فیدیبو نماینده قانونی نشر چشمه و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب در دنیای تو ساعت چند است؟

کتاب در دنیای تو ساعت چند است؟

نسخه الکترونیک کتاب در دنیای تو ساعت چند است؟ به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب در دنیای تو ساعت چند است؟

داستان من فرق می‌کند. من ناخواسته پناه‌گاهم را نه آن‌سوی دنیا، که در رشت پیدا کردم و در تمام این سال‌ها هر وقت دنبال امنیت و آرامش روحی می‌گشتم، یا احوالم به‌هم می‌ریخت، راهیِ رشت می‌شدم. این مهاجرتِ من، پناهندگی من بود و دوگانه‌ی پاریس ـ رشت این فیلم هم از همین ‌جا می‌آید. البته حالا بعد از ساختن این فیلم ارتباطم با رشت عوض شده. نمی‌دانم، دیگر سخت است که به چهره‌اش نگاه کنم. انگار میان ما رازی بود که من به همه گفتم و همه‌چیز عوض شد. با دیدن تابلوهای ادگار دگا مجذوب ایده‌ی پنهان‌بودن چهره‌ی زن شدم. نسخه‌ای از مجموعه‌نقاشی‌های «مری کاسات در لوورِ» دگا را انتخاب کردیم که پس‌زمینه هم نداشت و این امکان را می‌داد که فیگور محوری زن را در هر فضا و محیطی بازسازی کنیم. چند روز پیش کشف کردم این سیر بیرون آمدن مری کاسات از قاب نقاشی و تبدیل شدنش به زنی واقعی که همچنان چتربه‌دست به مغازه‌ی قاب‌سازی برمی‌گردد، چیزی از مری پاپینز و پریدن آدم‌ها توی فضای نقاشی را هم در خود دارد، که البته از آن چیزهایی است که شاید کسی جز خودم در فیلم حسش نکند!

ادامه...
  • ناشر نشر چشمه
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 1.45 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۰۲ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب در دنیای تو ساعت چند است؟

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



تاریک تر و خوشحال تر

گفت وگوی مجید اسلامی و صفی یزدانیان

اسلامی: قبلاً گفته بودی که مکان وقایع فیلم ابتدا تهران بوده، بعد منتقل شده به رشت. من اصلاً نمی توانم آن را در تهران تصور کنم. چون انتقالش به رشت همه چیز را کاملاً غیرواقعی کرده و این یکی از چیزهایی است که خیلی توجهم را در فیلم (نسبت به فیلم نامه که قبلاً خوانده بودم) جلب کرد. در فیلم نامه این غیرمحتمل بودن در حدی بود که به نظر می رسید ایراد است. ولی حالا دیگر این وجه آن قدر قوی شده که آدم می تواند فکر کند عامدانه ا ست.
یزدانیان: فیلم نامه ای که تو خواندی رشت نداشت؟

