فیدیبو نماینده قانونی انتشارات عقل سرخ و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .

کتاب جبران گناه

نسخه الکترونیک کتاب جبران گناه به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب جبران گناه

آری، هر چه قفل‌های سنگین گناه بر دست و پای انسان بسته شده باشد، تعداد کلیدهای رحمت خداوندی بیشتر ازآنهاست، و هر گاه بنده گناهکار به سوی خدا باز گردد، تمام قفل گناهان گشوده می‌شود.
این لطف، و این رحمت آنچنان وسیع و گسترده است، حتی اگر انسانی در لحظات آخر عمرش نیز، موفّق به توبه و بازگشت به سوی خدا گردد به موجب بیان رسول‌الله(ص) آمرزیده و مشمول رحمت حق خواهد بود

ادامه...
  • ناشر انتشارات عقل سرخ
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 1.05 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۸۴ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب جبران گناه

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



۱ـ جبران گناه از طریق توبه

اولین راه جبران گناهان «توبه» است. توبه ضمن اینکه گناهان را محو و نابود می سازد آثار و برکات بسیاری دارد که در سطور آتی برخی از آنها را مطرح خواهیم کرد. اکنون بببینیم توبه چیست و مفهوم واقعی آن کدام است.
توبه در لغت به معنی «بازگشت» و در فقه اسلام به معنی پشیمانی از گناه و دست برداشتن از گناهان و بازگشتن به راه خدا و گردن نهادن به امر و فرمان حق تعالی است. بر همین اساس امام محمد باقر(ع) می فرماید:

النِدامَهُ تَوبَهُ(۳)
«پشیمانی از گناه، توبه است»

در جای دیگر، از قول امام باقر(ع) می خوانیم:

کفی بِالنَّدَمِ تَوبَهً (۴)
«در موضوع توبه، پشیمان شدن از گناه کفایت می کند»

و امام صادق(ع) نیز می فرماید:

ما مِنْ عَبْدٍ اَذْنَبَ ذَنْباً نَدَمَ عَلَیهِ اِلاّ غَفَرَاللهُ قَبْلَ اَنْ یسْتَغْفِرَ (۵)
«بنده ئی نیست که گناه کند و سپس از گناه خود پشیمان شود، جز آن که خداوند او را بیامرزد،(حتی) پیش از آن که (گناهکار پشیمان) از او طلب آمرزش کرده باشد.»

از مجموع این روایات، به وضوح می فهمیم، به محض آن که شخص گناهکار، از گناه خود پشیمان شود و در قلب و نهاد خود، از گناهی که مرتکب شده، شرمنده و نادم گردد، خداوند رحمان و رحیم، حتی منتظر طلب و تقاضای آمرزش از جانب او نخواهد بود، بلکه همان لحظه او را مشمول رحمت و آمرزش خود قرار خواهد داد.
قرآن کریم، در همین زمینه می فرماید:

قُلْ یا عِبَادِی الَّذِینَ اَسْرَفُوا عَلَی اَنْفُسِهِمْ لاَ تَقْنُطُوا مِنْ رَحْمَهِ اللَّهِ اِنَّ اللَّهَ یغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ.(۶)
«ای رسول، به آن بندگانم که(در گناه و عصیان) اسراف به نفس خوده کرده اند بگو هرگز از رحمت نامتناهی خدا ناامید مباشید، البته خدا همه گناهان را(وقتی که توبه کنید) خواهد بخشید که او خدایی بسیار آمرزنده و مهربان است.»

این آیه، بیانگر این حقیقت است که هیچ کس، از درگاه خدا ناامید بر نمی گردد. و هر انسانی با توبه و پشیمانی از گناهان گذشته از لطف و رحمت الهی برخوردار و مایوس نخواهد شد:

به ناامیدی از این در مرو، امید اینجاست
فزون تر از عدد قفل ها، کلید اینجاست(۷)

