فیدیبو نماینده قانونی نشر قطره و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب گهواره سنگی

کتاب گهواره سنگی

نسخه الکترونیک کتاب گهواره سنگی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۷,۱۴۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب گهواره سنگی

وقتی مریض می‌شوی دنیا آب می‌رود. مریض شدن همین است. وقتی هر روز بیرون رفتن دشوارتر می‌شود مرزهای جهان را گم می‌کنید و آن وقت چیزهایی که از دست می‌دهید نزدیک و نزدیک‌تر می‌شود، نزدیک‌تر به خانه. اول نمی‌توانی به سفرهای طولانی بروی ـ بعد به میدان بازار و به دکه‌ی الیجا هم نمی‌توانی بروی تا برایش ساندویچ ببری. دیر یا زود حتی نمی‌توان برای نان تازه به ته خیابان بروی که با آن ساندویچ درست کنی ـ الیجا باید خودش این کار را بکند. بعد هر روز بیرون آمد از رختخواب دشوار و دشوارتر می‌شود، طوری که طبقه‌ی پاین خانه را از دست می‌دهی ـ حیاط، هال، آشپزخانه، اتاق نشیمن و بعد زمین‌گیر می‌شوی، حتی اتاق خوابت را هم از دست می‌دهی، فقط می‌توانی از زیر لحاف به آن نگاه کنی که انگار از میان آینه به آن می‌نگری. آینه‌ای که از درد ساخته شده است. گاه که درد اوج می‌گیرد، آینه تار می‌شود. بعد هیچ چیز نمی‌توانی ببینی. آینه همیشه آن‌جاست، اما نیمه شفاف ـ تو آن‌قدر به آن خو می‌گیری که یادت می‌رود جهان بدون آینه‌ی درد چه‌طور به نظر می‌آید.

ادامه...
  • ناشر نشر قطره
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 2.45 مگابایت
  • تعداد صفحات ۴۶۰ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب گهواره سنگی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

