هنر خوب زندگی کردن
Loading

چند لحظه ...
جاجُخوُن

جاجُخوُن
(یاریارهای لُری)

نسخه الکترونیک جاجُخوُن به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق اپلیکیشن رایگان فیدیبو در دسترس است. همین حالا دانلود کنید

با کد تخفیف hifidibo این کتاب را در اولین خریدتان با ۵۰٪ تخفیف یعنی ۵,۰۰۰ تومان ارزان‌تر بخرید!

درباره جاجُخوُن

تک بیت های «یار یار»، فریاد موزون و برون ریز شاعر در موضوعاتی نظیر: شکار، زندگی ایلی و قبیله ای، ییلاق و قشلاق، کوچ عشایر، سنت های بومی و عشیره ای، باورهای همگانی، راستی و انسان مداری، عشق... بوده و عموما با تاکیدی بر فرهنگ های قومی است، که سینه به سینه و به شکل داستانی روایت شده اند. شاعر بومی با «یار یار» وزن می شود. یار یار تک بیتی است که علی الاصول، قرار است، بر مبنای «کم گوی و گزیده گوی چون دُر» باشد. «یار یار» باید مصداق گفته ی شیخ سعدی باشد، که می فرمایند: «اگر در سرای سعادت کس است ز گفتار سعدیش حرفی بس است»، و یا این که «من آن چه شرط بلاغ است با تو می گویم، تو خواه پند گیر، خواه ملال»؛ این گونه ی شعری شناسنامه و سجل ادبی قوم لر است و به نظر نگارنده بر تمام گونه های دیگر شعری برتری بلامنازعی دارد. از نظرگاه تاریخی و تا جایی که انگشت اشاره ی تاریخ ادبیات استان به ما نشان می دهد، یار یار از سال ۱۲۵۷ خورشیدی (تولد کا محمد علیزاده، وفات نامعلوم) به بعد نظم و نسق خاصی را گرفته، اگر چه محتملا قبل از ایشان هم بیت هایی – از شاعران بی نام و نشان- در قالب «یار یار» در میان مردم رایج و متداول بوده است. بعد از زنده یاد علیزاده، شاهد شاهکارهای زنده یاد خداکرم خان بویراحمدی (۱۲۶۰ - ۱۳۱۸) هستیم و در نهایت زنده یاد شیخ علی مراد تنهایی (۱۲۹۳ – ۱۳۷۶) این سلسله ی مستحکم یار یار را هدایت نموده است. خوانش «یار یار» در استان کهگیلویه و بویراحمد به ۵ دسته قابل تقسیم بندی هستند: ۱. خوانش به سبک زیلایی؛ مختص گویش کهگیلویه و دیشموک؛ که با تحریرهای بلند و غالبا یکنواخت همراه است. ۲. خوانش به سبک نشمین؛ یا گویش چرامی که در تحریرهای مرحوم شیخ علی مراد تنهایی نمود دارد. در این سبک از واژه هایی نظیر «نشمین» و «کافر دِ» استفاده می شود. ۳. خوانش به سبک باوی؛ این سبک با گام های آوایی کوتاه شروع می شود و بغض فوق العاده ای در آن نهفته است. تحریرهای سبک باوی، عموما گام های بلند ندارد. ۴. خوانش به سبک بویراحمدی؛ گویش یاسوج و سی سختی، این تحریرها عموما بلند و گام های تیزتری دارد. و عمدتا با «هَیی» شروع می شوند. ۵. خوانش به سبک اَرجان؛ گویش بهبهانی؛ در خوانش این نوع از یار یار، تحریرها لرزان هستند و با واژه ی «بگو» آغاز می شود. این کتاب که مجموعه ای به تعداد ۱۲۷ یار یار لری است، که بر اساس بیان فونتیک (آوانگاشت) و به منظور روان خوانی نگاشته شده اند. در این مجموعه تلاش فراوانی شده است تا نام مکان ها و ایل های استان به صورت بسیار شیوایی بیان شوند و عنوان کردن قریب به ۷۰ نام مکان و ایل در قالب یار یار به زیبایی و مانایی شعر افزوده است. زنده نگه داشتن «یار یار»، زنده نگه داشتن پرنده ای بیمار است که جوجه هایش تازه سر از تخم درآورده اند. و بی شک، ادامه ی زندگی برایشان یک معجزه است. بدیهی است که احیای این گونه ی شعری، اولویت اول در فرهنگ قوم لر خواهد بود. با امید به این که با سرودن و خوانش «یار یار» این میراث سترگ و بزرگ را به نسل آینده انتقال دهیم. سخن آخر این که: یار یار باید زنده بماند و زندگی کند. یار یار هرگز نمی میرد، و عمری به درازای قوم لر دارد.

ادامه...

مشخصات جاجُخوُن

نظرات کاربران درباره جاجُخوُن