فیدیبو نماینده قانونی موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب گام به گام با امام

کتاب گام به گام با امام
۴

نسخه الکترونیک کتاب گام به گام با امام به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب گام به گام با امام

گام به گام با امام، مجموعۀ گفتارها و مصاحبه‌ها و مقالاتِ سیدموسی صدر، ترجمۀ مجموعۀ دوازده جلدی مسیره الإمام السید موسی صدر است. این اثر از نوع کتاب‌های مرجع است که ترجمه و تکمیل آن به زبان فارسی نیازمند مقدمات و اقدامات متعدد و متنوع بوده است. فرآیند آماده‌سازی این مجموعه، از جمله انتخاب و گزینش مترجمان و ویراستاران و مدیریت ترجمه و ویراستاری‌های مکرر زبانی و فنی و محتوایی و نمونه‌خوانی‌های متعدد و طــراحی و صفـحه‌آرایی و چـاپ و مآلاً، ساماندهی گروه پنجاه نفـری تولید این اثر حتی‌المقدور با دقت و وسواس صورت گرفته است. دغدغۀ عمدۀ ما آن بوده است که گام به گام با امام، درعین برخورداری از زبانی شـیوا و امروزین، با کمـترین نقص و خطا و بیشترین امانتداری‌ و وفاداری به متن اصلی عرضه گردد.

ادامه...
  • ناشر موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 3.74 مگابایت
  • تعداد صفحات ۳۷۹ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب گام به گام با امام

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

۴/ ۲/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۰۴-۰۲-۷۴]
ب. امام صدر در گفت وگو با مجله الدیار گفت که دیگر مطمئن است که حل مسائل طبقات محروم و مناطق عقب مانده از طریق گفت وگو و طرح مطالبات و همکاری با دولت امکان پذیر نیست. وی گفت: «جنوب فرزندی بیمار است و مستحق رسیدگی و توجه است.» وی درباره روابطش با ایران گفت که سازمان اطلاعات ایران روابط وی را با حکومت تیره کرده است. در خاتمه امام صدر گفت: «در برابر بحرانی که اسرائیل به وجود آورده است، باید به اهمیت ارتباط عمیق میان منافع لبنان و منافع کشورهای عربی توجه کنیم.»
۵ /۲/ ۱۹۷۴
[الجریده - النهار]
الف. روز گذشته امام صدر و عده ای از نمایندگان، ناهار را میهمان عبداللطیف الزین، نماینده مجلس، بودند و درباره اوضاع کشور تبادل نظر کردند. آقای عبداللطیف الزین سخن قبلی خود را تکرار کرد و گفت که کسانی که به امام صدر انتقاد و حمله کرده اند، از تحقق حتی یکی از خواسته های جنوب عاجز مانده اند و از اینکه امام صدر برای تحقق این خواسته ها و اعتلای سطح شیعیان به سطحی درخور تلاش می کند، خشمگین شده اند. الزین درباره حمله بعضی سیاستمداران به امام صدر گفت: «همه می دانند که امام صدر، چه در گذشته چه در حال حاضر، مشکل شخصی با افراد یا رهبران سیاسی نداشته است. تلاش های او در چارچوب اختیارات اوست. از جمله این اختیارات بنابر قانون مجلس اعلای شیعیان، تلاش برای احقاق حقوق شیعیان است.»
۵/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
ب . روزنامه النهار فاش کرد که شهردار غازیه، محمد قاسم خلیفه، ظهر روز جمعه اول فوریه، قبل از رسیدن امام صدر به این شهر، اقدام به بستن حسینیه شهر کرده است. امام صدر که قصد داشت در این حسینیه به مناسبت روز عاشورا سخنرانی کند، با استاندار جنوب تماس گرفت و وی را از این امر آگاه و تاکید کرد که قصد دارد وارد غازیه شود و در حسینیه شهر سخنرانی کند. در پی آن، استاندار جنوب با شهردار غازیه تماس گرفت و گفت که این حق امام صدر است که در حسینیه شهر سخنرانی کند و هرکس مانع این کار شود، مورد پیگرد قانونی قرار می گیرد. خلیفه، شهردار غازیه، فوراً با امام تماس گرفت و از طرف اهالی شهر غازیه وی را دعوت کرد. همچنین، برنامه ای برای جلوگیری از ورود امام صدر به شهر یاطر تنظیم شده بود. اما امام برای جلوگیری از ایجاد مشکل بین اهالی شهر، استاندار جنوب را مطلع ساخت و استاندار نیز گروهی از نیروی انتظامی را برای محفاظت از امام صدر و تسهیل وظیفه دینی وی اعزام کرد.
۶/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
امام صدر، آقای امین حافظ و سفیر جدید مراکش در لبنان، عبدالقادر صحراوی ، را به حضور پذیرفت.
۷/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
الف. امام صدر با مفتی اهل سنت لبنان، شیخ حسن خالد، در منزل محمد قره علی، با حضور دکتر محمد خالد و آقای ریاض طه، رئیس سندیکای روزنامه نگاران، دیدار کرد.
۷/ ۲/ ۱۹۷۴
[الرساله]
ب. امام صدر روز دوشنبه عضو هیئت اجرایی جنبش فتح، ابوزعیم، را به حضور پذیرفت و با او به مدت دو ساعت و نیم درباره اوضاع کنونی کشور و به طور خاص، درباره مسئله جنوب گفت وگو کرد.
۸/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
روزنامه النهار از قول برخی نمایندگان جنوب در پارلمان نقل کرد که آقای کامل اسعد، رئیس پارلمان، معتقد است که با امام صدر اختلاف اساسی ندارد، بلکه مسئله تنها این است که آنان در پاره ای موضوعات با یکدیگر اختلاف نظر دارند. وی معتقد است که منشا این اختلاف ، پافشاری امام صدر بر این است که هم مرد دین باشد و هم مرد سیاست. اما اسعد می خواهد امام صدر فقط در محدوده امور دینی دخالت کند. به اعتقاد این نمایندگان، اگر اختلاف نظری بین امام صدر و اسعد باشد، در سال آینده که دوره شش ساله ریاست مجلس اعلای شیعیان سپری می شود و باید انتخابات برگزار شود، این اختلاف حل خواهد شد. رئیس پارلمان اعتقاد دارد که مصلحت شیعیان اقتضا می کند که ریاست مجلس اعلای شیعیان مادام العمر نباشد و مصلحت این است که فرصت ریاست مجلس در اختیار همه کسانی قرار گیرد که توانایی آن را دارند، تا آنان شایستگی خویش را اثبات کنند.
۹/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
الف. خاندان العبدالله در شهر خیام، اعلام کردند که عملکرد و گفتار و تصریحات امام صدر را درباره جنوب و حقوق اهالی آن را تماماً تایید می کنند و همه امکانات خود را برای دفاع از حقوق شیعیان و اهالی جنوب با هر دین و مذهبی، در اختیار امام صدر قرار می دهند. همچنین ، اهالی شهر صریفا تلاش بعضی از اهالی غازیه را برای ممانعت از ورود امام صدر به حسینیه شهر محکوم کردند. اهالی شهر شبعا نیز از امام صدر برای بازدید از شهرشان تشکر کردند. از طرف دیگر، شهردار نبی شیث، علی حسین شکر، و عده ای از اهالی، موضع امام صدر را تایید کردند و خواستار احقاق حقوق شیعیان در مناصب و مشاغل دولتی شدند.
۹/ ۲/ ۱۹۷۴
[صورت جلسات مجلس اعلای شیعیان - النهار]
ب. هیئت اجرایی و هیئت شرعی مجلس اعلای شیعیان، جلسه مشترکی به ریاست امام صدر تشکیل دادند. در این جلسه، طرح های توسعه عمرانی در مناطق جنوب، بقاع ، جبیل و حومه بیروت بررسی شد. همچنین، مسئله دفاع از جنوب و بهبود وضعیت محرومان و موضوع فرقه ای بودن کارمند نه شغل، بررسی شد. مجلس اعلا معتقد است که طرح آبیاری جنوب از لیطانی در معرض نابودی است، خصوصاً بعد از تصویب انتقال آب از لیطانی به بیروت و بی توجهی به طرح ها و تحقیقاتی که آبیاری بیروت را از رود بیروت یا رود ابراهیم امکان پذیر می کند. در این جلسه درباره طرح های آبیاری در منطقه بقاع و طرح بزرگراه بیروت - صور و بیروت -بعلبک و موضوع تنباکو و وضعیت نامناسب تنباکوکاران گفت وگو شد. محور این مباحث تحقق عدالت میان همه هم وطنان بود؛ هم وطنان در همه مناطق نه فقط شیعیان. همچنین، در این جلسه سند خواسته ها و مطالبات به تصویب رسید و اعلام آن به امام صدر محول شد. در صورتی که دولت بی توجهی خود را به این مطالبات ادامه دهد، گام های مناسب بعدی برداشته خواهد شد.