آری، هر چه قفل های سنگین گناه بر دست و پای انسان بسته شده باشد، تعداد کلیدهای رحمت خداوندی بیشتر ازآنهاست، و هر گاه بنده گناهکار به سوی خدا باز گردد، تمام قفل گناهان گشوده می شود.
این لطف، و این رحمت آنچنان وسیع و گسترده است، حتی اگر انسانی در لحظات آخر عمرش نیز، موفّق به توبه و بازگشت به سوی خدا گردد به موجب بیان رسول الله(ص) آمرزیده و مشمول رحمت حق خواهد بود، در همین زمینه امام صادق(ع) به نقل از رسول الله می فرماید:

مَنْ تابَ قَبْلَ مَوتِهِ بِسَنَهٍ قَبِلَ الله تَوْبَتَهُ، ثُمَ قالَ: اِنَّ اَلْسِنَهَ لِکثیرَهٌ مَنْ تابَ قَبْلَ مُوتِهِ، بِشَهْرٍ قَبِلَ الله تَوبَته، ثُمَّ قَالَ اِنَّ الشَّهْرَ لَکثیرٌ، مَن تابَ قَبلَ مُوتِهِ بِجُمعَهٍ قبل الله تَوبَتَهُ، ثُمَّ قالَ: اِنَّ الجُمعَهَ لکثیرٌ مَن تابَ قَبلَ مُوتِهِ بِیومِ قَبِل اللهُ تَوبَتَهُ، ثُمَّ قال اِنَّ یوماً لِکثیرٌ مَن تابَ قَبلَ اَن یعاینَ قَبِلَ الله تَوبَتَهُ(۸)
«رسول خدا(ص) فرمود: هر کس یک سال پیش از مرگ خود توبه کند، خدا توبه اش را می پذیرد. سپس فرمود: یک سال بسیار است، هرکس که یک ماه پیش از مرگ توبه کند خدا توبه اش را می پذیرد. سپس فرمود، یک ماه بسیار است، هر که یک هفته پیش از مرگش توبه کند خدا توبه اش را می پذیرد و سپس فرمود یک هفته بسیار است، هر کس یک روز پیش از مرگش توبه کند، خدا توبه اش را می پذیرد. سپس فرمود:یک روز هم بسیاراست هر کس پیش از دیدار آخرت و ملک الموت توبه کند، خدا توبه اش را می پذیرد.»

امام محمد باقر(ع) نیز، ضمن بیان فضیلت توبه و نقش آن در روند تکاملی انسان خطاب به محمد بن مسلم می فرماید:

ذُنُوبُ الْمُوْمِنِ اِذَا تَابَ مِنْهَا مَغْفُورَهٌ لَهُ فَلْیعْمَلِ الْمُوْمِنُ لِمَا یسْتَاْنِفُ بَعْدَ التَّوْبَهِ وَ الْمَغْفِرَهِ اَمَا وَ اللَّهِ اِنَّهَا لَیسَتْ اِلاّ لِاَهْلِ اْلاِیمَانِ قُلْتُ فَاِنْ عَادَ بَعْدَ التَّوْبَهِ وَ اْلاِسْتِغْفَارِ مِنَ الذُّنُوبِ وَ عَادَ فِی التَّوْبَهِ فَقالَ یا مُحَمَّدَ بْنَ مُسْلِمٍ اَ تَرَی الْعَبْدَ الْمُوْمِنَ ینْدَمُ عَلَی ذَنْبِهِ وَ یسْتَغْفِرُ مِنْهُ وَ یتُوبُ ثُمَّ لایقْبَلُ اللَّهُ تَوْبَتَهُ؟ قُلْتُ فَاِنَّ فَعَلَ ذَلِک مِرَاراً یذْنِبُ ثُمَّ یتُوبُ وَ یسْتَغْفِرُ فَقَالَ کلَّمَا عَادَ الْمُوْمِنُ بِاْلاِسْتِغْفَارِ وَ التَّوْبَهِ عَادَ اللَّهُ عَلَیهِ بِالْمَغْفِرَهِ وَ اِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ یقْبَلُ التَّوْبَهَ وَ یعْفُو عَنِ السَّیئَاتِ فَاِیاک اَنْ تُقَنِّطَ الْمُوْمِنِینَ مِنْ رَحْمَهِ اللَّهِ (۹)
«گناهان مومن که از آن توبه کند، آمرزیده شده است و باید برای آینده، پس از توبه و آمرزیده شدن، کار نیک کند و عمل صالحه انجام دهد. به خدا این فضیلت برای کسی نیست مگر کسانی که ایمان دارند.
محمد بن مسلم می گوید: گفتم اگر پس از توبه از گناهان، باز مرتکب گناه شد و باز توبه کرد چطور؟ در پاسخ فرمود: ای محمد بن مسلم، تو گمان می کنی که بنده مومن از گناه خود پشیمان شود و از آن آمرزش خواهد و توبه کند و آنگاه خداوند توبه اش را نپذیرد؟ عرض کردم: کسی که چند بار این کار را کرده است و باز توبه شکنی می کند و مرتکب گناه می شود و از خداوند آمرزش می خواهد چطور؟ فرمود: هرگاه که مومن به استغفار و توبه بازگردد خداوند نیز به آمرزش او بر می گردد و گناهش را می بخشد. و براستی که خداوند آمرزنده و مهربان است، توبه را می پذیرد و از بدکرداری ها در می گذرد. مبادا که تو مومنان را از رحمت خدا نومید سازی»