پیش درآمد
پتربورو(۵) ـ ۱۹۴۹

خزان است و خاکسپاری، رنگ های نارنجی و سیاه، ماه نوامبر است. نور آفتاب به مخزن گاز در پشت خیابان ولینگتون(۶) برخورد می کند و سیلندر زنگ زده ی غول آسا زیر نور آن برق می زند، انگار آتش گرفته است. پیاده روی فلزی که دور آن پیچ خورده به نقش برجسته ای تیز شبیه است، پلکانی آن جاست که به جایی جز مخزن گاز نمی رسد. جهنم به پتربورو آمده است.
لیجا اسمیت(۷) که می خواهد مادرش را به خاک بسپارد، در همان حال که ماموران کفن و دفن تابوت کوچک را از خانه بیرون می آورند به مخزن گاز زل می زند. در پیاده رو ایستاده است، کنار نعش کش، تنباکو می جود و از تکان پرده در خانه ی همسایه ها لذت می برد. فقط خانم مارتین، ساکن خانه ی شماره ی شصت وسه، بیرون و به پیاده رو آمده تا صادقانه خیره شود. شوهرش پیش از جنگ در اصطبل اسب­ها کار می­کرد و لیجا هردوی آن­ها را می شناسد. به زن سر تکان می­دهد. زن هم به او سر تکان می­دهد. می بیند که زن بهترین کفش­هایش را پوشیده است و از طرز ایستادنش حدس می زند که کفش­ها پایش را می­زنند.
چهار نفر برای حمل تابوت آمده­اند، اما مادر لیجا آن­قدر کوچک است و سبک که فقط یکی از آن­ها برای حمل تابوت کافی بود. دو نفر از تابوت­کش­ها ته تابوت را روی نعش­کش می­گذارند، سپس به عقب برمی­گردند تا دو نفر دیگر آن را جا دهند. به لیجا پشت می­کنند و برای گفت­وگویی درگوشی دور هم جمع می­شوند. لیجا حدس می زند که مسئول­شان متوجه شده به چهار نفر نیاز ندارد.
چیزی بین مردها دست به دست می­شود و دو نفر از آن­ها می چرخند و خم می­شوند؛ بعد قدم­زنان به طرف پایین جاده می روند. سرپرست کفن و دفن پیش می­آید و در را برای لیجا باز می گذارد تا از صندلی عقب نعش­کش بالا برود. لیجا برمی­گردد و در سطل زباله­ی مادرش را برمی­دارد، تنباکو را داخل آن تف می کند و در را سر جایش می گذارد. کلاه به سر می­گذارد و آستین های پیراهن را می­تکاند. قبل از آن که سوار شود، روی یک پا خم می شود. تابوت داخل نعش­کش سطحی صاف به وجود آورده که او می­تواند تصویر خودش را در قاب بلند تابوت ببیند. وارسی می­کند تا ببیند طره­ی موی روغن خورده­ای که هر صبح به پیشانی اش می چسباند هنوز سرجایش هست یا نه. انگشتش را با آب­دهان خیس و تاب طره را صاف می­کند. به عقب برمی­گردد، در را باز می­کند و همان موقع متوجه می­شود که ماموران کفن و دفن نگاهی رد و بدل می­کنند.
لیجا با غرور می­گوید «خیلی خب، آقایان» و سوار نعش­کش می­شود. چون می­داند این اولین و آخرین بار در عمرش است که مردی را تماشا می­کند که خم می­شود و در را پشت سر او می بندد. لیجا هزینه­ی چنین خدمتی را پرداخت کرده است.
خجالت­آور است که آن صندلی­های سیاه و بزرگ به هدر روند، پس لیجا وسط آن­ها می­نشیند و دست­هایش را بالای تاج گل می گذارد. وقتی نعش­کش به راه می­افتد، او خود را جلو می­کشد و به پنجره ی کشویی تقه می­زند. ماموری که در صندلی شاگرد نشسته آن را باز می­کند. لیجا خود را جلوتر می­کشد و می­گوید «ما از ایست فیلد(۸) بالا می­رویم، درست می­گویم؟ از جاده­ی پشتی که نمی رویم؟»
«نه، مگر این که شما بخواهید.»
«قطعاً ایست فیلد.»
«البته آقا.»
مرد تازه پنجره ی کشویی را سر جای خود برگردانده که لیجا دوباره تقه می­زند.
«بله، آقا؟» صدای مرد بیش از حد لازم محترمانه است.
«همین­طور آرام و یواش.»
«البته، آقا.»
«نه منظورم این است که حتی یواش تر از همیشه.»
«بله، آقا.» مرد پنجره را به جای خود برمی­گرداند و لیجا او را می بیند که به راننده غر می­زند. لیجا هنگام کودکی برای دو سال دچار ناشنوایی شده بود و هیچ وقت استعدادش را برای لب­خوانی از دست نداد. مرد می گفت «لعنت بر تو نورا(۹)، از این هم یواش­تر، یعنی عقب عقب می­رویم.»
لیجا با لبخندی رضایت­آمیز تکیه داد. از «انبار انجمن شهر» رد شدند و به جاده­ی اصلی پیچیدند.
مراسم کوتاه است. لیجا تنها فرد عزادار است. طولی نمی­کشد که آن­ها از کلیسا خارج می­شوند و دوباره زیر آفتاب سرد هستند. کاشی­های اخرایی رنگ خانه­های مقابل کلیسا زیر نور خورشید صاف و صیقلی به نظر می­رسند. دو زاغ نوک دودکش نشسته­اند. خزان است و خاکسپاری، رنگ­های سیاه و نارنجی.
