فیدیبو نماینده قانونی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب دانشگاه در بستر محلی

کتاب دانشگاه در بستر محلی
دانشگاه یزد

نسخه الکترونیک کتاب دانشگاه در بستر محلی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب دانشگاه در بستر محلی

«دانشگاه در بستر محلی» بیانگر تلاش برای گفت­وگو پیرامون آموزش عالی ایران و واحدهای دانشگاهی در تعامل با محیط­های اجتماعی و فرهنگی پیرامون خودش در استان­های مختلف کشور است. این گفت­وگو به­وسیله محققان همان واحدهای دانشگاهی و حاصل پژوهش­ها و تجربه زیسته آنهاست. هدف این مجموعه کتاب­ها ترسیم وضعیت آموزش عالی و ایده دانشگاه ایرانی با رویکرد استقرائی است.

ادامه...
  • ناشر پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 2.49 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۶۸ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب دانشگاه در بستر محلی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



پیشگفتار

مطالعه مسائل و آسیب های اجتماعی همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. اهمیت مطالعه این پدیده ها در دانشگاه که بخش مهمی از نیروی انسانی جوان و آینده ساز کشور را در خود جای داده اند، بیش از سایر بخش های جامعه است.
دانشگاه یزد به عنوان نخستین دانشگاه جامع کشور پس از انقلاب اسلامی، بهمن ماه سال ۱۳۶۷ با پذیرش ۳۸ دانشجو در مقطع کارشناسی، به طور رسمی کار خود را در زمینی به مساحت ۳۸۰ هکتار آغاز کرد. این دانشگاه هم اکنون دارای سه پردیس است که ذیل آن ها، دوازده دانشکده و هشت گروه آموزشی مستقل قرار دارد، و همچنین دارای دو دانشکده مستقل است که نزدیک به ۴۵۰ نفر از اساتید مجرب کشور در آن به آموزش و تحقیق مشغولند. افزون براین، دو پردیس مهریز (در شهر مهریز) و پردیس آزادی (در شهر یزد) به جذب دانشجو و فعالیت علمی می پردازند. بیش از ۱۳۶۰۰ دانشجوی دانشگاه یزد، در ۴۲ رشته و گرایش مصوب در مقطع دکترا، ۱۰۳ رشته در مقطع کارشناسی ارشد و ۴۸ رشته در مقطع کارشناسی به تحصیل اشتغال دارند. این دانشگاه در منطقه صفائیه و خارج از بافت قدیمی شهر واقع شده است و جزء مناطق نوساز به شمار می آید. شهرستان یزد مرکز استان یزد بوده و در دره ای وسیع و خشک و محصور بین رشته کوه های شیرکوه و خرانق قرار گرفته است. این شهر از شمال به شهرستان اردکان، از شرق به شهرستان بافق، از جنوب به شهرستان تفت و از غرب به استان اصفهان محدود شده است. با توجه به اینکه یزد در مرکز ایران واقع شده است دانشجویانی از سراسر کشور برای ادامه تحصیل به این دانشگاه وارد می شوند و شاید نتوان استانی را یافت که دانشجویی در این دانشگاه نداشته باشد، اما استان های اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، چهارمحال و بختیاری، کرمان و زاهدان، بعد از یزد بیشترین دانشجو را در این دانشگاه به خود اختصاص داده اند.
در این مجموعه، نتایج شش مطالعه ای که به تازگی در مورد مسائل آموزش عالی استان یزد انجام شده، گردآوری شده است. امید است انتشار این اثر و مشابه آن، گامی در راستای شناسایی و معرفی مسائل دانشگاه های کشور باشد تا بتوان بر مبنای این گونه مطالعات، برنامه های لازم برای کاهش مسائل اجتماعی دانشجویان را طراحی و اجرا کرد.
از پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری به جهت طرح ایده گفت­و­گو پیرامون دانشگاه در بستر محلی و حمایت از برگزاری نشست­های علمی در این زمینه و فراهم کردن امکان انتشار نتایج این نشست­ها تشکر می­کنیم.