امام رضا(ع)با تکیه به همین الگو، خطاب به یکی از اصحاب خود، که می گفت: «خداوند لعنت کند هر کسی را که با علی(ع) جنگید» فرمودند:
«بگو جز کسی که توبه کرد و حال خود را اصلاح نمود. سپس فرمود: گناه کسی که علی(ع) را یاری نکرد و پشیمان هم شد، بزرگتر از گناه کسی است که باعلی(ع)جنگید ولی پشیمان شدو توبه و انابه کرد.(۱۰)»
این حدیث روشن می سازد که حتی بزرگترین گناهان، یعنی جنگ و قتال با امام معصوم و وصی و جانشین پیامبر اکرم(ص) نیز، در صورت توبه و پشیمانی، در پیشگاه خداوند بخشیده می شود. در دیدگاه معصومین(علیهم السلام) نه تنها توبه، گناهان را جبران می کند، بلکه توبه کار از محبوبین حضرت حق جلّ اسمه می گردد.
در بیان همین معنا امام صادق(ع) فرموده اند:

مَثَلُ المُومِنِ عِندَاللهِ عَزَّ وَ جَلَّ کمَثَلِ مَلَک مُقَرَّبٍ، وَ اِنَّ المُومِنَ عِندَاللهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَعظَمُ مِن ذلِک، وَلَیسَ شَیءٌ اَحَبَّ اِلی الله مِن مُومِنٍ تائِبٍ اَو مُومِنَهٍ تائِبَهٍِ: (۱۱)
«مومن از نظر شان و شخصیت در پیشگاه حضرت حق همانند ملک مقرّب است، و همانا مومن در نزد حق از این هم بالاتر است، و چیزی نزد خداوند محبوبتر از مرد و زن مومن تائب نیست.»

باری، توبه یعنی باز آمدن، یعنی سرنهادن به تسلیم، یعنی پشیمانی از آن چه دستت را به سوی آن دراز کرده ای، از آنچه پایت را به ناصواب به سویش دراز کرده ای، از آنچه ممنوع بوده ای و منع الهی را تاب نیاوره ای، توبه یعنی بیدار شدن، توبه یعنی به هوش آمدن، و توبه یعنی بازگشت دوباره به راهی که از آن منحرف شده بودی، توبه یعنی اصلاح خط باطل، توبه یعنی اقراری آگاهانه به خطای دل و دست، توبه یعنی فریاد عشق از ژرفای سیاه معصیت، توبه یعنی عذر تقصیر خواستن.

توبه آرند و خدا توبه پذیر
امر او گیرند و او نعم الامیر

چون برآرند از پشیمانی چنین
عرش لرزد از انین المذنبین

آن چنان لرزد که مادر بر ولد
دستشان گیرد به بالا می کشد(۱۲)

پس توبه یعنی فریاد پشیمانی، یعنی لرزه انداختن به بنیان عرش یعنی آویختن به دامان امن مادر و یعنی پا نهادن به بوستان دل آرای فضل الهی.
کسی که با دل شکسته به جانب خالق می رود نوعی حق شناسی است که اگر نمی شناخت او را به بزرگی و خدایی قطعاً به جانب او گامی برنمی داشت. گناهکار اما می داند که ظرفیت وسیع رحمت الهی باز گشت را ولو برای هزار بار بر می تابد:

گفت یارب بارها برگشته ام
توبه ها و عهدها بشکسته ام(۱۳)

در جگر افتاده استم صد شرر
در مناجاتم ببین بوی جگر

ای خدا آن کن که از تو می سزد
که ز هر سوراخ مارم می گزد

با این حساب توبه یعنی سوختن جگر، یعنی آتش گرفتن دل، یعنی پناه بردن از گزش مارهای سرکش و طغیان به تریاق محبت ناب و بی بدیل الهی و خدا ستّار است و غفّار و رحیم:

گر مرا این بار ستّاری کنی
توبه کردم من ز هر ناکردنی

توبه ام بپذیر این بار دگر
تا ببندم بهر توبه صد کمر

کیست که نداند درهای پذیرش توبه همواره و همیشه باز است:

باز آ باز آ هر آنچه هستی باز آ
صد بار اگر توبه شکستی باز آ

بنابراین یکی از راههای خواستن عذر تقصیر رویکردی دوباره و شرمسارانه است به سوی حضرت حق سبحانه و تعالی.
حال این پرسش مطرح است که آیا گناهکار، با چه حدّ و اندازه ای از گناه می تواند به توبه و آمرزش از گناهان امیدوار باشد؟ و اصولاً چه نوع گناهانی قابل آمرزش با توبه و بازگشت به خدا و برخورداری از رحمت الهی هستند؟ با توجه به معیارهای اسلامی که از آثار نبی گرامی اسلام(ص) و ائمه معصومین (ع) در این زمینه به دست می آید، گناه هر چند که بزرگ و بزرگتر باشد، رحمت و مهربانی و عطوفت و بخشندگی الهی، بالاتر از همه گناهان است. و هر نوع گناهی در هر حال و در هر شرایطی با توبه واقعی و بازگشت به سوی خدا، بخشیده خواهد شد.
چهار واقعه ذیل که در زمان رسول الله(ص) اتفاق افتاده حاکی از این بینش اسلامی است. اکنون داستان هر چهار مورد را با هم می خوانیم:

۱- معاذبن جبل در حالی که گریان بود، بر رسول خدا وارد شد و چون حضرت از سبب گریه اش پرسید، جواب داد یا رسول الله بیرون خانه، جوانی است خوش صورت، بر جوانی خود، مانند زن فرزند مرده می گرید و می خواهد بر حضرتت وارد شود. رسول خدا فرمود او را حاضر کن، معاذ بن جبل آن جوان را وارد کرد. جوان سلام کرد و حضرت او را پاسخ داد.
و فرمود ای جوان، چیست که تو را چنین به گریه آورده است؟
جوان گفت چگونه نگریم، حال آن که گناهان زیادی مرتکب شده ام که خدای من، مرا تنها به پاره یی از آنها مواخذه کند، به آتش جهنم می سوزاند و می دانم که مرا مواخذه خواهد کرد و نخواهد آمرزید.
پس رسول خدا فرمود. آیا برای خداوند شریک قرار داده ای؟
جوان گفت پناه می برم به خدا از این که برای او شریکی قرار داده باشم.
حضرت فرمود: آیا کسی را به ناحق کشته ای؟
جواب داد: نه، قتل ناحق هم نکرده ام.
پس رسول خدا فرمود: در آن صورت دل قوی دار که خداوند گناهان تو را، هر چند که مانند کوه های استوار باشد، می آمرزد.
جوان گفت: گناهان من از کوه های سخت نیز بزرگتر است.
رسول خدا فرمود: خداوند گناهان تو را می آمرزد، هر چند در سنگینی همچون زمین های هفتگانه و دریاها و ریگ های بیابان و درختهاو آنچه از مخلوقات در آنهاست، بوده باشد.
جوان گفت: گناهانم از اینها نیز بزرگتر است.
رسول خدا فرمود خداوند گناهانت را می آمرزد، هر چند که در بزرگی به مانند آسمانها و ستارگان و عرش و کرسی باشد.
جوان گفت گناهانم از اینها هم بزرگتر است.
رسول خدا(ص) با غضب در او نظر کرد و فرمود: ای وای بر تو ای جوان (شاید منظور این باشد که وای بر تو، که با وجود بزرگی گناهانت از لطف و عفو و رحمت الهی مایوس هستی، حال آنکه گناه هر چه بزرگ باشد موجب نومیدی از درگاه خدا نیست) آیا گناهان تو بزرگتر است، یا عظمت پروردگارت؟
پس جوان به سجده افتاد و گفت پاک و منزه است پروردگار من، و چیزی از خدای من بزرگتر نیست، بلکه خدای من از هر بزرگی بزرگتر است.
آنگاه رسول خدا فرمود: آیا کسی جز خدای بزرگ هست که گناهان بزرگ را بیامرزد؟(پس چون خداوند از گناهان تو و از هر چیز دیگری که به تصور در آید بزرگتر است، بیم نداشته باش که در برابر عظمت و بزرگی خود، هر گناه بزرگی را نیز می بخشد)(۱۴)
و بر این می آفزاییم که توبه در اقلیم خشک و خراب گناه همچون آب حیاتی دوباره و سازنده و احیا کننده است:

گر سیه کردی تو نامه ی عمرخویش
توبه کن ز آنها که کردستی تو پیش

عمر اگر بگذشت بیخش این دم است
آب توبه ش ده اگر او بی غم است

بیخ عمرت را بده آب حیات
تا درخت عمرگردد با نبات(۱۵)

۲- حضرت امام باقر (علیه السلام) می فرماید: پسر بچه ای یهودی بسیار خدمت رسول خدا می رسید، حضرت کارهای سبک و بدون زحمت به او ارجاع می داد. و چه بسا او را دنبال کارهای خودش می فرستاد، و گاهی به توسط او نامه ای به ایل و تبارش می نوشت. چند روزی نیامد، حضرت احوال او را پرسید، شخصی گفت: فکر کنم به خاطر بیماری مهلکی که به آن دچار شده امروز و فردا بیشتر مهلت زنده بودن نداشته باشد.
رسول حق با جمعی از یاران به عیادتش رفت، از کرامات حبیب خدا این بود که با کسی حرف نمی زد مگر اینکه طرف جواب می داد، جوان یهودی را صدا زدند، چشم گشود وگفت: لبیک یا اباالقاسم.فرمود به وحدانیت حق شهادت بده، جوان چشم به پدرش دوخت و از ترس پدر چیزی نگفت.
حضرت دوباره شهادت به حق را تلقین او کردند، باز با نگاه به پدر سکوت کرد، بار سوّم فرمودند: شهادتین را بگو باز جوانک به پدرش خیره شد، حضرت فرمود: میل داری بگو؛ میل نداری نگو، جوان به وحدانیت حق اقرار کرد و به رسالت پیامبر گواهی داد و سپس مرد، حضرت به پدرش فرمود: کاری به این جنازه نداشته باش، آن گاه به اصحاب فرمودند: او را غسل داده و کفن کنید، سپس نزد من بیاورید تا بر او نماز بگزارم، و چون از خانه خارج شدند مرتب می گفتند: خدا را شکر که به دست من یک انسان از آتش جهنم نجات پیدا کرد.
۳- امام صادق(ع) می فرماید: مرگ کسی فرا رسیدبه رسول خدا(ص) خبر دادند، حضرت با عدّه ای بالای سرش رفتند، در حال بیهوشی بود، فرمودند: ای ملک الموت دست نگاهدار از او سوالی داشته باشم.
فرمود: چه می بینی؟ عرضه داشت: سپیدی و سیاهی زیاد، فرمود کدام به تو نزدیکترند؟ عرض کرد: سیاهی، فرمود: بگو:

اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الْکثیرَ مِنْ مَعاصیک، وَاقْبَلْ مِنِّی الْیسیرَ مِنْ طاعَتِک.
«الهی، بسیاری معاصی مرا بیامرز، و طاعت وعبادت اندک مرا بپذیر.»