نعش­کش آهسته به گورستان ایست فیلد می­پیچد و راهش را در جاده­ای پهن ادامه می­دهد. لیجا این گورستان را خوب می­شناسد. آن­ها به قطعه­ای برمی­گردند که ُرز، همسرش بیست سال پیش به خاک سپرده شد. گور را دوباره باز کرده­اند و لیجا قصد دارد مادرش را بالای سر رز دفن کند.
قطعه­ی جدید در بخش دورتر گورستان دوازده پوند خرج برمی­داشت. برای باز کردن گور قدیمی هشت پوند می­گرفتند. برای اتومبیل، با احتساب بنزین، سه پوند و شش شلینگ پول داد. لیجا پیشنهاد کرد که اتومبیل خودش را بیاورد، اما آن­ها قبول نکردند.
کشیش محلی همراه­شان نیست که به مذاق لیجا خوش می­آید. مادرش هیچ­وقت آن عبارات بی­معنای از خاک به خاک را دوست نداشت. لیجا دو نفر مامور کفن و دفن را تماشا می­کند که تابوت را از اتومبیل بیرون می­آورند و آن را روی سطح آماده کنار قبر باز شده می­گذارند. لیجا به خود می­گوید مادر تو با اتومبیل آمدی برای نخستین بار گزش عاطفه­ای را حس می­کند که در او سر برمی­آورد. تمام راه را در جاده­ی ایست فیلد با اتومبیل آمدی، خوشگل و نرم نرم، درست همان­طور که به تو قول داده بودم.
بالای قبر می­رود و به درون آن نگاه می­کند. خیره می­شود، می کوشد آن چه را ببیند که شاید پس از بیست سال قابل رویت است: این بوی ماندگی از چوب تابوت است؟ جمجمه­ی رز است که به او خیره شده؟ آن حفره­های پر شده چشم­های اوست؟ تجسم کامل مرگ، نیمی می­ترسد و نیمی مشتاق است؛ چرا که می تواند به خود بگوید آن را دیده و چیزی نبوده است.
جز خاک چیزی نمی بیند؛ خاک تیره. حدس می زند موقع باز کردن قبر، خوب نکنده اند. خب، پیش خود فرض می­کند که کارشان درست بوده. رزی بیچاره. مراسم خاکسپاری او کاملاً فرق داشت. برای رزی او اتومبیلی در کار نبود ـ بیست سال پیش هنوز از گاری و تخته­ی تابوت استفاده می­کردند، جمعیت هم یک قدم عقب­تر راه می­افتاد. لیجا جلو بود و سه دخترشان که چاپلوسانه هق هق می­کردند و دان جدی بود و ساکت، اما بارتلمویو در میان شان نبود، به جای او فقط سوراخی بزرگ در آسمان بود، جایی که باید رفته باشد.
لیجا به خود می­گوید آن پسر قلب مادرش را شکست، چه از او باقی ماند، فقط همین! گوش راستش را می­خاراند.
لیجا متوجه می­شود که دو نفر مامور کفن و دفن منتظر او ایستاده­اند، پس اشاره می­کند و مردان تابوت را برمی­دارند و آن را آهسته به درون قبر سرازیر می­کنند. عقب می­ایستند و سرها را به زیر می­اندازند.
ناگهان لیجا از جدّیت آن­ها عصبانی می­شود. نفهمیده­اند این وظیفه ی آن هاست که باید انجام بدهند و لازم نیست آن طور احمقانه احساساتی بشوند؟ دستش را تکان می دهد، یعنی می توانند بروند، باقی به عهده ی خودش. او و گورکن می توانند کار را تمام کنند. قدمی به عقب برمی دارد و دست در جیب جلیقه می کند و تنباکو را بیرون می آورد.
مسئول کفن و دفن دودل به او نزدیک می شود و می گوید «آقا می خواهید بعداً به دفتر بیایید تا کار را تمام کنیم؟» لیجا هنوز شش پوند به او بدهکار است.
«خیلی ممنون، همین جا تسویه می کنم. مرد جوان تو کارت را تمام کرده ای.» دکمه ی ژاکت و جلیقه اش را باز می کند تا بتواند به جلیقه ی دوم برسد که کیف پول را آن جا می گذارد.
مامور کفن و دفن آشکارا نفس راحتی می کشد. «آها، خیلی خب آقا... سیگار می خواهید؟» دست در جیب شلوارش می کند و یک پاکت سیگار کپستان(۱۰) بیرون می آورد.
لیجا لبخند می زند «خب، بفرمایید.»
وقتی او پول را از لیجا می گیرد و سیگاری برای او روشن می کند یک سیگار هم برای خودش آتش می زند و به طرف قبر سری تکان می دهد و می گوید «معمولاً مادر و دختر را در یک قبر نمی گذارند. گاهی زن و شوهرها را می گذارند.»
لیجا می گوید «آنها مادر و دختر نبودند. این جا همسر من دفن است و مادرم بالای سر او قرار می گیرد.»
مامور کفن و دفن ابروها را بالا می برد «با هم صمیمی بودند؟»
«در ظاهر بله.»
سکوتی کوتاه، بعد مامور کفن و دفن غرغرکنان می گوید «نمی توانم بگویم دلم می خواهد مادرزنم بالای سر من دفن شود.»
لیجا چپ چپ به مرد نگاه می کند و به دل می گوید «به جرئت می گویم او هم زیاد خوشش نمی آمد.»
مامور کفن و دفن به گورستان اشاره می کند «با وجود این، روز خوبی برای خاکسپاری است. شانس آوردی که هوا کمی آفتابی بود.»
«همین طوره. شانس آوردم.»
تعارفات رد و بدل شد، دو مرد با هم دست دادند. مامور کفن و دفن سوار نعش کش می شود و به سرعت دور می زند. وقتی راه می افتند برای لیجا دست تکان می دهند.
یک دفعه لیجا احساس خستگی می کند. روی لبه ی جاده می نشیند تا گورکن را تماشا کند که قبر را پر می کند. گورگن مرد پیری است ـ شاید حتی همانی که بیست سال پیش روی رز خاک ریخت. یعنی واقعاً از مرگ رزی این همه سال گذشته؟ ناخواسته تصویری به ذهنش راه پیدا می کند. بچه ها آهسته و دلخور از پله ها بالا می روند، یکی یکی، تا با مادرشان خداحافظی کنند. وقتی پایین می آمدند در صورت های شان نگاهی بود. مرگی دردناک بود. سرطان معده. اگر مرا برای خیلی چیزها سرزنش می کنند، مطمئنم برای این یکی نمی کنند.
مادرش سرطان معده نگرفت. تا نود سالگی مثل چکمه های کهنه سفت و محکم بود. بعد ناگهان یک روز در خیابان افتاد و مرد، سر راه برگشت از سیگار فروشی. او دو دهه بیش تر از عروسش عمر کرده بود.
آن ها صمیمی بودند؟ خطوط چهره ی لیجا با این فکر درهم می رود. مادر و همسرش نزدیک به سی سال از هم متنفر بودند.
گورکن دست از کار می کشد، دستمالی از جیب درمی آورد و صورتش را پاک می کند. بعد کارش را از سر می گیرد. خاک نرم است، کارش بی سروصداست.
لیجا به گورستان زل می زند. من هم یک روز این جا دفن می شوم. خب حداقل برای من در کنار آن ها جایی نیست، خدا را شکر. باید سوراخی دیگر بکنند. در قبرستان به دنیا بیایی و در قبرستان هم ترکش کنی. در این فاصله فقط زمان گذشته است.
آن طرف قبر ردیفی است از درخت های غان نقره ای؛ تنه های سفیدشان پر است از لکه های سیاه، بیش تر برگ های شان ریخته اند. درخت های بلوط هم چنان به آهستگی پوست می اندازند، خوش ندارند آمدن زمستان را اعلام کنند. سنگ قبر سمت راست رزی از مرمری سیاه است و زیبا. شرط می بندم یکی دو شلینگ آب خورده. انبوهی از برگ های نارنجی روی آن را پوشانده، ظاهر خوشایندی به آن داده.
آفتاب رخت برمی بندد. گورستان سرد است.
مادر، من این جایم. صدایم را می شنوی؟ به من می گفتی تو فقط به این درد می خوری که وسایل آشپزخانه بسازی. همیشه همین را بهم می گفتی. اما نه، این طور نیست. هیچ وقت نبوده. لیجا بلند فین می کند و چشم هایش را با پشت دست پاک می کند. گورکن به بالا نگاهی می اندازد و مشغول کار خودش می شود.
سنگ قبرهایی که سمت چپ قرار دارند همگی از سنگ تراش خورده اند. لیجا فکر می کند بعضی از آن ها شبیه کتاب اند؛ کتاب هایی باز ـ زمانی این طوری مد بوده ـ همه ی سنگ قبرها کتابی اند که از وسط باز شده اند، اما با سنگ قبر جور نیستند. باید صفحه ی آخرشان باز باشد. سنگ قبر چسبیده به گور رز متعلق به زن و شوهری است. می توان خطوط تراشیده شده را تشخیص داد. در بالا نوشته شده این جا آرمیده اند و زیر آن نام آن هاست و تاریخ و در پایین نوشته شده «به هم پیوسته اند.»
آرمیده اند، به هم پیوسته اند. مضحک است.
خزان است و خاکسپاری ـ بی مناسبت هم نیست. دلم می خواهد من هم در پاییز بروم. بلند می شود و شلوارش را می تکاند. علف نمناک است. لیجا ساعتش را نگاه می کند. وقتش است که برای بزرگداشت مادرش در میخانه ی شبح خوک چیزی بنوشد. حرفی را که مادرش به رز زده بود به خاطر می آورد، همان موقع که آمد تا با آن ها در کمبریج زندگی کند. تو با پسر من عروسی کرده ای و تا دم مرگ آب خوش از گلویت پایین نمی رود.
لیجا به گورکن انعام می دهد و به طرف پایین جاده می رود. می تواند از بالای نرده ببیند که مشغول ساخت یکی دیگر از مجتمع های مسکونی در طول نیوارک هیل(۱۱)اند. این روزها خانه های جدید مثل قارچ از زمین سبز می شوند. پتربورو در حال شکفتن است. به زودی شهرکی بزرگ می شود. در پیاله فروشی، پشت پیشخوان یک بطری کامل آبجو باز کرده اند. ارزش یک بطری بزرگ را داشت، مادرش بود، کلمنتینا. لِمی. لِم(۱۲).

پیش گفتار

لوییز دوتی نویسنده ای است انگلیسی از تبار کولی ها، (Romany People)، متولد سال ۱۹۶۳ در میدلندز شرقی در انگلستان، که در روت لند بزرگ شد، در دانشگاه لیدز (Leeds University) در رشته ی ادبیات انگلیسی تحصیل کرد و در دانشگاه ایست آنگلیا (East Anglia) زیر نظر مالکوم برادبری و آنجلا کارتر در رشته ی ادبیات خلاق فوق لیسانس گرفت.
پس از فارغ التحصیلی به لندن رفت و بیست سال زندگی در این شهر برایش تجربه های فراوان در زمینه های گوناگون به همراه داشت: رمان نویسی، نمایش نامه نویسی، نقد ادبی، روزنامه نگاری.
تاکنون پنج رمان از او به چاپ رسیده: سنگفرش دیوانه(۱)، با من برقص(۲)، عسل ـ شبنم(۳)، آتش در تاریکی(۴) و گهواره ی سنگی. و کتابی دیگر با عنوان یک رمان در سال دارد که اثری است غیرداستانی. دوتی تاکنون پنج نمایش نامه برای رادیو نوشته و منتقد و گوینده ای پرکار در بریتانیاست و نیز یکی از داوران جایزه ی ادبی من بوکرز در سال ۲۰۰۸ بوده که در حال حاضر روی رمان ششم خود کار می کند. او طی سال های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ یک ستون هفتگی دایمی در دیلی تلگراف داشت و در حقیقت کتاب یک رمان در سال ماحصل همین ستون هفتگی است.
در سال ۱۹۹۰ جایزه ی ایان سنت جیمز (Ian St. James) را به دلیل داستان کوتاهش با عنوان انتقام روسپی به دست آورد و در همین سال جایزه ی ادبیات نمایشی رادیویی برای اولین نمایش رادیویی او با نام شاید نصیبش شد.
طی این سال ها رمان هایش نامزد دریافت جوایز نخست ادبی در بریتانیا شد و در سال ۱۹۹۹ جایزه ی کی. بلاندل (K. Blundell) را برای رمان آتش در تاریکی به دست آورد و در سال ۲۰۰۱ برای همین رمان جایزه ی شورای هنری نویسندگان نصیبش گشت.
رمان گهواره ی سنگی، پس از آتش در تاریکی دومین اثر اوست که به زندگی کولیان می پردازد. دوتی این رمان را برمبنای زندگی خانواده ی خودش و توصیف زندگی چهار نسل از منظرهای گوناگون به نگارش درآورده است. گهواره ی سنگی تاریخی است گذرا و در عین حال منسجم از اسمیت های دوره گرد در کمبریج شایر و منطقه ی فنز طی ۸۵ سال. دوتی در توصیف زندگی کولیان چندان گرفتار احساسات نمی شود، هر چند گاهی این شیوه ی زندگی که اکنون منسوخ شده افسونش می کند. افسون و زیبایی در این نوع زندگی وجود دارد، اما به همراه سرما و گل و لای، گرسنگی و ستم. دوتی در این رمان موفق شده که تصویری روشن و قانع کننده از پیش داوری ویرانگر پیش روی مخاطب خود بگذارد؛ و داستان برای ما زندگی سه نسل از کولیانی را روایت می کند که در پی انطباق خود با قرنی هستند که دیگر به آنان نیازی ندارد.
می توان این رمان را داستان زندگی دو زن دانست، مادر و همسر الیجا اسمیت، دو زن که به رغم همه ی تفاوت های شان در یک نکته ی اساسی با هم اشتراک دارند. یکی کودکی نامشروع به دنیا می آورد و دیگری خود نامشروع به دنیا آمده. تقابل این دو زن با یک دیگر و تنفری که در رمان به چشم می خورد بیش تر از آن که زاییده ی تفاوت های شان باشد از سوءتفاهم سرچشمه می گیرد. دوتی با راه یافتن به درون شخصیت های رمانش به ما می گوید که شاید اگر می توانستیم به ذهن یک دیگر راه یابیم می شد جهانی زیباتر داشته باشیم یا غیرقابل تحمل تر. این دو زن با همه ی نفرت ها و تفاوت های شان در یک چیز مشترک اند؛ در رنج ها و مقاومت شان در برابر سختی ها و در ازخودگذشتگی شان. و می توان در زیر پوسته ی سفت این تنفر، محبتی دید که ویژگی های خود را دارد و به همین دلیل درک ناشدنی است.

فرزانه قوجلو



نظرات کاربران درباره کتاب گهواره سنگی