کتاب مشاهیر معماری ایران و جهان، واگنر اثر آگوست سارنیتز نشر و گروه نشریات یزدا

اوتو واگنر در سال ۱۹۰۹ بنای یادبودی را با عنوان «فرهنگ» طراحی کرد؛ البته ساخت آن هیچ گاه انجام نشد. پیش نویس طراحی این بنا، پاستون سرامیکی سفیدی را نشان می دهد که توسط شش ستون نگه داشته شده است. تندیس زنی با پوشش باستانی و سینه های برهنه روی پاستون قرار گرفته است. دردست چپ زن، یک عصای سلطنتی طلایی قرار دارد، او سوار بر پلنگی مزین به طلاست. نمی توان انکار کرد که این تصویر نمادی از رام کردن خوی پلید آدمی و مظهرهمان رساله ی تهذیب است که دوست اتریشی واگنر، زیگموند فروید، تقریبا درهمان دوره از آن به عنوان شرط لازم در گسترش فرهنگ یاد کرد. دلمشغولی بی حدوحصر واگنر به تاریخ فرهنگی، به ویژه به فرهنگ های شرق باستان؛ تفسیر جامع تری با خود به همراه داشت. با احترام به شخصیت های کهن و نامدار مشرق زمین همچون ایشتار آستریت ، سایبل یا همتای آنان در روم، مانند ماگنا ماتر ، هیچ کدام نمی توانستند بهتر از خود مادر اعظم در این تندیس زنانه تجلی یابند. برای او پلنگ یا شیر موجودات مقدسی بودند. مادر اعظم از ماهیت چندگانه ای برخوردار بود. او الهه ی عشق و جنگ و همزمان الهه ی باروری و زندگی بخشیدن بود، درعین حال الهه ی مرگ هم بود و زندگی را می ستاند.