۱۰/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
برخی نزدیکان امام صدر خبر دادند که فردا جلسه ای میان امام صدر و سه نفر از وزیران شیعه، آقایان صبری حماده و کاظم خلیل و علی خلیل، برگزار خواهد شد. تشکیل این جلسه به دنبال پایان یافتن مهلت جدیدی است که این سه وزیر به دولت داده بودند که اگر مطالباتشان برآورده نشد، از مقام خود استعفا کنند. این مهلت ابتدا دو ماه بود و سپس، چهار ماه دیگر تمدید شد. اما هیچ یک از خواسته ها در آن مدت محقق نشد. این نزدیکان بعید دانستند که امام صدر بر استعفای این وزیران پافشاری کند و تاکید کردند که نیت این وزیران هم اکنون ادامه گفت وگو با دولت و جلوگیری از بروز بحران است. وزیران نگران اند که روش منفی آنان باعث شود که رئیس جمهور مواضع شدیدتری اتخاذ کند. در این جلسه امام می خواهد از وزیران درباره نتایج تلاش های آنان برای تحقق خواسته های شیعیان سوال کند.
۱۲/ ۲/ ۱۹۷۴
[الحیاه]
الف. شارل حلو، رئیس جمهور سابق، به همراه رئیس سندیکای وکلای دادگستری، وجدی ملاط، به دیدار امام صدر رفتند. همچنین، صبری حماده، رئیس سابق پارلمان، و وزیر علی خلیل با امام صدر دیدار و درباره حقوق شیعیان گفت وگو کردند.
۱۲/ ۲/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۱۲-۰۲-۷۴]
ب. امام صدر سند حاوی مطالبات و خواسته های شیعیان را علنی کرد و گفت: «وضعیت کنونی لبنان، با آمال و آرزوهای هم وطنان ناسازگار است. هم وطنان نگران حال و آینده خود هستند و این وضعیت ریشه در محرومیت برخی فرقه های لبنان دارد.»
۱۳/ ۲/ ۱۹۷۴
[الجریده]
الف. امام صدر با شیخ محمد ابوشقرا، رهبر دروزی ها، دیدار کرد. این دیدار در چارچوب سلسله دیدارهای امام صدر با روسای فِرَق در لبنان بود.
۱۳/ ۲ /۱۹۷۴
[سند شماره ۱۳-۰۲-۷۴]
ب. امام صدر در خانه ادب و هنر تحت عنوان «انعکاس مراحل تازه مسئله فلسطین بر وضعیت لبنان» سخنرانی کرد. وی در بررسی این موضوع سه فرضیه مطرح کرد: اول، دولت فلسطینی به دست شخصیت های ملیِ خارج از جنبش مقاومت تشکیل شود؛ دوم، جنبش مقاومت در گفت وگو و در تشکیل دولت مشارکت کند، که البته نتیجه آن جدایی و شکاف داخلی است؛ سوم، تمامی گروه های جنبش مقاومت، از طریق همکاری با شخصیت های ملی در کرانه باختری و غزه، در تشکیل دولت شرکت کنند و در نهایت، انقلاب پایان یابد. همچنین، امام صدر گفت: «اسرائیل تصویر خاصی از آینده جنوب و لبنان دارد و می خواهد در میان اهالی جنوب ایجاد رعب و وحشت کند تا مجبور به هجرت شوند.» آن گاه ایشان راه حلی پیشنهاد کرد که آن را سهل ممتنع نامگذاری کرده است و بر این اصول استوار است: ۱. آزادی برای همه؛ ۲. اخلاص برای میهن؛ ۳. کرامت و عدالت برای همگان و تامین حقوق همه هم وطنان بدون استثنا؛ ۴. صیانت از انسان و تشکیل شورای اعلای فرهنگ. امام صدر در پایان سخنرانی خویش گفت: «ما لبنانی می خواهیم که پرچمدار و سردمدار باشد.»
۱۵/ ۲ /۱۹۷۴
[الحوادث، شماره ۹۰۱]
الف. امام صدر از شیخ عبدالحمید الحر در بیمارستان دارالصحه (مرکز پزشکی بربیر) عیادت کرد و سلامتی وی را پس از کسالتی که بر وی عارض شده بود، تبریک گفت.
۱۵/ ۲ /۱۹۷۴
[سند شماره ۱۵-۲-۷۴]
ب. مجله ماگازین چاپ بیروت گفت وگوی امام صدر را با مهی عریضه منتشر کرد. موضوع گفت وگو عبارت بود از وضعیت شیعیان در لبنان و فعالیت های امام برای تحقق عدالت.
۱۶/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
الف. امام صدر با پاتریارک مارونی ها، مار پولس پطرس معوشی، در مقرّ پاتریارک در بکرکی دیدار و با وی در خصوص اوضاع کنونی و موضوعات روز گفت وگو کرد. امام اوضاع منطقه جنوب را و وضعیتی را که اهالی جنوب در آن زندگی می کنند و بی توجهی دولتمردان به خواسته های آنان را برای وی توضیح داد و گفت که تجاوزات پی درپی اسرائیل و بی توجهی دولت، روحیه انتقام جویی از نظام را در مردم ایجاد می کند. معوشی به امام صدر گفت که اوضاع اهالی جنوب و وضعیت حساس آنان را درک می کند. همچنین، مصیبتی را که دامنگیر اهالی جنوب است، احساس می کند. وی تاکید کرد که به مسئولیت و وظایف خویش عمل خواهد کرد و خواستار توجه و عنایت به جنوب و حمایت از حقوق مردم جنوب و سلامتی آنان و ایجاد فضای صلح و آرامش برای آنان است. در این دیدار، امام مطالبات شیعیان و حقوق شیعیان را برشمرد و پاتریارک صریحاً آن ها را تایید کرد. امام ناهار مهمان پاتریارک بود.
۱۶ /۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
ب. اهالی جنوب در چندین تلگراف از تلاش های امام برای تحقق مطالبات شیعیان حمایت کردند. همچنین ، تلگرافی به دست امام رسید که در آن پزشکان منطقه صور سخنان و اهانت بعضی از مزدوران را بر ضد مواضع امام صدر محکوم کرده بودند و حمایت همه جانبه خود را از مواضع امام صدر در راه سربلندی لبنان، اعلام کرده بودند.
۱۷/ ۲/ ۱۹۷۴
[المحرر]
اهالی شهر مرکبا در منطقه مرجعیون که در حال حاضر در برج البراجنه مقیم هستند، در تلگرافی به امام صدر تمام خواسته های به حق و عادلانه امام صدر را تایید و اعلام کردند که تمام امکانات خود را در اختیار امام صدر می گذارند.
۱۸/ ۲/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۱۸-۰۲-۷۴]
الف. به مناسبت سالروز شهادت امام زین العابدین، دیروز در شهر بدنایل مراسم بزرگی برگزار شد. امام صدر در این مراسم سخنرانی کرد و از محرومیت شیعیان که در لبنان شهروند درجه دوم شناخته می شوند، سخن گفت. وی خطاب به حاضران گفت: «از امروز به بعد دیگر شکایت نمی کنیم، نام ما «متاوله» نیست، بلکه انقلابیونی بر ضد طغیان ظالمان هستیم. ما نمی پذیریم که در لبنان، که کشور انسانیت است، تبعیض مذهبی وجود داشته باشد؛ تبعیضی مانند تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی.» وی، همچنین، در پاسخ به کسانی که معترض دخالت روحانیون در امور کشورند، گفت: «کسانی که از دین سوءاستفاده می کنند و با آن تجارت می کنند، کافرترین اشخاص اند و خود را وکیل پروردگار قرار می دهند.» وی هشدار داد که شیعیان، که درس شهادت را از امام علی( ع) و امام حسین( ع) آموخته اند، در راه زندگی با شرافت و گرفتن حقوق خویش به طور کامل، از نثار خون خود دریغ نمی ورزد.