اسلامی: الآن یادم نیست. شاید هم داشت، ولی این که رشت را به عنوان متریال ببینی یا به عنوان یک واقعیتِ جغرافیایی خیلی فرق می کند. در شکل فعلی چندتا تعارضِ خیلی آشکار به وجود آمده. یکی این که این دانشکده ی هنری چی بوده؟ کجا بوده؟ اصلاً موجودیتش چیست؟ تصور این دانشکده در یک شهرستان خیلی سخت است. اگر در رشت نبوده، کجا بوده؟ پس چرا این همه آدم از آن دانشکده در این شهرستان هستند؟ نکته ی دیگر ناباوری اغراق آمیز گلی ا ست. گلی جوری فرهاد را به یاد نمی آورد که اغراق آمیز است. و خود کاراکتر فرهاد هم طوری ا ست که آدم اول فکر می کند او شخصیتی خیالی است. ولی فیلم فقط از زاویه دید گلی جلو نمی رود، به تناوب زاویه دید فرهاد را هم نشان می دهد. بنابراین او زاییده ی ذهن گلی نیست. اگر فقط زاویه دید گلی را می دیدیم، فرهاد می توانست خیالی باشد. اما او چه طور می تواند شخصیتی واقعی باشد؟ قبل از این که من برداشت خودم را از همه ی این ها بگویم، تو بگو که این تعارض ها از کجا شروع شد و تو چه قدر آگاه بودی از این تعارض ها؟
یزدانیان: سوال خوبی ا ست ولی من جوابی برایش ندارم. یادم است از اول در بند منطق نبودم. فقط فکر می کردم که خودم باید متقاعد بشوم تا بعد تماشاگر متقاعد بشود. اگر می پرسی این تعارض ها از کجا می آید، می گویم هیچ کدامش عمدی نیست. فکر می کردم شاید بتوانم کاری کنم که این سوال پیش نیاید که وقتی می گوید «من فرهاد دانشکده م که دانشجو نبود» یعنی چی؟ یا به قول تو این دانشکده کجا بوده؟ در رشت بوده یا تهران؟ تیپ روابط به نظر نمی آید که شهرستانی باشد. فکر می کردم این ها مهم نیست. مهم این است که در مسیر داستان جذب این کاراکترها بشویم. در مورد ناباوری اغراق آمیز گلی، توی متن این طوری بود که واقعاً به یاد نمی آورد. توی اجرا این طوری نیست. یعنی دیالوگ ها و واکنش هایی اضافه کردم که نشان می دهد گلی چه قدر حواسش جمع است و چه قدر خوب یادش است. اگر آقای مهربان را توی خیابان می بیند حتا اسم دخترهاش هم یادش است. یعنی بابت سال ها زندگی در غرب حواس پرتی ندارد. حافظه اش کار می کند. کاری کردم که تماشاگر هم جا بخورد که او چه طور یادش نمی آید. مثلاً همان روزی که گلی رسیده با فرهاد روبه رو شده و او درباره ی خودش توضیح داده ولی غروبش دوباره از عروس می پرسد «فرهاد؟»

اسلامی: مثل یک جور لجبازی و اکراه است.
یزدانیان: بیشتر شبیه لجبازی ا ست و انگار یک بازی دوطرفه ا ست. یکی دارد بازی می کند که یادش نمی آید و دیگری بازی می کند که خیلی یادش می آید. و این تم «بازی» کمک می کند که از منطقش فرار کنم. از نظر خودم الآن این بازی تعمدی گلی پُررنگ تر شده که انگار عمداً می گوید یادش نمی آید. تعارض های دیگر هم همین طور. مثلاً شاید به سن این ها نخورد که بچگی شان قبل از انقلاب بوده باشد. حتا لباس ها نمی خورد. گاهی پس زمینه هم به پیش زمینه نمی خورد. و چون تم اصلیِ فیلم زمان است، خودم را این طوری راحت کردم که بزنم زیر همه چیز. خودم فکر می کنم این فیلم یک صحنه ی رئال دارد که همه هم توجه شان به آن جلب می شود و آن صحنه ی بازار است. همه می پرسند در این صحنه چرا این همه آدم ها به دوربین نگاه می کنند؟ آن جا هم جواب من همین است. خودم دوست داشتم آدم ها به دوربین نگاه نکنند، ولی حالا که نگاه کردند اصلاً در بندش نیستم. این صحنه کاملاً یک چیز جداست. بعضی ها حتا می پرسند این صحنه چه ربطی به بقیه ی فیلم دارد؟ ولی جدا از دلبستگی شخصیِ من به بازار رشت (به خاطر فیلم مستندی که در موردش ساختم و باقی چیزها)، دلم می خواست در یک صحنه این دوتا آدم را از میان آدم های واقعی رد کنم. مثل شخصیت های داستانی که از فضای یک فیلم مستند رد می شوند. نمی توانم بیشتر از این بیانش کنم. حسم این بود. مثل این که این دوتا آدم یک جا هستند و آن آدم های اطراف یک جای دیگرند.