پس از گفتن این دو جمله بیهوش شد، حضرت فرمود: ملک الموت آسان بگیر تا از او سوالی کنم، از بیهوشی در آمد فرمود: چه می بینی؟ گفت: سیاهی و سپیدی زیاد فرمود: کدام به تو نزدیکترند؟ عرضه داشت: سپیدی، حضرت فرمود:

غَفَراللهُ لِصاحِبِکمْ:
«خداوند دوست شما را مورد بخشش و مغفرت و رحمت و کرم خود قرار داد.»

۴- رسول خدا با جمعی از یاران از مدینه خارج شدند، هوا به شدّت گرم بود، فرمودند: در مقابل خود چه می بینید؟ عرضه داشتند: جز یک شبح چیزی به نظر ما نمی رسد، فرمود: مردی است بیابانی، مقصدش مدینه است، در حدود شش روز است آب و نان نیافته.
شترسوار نزدیک شد، حضرت به او فرمودند: کجا می روی؟ عرضه داشت: مدینه، فرمود: برای چه؟ پاسخ داد: از شخصی که مبعوث به رسالت شده خیر و خوبی بسیار شنیده ام، عاشق زیارت او هستم، بروم تا به جمال دلارایش نظر کنم، فرمود: آن که به دنبالش هستی، منم، آیا حاضری از بت پرستی دست برداری؟ عرضه داشت: آری، حضرت شهادتین را به او تلقین کرد، چون شهادتین گفت از حال رفت، نزدیک بود از شتر به زمین افتد، حضرت فرمود: آرام اورا از روی شتر به زمین بگذارید، چون او را خواباندند، فرمود: آب تهیه کنید تا غسلش دهیم، زیرا از دنیا رفت. پس از مراسم غسل و کفن همانجا قبری آماده کردند، چون وی را دفن نمودند حضرت فرمود: چه آسان و راحت و بی رنج و زحمت به بهشت رفت!

آثار و برکات توبه

در صفحات گذشته اشاره کردیم که توبه نه تنها گناهان را جبران می کند بلکه آثار و برکات خاصّی هم دارد که در روند تکاملی انسان نقش اساسی ایفاء می کند. آثار و برکات توبه را در موارد ذیل می توان خلاصه کرد:

محبوب شدن در پیشگاه حضرت حق

اولین نقش «توبه» در زندگی انسان آن است که شخص توبه کننده در پیشگاه حضرت حق سبحانه و تعالی محبوب و دوست آن وجود مقدّس خواهد شد، یعنی خدای «رحمان و رحیم» شخص گناه کار را پس از انجام توبه دوست خود به حساب خواهد آورد.
- لغزشهایش را نادیده می گیرد
- مشکلاتش را حل می کند
- دست نوازش بر سر و صورتش می کشد
- خواسته هایش انجام می دهد
و خلاصه آن که:
- محرم رازش می سازد
- و صدرنشینش می کند
فکر نکنید نویسنده این حرفها را از پیش خود می سازد من، کلام صادق آل محمد (ع) را بر شما می نویسم، تا خود قضاوت کنید:

مَثَلُ المُومِنِ عِندَاللهِ عَزَّ وَ جَلَّ کمَثَلِ مَلَک مُقَرَّبٍ، وَ اِنَّ المُومِنَ عِندَاللهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَعظَمُ مِن ذلِک، وَلَیسَ شَیءٌ اَحَبَّ اِلی الله مِن مُومِنٍ تائِبٍ اَو مُومِنَهٍ تائِبَهٍِ: (۱۶)
«مثل مومن در پیشگاه حضرت حق همانند ملک مقرّب است [بلکه] مومن در نزد حضرت حق از این هم بالاتر است، و چیزی نزد خداوند محبوب تر از مرد و زن مومن توبه کننده نیست.»

قرآن مجید هم به صراحت تصریح فرموده است که خداوند توّابین را دوست دارد:

اِنَّ اللَّهَ یحِبُّ التَّوَّابِینَ وَیحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ(۱۷)
«همانا خداوند دوست دارد توبه کنندگان و اهل طهارت را.»

دوست دارد یار این آشفتگی
کوششت صد بار به از خفتگی(۱۸)

تبدیل شدن گناهان به حسنات

در قیامت اوصاف «رحمان و رحیم» خدای سبحان در باره گناهکاران آنچنان متجلّی می شود که در صورت توبه واقعی انسان گناه کار گناهان وی به حسنات تبدیل می شود.
یعنی اینکه اگر شخصی فی المثل مرتکب «زنا» گردد و پس از مدّتی به طور واقعی از کرده خود توبه کند خداوند رحمان و رحیم آن گناه را به ثواب تبدیل می کند، مثل اینکه نمازی خوانده، روزه ای گرفته و یابه شخصی احسان کرده است.
آیا راستی، مهربان تر از خدای واحد سراغ داری که در صورت توبه گناهت را به ثواب تبدیل کند و تو را به جای عذاب جهنم هم نشین بهشتیان گرداند.
این سخن هم از کلام وحی اتخاذ شده. آیه ذیل را بخوان و از آن لذّت ببر و هر چه سریعتر بسوی خدایت برگرد که او آمرزنده و مهربان است:

اِلاَّ مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلاً صَالِحًا فَاُوْلَئِک یبَدِّلُ اللَّهُ سَیئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ (۱۹)
«مگر کسی که توبه کند و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد که چنین کسانی خداوند گناهانشان را می بخشد و سیئات اعمال آنها را تبدیل به حسنات می کند.»

در زمینه این آیه بنا بر نوشته «تفسیر نمونه» چند تفسیر است که همه می تواند قابل قبول باشد:

۱. هنگامی که انسان توبه می کند و ایمان به خدا می آورد دگرگونی عمیقی در سراسر وجودش پیدا می شود و به خاطر همین تحوّل و انقلاب درونی سیئّات اعمالش در آینده تبدیل به حسنات می شود، اگر در گذشته مرتکب قتل نفس می شد، در آینده دفاع از مظلومان و مبارزه با ظالمان را جای آن می گذارد، و اگر زناکار بود بعداً عفیف و پاکدامن می شود و این توفیق الهی را در سایه ایمان و توبه پیدا می کند.
۲. دیگر اینکه خداوند به لطف و کرمش و فضل و انعامش بعد از توبه کردن سیئات اعمال او را محو می کند و به جای آن حسنات می نشاند، چنان که در روایتی از ابوذر از پیامبر اسلام صَلّی اللهُ عَلَیهِ و آلِهِ می خوانیم:
روز قیامت که می شود بعضی از افراد را حاضر می کنند، خداوند دستور می دهد گناهان صغیره او را به او عرضه کنید و کبیره ها را بپوشانید، به او گفته می شود: تو در فلان روز فلان گناه صغیره را انجام دادی و او به آن اعتراف می کند ولی قلبش از کبائر ترسان و لرزان است.
در اینجا هر گاه خدا بخواهد به او لطفی کند دستور می دهد به جای هر سیئه حسنه ای بدهید، عرض می کند: پروردگارا من گناهان مهمی داشتم که آنها را در اینجا نمی بینم.
ابوذر می گوید: در این هنگام پیامبر صَلّی اللهُ عَلَیهِ و آلِهِ تبسم کرد که دندانهایش آشکار گشت، سپس این آیه را تلاوت فرمود:
فَاُوْلَئِک یبَدِّلُ اللَّهُ سَیئَاتِهِم حَسَنَاتٍ.
۳. سوّمین تفسیر اینکه: منظور از سیئات، نفس اعمالی که انسان انجام می دهد نیست، بلکه آثار سوئی است که از آن به روح و جان انسان نشسته، هنگامی که توبه کند و ایمان آورد، آن آثار سو از روح و جانش برچیده می شود و تبدیل به آثار خیر می گردد، و این است معنی تبدیل سیئات به حسنات. البته این سه تفسیر، منافاتی با هم ندارند و ممکن است هر سه در مفهوم آیه جمع باشند.

رحمتش سابق بدست از قهر زان
تا ز رحمت گردد اهل امتحان

رحمتش بر قهر آن سابق شده است
تاکه سرمایه وجود آید به دست(۲۰)

خداوند رحمت خویش را عرصه بالیدن وجود قرار داده است.
چرا که از قهر نیستی و انهدام و عدم پدید می آید و از رحمت حیات و هستی و بالیدن از این است که همواره رحمت الهی بر قهر و سخط و خشم او سبقت می گیرد....

نظرات کاربران درباره کتاب جبران گناه