۱۸ /۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
ب . اهالی روستاهای بیت لیف، رامیه، عیتاالشعب، قعقعیه الجسر و دویر، در یادداشتی اقدامات امام صدر را تایید و سخنان گمراه کنندگان را محکوم کردند. تلگرافی نیز از جوانان منطقه غبیری به دست امام رسید که در آن اهانت به امام صدر را محکوم کرده بودند.
۱۹/ ۲ /۱۹۷۴
[النهار]
امام صدر سفیر جدید بلژیک را در لبنان به حضور پذیرفت.
۲۰/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
همچنان تلگراف ها و نامه های حمایت از مطالبات امام موسی صدر به مجلس اعلا و رسانه های جمعی می رسد. ساکنان شهرک عدیسه در عریضه خود از امام صدر برای احقاق حق و رفع ستم از شیعیان حمایت کرده اند.
برخی ساکنان جنوب مقیم در سن الفیل در نامه ای از امام صدر حمایت و التزام خود را به مواضع امام اعلام کرده اند.
از اهالی تبنین تلگرافی رسیده که در آن آمده است:«تبنین مواضع شما را تایید می کند و در هرآنچه برای ما و برای جنوب پایدار انجام می دهید، در کنار شماست.»۵۲ نفر این تلگراف را امضا کرده اند.
اهالی رمادید (از توابع صیدا) در تلگرافی از امام صدر حمایت کرده و امکاناتِ خود را در اختیار وی قرار داده اند.ابراهیم برجی، بزرگ منطقه، ۵۴ امضای این تلگراف را تایید کرده است.
هیئت هایی از برج البراجنه و برج حمود و المزرعه و بعلبک و هرمل و بقاع غربی و طرابلس برای اعلام تبعیت خود از امام صدر و تایید مواضع او به مجلس اعلای شیعیان در حازمیه آمدند.
آقایان محمد غَدار و مصطفی غدار و حسن غدار و موسی حمدان و حیدر الرز، از کارکنان شهرداری غازیه، تلگرافی به امام صدر زده و اعلام کرده اند که برای همراهی با خشم مردم و بیعت با امام صدر استعفای خود را تقدیم کرده اند.
۲۱/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
الف. در روزنامه النهار آمده است که دولت لبنان به تحریک رئیس پارلمان، از گفت وگو با امام صدر درباره اختلاف های موجود سر باز زده است. همچنین، آمده است که فعالیت های امام صدر در جنوب مورد توجه دولت قرار نگرفته و دولت در مناسبت های مختلف از مسئولان تحت امر خود درخواست کرده است که مانع فعالیت های امام صدر نشوند تا دولت بتواند در فضایی آرام و دور از تنش، مسائل را حل کند. اما دولت سخنرانی امام صدر را در بدنایل، به منزله اعلام جنگ تلقی کرده است و خود را ملزم به دفاع می داند. گفته می شود که تمرکز امام بر منطقه بعلبک، باعث توجه بسیار دولت به سخنرانی وی در بدنایل شده است و نگاه دولت به وضعیت بعلبک با نگاه آن به وضعیت جنوب، تفاوت دارد. بعد از سخنرانی بدنایل دولت احتمال های مختلف را مد نظر دارد. برخی از حامیان دولت نیز نظر دولت را به احتمال اجرای بازی سیاسی در بعلبک جلب کرد ه اند، زیرا امام در بعلبک نفوذ بسیاری دارد.
۲۱ /۲ /۱۹۷۴
[النهار]
ب. اهالی شهر قبریخا و قناریت و دو منطقه تل الزعتر و راس الدکوانه از اقدامات امام صدر حمایت کردند.
۲۲/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
امام صدر در دیدارهای خود، انتصابات اخیر را توطئه ای بر ضد شیعیان خواند و گفت که اقدام مسئولان در تعیین افرادی معمولی از شیعیان در مناصب درجه یک، خبر از توطئه ای بر ضد شیعه می دهد. امام توضیح داد که این اقدامات خواسته های شیعیان نیست، نه به لحاظ افرادی که انتخاب شدند و نه به لحاظ حق و حقوق، زیرا افرادی که با حکم مسئولان به انتصاب رسیده اند، افرادی معمولی هستند و علاوه بر آن، سطح مناصبی هم که به آنان داده شده، از مناصب معمولی پایین تر است. اما مسئله مهم برای شیعیان فقط مناصب و مشاغل درجه یک نیست، بلکه اولین مسئله طرح های توسعه ای است که دولت باید در مناطق مختلف شیعه نشین اجرا کند. وی گفت: «به اعتقاد من هدف اصلی دولت از جلب نظر و توجه مردم به انتصابات مذکور، جلوگیری از بروز خشم مردمی است؛ خشمی که ناشی از گرانی و بیکاری و هرج و مرج و ارتشا و ناتوانی دولت از تحقق طرح های مفید برای هم وطنان است. اما این اهمیت ساختگی و صوری که دولت به این انتصابات و تشکیلات اداری می دهد، دوام چندانی نخواهد داشت و دولت دوباره در دریای مشکلاتی جدی که هم وطنان با آن مواجه اند، غرق خواهد شد.»
۲۵/ ۲/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۲۵-۰۲-۷۴]
الف. به مناسبت هفتمین روز درگذشت حسن جواد بهجه، مراسم یادبود باشکوهی در شهر جبشیت، واقع در منطقه نبطیه، برگزار شد. در این مراسم امام صدر انتقاد خود را از مسئولان ادامه داد و اهداف اقدامات اخیر خود را بیان کرد. او مجدداً خواستار بهبود اوضاع و احقاق حقوق شیعیان شد و گفت: «یکی از کشورهای عربی، تامین بودجه طرح لیطانی و طرح های آبیاری مربوط به آن را با سود بسیار کم اما به شرط تحقق آن، پیشنهاد کرده است.» وی درمورد زراعت تنباکو گفت: «به آنان که مورد سفارش افراد صاحب نفوذ و سرشناس اند، قیمت های خوبی پیشنهاد می شود، اما بقیه مردم مغبون اند.» امام، سپس، به نبود طرح های توسعه ای و عمرانی در دو منطقه جنوب و بقاع اشاره کرد و گفت: «ما زمین ها را به منظور ساخت مدارس به نام وزارت آموزش و پرورش ثبت کردیم، ولی چه مقدار از طرح پنج ساله در جنوب اجرا شده است؟ فقط نیمی از مدارس در شهر قلیعه ساخته شده است.» ایشان درباره طرح لیطانی سخن گفت و قسم یاد کرد که آنچه درباره این طرح گفته شده، همه دروغ و برای گمراه کردن مردم است و هیچ طرح و نقشه ای برای پروژه لیطانی وجود ندارد.
امام پس از صحبت درباره مصائب شیعه در مناطق مختلف لبنان، به تشکیلات و انتصابات اخیر اشاره کرد و گفت: «هیچ منصب حساس و مفیدی که در آن بتوانیم به مردم خدمت کنیم، به ما اعطا نشده است.» وی مردم را به توسل به زور و اعمال فشار برای اصلاح کاستی ها دعوت کرد و گفت: «من در این راه حرکت می کنم، نه برای جاه و مقام و نه مال و منال و نه سیاست بازی. در این مبارزه راه حل های اعتدالی وجود ندارد. پس منتظر سخن من باشید که فصل الخطاب است. در این راه هرچه داریم، به کار خواهیم برد. اگر اوضاع کشور ما به همین منوال پیش رود، کشور ویران خواهد شد. ما می خواهیم از ویرانی کشور جلوگیری کنیم. می خواهیم حد و حدودی بر این غفلت ها بگذاریم. چه مسئولان به ما اجازه بدهند و چه ندهند، تاریخ به ما اجازه می دهد که خواسته های پدران خویش را تحقق بخشیم.»
۲۵/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
ب. شیعیان سنگال در تلگرافی به امام صدر، خواسته هایی را که وی برای آن ها مبارزه می کند، به طور همه جانبه تایید کردند و اظهار داشتند که از امام صدر در تمامی مواضعی که برای پاسداشت جنوب و حقوق شیعیان اتخاذ می کند، حمایت خواهند کرد.