اسلامی: قاعده ای هست در مونتاژ کلاسیک که می گوید دوتا نما که به هم کات می شوند برای این که جامپ نشود باید تفاوت شان قابل توجه باشد. مثلاً زاویه شان یا اندازه ی نماها باید تفاوت چشم گیر داشته باشند. من این قاعده را معمولاً به موقعیت های زیادی تعمیم می دهم. این جا هم مهم بوده این تعارض ها از یک حدی بیشتر باشد. چیزی که من در فیلم نامه خواندم تعارض هاش کم بود. وقتی کم بود، می توانستی به اش گیر بدهی. بگویی این درنیامده. این تجربه برایم خیلی تکان دهنده ا ست که از متن فیلم نامه اصلاً خوشم نیامده بود ولی فیلم این قدر برایم هیجان انگیز است. اتفاقی که افتاده این است که تعارض های فیلم با واقعیت خیلی بیشتر شده. حالا دیگر جوری هست که آن را عامدانه تلقی کنیم. در واقع فیلم نامه یک شکلی بود که خیلی از موافقان و مخالفان، فیلم را آن شکلی می بینند. فیلمی که آن ها می بینند (و دوست دارند یا ندارند) فیلمی است که اگر وقایعش در تهران می گذشت می شد؛ اگر دانشکده وجودش محتمل بود و هیچ کدام از این تعارض ها هم وجود نداشت؛ در آن صورت فیلم می شد حکایت واقعی یک جور حس نوستالژیک نسبت به گذشته. گذشته ای ملموس و واقعی، و نوستالژی نسبت به آن. و این تم که گذشته چه قدر خوب بود و چه قدر داریم آن گذشته ی خوب را فراموش می کنیم. تمی که در فیلم های علی حاتمی خیلی قابل احترام است، ولی برای من در داستان های پرویز دوایی رقت انگیز است. توی گلی ترقی هیجان انگیز است، ولی در نود درصد ادبیات نوستالژیک سانتی مانتال است. چیزی که برخی مخالفان و موافقانِ فیلم دوست دارند یا بدشان می آید این فیلم نیست. فیلمی ا ست که این تعارض ها را ندارد. در آن فیلمِ فرضی رابطه ی گلی و فرهاد رابطه ی قابل باوری ا ست که نباید این قدر اغراق آمیز باشد، نه ناباوری گلی، نه اصرار و سماجت فرهاد. کسانی که فیلم را به دلیل نوستالژیک بودن نمی پسندند حواس شان به ناهمواری های فیلم است. یعنی فکر می کنند فیلم قرار بوده هموار باشد و نیست. و کسانی که فیلم را به شکل نوستالژیک دوست دارند، ناهمواری ها را توجیه می کنند یا چشم شان را به آن ها می بندند. می گویند همین هم که هست خیلی خوب است. من جزء هیچ کدام از این دو دسته نیستم چون فکر می کنم فیلم چیزی که آن ها فکر می کنند نیست، شاید فیلم نامه به تصور آن ها نزدیک تر بود.
این ناهمواری ها و تعارض ها چیست؟ یکی اش مفهوم دانشکده ی هنری در شهرستان است. اگر مثلاً علی یاقوتی آن جا نبود باز قابل توجیه بود، ولی دست کم یک نفر دیگر از بچه های دانشکده این جاست. نکته ی دیگر نوع به یاد نیاوردنِ گلی به آن شکل اغراق آمیز است، و خود کاراکتر فرهاد که پُر از تعارض است. از یک طرف کاملاً در فضا مستحیل شده، و از طرفی توی این فضا یک وصله ی ناجور به نظر می رسد. انگار یک ایدئالیست است و از دل رمان های قرن نوزدهمِ روسی بیرون آمده. شبیه روح است. این که همه چی را می داند، همه جا حاضر است، و مثل رمانتیک های قدیمی این قدر سمج است. به اضافه ی عزت نفسی که علی مصفا در خلاف جهت به نقش بخشیده. او نقش را در مقام یک عاشق دل خسته بازی نکرده. بافاصله بازی کرده. همه ی کنش هایی که در