سیدعلیرضا افشانی
دانشیار جامعه شناسی
رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد

امید به آینده و عوامل تعیین کننده آن در بین دانشجویان دانشگاه یزد

سید علیرضا افشانی(۱)
زینب جعفری(۲)

چکیده

از جمله موضوعات اساسی و مهمی که یادآوری آن به افراد به ویژه برای جوانان بسیار ضرورت دارد، موضوع «امید» و امیدواربودن به زندگی، حیات و فردای روشن است؛ این در حالی است که این مهم کمتر در کانون توجهات نظری یا بررسی های علمی قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، سنجش امید به آینده در میان دانشجویان دانشگاه یزد و برخی عوامل موثر بر آن است. پژوهش حاضر با روش پیمایشی و به صورت مقطعی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق، کلیه دانشجویان دانشگاه یزد در سال تحصیلی ۹۴-۹۳ بودند که ۳۷۴ نفر از آن ها با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نشان داد بین دین داری، سرمایه اجتماعی و حمایت اجتماعی در دانشجویان با امید به آینده رابطه معناداری وجود دارد. نتایج رگرسیون چندگانه برای سنجش اثر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته نشان داد از مجموع متغیرهای واردشده در معادله رگرسیون، سه متغیرِ مستقلِ سرمایه اجتماعی، دین داری و حمایت اجتماعی بیشترین اثر را بر متغیر امید به آینده دانشجویان داشته اند که در این میان متغیر حمایت اجتماعی با ۱ /۲۲ درصد تبیین، بیشترین تاثیر را بر متغیر وابسته داشته است.

واژگان کلیدی: امید به آینده، دانشجویان، دین داری، سرمایه اجتماعی، حمایت اجتماعی.