۲۷ /۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
الف. گروهی از اهالی روستاهای مرزی جنوب در محل مجلس اعلای شیعیان در منطقه حازمیه حاضر شدند و امام صدر با آنان سخن گفت و آنان را به ادامه مسیر و تشدید حرکت مردمی سفارش کرد تا زمانی که بتوانند قدرت خود را نشان دهند و ثابت کنند که امکاناتی دارند تا از لبنان چهره ای برتر ارائه کنند. امام گفت: «ما لبنانی می خواهیم که با تمام امکانات خویش از آن حمایت کنیم، چون حامیان لبنان مردمانی شریف و وفادار به میهن اند و آنان از کیان کشور پاسداری می کنند.» وی در ادامه سخن خویش درباره انتصابات اخیر اداری سخن گفت و درخواست کرد که در مراکز اداری، افراد بالیاقت و متخصص و شایسته به کار گمارده شوند.
۲۷/ ۲/ ۱۹۷۴
[المحرر]
ب. اهالی دو روستای ارزی و رب ثلاثین در یادداشت هایی جداگانه به رئیس جمهور و نخست وزیر و رئیس مجلس، از امام سید موسی صدر حمایت کردند و روش و طریقه وی را در احقاق حق شیعیان و مردم جنوب تایید کردند.
۲۸/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
الف. روزنامه النهار حجم انبوهی از عریضه ها و تلگراف ها دریافت کرد. این عریضه ها و تلگراف ها از روستاهای جنوب و بقاع و جبل لبنان بودند که مواضع امام صدر را تایید و هر تلاشی را برای تهمت به ایشان و تشکیک در شخصیتشان را محکوم می کردند. از خاندان آل مرتضی در تمنین سفلی تلگرافی به دست ما رسید که امضاکنندگان در آن اعلام کرده اند در راه امام صدر حرکت خواهند کرد. گروهی از شیعیان روستاهای جبیل تلگرافی فرستاده اند مبنی بر تایید مواضع امام صدر و اعلام کرده اند که در راه اصول اسلامی و عربی آماده شهادت هستند. نیز، حمله به نماینده پارلمان، حسین الحسینی، را محکوم کرده اند.
همین افراد تلگرافی هم به نخست وزیر و رئیس جمهور زده اند و خواستار حفظ کرامت نمایندگان شیعه در پارلمان و شناسایی تحریک کنندگان این حمله شده اند. نیز اعلام کرده اند که در صورت کوتاهی دولت تا مرز شهادت آماده دفاع از نمایندگانشان هستند.
عریضه ای نیز با امضای اهالی جباع دریافت کرده ایم که از امام صدر در دفاع از حقوق شیعیان حمایت می کند.
اعضای جنبش جوانان فرهیخته (حرکه الشباب المثقف) در عنقون از توابع زهرانی نیز در تلگرافی از امام صدر حمایت کرده اند. جنبش اجتماعی منطقه بعلبک- هرمل نامه ای به النهار نوشته اند و در آن به طور کامل از امام صدر حمایت کرده اند و اعلام کرده اندکه در هر مطالبه ای برای رفع ستمِ فقر و محرومیت در کنار امام موسی صدر هستند.
تلگرافی از راس بعلبک حمله به نماینده پارلمان، حسین الحسینی، را محکوم کرده است. از روستای انصار در جنوب نیز تلگرافی رسیده است که امضاکنندگان همه امکانات خود را در اختیار حسین الحسینی قرار داده اند «تا تلاش هایش را برای احقاق حقوق شیعیان ادامه بدهد؛ حقوقی که خواسته هر لبنانی مظلوم است.»

روزنگار سال ۱۹۷۴

۳/ ۱ /۱۹۷۴
[النهار]
شب عید سعید قربان، امام صدر از روستاهای هم مرز با اسرائیل بازدید کرد. در این بازدید، شیخ عبدالامیر قبلان، مفتی بیروت و جبل لبنان، و شیخ محمود فرحات و ناجی شرتونی، نماینده شرکت تحقیقات و تاسیسات صنعتی، امام صدر را همراهی کردند.
در روستای عیتاالشعب، امام و همراهان وی از کلینیک درمانی خصوصی بازدید کردند. این کلینیک را کمیته حمایت از جنوب وابسته به انجمن دوستداران قدس تاسیس کرده است. امام صدر مسئولیت تجهیز درمانگاه به وسایل پرتونگاری و آزمایش های تشخیص طبی را به آقای شرتونی واگذار کرد تا ایشان در مدت کمتر از دو ماه این وسایل را تهیه کند. امام به این منظور مبلغ نه هزار لیره علی الحساب به ایشان پرداخت کرد.
امام در شهر رمیش با پدر روحانی طانیوس الحاج درباره وضعیت تنباکوکاران و نگرانی های آنان گفت وگو کرد. اهالی رمیش از امام صدر درخواست کردند که هیئت یاری جنوب به موضوع تنباکوکاران رسیدگی کند. امام نیز به ایشان وعده داد که به این منظور تماس های لازم را فوراً برقرار خواهد کرد.
امام صدر در حسینیه شهر یارون که دشمن هدف حمله هوایی قرار داده بود، سخنرانی کرد. وی گفت: «یادآوری عید قربان در این روزها کمک فراوانی به ما می کند. من شهروندی عادی هستم و غیر از سخن و نصیحت چیزی ندارم.» امام پرسید: «چه تفاوتی وجود دارد میان انسان اولیه که در صحراها زندگی می کرد و خود مسئولیت حمایت از خویش را برعهده گرفته بود و انسان متمدن امروزی که موطنی برای خویش بنا کرده و خود را بدون حمایت و پشتیبانی رها کرده است.» وی افزود: «اگر اعتماد به نفس نداشته باشید، بیروت و تلویزیون آن و اعلامیه های آن برای شما سودی نخواهد داشت.... با آن ها مدارا و مجامله نکنید،آن ها را مواخذه کنید. تجربه ثابت کرده که چیزی جز با اعمال فشار تحقق نمی پذیرد.»
۵/ ۱/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۰۵-۰۱-۷۴]
الف. امام صدر عید قربان را در روستاهای مرزی جنوب گذراند. او بازدید خود را از شهر صور آغاز کرد و خطبه نماز عید را در مسجد این شهر خواند. وی در خطبه عید به اسرائیل و حامیان استعمارگر آن و محتکران و سوءاستفاده کنندگان داخلی حمله کرد و آنان را بندگان مال و ثروت قلمداد کرد. «جشن ما در عید، مواجهه و مقابله با این گروه است. ما مال و ثروت را فدای انسان می کنیم و در راه اطاعت پروردگار قربانی می کنیم.»
۵/ ۱/ ۱۹۷۴
[النهار]
ب. بعد از پایان نماز عید، امام صدر در باشگاه امام صادق با تبریک و تهنیت حاضران روبه رو شد. وی از اسقف یوسف الخوری که برای تبریک عید آمده بود، استقبال کرد. سپس، از مدرسه فنی وحرفه ای جبل عامل که خود مو سس آن بود، بازدید کرد. امام و هیئت همراه بازدید دوره ای خود را از شهر خیام آغاز کردند؛ بازدیدی که به تعبیر امام صدر، بازدید از روستاهای خط مقدم است که اهالی آن ناامید و پریشان خاطرند و چیزی برای آنان باقی نمانده است. وی گفت که هر مسئولی باید از جنوب بازدید و با اهالی آن دیدار کند تا حداقل موجب تسلی خاطر آنان باشد.
در شهر خیام، امام به آل الامین به مناسبت سقوط هواپیمای فانتوم اسرائیلی در خانه آنان تسلیت گفت. سپس، در شهر گشت و در منزل شیخ عبدالحسین عبدالله به سوالات حاضران پاسخ گفت، ازجمله اینکه: «غم و اندوه بر همگان چیره شده است و در این فضای احتکار و تقلب و تسلط بر مردم، دیگر عید معنا ندارد.»
یکی از اهالی شهر خیام گفت: طرح ها و پروژه هایی برای بهبود وضعیت رفاهی شهر وجود دارد، اما افراد صاحب نفوذ جنوبی که در هیئت حاکمه هستند، نمی خواهند این طرح ها اجرایی شود تا منطقه جنوب محروم باقی بماند. امام در پاسخ وی گفت: «باید از تسلیم بودن در برابر اربابان رهایی یابید، چون این تسلیم بودن مربوط به دوران خفت بار فئودالیسم است.»