فیلم نامه به اش نسبت داده شده کنش های یک عاشق دل خسته است، ولی لحن او، مکث هاش، حالتشْ عزت نفسی دارد که خیلی بیشتر از حد لزوم است. مثل بازیگری ا ست که دارد نقشی را بازی می کند که زیاد هم آن را از درون قبول نکرده. بنابراین دارد آن را بافاصله بازی می کند و همین به نقش غرابت داده، چون با تم اصلی فیلم در تعارض است. لیلا حاتمی هم نقشش را با یک جور عصبیت بازی می کند که خیلی اغراق آمیز است. پس هر دوشان شبیه بازیگرهایی شده اند که دارند نقش بازی می کنند. بازی شان یک جور فاصله گذاری عامدانه را وارد می کند.
درعین حال یک جور همجواری صحنه های واقعی و صحنه های غیرواقعی هم در فیلم اتفاق می افتد. نمونه ی بارزْ واقعی بودنِ صحنه ی بازار است، ولی جاهای دیگر هم هست. این قضیه در انتخاب بازیگران هم هست. بازیگران انگار بُر خورده اند. بعضی هاشان کاملاً ویژگی های بومی دارند (مثل آن راننده که ماشین قدیمی را به گلی نشان می دهد، لهجه دارد و از یک نگاه مستند می آید)، بعضی ها هم مثل بازیگر نقش آنتوان خیلی استرلیزه اند. در نتیجه به تناوب با آدم های واقعی و آدم های غیرواقعی در فضاهای واقعی و فضاهای غیرواقعی مواجه می شویم. و همه ی این ها برای من حس یک خواب است؛ شاید خواب مشترک گلی و فرهاد. و برای همین هم روایت فیلم مونتاژ موازی این دو زاویه دید است. خواب هر دوشان است، یا شاید خواب نفر سوم. چون این همجواری صحنه های ناهمجنس ویژگی خواب است. در خواب است که هر صحنه به خودی خود ممکن است واقعی باشد ولی در همجواری با صحنه ی قبل و بعدش غیرواقعی جلوه می کند. همچنان که فیلم ناگهان تصمیم می گیرد همکلاسی بودن گلی و فرهاد را تعمیم بدهد به دوران مدرسه. این یک تعارض است و با اطلاعات قبلی نمی خواند. چی شد یک دفعه شدند همکلاسی مدرسه؟ از آن غیرممکن هایی است که در خواب پیش می آید. خیلی از سوال های مطرح شده در فیلم هم جوابش در همین نکته است. گلی می پرسد «مادرم چه طوری تو را راه داد؟» این سوالی است که آدم در خواب از خودش می پرسد. می گوییم «من چه طوری توانستم وارد این ساختمان بشوم؟» شروعش را ندیدیم. یک دفعه می بینیم توی یک ساختمانی هستیم. بعد از خودمان در خواب این را می پرسیم و با خودمان کلنجار می رویم. اگر این ناباوری خیلی شدید بشود از خواب بیدار می شویم.
یزدانیان: خیلی جالب است تو اصلاً فیلم را بابت تعارض هاش دوست داری. چیزی که درباره ی تجربه ی این فیلم می توانم بگویم این است کسی که این فیلمِ بخصوص را ساخته به همه چیزش کاملاً آگاه نیست. روند فیلم سازی واقعاً کار گروهی ا ست، فقط هم بازیگر و فیلم بردار نیست، از مسئول تدارکات تا بقیه همه موثرند. مثالش همین قضیه ی بازیگری ا ست. انتخاب اول من برای گلی، لیلا حاتمی بود ولی حضور علی مصفا قطعی نبود، اگرچه هرگز هم به شکل جدی به کسی جز او فکر نکردم. یک دلیل قطعی نبودن حضورش هم نگاه خودش بود که معتقد بود خیلی از این نقش دور است. حالا نتیجه برای خودم که عالی شده، البته با هر کس دیگری هم کار می کردم این کاراکتر به هرحال سانتی مانتال نمی شد. جهت عاطفی داستان هیچ به طرف سانتی مانتالیسم یا دلسوزی برای فرهاد نیست.