مقدمه

روان شناسان مثبت نگر معتقدند امید می تواند از افراد در برابر رویدادهای استرس زای زندگی حمایت کند (پرچم، فاتحی زاده و محققیان، ۱۳۹۲: ۲). امید مبحث پیچیده ای است و از اواخر سال ۱۹۶۰، در چهارچوب علمی مورد بررسی قرار گرفته است. امید یکی از نیازهای اساسی انسان هاست، زیرا عامل تحرک، نشاط و موفقیت انسان ها و همچنین مایه حیات فردی و اجتماعی است. در واقع انسان ناامید نمی تواند در راه تحقق اهداف فردی و اجتماعی گام بردارد (محققیان و پرچم، ۱۳۹۱: ۸). در عصر اطلاعات و هزاره سوم به رغم رشد جوامع و صنعتی شدن امور، یکی از مشخصه هایی که در رفتار عموم مردم به ویژه جوانان وجود دارد، مسئله ضعیف بودن میزان امید به زندگی و آینده است (ابراهیمی و همکاران، ۱۳۹۰: ۲). افراد با امیدواری پایین، نه احتمال پیدا کردن راه حل های ممکن برای اهداف خود را دارند، و نه انگیزه بیشتری برای دستیابی به آن ها؛ درنتیجه احتمال گرایش به مواد مخدر در افراد با امیدواری کم، بیشتر می شود. امیدواری می تواند رویارویی با ناملایمات زندگی را آسان کند و درمان و کیفیت زندگی را ارتقا بخشد. اسنایدر معتقد است افراد امیدوار در مواجهه با شرایط استرس زا به صورت فعال تری برخورد کرده و از راهبردهای مقابله ای بیشتر و بهتری استفاده می کنند (شهمرادی، محمدی فر و فخری، ۱۳۸۹: ۷۵). ناامیدی علاوه بر آثار و پیامدهای روانی و اجتماعی، دارای پیامدهای منفی برای سلامت جسمی افراد جامعه نیز هست، زیرا امید مانند دارو دارای اثرات بیولوژیکی است و می تواند روی کنترل درد و ناتوانی های بیماران هم تاثیر مثبت داشته باشد. ازآنجاکه نخستین و مهم ترین شرط رسیدن به توسعه پایدار، داشتن نیروی انسانی متخصص و البته سالم است، اهمیت این موضوع تا اندازه ای روشن خواهد شد. از سویی در میان اقشار جامعه، دانشجویان هر جامعه دسترنج معنوی و انسانی آن جامعه بوده و از سرنوشت سازان و سازمان دهندگان فردای کشور خویش هستند. دانشجویان به دلیل شرایط خاص دانشجویی از جمله دوری از خانواده، واردشدن به مجموعه ای بزرگ و پُرتنش، مشکلات اقتصادی و نداشتن درآمد کافی، حجم زیاد دروس و رقابت های فشرده، مستعد از دست دادنِ سلامت روانی و از جمله امیدواری هستند. عوامل زیادی بر موفقیت این افراد در زندگی تاثیر دارند. امید به آینده به عنوان یک عامل شناختی می تواند افراد را درراه رسیدن به موفقیت یاری رساند. شناخت این عامل و راهکارهای تقویت آن برای پیشبرد اهداف در زندگی اهمیت زیادی دارد. داشتن امید به آینده و روحیه شاداب و بانشاط یکی از نیازهای انسان امروزیِ غوطه ور در دنیای صنعتی و الکترونیکی است (میرزاییان، حسن زاده و مصلحی جویباری، ۱۳۹۳: ۱۲۲). برنارد و برنارد(۳) (۱۹۸۲) بر این باورند که محیط دانشگاه با گسترش مشکلات یا فشارهای روانی ممکن است در بالا رفتن ناامیدی در میان دانشجویان نقش داشته باشند؛ ازاین رو پیش بینی می شود دانشجویان امروزی استرس بیشتری را نسبت به دانشجویان سال های گذشته داشته باشند (علیزاده اقدم، ۱۳۹۱: ۱۹۱). گرچه همواره انتظار می رود قشر دانشجو یکی از پُرنشاط ترین و پُرشورترین افراد جامعه باشند و محیط دانشگاهی محیطی پرنشاط، فعال و پویا و خلاق باشد که بر اساس تحقیق دُرانی مکان های تحصیلی و آموزشی رتبه اول را در میان مکان های امیدوارکننده دارند و به مثابه عامل موفقیت و امید به آینده و اشتیاق به زندگی مطرح می شوند، آیا واقعیت امر چنین است؟ یکی از معضل هایی که امروزه دانشگاه و دانشجویان با آن مواجهند ورود افرادی باانگیزه و بانشاط و پُرانرژی به دانشگاه و خروج افرادی بی انگیزه و ناکارآمد است (ابراهیمی و همکارن، ۱۳۹۰: ۱. پژوهش حاضر در صدد پاسخ به این پرسش است که میزان امید به آینده در میان دانشجویان چقدر است؟ و عوامل مرتبط با آن در بین دانشجویان کدامند؟

پیشینه تحقیق

سلیمی بجستانی، حسینی قمی و ذاکری (۱۳۹۳) نشان دادند با تقویت ابعاد مذهبی و تاکید بر حفظ سلامت روانی در پرستاران می توان امیدواری را در آنان تقویت کرد. نبوی و همکاران (۱۳۹۳)، در پژوهشی با هدف بررسی رابطه حمایت اجتماعی و سلامت روان در سالمندان نشان دادند افزایش حمایت اجتماعی سالمندان تاثیر مهمی بر سلامت روان و عملکرد اجتماعی سالمندان دارد؛ بنابراین ضروری است در برنامه ریزی های کلان کشور، نیازهای شبکه اجتماعی سالمندی مورد توجه قرار گیرد. اصلانی، نواح و ایدر (۱۳۹۲) در پژوهشی نشان دادند متغیرهایی چون رضایت از زندگی، مشارکت در فعالیت های گروهی، اعتقادهای مذهبی، رابطه با دوستان و رابطه با والدین بر امید به آینده تاثیر مثبت و معنی داری دارد و این متغیرها ۵ /۱۸ درصد از تغییرات امید به آینده را تبیین می کنند. نتایج تحقیق علیزاده اقدم (۱۳۹۱)، نشان داد امید به آینده در بین دانشجویان بیشتر از اینکه از ویژگی های فردی تاثیر بپذیرد، از عوامل ساختاری متاثر است. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد میزان امید به آینده دانشجویان، از میزان دین داری و انسجام و اعتماد اجتماعی (از ابعاد سرمایه اجتماعی) و سرمایه فرهنگی متاثر است. نتایج پژوهش کرمی و همکاران (۱۳۹۱) نشان داد بین جهت گیری مذهبی و امیدواری، همبستگی وجود دارد، یعنی هر چه میزان دین داری در فرد بیشتر باشد، امیدواری او بیشتر است؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت شناسایی و اعتقاد به باورها و مناسک مذهبی می تواند در افزایش میزان تاب آوری و امیدواری موثر باشد.
نتایج پژوهش بالجانی و همکاران (۱۳۹۰)، سلامت معنوی و مذهب را به عنوان متغیرهای تاثیرگذار بر امید بیماران سرطانی تایید کرد. نتایج پژوهش عبداللهی (۱۳۸۹) نشان داد میزان دین داری و پایگاه اقتصادی ـ اجتماعی خانواده بیشترین سهم از تبیین میزان امید به آینده را دارند. مقاله موسوی (۱۳۸۸) به منظور معرفی آثار برخورد صمیمانه در خلال انواع روابط اجتماعی بر سلامت روان در دو دیدگاه اسلام و روان شناسی، یافته های علمی و آیات و احادیث در این زمینه را تطبیق می کند و نتیجه می گیرد برقراری روابط بر پایه محبت باعث می شود آثاری همچون نشاط، آرامش، احساس امنیت، امید و عزت نفس در زندگی افراد نمود پیدا کند که همگی در بالابردن سطح سلامت روانی جامعه نقش بسزایی دارند.
خداپناهی و همکاران (۱۳۸۹)، در پژوهشی با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای ۲۵۶ نفر از بیماران سرطانی متاهل در بیمارستان امام خمینی(ره) را به عنوان نمونه انتخاب کردند. نتایج نشان داد حمایت اجتماعی بر امیدواری تاثیر دارد و با افزایش حمایت اجتماعی، امیدورای افزایش می یابد. حمایت اجتماعی از طریق مولفه های حمایت اجتماعی نیز بر امیدواری تاثیر دارند. نتایج پژوهش پورغزنین و همکاران (۱۳۷۹) نشان داد با تقویت باورهای دینی، حمایت اجتماعی، رفاه مالی و توضیح اهمیت امید برای بیماران و همچنین سخنان و رفتارهای مناسب می توان موجب ارتقای سطح امید در بیماران مبتلا به سرطان شد.
