کتاب نقش اهل بیت در بنیان گذاری جماعت صالحان جلد 7 اثر محمدباقر نشر مجمع جهانی اهل بیت

شعائر یکی از محورهای ثابت شریعت اسلام به شمار می روند؛ چرا که شعائر نشان از نیازهای ثابت انسانی در زندگی اجتماعی انسان دارند و بنابر این با تغییر شیوه های زندگی اجتماعی یا شرایط پیشرفت های مدنی در زندگی انسان تغییر نمی کنند. این ثبات، از رهگذر نقشی ناشی می شود که شعائر ایفاگر آن هستند و نشان از همان نیازهای ثابت زندگی انسان دارند؛ نیازهایی که در چهار محور ذیل قابل بررسی است: اول: شعائر چارچوبه ای است که وجود هر جمعیتی را از گسیختگی مصون داشته، همبستگی و وحدت آن را حفظ نموده، از تفرقه و تجزیه آن جلوگیری می کند و این یک نیاز ثابت در زندگی انسانی است. دوم: این شعائر نقش مهمی در تشخیص هویت جماعت صالحان و استحکام وابستگی آن به اسلام داشته، موجب امتیاز و تفاوت این طایفه با سایر تشکل ها نیز می باشد؛ بدان سان که اصالت امت و استقلال شخصیتی آن را محقق ساخته، احساس سربلندی و کرامت و وابستگی به اسلام را در آنان ازدیاد بخشیده و روشن است که نیاز به استقلال و عزت و کرامت نیز از نیازهای ثابت انسانی می باشد. سوم: این شعائر در تحقق اساسی ترین هدف رسالت که روشنگری الهی و ایجاد تغییرات بهینه اجتماعی است نیز دارای نقش هستند. این شعائر عبارت از سلسله رفتارها و گفتارهایی هستند که بر حالات احساسی، عاطفی وعقلی انسان تأثیر مستقیم دارند؛ این تأثیر در شخص انجام دهنده شعائر، در اثر فعالیت مستمر و تطابق دائم ظاهر و باطن و شکل و محتوا انجام می شود. علاوه بر این، انجام این شعائر در وضعیت کلی اجتماع و شئون مختلفِ دیگر افراد جامعه نیز تأثیرگذار می باشد. این تأثیر از طریق عرفیات عمومی که شعائر ایجاد کرده و گاه ممکن است تأثیری بیش از قوانین و تشریعات داشته باشد، به انجام می رسد. بنابر این شعائر می تواند به صورت فعال در ایجاد حالت ثبات، استقرار و انسجام در فرد و جامعه نقش داشته باشد. چهارم: این شعائر دارای آثار و مضامین مختلفی است که می تواند پاسخگوی چندین نیاز ثابت انسانی باشد؛ نیاز تربیتی، مانند ایجاد عرف عمومی که در کنترل رفتار اجتماعی افراد نقش بسزایی دارد. نیاز سیاسی، که در ضمن انجام شعائر به صورت دسته جمعی به وجود می آید، مانند حالتی که در نمازهای جمعه و جماعت و یا مراسم حج ملاحظه می شود و مظهر قدرت این تشکل و پیوند و عزت و کرامت آنان بوده، به واسطه حرکت منسجم با سایر افراد جامعه، حالت ترس و تردید را که ممکن است در بعضی از افراد پیدا شود، از میان می برد.