اسلامی: اما ممکن بود بدون او این قدر هم بافاصله نشود.
یزدانیان: حتماً. حالا خیلی ها می گویند این جزء بهترین بازی های علی مصفاست. شاید یک دلیلش این است که هیچ وقت تمرین نمی کردیم. حتا صحنه ی دعوای روی پله ها را تمرین نکردیم. من خودم هم فقط شاهد صحنه بودم. فقط دیالوگ ها را دادم به شان. وقتی که فقط باهم طرف نبودند چرا، تمرین می کردیم، ولی وقتی خودشان دوتا بودند تمرین نمی کردیم. یک جاهایی دخالت می کردم. مثلاً لحن تند و شوخ مصفا را نسبت به مهاجران در فصل بندر انزلی کمی سعی کردم تعدیل کنم. بنابراین تعارض با تفاوت بازیگر و کاراکتر شروع می شود. در مورد گیله گل هم تجربه ی خودم این بود که بعضی از آدم هایی که بعد از سال ها به ایران می آیند عصبی اند. گارد دارند و مشکوک اند. تردیدی که از سال های غیاب و فاصله های مکانی و زمانی می آید.

اسلامی: خود این هم یک جور کهن الگوست در فیلم هایی که فضای کابوس/ رویا دارند. مثل مرد سوم کارول رید که فضای شهر تبدیل می شود به جایی که ممکن است علیهت توطئه کنند. این جا فضای فیلم اصلاً مشکوک و مشکل دار نیست، ولی واکنش گلی طوری است که انگار در یک فضای اگزوتیک قرار گرفته. به همه چیز مشکوک است که ممکن است همه ی این ها نقشه باشد.
یزدانیان: دقیقاً همین است. انگار همه چیز توطئه ا ست، ولی یک توطئه ی مهربان. گلی اول باور ندارد که این یک توطئه ی مهربان است. مثلاً همه ی هدیه هایی که هر کسی به گلی می دهد کاغذش مشابه است. تابلو، پنیر، شیرینی، حتا چای. انگار همه باهم دست به یکی کرده اند. بخشی اش هم به روان شناسی گیلانی ها برمی گردد که این روحیه را دارند. همه از هم خبر دارند و این توطئه ی مهربان را شکل می دهند. چیز مهم در حرف هات همین خواب مشترک بود. و با این که هر دو باهم دارند آن خواب را می بینند و ما هم در کنارشان هستیم باز هم حاضرند آن را کتمان کنند. نه فقط درباره ی چیزهایی که ندیدیم حتا در مورد چیزی که باهم دیدیم. می گوید «آن جا چی گفتم؟» می گوید «فرانسه حرف زدی.» درحالی که ما خودمان صحنه را دیده ایم. می خواهم بگویم اساساً در این فیلم منطق متقاعدکنندگی کار نمی کند. من اصولاً به دیالوگ نویسیِ لورکا علاقه دارم چون شخصیت ها جواب همدیگر را نمی دهند. هر کدام یک چیز می گویند. ولی وقتی صحنه تمام می شود حس منتقل می شود.

اسلامی:... که شگرد سختی هم هست.
یزدانیان: خیلی شگرد سختی ا ست. من این طوری دیالوگ ننوشتم، ولی یک جور شاعرانگی در دیالوگ ها هست (که لزوماً هم آن را به معنای مثبت نمی گویم).

اسلامی: شاعرانگی هم با تعریف شکلوفسکی از زبانْ می تواند دور شدن از منطق واقعی باشد. چی شاعرانه است؟ چیزی که با منطق کارکردی زبان فاصله دارد. شاعرانگی یعنی فاصله گرفتن از زبانی که ادای واقعیت را درمی آورد.
یزدانیان: چیز دیگری که می خواهم بگویم این است که سناریو رویکردش همین بوده ولی خیلی موارد هم درش بود که به خودم می گفتم در اجرا درست می شود.

اسلامی: خیلی وقت ها البته این توهم است. فیلم نامه را می خوانی و اشکال هایی می بینی و می گویند در اجرا درست می شود و بعد می بینی نشده.
یزدانیان: اخیراً مصاحبه ای خواندم از بیلی وایلدر که ازش می پرسند سانست بولوار چه طور شکل گرفت؟ می گوید همه فکر می کنند روند این طوری است که از هیچ شروع می شود و به مرور ایده ها اضافه می شوند و فیلم شکل می گیرد. ولی روندش برعکس است. هزاران ایده داری و مجبوری هی آن ها را کم کنی تا به تعدادی ایده برسی که بتوانی جمع وجورش کنی. به نظرم خیلی حرف درستی ا ست.

نظرات کاربران درباره کتاب در دنیای تو ساعت چند است؟

کتاب عالیه . علاوه بر متن کامل فیلم نامه نقد ها و گفت و گو های کارگردان و منتقدین هم توش اومده
در 2 ماه پیش توسط پوریا مقبولی
اگه از قسمت اول کتاب که بیشتر نقد فیلمه بگذریم(البته من نخوندم اون قسمت رو)متن داستان یا فیلم نامه کوتاه و لطیفه. در هنگام خواندن تجسم صدای لیلا حاتمی و سایر بازیگران از زیبایی داستان کم میکنه چون لهجه و صداشون شما رو از فضا دور میکنه من از خوندنش لذت بردم و بنظرم ارزش خوندن رو داره
در 2 ماه پیش توسط pou...eid