یافته های آمفری و شربلام(۴) (۲۰۱۴) نشان داد مهارت های اجتماعی ـ ارتباطی با تفکر مسیر (۳۷ /۰=r) و با تفکر عامل (۳۸ /۰=r) همبستگی مثبت و معنی دار دارد. بناب(۵) (۲۰۱۰) در مطالعه ای بیان کرد نشانه های مثبت اشخاص (نشاط در زندگی، احساس خوشبختی و امید به آینده) با میزان معنویت آن ها سنجیده می شود. ولش و بِری(۶) (۲۰۰۹) نشان دادند سرمایه اجتماعی با تعدادی از نتایج مثبت برای سلامت روان در ارتباط است. نتایج بیانگر آن بود که هر دو جنبه ساختاری و شناختی سرمایه اجتماعی با سلامت روانی مرتبط است. همچنین شواهد نشان دهنده تفاوت های جنسیتی قوی در این رابطه بود.
یافته های فردریکسون(۷) (۲۰۰۹) فولر و کرستیکز(۸) (۲۰۰۸) نشان داده است افرادی که هیجان های مثبت و خوش بینی بیشتری را تجربه کرده باشند، عمر طولانی تری خواهند داشت. همچنین افراد امیدوار و شادمان روابط اجتماعی قوی تری با دوستان، همسر، همسایگان و بستگان خود دارند. رب (۲۰۰۷) با بررسی زنانی که مبتلا به سرطان پستان بودند، دریافت حمایت و مهار به عنوان متغیرهای هسته ای بر امیدواری زنان تاثیر دارند. حمایت از سوی خانواده، دوستان و کسانی که از بیماری سرطان نجات یافته اند، متغیر اصلی در تعریف زنان از امیدواری است. بنسون وارد(۹) (۲۰۰۶) در مرور مطالعات مربوط به امید می گوید سطوح بالای امید با سلامت جسمی و روان شناختی، خودارزشی بالا، تفکر مثبت و روابط اجتماعی فوق العاده رابطه مثبت دارد.
کونیگ (۲۰۰۴)(۱۰) در بررسی فراتحلیلی روی ۸۵۰ مطالعه درباره «ارتباط میان باورها و اعمال مذهبی با بهداشت روان و کارکرد اجتماعی» گزارش داد مذهب از راه بالابردن توانایی در مقابله با استرس، ایجاد فضای حمایت اجتماعی، تولید امید و خوش بینی در راستای کمک به ایجاد هیجان های مثبت مثل زندگی بهتر، رضایت از زندگی و شادکامی، بر سلامت روان تاثیر می گذارد. وانگ و همکاران(۱۱) (۲۰۰۳)، پژوهشی با هدف بررسی نحوه مراقبت از رفتار، امید و حمایت اجتماعی در بیماران قلبی در انتظار پیوند و کشف و شناسایی تمامی عوامل مرتبط انجام دادند. در این بررسی، ۴۵ نفر به روش نمونه گیری هدفمند از چهار مرکز پزشکی در تایوان انتخاب شدند و از سه ابزار شامل مقیاس رفتار خودمراقبتی، شاخص امید هِرث و پرسش نامه حمایت اجتماعی استفاده شد. نتایج نشان داد همبستگی مثبتی میان رفتارهای خودمراقبتی، امید و حمایت اجتماعی وجود دارد و حمایت اجتماعی بهترین عامل پیش بینی کننده برای رفتارهای خود مراقبتی و امید است. مطالعات چانگ و لی(۱۲) (۲۰۰۲) و پنرود و مورس(۱۳) (۱۹۹۷) نشان دادند کسانی که خود را مذهبی می دانند، در مقایسه با افرادی که خود را مذهبی نمی دانند، امتیازات امید بالاتری دارند. بلوم و اشپیگل (۱۹۸۴) دریافتند سازگاری زنان مبتلا به سرطان پستان که حمایت عاطفی بیشتری برای آینده داشتند، با اندازه ای که می توانستند در نگرانی هایشان با افراد مهم زندگی شان سهیم شوند، همبستگی مثبت داشت. همچنین از نظر وان لیون و همکارانش هرچه احساس حمایت و انسجام از سوی دیگران در افراد بیشتر باشد، میزان امیدواری آنان نیز بیشتر می شود.

چهارچوب نظری

در نظریه امید اعتقاد بر این است که امید احساسی انفعالی نیست که تنها در لحظات تاریک زندگی اتفاق بیافتد، بلکه فرایندی شناختی است که افراد به وسیله آن اهداف شان را دنبال می کنند. افراد امیدوار بیشتر از افراد ناامید برای زندگی معنی قائل هستند (Snyder, ۲۰۰۶). در این نظریه، افکار امیدوارانه عقایدی را نشان می دهند که فرد می تواند از طریق آن ها راه های رسیدن به اهداف مورد تمایل را پیدا کند و برای استفاده از آن ها برانگیخته شود. همچنین این نظریه، امید را سائقی برای هیجان ها و سلامتی افراد می داند (Snyder et al, ۲۰۰۳). اسنایدر امید را بدین گونه تعریف می کند: «امید فرایندی است که طی آن افراد: ۱) هدف هایشان را تعیین می کنند؛ ۲) استراتژی های خاصی را برای رسیدن به آن هدف ها توسعه می دهند؛ ۳) انگیزه لازم برای اجرای هدف ها را به وجود می آورند و در طول مسیر حفظ می کنند. این سه مولفه الگوی امید به عنوان هدف ها، تفکر گذرگاه ها و تفکر عامل شناخته شده اند (عزمی، ۱۳۸۶)؛ بنابراین از نظر اسنایدر، امید عبارت است از: ظرفیت ادارک شده برای تولید مسیرهایی به سمت اهداف مطلوب و انگیزه ادراک شده برای حرکت در این مسیر (Snyder, ۲۰۰۰). امید یعنی انتظار مثبت برای دستیابی به اهداف و دارای دو مولفه گذرگاه و عامل است (عامل + گذرگاه = امید) (Snyder, ۲۰۰۶). تفکر عامل (کارگزار)، تفکری است که افراد در مورد توانایی خود برای آغاز و تداوم حرکت در مسیر انتخاب شده به سمت هدف دارند (Snyder et al, ۱۹۹۹). از دیدگاه آکویناس مهم ترین اثر امید، قوت و نشاط بخشیدن به عمل انسان است که در عین حال، سبب افزایش عمل در انسان است (Aquinas, ۱۹۵۲: ۳۵). به نظر روان شناسان مثبت، امید مفهومی آموختنی است و شامل رفتارهای آموخته شده و جریان فکری است که از طریق فرایند اجتماعی شدن کسب می شود؛ بنابراین می توان امید را دارای دو جنبه مثبت و منفی دانست؛ بدین معنا که امید واقعی، دست یافتنی و امید واهی دست نیافتنی است. در امید واقعی با چشمانی باز، جایی برای وهم و هذیان نیست و این امید به ما جرئت می دهد با شرایط خود مواجه شویم و ظرفیت غلبه بر آن ها را داشته باشیم (کار، ۱۳۸۵: ۲۵۸). یکی از ابعاد مهم جامعه شناسی دین ماکس وبر نیز نقش دین در معنا بخشی به زندگی است و این مسئله را بر نیازی انسان شناختی استوار می سازد: «انسان نیازی متافیزیکی به جهان معنادار» دارد. وبر در تبیین دین، عنصر روان شناختی جست وجو برای معنا را مورد توجه قرار می دهد (سراج زاده و رحیمی، ۱۳۹۲: ۱۰). به عقیده کلمن سرمایه اجتماعی نوعی از سرمایه است که مانند دیگر اشکال آن، مولد بوده و امکان دستیابی به اهداف معینی را که در نبود آن دست نیافتنی هستند، فراهم می سازد. به نظر کلمن سرمایه اجتماعی سبب می شود هزینه های دستیابی به اهدافِ معین کاهش یابد. اهدافی که در نبود سرمایه اجتماعی، دستیابی به آن ها تنها با صرف هزینه های زیاد امکان پذیر می شود (عباس زاده و همکاران، ۱۳۹۱: ۱۳۷). از نظر ساراسون و همکاران حمایت اجتماعی میزان برخورداری از محبت، همراهی و توجه اعضای خانواده، دوستان و سایر افراد است. برخی حمایت های اجتماعی را واقعیت اجتماعی و برخی آن را ناشی از ادراک فرد می دانند (دلپسند و همکاران، ۱۳۹۱: ۹۲). حمایت واقعی عبارت است از نوع و فراوانی تعامل های حمایتی خاص که فرد در روابط اجتماعی در قالب آن ها کمک های ابزاری، عاطفی و اطلاعاتی را از دیگران دریافت می کند. افراد بر اساس روابط اجتماعی و نوع پیوندهایی که دارند از منابع حمایتی برای برطرف کردن نیازهایشان استفاده می کنند و هرچه روابط اجتماعی گسترده تر باشد، میزان دسترسی به منابع حمایتی را بیشتر می کند و احتمالاً این منابع حمایت اجتماعی می تواند حوادث منفی زندگی را کاهش داده و به مثابه چتر دفاعی در مقابل عوامل استرس زای زندگی اجتماعی عمل می کند.

روش و ابزار پژوهش

روش مورد استفاده در این تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است و از نظر هدف، بررسی کاربردی و از نظر وسعت پهنانگر است. جامعه آماری مورد مطالعه، دانشجویان دانشگاه یزد در سال تحصیلی ