در این کتاب تلاش شده است که در قالب دو بخش به این دو مسئله در ایران پاسخ داده شود. در بخش اول، مبانی نظری و الگویی آیندهنگاری بررسی شده است. آیندهنگاری الگویی فکری است؛ یعنی شامل مجموعهای از پیشفرضها، ابزارهای نظری و روشی، حوزههای موضوعی و رویکردها میشود. بدون درک مبانی نظری آیندهنگاری و با فروکاستن آن به ترفند و استفاده از آن در چارچوبِ تفکّرات قدیمی، نتیجهای مطلوب به بار نخواهد آمد. از این منظر، شناخت مبانی نظری آیندهنگاری که مبتنی بر مباحث فلسفی، جامعهشناختی و جهتگیریهایی در سیاستگذاری علم و فناوری است، ضرورت مییابد.
در بخش دوم، در قالب معرفی مدل استاندارد طراحی و اجرای آیندهنگاری که مورد استفاده و مبنایِ توافق متخصصان این حوزه در همه جایِ جهان و بهویژه در اروپا است، به مباحث اجراییتر آیندهنگاری اشاره شده است. این بخش که شامل فصول چهارم تا یازدهم است، عملاً راهنمای گام به گام طراحی، اجرا و ارزیابی آیندهنگاری است که در هر آیندهنگاری جامع همه این مراحل باید بهطورکامل اجرا شود. در هر فصل، اقدامات لازم و گزینههای ممکن برای اجرای اقدامات و ارتباط آنها با سایر بخشهای آیندهنگاری توضیح داده شده است.