرسی عملکرد در دیوان محاسبات کشور تشریح شده است، در این فصل چگونگی شناسایی عوامل راهبردی و کسب اطمینان از صحت آن، طیقهیندی عوامل راهبردی در قالب نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصتها و تهدیدها، ارتباط میان عوامل راهبردی بر اساس تحلیل ساختاری – تفسیر، مدل ساختاری – تفسیری و تحلیل میکمک عوامل راهبردی حسابرسی عملکرد در دیوان محاسبات کشور ارائه شده است.
در فصل هفتم راهبردهای حسابرسی عملکرد در دیوان محاسبات کشور تشریح شده است، در این فصل چگونگی شناسایی راهبردها بر اساس تکنیک سوات، تعیین راهبردهای مبناء و باقیمانده، کشف ارتباط میان راهبردها بر اساس تحلیل ساختاری – تفسیر، مدل ساختاری – تفسیری و تحلیل میکمک راهبردهای حسابرسی عملکرد در دیوان محاسبات کشور ارائه شده است.
کتاب بر اساس واقعیتها و وضعیت حسابرسی عملکرد در دیوان محاسبات کشور تألیف گردیده و تلاش شده کلیه عوامل مؤثر بر اجرای حسابرسی عملکرد شناسایی و به صورت مطلوب در قالب نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها در ماتریس سوات جایگاه یابند.
در تألیف اثر دقت کافی اعمال شده، هر چند ادعا نمیکنم که این کتاب بدون اشکال است. پیشاپیش از انتقادهای سازنده و راهنماییهای همکارانم در دیوان محاسبات و دانشگاههای کشور، دانشجویان عزیز، پژوهشگران، مدیران، برنامهریزان، استراتژیستها و سایر فعالان در دستگاههای نظارتی و اجرایی کشور سپاسگزاری مینمایم.