امام صدر و همراهان وی از خیام به سمت عرقوب حرکت کردند و در مسیر خود از حاصبیا عبور و در شبعا توقف کردند. اهالی شبعا در مسجد شهر تجمع کردند. شیخ مصطفی عثمان غادر درباره وضعیت اسف باری که اهل جنوب در آن به سر می برند، مطالبی ایراد کرد و درباره گرانی و تبعات آن بر اوضاع اهالی منطقه به تفصیل سخن گفت. امام صدر در سخنانی گفت: «منفعت طلبان با بی انصافی قیمت ها را بالا می برند و مسئولان نظاره گرند و با آنان همکاری می کنند و شریک جرم آنان اند. چرا؟ زیرا آنان بنده مال و ثروت اند. آنان باید در برابر سخنان مردم گوش شنوایی داشته باشند و تحقق این خواسته امکان پذیر نیست، مگر با توسل به زور و اعمال فشار. آنان حامیان مجرمان و دزدان و باندهای تبهکارند.»
وی مردم را برای محقق کردن خواسته های خویش ، به استفاده از زور و تهدید و جانفشانی و عمل به ضرب المثل «اگر گرگ نباشی، گرگ ها تو را می درند،» فرا خواند.
امام و همراهان پس از دیدار از چند خانه اهالی شبعا به حاصبیا رفتند و بعضی از اهالی در منزل نجیب قیس ، قاضی شرع ، تجمع کردند و درباره موضوع تنباکو و پیامدهای آن به گفت وگو پرداختند. حاضران در جلسه، مقاله روزنامه النهار را درباره جنوب بررسی کردند و تاکید کردند که این مقاله وضعیت واقعی اهالی جنوب را بیان کرده است. امام صدر از اهالی منطقه درخواست کمک و مساعدت کرد و گفت: «تصور ما این بود که باید با دولت همکاری کنیم. اما هم اکنون جدا از حکومت که کاری صورت نمی دهد، فعالیت خواهیم کرد.» امام اتفاقی را که بین او و یکی از مسئولان رخ داد، برای حاضران تعریف کرد و گفت که این سخنان درباره تقسیم کمک هایی بود که به دنبال درگیری های سپتامبر۱۹۷۲ به جنوب اهدا شده و مبلغ آن یازده میلیون لیره بود. امام گفت : «آن مسئول به وعده ای که به من داده بود، وفا نکرد و چک ها در نزد وی باقی ماند.»
اعضای هیئت از حاصبیا به خیام رفتند و ناهار را در منزل مفتی حاج حسن عبدالله صرف کردند و سپس، از دو شهر دبین و بلاط دیدار کردند. کسالتی که بر امام صدر عارض شد، مانع از ادامه بازدیدی شد که ایشان از روز چهارشنبه آغاز کرده بود.
۱۰/ ۱/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۱۰-۰۱-۷۴]
الف. امام صدر در گفت وگو با روزنامه المحرر، درباره خواسته های خود از دولت و موضوع مناطق محروم، به خصوص طرح لیطانی، توضیحاتی داد. این گفت وگو را ریاض ابوملحم انجام داد.
۱۰/۱/۱۹۷۴
[المحرر]
ب. امام صدر از هیئت یاری جنوب دعوت کرد که صبح روز پنجشنبه جلسه ای برگزار کند و در این جلسه درباره موضوع تنباکو که مهم ترین منبع درآمد اهالی جنوب است و اوضاع وخیم حاکم بر جنوب گفت وگو کنند. شایان ذکر است که این هیئت در اوایل سال ۱۹۷۰، به دنبال تجاوزات گسترده رژیم اسرائیل به جنوب لبنان، به ریاست امام صدر و عضویت رو سای فرقه های مختلف تاسیس شده بود.
۱۱ /۱/ ۱۹۷۴
[المحرر]
انجمن خیریه کمک به نیازمندان، از مردم برای شرکت در سخنرانی امام موسی صدر در سالن کلیسای مار الیاس در انطلیاس دعوت کرد. این جلسه شنبه، دوازدهم ماه جاری، ساعت هفت عصر برگزار خواهد شد.
۱۲/ ۱/ ۱۹۷۴
[الجریده]
الف. امام صدر برای آشتی دادن بین دو خانواده ضاهر و امهز دیداری در ساعت دو بعدازظهر روز یکشنبه، در محل مجلس واقع در حازمیه ترتیب داده است. حاضران پس از دیدار به منزل شیخ پطرس ضاهر و از آنجا به منزل شیخ عبدالمولی امهز، نماینده مجلس، خواهند رفت.
۱۲/ ۱ /۱۹۷۴
[النهار]
ب. به مناسبت عید غدیر، مراسمی در باشگاه امام صادق در صور برگزار شد. امام صدر در این مراسم درباره این مناسبت و رموز آن و همچنین ، لبنان و وضعیت جنوب سخن گفت و از اهالی جنوب درخواست کرد که حقوق خود را مطالبه کنند، زیرا «الساکت عن الحق شیطان اخرس.» (کسی که از گفتن حق خاموش بماند، شیطانی گنگ است.) وی از اوضاع و احوال اهالی بنت جبیل، عیترون، عیتاالشعب، حاصبیا، مرجعیون، شبعا و ناقوره اظهار نگرانی کرد و ماجرای یکی از اهالی جنوب را که در نزدیکی چشمه شهر، گشتی اسرائیلی به او نزدیک شده و او را وادار به تعظیم کرده بود، برای حاضران تعریف کرد. سپس ، به قیمت تنباکو اشاره کرد و گفت: «دوازده سال است که قیمت دخانیات تغییر نکرده، در صورتی که قیمت همه چیز افزایش یافته است. گویا قیمت تنباکو صدقه ای است که میان اهالی جنوب تقسیم می کنند.» وی در ادامه گفت: «از ما می خواهند که مالیات بپردازیم، پناهگاه بسازیم ، در حالی که هزینه ها بسیار بالاست. دولت به ما کمکی نمی کند، در حالی که پول ها در جیب محتکران و همدستان آنان می رود. آری، هرآنچه بر عهده ماست، به دولت پرداخت می کنیم، اما آیا امنیت برای ما فراهم شده است؟ راستی و اخلاص وجود دارد؟ به ما اجازه دهند سلاح برداریم و از خود دفاع کنیم. ما نمی خواهیم با طرح ها و پروژه های خیالی به ما دروغ بگویند. آنان می خواهند ما را ذلیل کنند. من معنی واقعی غدیر را برای شما ترسیم کردم: غدیر یعنی تلاش و کوشش. من دیرتر از همه به اعمال فشار متوسل می شوم. من در کودکی حتی صدای شلیک یک گلوله نشنیدم. اما واقعیت امروز ایجاب می کند که از خودمان دفاع کنیم. اگر ما خودمان کار نکنیم، از دیگران چه انتظاری می توان داشت؟ ما از حاکمان می خواهیم که حکمرانان واقعی باشند و از حقوق مردم دفاع کنند. ما همه چیز به حاکمان تقدیم می کنیم، آنان چه چیز به ما داده اند؟ اصحاب رسانه هایی که از حکومت انتقاد می کنند و درباره جنوب سخن می گویند و به وضعیت جنوب توجه نشان می دهند، زندانی می شوند.» وی در خاتمه به شرکت کنندگان در مراسم عید غدیر تبریک گفت و از آنان درخواست کرد تا جانفشانی بیشتری کنند. سپس ، وی از صور به بریتال رفت و در مراسم دیگری شرکت کرد.
۱۳ /۱/ ۱۹۷۴
[الجریده]
الف. گروهی از نمایندگان شیعه استعفای خود را در اختیار امام صدر گذاشتند تا در زمان مناسب برای اعلام رسمی آن باتوجه به قوانین و ضوابط اقدام کند. یکی از این نمایندگان آقای حسین الحسینی، نماینده بعلبک ، استعفای خود را به صورت کتبی به امام صدر تقدیم کرد. در این استعفانامه آمده است: «حقوق قانونی شیعیان آشکار و واضح است و از مسائل دیگری که مورد توجه سیاستمداران است، اولویت دارد. با همه این ها، نشانه ای از احتمالِ تحققِ هیچ یک از این خواسته ها وجود ندارد. لذا من استعفانامه ام را نوشتم و تعیین زمان مناسب برای اجرای آن را به امام صدر محول کردم.» امام صدر این استعفای کتبی را نزد خود نگه داشت و درخواست کرد که راز آن فاش نشود، چراکه موضوع استعفای نمایندگان شیعه از پارلمان، بخشی از سلسله اقدامات جناح معارض دولت است که در مجلس اعلای شیعیان گردهم آمده بودند و جمعی از وزرا و نمایندگان شیعه در آن حضور داشتند.
از صحبت هایی که از جلسه فاش شد، معلوم شد که بحث و گفت وگو درباره استعفای وزیران شیعه از دولت به سبب تحقق نیافتن خواسته های آنان، سبب شده که صبری حماده، رئیس پارلمان، عصبانی شود و بگوید: «باید با صراحت صحبت کنیم. استعفای وزیران شیعه از دولت هدف ما نیست. اگر بخواهیم منطقی باشیم، باید همه ما هرچه زودتر، چه رئیس و چه نماینده پارلمان، با هم استعفا کنیم.» در این هنگام حسین الحسینی برخاسته و گفته که سخن آقای حماده را تایید می کند و به این منظور، استعفای کتبی خود را به امام صدر تقدیم می کند. بقیه نمایندگان نیز با پیشنهاد استعفا موافقت کرده اند. اما نظر امام صدر این بوده که استعفای نمایندگان باید بعد از تعیین یک مدت مشخص برای اجرایی شدن خواسته ها باشد تا پس از انقضای این مدت سلسله اقداماتی، ازجمله استعفای وزیران و سپس، نمایندگان و در نهایت ، اعتصاب عمومی برای تحت فشار قرار دادن دولت ، صورت گیرد. از امام صدر درباره زمان برگزاری جلسه مجمع عمومی مجلس اعلای شیعیان برای بررسی اوضاع کنونی سوال کردند. وی در جواب گفت: «قبل از مشخص کردن زمان جلسه، باید اسامی اعضایی را که حق شرکت در جلسه دارند، مشخص کنیم و اشتباهات را اصلاح و در نهایت ، اسامی اعضا را اعلان کنیم و سپس ، زمان برگزاری جلسه را تعیین کنیم و تمامی این اقدامات ، طبق آنچه در جلسه اخیر گفته شد، باید در فاصله زمانی دو ماه صورت گیرد تا میزان آمادگی دولت را برای تحقق خواسته ها و پایبندی به وعده های فراوانی که به وزیران شیعه داده، بدانیم.» امام صدر گفت: «بهتر است فعلاً درباره مشروح اقداماتی که پس از پایان یافتن مهلت دوماهه به آن متوسل خواهیم شد، صحبتی نکنیم. اما باید بگویم که مسئله استعفای وزیران شیعه از دولت مطرح و تصویب شده است.»
از نماینده پارلمان، آقای حسین الحسینی، درباره موضوع استعفا سوال شد. وی در جواب گفت که استعفای خود را در اختیار امام صدر قرار داده است و عقیده دارد که در نیت مسئولان هیچ نشانه ای از تمایل برای تحقق بخشیدن به خواسته های شیعیان وجود ندارد. بنابراین، باید منتظر هر احتمالی باشیم.
گفتنی است که فراکسیون رئیس پارلمان، آقای کامل اسعد، جلسات مجلس اعلای شیعیان را تحریم کرد، و اعلام داشت که در هیچ یک از اقدامات و مواضعی که سایر وزیران و نمایندگان شیعه اتخاذ می کنند، مشارکت نخواهد کرد.
۱۳/ ۱/ ۱۹۷۴
[سند شماره۱۳-۰۱-۷۴]
ب. امام صدر در مراسم جشنی به مناسبت عید سعید غدیر در حسینیه برج البراجنه گفت: «به این وضعیت اسفباری که گریبانگیر شیعیان است، خاتمه خواهیم داد.» و تاکید کرد: «نماز و روزه و ادای واجبات دینی در صورتی که انسان به تکالیف و واجبات اجتماعی در برابر هم وطنان و کشورش عمل نکند، کافی نیست.» امام در جواب به سوالی درباره توانایی های شیعیان گفت: «شایستگی های ما در جوانان ما که در مهاجرت به سر می برند و هزاران پزشک و وکیل و مهندس و متخصص در رشته های مختلف متجسم است.» او در خاتمه حاضران را به احیای تاریخ شیعه دعوت کرد؛ تاریخ انقلابیان تسلیم ناپذیر و مخالف حکومت.
۱۴/ ۱/ ۱۹۷۴
[المحرر]
روز گذشته مراسم بزرگداشت متفکر و دانشمند مسلمان، مالک بن نبی، در سالن یونسکو با حضور امام موسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان، و گروهی از صاحبان اندیشه و فرهنگ برگزار شد.
مراسم با تلاوت آیاتی چند از قرآن کریم با صدای شیخ سلمان خلیل آغاز شد و سپس، آقایان عمر فروخ و حسن الامین و علامه شیخ محمدمهدی شمس الدین و عمر مسقاوی، درباره چگونگی رشد و تربیت این اندیشمند و اصولی بودن و روشمند بودن کار وی در حل امور فرهنگی و انسانی و تاثیر وی در تفکر اسلامی سخنرانی کردند. در خاتمه ، امام موسی صدر که خود را یکی از شاگردان مالک به شمار آورد، سخنانی ایراد کرد. وی گفت: «مالک شخصی است که خود را از استعمار فکری رهایی بخشید و از موانع فرهنگ و زبان و تمدن و دیگر قیود برگذشت و با فکر و ذهنی باز با جهان تعامل کرد. نگاه او به حال و آینده فقط نگاهی فیلسوفانه و ادیبانه نیست، بلکه نگرش انسانی است که عقل و قلب او با هم در حرکت است و با تمام وجود خویش درد می کشد، به علاوه نگاه جامع و گسترده ای که همگان را در نظر دارد. چقدر جهان امروزی نیازمند فیلسوفی چون مالک بن نبی و نیازمند افرادی چون اوست. دیدگاه های اجتماعی ما در جوامع گوناگون و نگرش اصلاح طلبانه ما در شرق ، نیاز به فراگیری و تکیه بر ایدئولوژی دارد تا ما را متحد و مواضع ما را یک پارچه کند.»
۱۷/ ۱/ ۱۹۷۴
[النهار]
الف. دیروز امام صدر از روستای عیتاالشعب بازدید کرد و به خانواده شهیدانی که بر اثر تجاوزهای اسرائیل شهید شده بودند، تسلیت گفت و با اهالی منطقه گفت وگو کرد و از آن ها خواست که با روستاهای همسایه همکاری کنند تا دولت را مجبور کنند که به اوضاع و احوال آنان در برابر تجاوزهای پی درپی اسرائیل اهتمام ورزد. امام در ادامه گفت: «با اینکه بارها سراغ مسئولان رفته ام، هیچ گونه توجه و احساس مسئولیتی از آنان مشاهده نکرده ام. همه آنچه می توانم بگویم، دعوت شما به همکاری با اهالی روستاهای مجاور و اتخاذ موضع جدی در برابر دولت است. من نیز در هر کاری که تصمیم بگیرید، پشتیبان شما هستم و از همه آن هایی که اوضاع شما و جنوب را درک می کنند، دعوت خواهم کرد تا در کنار شما بایستند و برای حل مشکلات و تسکین رنج های شما تلاش کنند. زمان آن فرارسیده که دولت وجود شما را درک کند و چاره ای نیست جز کار گروهی و مشترک برای بیدار کردن حاکمانی که از رنج های مردم دور هستند و به آنان اهمیتی نمی دهند.»
۱۷/ ۱/ ۱۹۷۴
[النهار]
ب. شیخ محمود فرحات به نمایندگی از امام موسی صدر در مراسم استقبال از کاردینال داینالو در فرودگاه بیروت حضور پیدا کرد.
۱۹/ ۱/ ۱۹۷۴
[النهار]
حمید دکروب، نماینده مجلس و عضو جبهه اصلاح دموکراتیک و عضو فراکسیون کامل اسعد، امام صدر را متهم کرد که فعالیت های دینی را ترک کرده است و وارد عرصه سیاست شده است. وی درخواست کرد که حق شیعیان در تشکیلات اداری اعطا شود، خصوصاً در مشاغل و مناصب دولتی درجه یک. وی در کنفرانس خبری که در دفتر اسعد برگزار شده بود، دولت را تهدید کرد که اگر پاسخگوی درخواست ها نباشد، موضع قاطعی در برابر دولت اتخاذ خواهد شد، که از جمله آن ها استعفای نماینده جبهه اصلاح، فهمی شاهین، خواهد بود. وی در جواب سوالی درباره هم زمانی طرح خواسته های جبهه اصلاح با مطالبات امام صدر و وجود اختلاف بین آنان گفت: «اختلافی میان ما سیاستمداران و سید موسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان ، وجود ندارد. اما اختلاف هایی میان امام صدر و اکثر علمای شیعه درباره ماده قانون تجدید ریاست رئیس مجلس اعلا وجود دارد. در ماده قانونی که برای تصویب به پارلمان احاله شده بود، عبارت «ریاست مادام العمر» برای رئیس مجلس اعلا آمده است که علمای شیعه آن را منافی با ذات و جوهره مذهب شیعه جعفری دانستند. به همین علت، جلسه ای برای اصلاح این ماده برگزار کردند. اصلاح این ماده مربوط به شخص امام صدر نیست، بلکه این ماده مربوط به هر شخصی است که ریاست مجلس اعلای شیعیان را به عهده بگیرد. امام صدر هم این تصمیم علما را بر ضد خویش تلقی کرد. ایشان، علی الظاهر، حکمت معروف و همیشگی خود را از دست داده و عرصه فعالیت های مذهبی را رها کرده و پا به عرصه سیاست گذاشته که مردم حق ورود به آن را برای حفظ منافع خودشان به ما واگذار کرده اند.»
۲۲ /۱ /۱۹۷۴
[النهار]
آقایان شفیق الوزان و امین العریسی (وکلای دادگستری) به امام صدر ابلاغ کردند که مجلس شرعی اهل سنت و حزب هیئت ملی از حقوق شیعیان در دو زمینه توسعه و مشاغل دولتی حمایت می کند. این حمایت در ضمنِ دیداری در منزل آقای دکتر مالک بدرالدین، با حضور جمعی از شخصیت ها، ازجمله دو نماینده مجلس، عبداللطیف الزین و حسین الحسینی، به امام صدر ابلاغ شد.
۲۷/ ۱/ ۱۹۷۴
[الجریده]
روز گذشته امام صدر از توافق ابتدایی میان مجلس و تشکل های اسلامی خبر داد. هدف از این توافق، هماهنگی مواضع و تلاش برای دستیابی به حقوقی است که موجب مشارکت به معنای صحیح کلمه باشد. امام صدر که روز جمعه (پریروز) از بازدید خود از روستاهای مرزی بازگشته است، گفت: «این توافق های ابتدایی با تشکل های اسلامی برای تحقق بخشیدن به یک رشته امور اساسی است و بدون شک، مسئولان از آن بی خبر نیستند. موضوع این توافق ها از وضعیت جنوب آغاز می شود و در حد تعیین اشخاص در مناصب و یا تشکل ها و یا پر کردن مراکز خالی باقی نخواهد ماند.»
امام صدر گفت: «مرحله بعدی فرصتی برای صحبت مفصل درباره اصول همکاری میان تشکل های مختلف اسلامی در لبنان خواهد بود. همچنین، تعیین زمان در این زمینه در تماس هایی که به زودی برقرار می شود، مشخص خواهد شد.» از امام صدر درباره تعیین زمان دعوت مجمع عمومی مجلس اعلای شیعیان برای بحث درباره تشدید مواضع در صورت تحقق نیافتن مطالبات سوال شد. وی گفت: «در پرتو تماس ها و بررسی هایی که صورت می گیرد و پژوهش هایی که مجلس تدوین می کند، در چند روز آینده، زمان دعوت مشخص خواهد شد.» منظور از تشدید مطالبات شیعیان، اعلام اعتصاب عمومی در بیروت و در جنوب و دعوت وزیران شیعه به استعفا و همچنین، بررسی موضعی است که نمایندگان شیعه باید اتخاذ کنند.
۲۸/ ۱/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۲۸-۰۱-۷۴]
امام صدر در گفت وگو با سردبیر روزنامه المحرر، آقای ریاض ابوملحم، در تاریخ ۲۷/ ۱/ ۱۹۷۴، شیوه ها و توطئه های نظام ایران را بر ضد شیعیان، به خصوص شیعیان لبنان، فاش کرد، و از مبارزه شیعیان و علما در راه حق و حقیقت سخن گفت.
۲۹/ ۱/ ۱۹۷۴
[المحرر]
امام موسی صدر روز گذشته در حسینیه صیدا درباره شهادت امام حسین (ع) و واقعه کربلا سخنرانی کرد و از معانی عمیق و ریشه دار این حادثه تاریخی و مهم در تاریخ عرب و مسلمین سخن گفت.
وی، همچنین، به جنگ اکتبر پرداخت و ایالات متحده آمریکا را به دخالت آشکار در این جنگ متهم کرد و گفت: «جنگ اخیر ملاک ها را در جهان تغییر داد، از آن رو که دولت های تولیدکننده نفت بر جهان چیره شدند و اروپای متکبر خواستار رضایت این دولت هاست.» وی دوباره از دولت ایران انتقاد شدید کرد و ایران را متهم کرد که می خواهد از دولت های عربِ تولیدکننده نفت پیشی گیرد تا دستاوردهای دولت های عرب را که در جنگ نفت حاصل شده است ، از بین ببرد.
سپس، به اوضاع داخلی لبنان پرداخت و گفت: «من که شهروندی عادی هستم در مراسم امام حسین اجازه نمی دهم که عزت ما نادیده گرفته شود. در برابر ظلم سکوت نمی کنم و برای دفاع از جنوب و هرمل و مناطق محروم و برای دفاع از شیعیان یا هر فرقه دیگر که حق آنان غصب شده و برای شهروندی که گرانی او را به ستوه آورده است، فریاد سر می دهم. این موضع ماست در این دوره از تاریخ معاصر که همان موضع امام حسین است که بزرگ ترین انقلاب اجتماعی در تاریخ اسلام را رهبری کرد.»
وی از نظام دیکتاتوری شدیداً انتقاد کرد و گفت که از حکومت افراد و اشخاص فقط کسانی بهره مند می شوند که مزدور آنان هستند. وی تهدید کرد که اگر دولت، سیاست خود را در خصوص مناطق محروم ادامه دهد، قیام خواهیم کرد.
امام صدر افزود: «صیدا قلب جنوبِ مقاوم است و عقل و چشم آن. اما چشم صیدا، خانه را بدون سقف می بیند. می بیند که چگونه هم وطنان در معرض کشتار قرار می گیرند و چگونه پروژه ها تعطیل می شود و چگونه تنباکوکاران را خوار و ذلیل می کنند؟» وی در ادامه گفت: «شهر صیدا از وجود نفت در منطقه جنوب خبر دارد. تحقیقاتی به کوشش شرکت های نفتی در این زمینه صورت گرفته و ارائه شده است.» امام صدر گفت: «ما خواری و ظلمی را احساس می کنیم که قلبمان را به درد می آورد. اگر خانه ما خراب شود، بی خانمان می شویم و اگر برق ما قطع شود، از برق محروم خواهیم شد.»
وی در خطاب خویش به کامل اسعد، رئیس پارلمان، و فراکسیون پارلمانی وی، بدون اینکه از آنان نامی ببرد، حمله کرد و گفت: «اینکه چهره ما را در رسانه ها مخدوش کنند و اینکه کسانی بر ما فرمانروایی کنند که صلاحیت حکومت و جانفشانی ندارند، مسئله مهمی نیست.» وی در پایان سخن خویش خواستار تحقق عدالت اجتماعی فراگیر شد و گفت: «در غیر این صورت، انقلاب امام حسین( ع) ادامه دارد.» امام صدر بعد از این مراسم به منزل حاج حسین عسیران رفت و شام را مهمان ایشان بود.
۱/ ۲/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۰۱-۰۲-۷۴]
به مناسبت شهادت امام حسین( ع) مراسمی در مجتمع آموزشی عاملیه برگزار شد. امام صدر در این مراسم سخنرانی کرد و گفت: «ما خواستار تخریب و تباهی نیستیم، خواهان اصلاح در جامعه خویش هستیم. آیا نمی بینید به حق عمل نمی شود و از باطل نهی نمی گردد؟ ما خواهان احقاق حق هم وطنان خویش هستیم. آیا شیعیان، هم وطنانی شریف و پایبند به وطن و پاسداران مرزها و بناکنندگان دژهای محکم و فرهنگیان و کارگران و کشاورزان و ادیبان و مهاجران و بازرگانان و اشخاص برجسته در هر هنر و حرفه ای نیستند؟ لبنان سزاوار ایشان است و ایشان نیز سزاوار این کشورند.» وی در ادامه گفت: «ما خواستار لبنانی یک پارچه و منسجم هستیم که عدالت در آن حاکم باشد و همه شهروندان آن محترم باشند. آیا درست است که کسی از شهروندان جنوب کشور حمایت نکند. کدام میهن و کشوری است که از شهروند خود دفاع نکند. ما خواهان احقاق حق همه محرومانیم، از هر گروهی که باشند. باید در کنار محرومان باشیم . ما حتی تسلط قوه ای را بر قوه دیگر نمی پذیریم. باید حق ملت و گروه ها و فرقه های مختلف به آن ها برسد.»
۲/۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
امام صدر به مناسبت عاشورای حسینی و با دعوت اهالی شهر غازیه، در حسینیه شهر سخنرانی کرد. وی در این سخنرانی انتقاد شدید خود را از مسئولان به سبب بی توجهی به جنوب ادامه داد و از هم وطنان خواست که متحد باشند تا به حقوق خویش دست یابند. امام درباره مفاهیم عاشورا و سیره و اخلاق و فضایل امام حسین (ع) سخن گفت و سپس، به اوضاع داخلی پرداخت و گفت: «امام حسین (ع) ثابت کرد که هرگاه حق و باطل در تعارض قرار گیرند، حق پیروز است، هر قدر باطل قدرتمند باشد و مجهز به سلاح و مال و قدرت و تبلیغات باشد. البته، حقی پیروز است که خالص باشد، نه متزلزل؛ حق مقاوم و پایدار، نه حقی که عقب نشینی کند؛ حق ثابت و استوار. مطالبات مستمر است که معیار ها را دگرگون می کند و در صفوف دشمن تاثیر می گذارد. زمانی که انسان نزاعی را از نزدیک مشاهده می کند و ابعاد آن برای وی آشکار می شود، ناگزیر است به نفع حق عقب بنشیند، و لذا معیارها دگرگون خواهد شد و در این صورت ، باطل از بین خواهد رفت.» امام درباره عدالت در جامعه و فرقه گرایی سخن گفت و یادآور شد که مشاغل و مناصب باید عادلانه و منصفانه میان فرقه ها توزیع شود. سپس پرسید: «آیا در لبنان عدالت وجود دارد؟» وی در ادامه افزود: «امام حسین به حاکم وقت خود گفت: تو اشتباه می کنی، باید انصاف داشته باشی و از تکبر و تمامیت خواهی بپرهیزی و از فسق و فجور دوری کنی . این ها را به حاکم گفت و او امام را به شهادت رساند. امام حسین (ع) در این مکتب به ما می آموزد که نماز و روزه به تنهایی کافی نیست، باید حق تو ادا شود. منظور ما سیاسی کردن دین نیست، بلکه هدف دین مدار کردن سیاست است. خواسته ما این است که سیاست دین مدار و با انصاف باشد، سیاست باید اصلاح کند و عادل باشد. حکومت با فقر باقی می ماند اما با ظلم نابودشدنی است. مسئولان ما حقوق محرومان را نادیده می گیرند و فقر و محرومیت، مناطق عقب مانده را فراگرفته است. این مسئولان با این رفتار، امنیت و کیان سرزمین ما را به خطر می اندازند. ما آماده حمل سلاح و دفاع از مرزهای خویش هستیم. ای مسئولان، به خود و فرزندانتان رحم کنید. ما ضامن امنیت و استقرار کشور هستیم. وقتی می گوییم که حق جنوب و عکار و بقاع را و حق شیعه را ادا کنید، حق کارگران و کشاورزان را ادا کنید، وقتی این گونه سخن می گوییم، یعنی ما از این سرزمین پاسداری کرده ایم. این شعار از حنجره ای پاک بیرون آمده است. من نه می خواهم شهردار باشم و نه رئیس و نه نماینده مجلس، حتی ریاست مجلس اعلا را نیز نمی خواهم . همین افتخار برای من بس که بر منبر امام حسین( ع) بایستم و سخن بگویم و هزاران نفر از مردم سخنان مرا بشنوند. قلب من برای لبنان و هم وطنان لبنانی آتش گرفته است؛ هم وطنانی که در همسایگی شرورترین دشمن جهان قرار گرفته اند. این دشمن با ما همان طور رفتار خواهد کرد که با مردم فلسطین رفتار کرد. ما از پیامدهای این رفتار و تمامیت خواهی و احتکار و نادیده گرفتن حقوق و بی توجهی ناراحتیم. می گوییم حقمان را بدهید.» وی در ادامه گفت: «حکومت مسئولان بر مردم فقیر دوامی نخواهد داشت.»
۳/ ۲/ ۱۹۷۴
[سند شماره ۰۳-۰۲-۷۴]
الف. امام صدر در شهر یاطر در بنت جبیل در مراسم عاشورا سخنرانی کرد. او در این مراسم حاضران را از بسنده کردن به این گونه مراسم نهی کرد و گفت: «نباید این مراسم به عادت های ظاهری و خشک تبدیل شود تا گنهکاران در پشت آن مخفی شوند و طغیانگر ان از تعهد خویش شانه خالی کنند.» امام صدر به تشکیلات و طرح هایی که حقوق محرومان و عمران مناطق محروم را به کل نادیده گرفته، اشاره کرد و گفت: «به عقیده من، پایه و اساس بقای کشورها، عدالت و حفظ کرامت شهروندان است.» وی پرسید: «که چرا میلیون ها لیره در مناطقی غیر از جنوب مصرف می شود، اما یک لیره صرف لیطانی نمی شود؛ همه وعده ها دروغ است.»
۳/ ۲/ ۱۹۷۴
[النهار]
ب. هیئتی از اعضای تشکل شیعیان (التجمع الشیعی) پس از دیدار با آقای پی یر جُمَیِّل به محل مجلس اعلای شیعیان رفتند و امام موسی صدر را از تفاصیل گفت وگوهای این دیدار مطلع کردند. اعضای این هیئت عبارت بودند از آقایان محمد صفی الدین و سلیم حیدر و محمود عمار.
۴/ ۲/ ۱۹۷۴
[الاسبوع العربی شماره ۷۶۵]
الف. گفت وگوی مطبوعاتی امام صدر که در آن به نظام ایران و سیاست های این کشور در برابر مسئله اعراب انتقاد کرده بود، بسیاری را شگفت زده کرده است، به خصوص دشمنان امام صدر که وی را متهم می کردند که نماینده سیاست های ایران و مجری دستورهای آن است. آنان متحیرند که آیا امام صدر با دولتمردان ایران اختلاف پیدا کرده است، یا اینکه می خواهد خود را از اتهامات مبرا کند تا دیگر پس از پیوستن به صفِ مخالفانِ دولتِ لبنان، هدف انتقاد قرار نگیرد. منابع آگاه از اوضاع داخلی ایران گفته اند که امام دیرزمانی است که با حکومت ایران اختلاف دارد و آخرین بار که وی از ایران دیدار کرد، از وی استقبال رسمی نشد و اگر دخالت سفیر لبنان در تهران برای پذیرایی از امام در پاویون نبود، مقامات رسمی از این کار امتناع می ورزیدند. در تفسیر اختلاف امام صدر با دولتمردان ایرانی چنین گفته می شود که این اختلاف انعکاس اختلاف هایی است که بین علمای شیعه و شاه ایران وجود دارد. گفتنی است که علما در ایران حملات شدیدی به شاه می کنند، در حالی که شاه آنان را در تنگنا قرار می دهد و آزار و اذیت می کند. مهم ترین دلیل این اختلاف آن است که بعضی مخالفان بزرگ رژیم ایران، که مقیم پاریس اند، در سفر اخیر به لبنان با امام صدر ملاقات کردند و هنگامی که این خبر را مجله الاسبوع العربی منتشر کرد، جنجالی به پا شد و دولت ایران سفیر خود را در بیروت فرا خواند تا از حقیقت آنچه در پایتخت لبنان اتفاق افتاده، مطلع شود. همچنین ، سفیر ایران در بیروت با امام صدر تماس گرفته و به وی اعتراض کرده است. سوالی که مطرح می شود، این است که چرا امام صدر اختلاف خود را با دولتمردان ایرانی در این زمان علنی کرده است، حال آنکه این اختلاف قدیمی است. بعضی این گونه تحلیل می کنند که امام صدر از تهمت دوستی و رابطه با حکومت ایران دلگیر بود، اما به سبب اوضاع و احوال حاکم این اتهام ها را نفی نمی کرد. اما اکنون که به صف مخالفان دولت پیوسته است، تصمیم گرفته که کامل اسعد را، که دشمن اصلی او به حساب می آید، خلع سلاح کند، زیرا او از این مسئله بر ضد امام صدر استفاده می کرد.

نظرات کاربران درباره کتاب گام به گام با امام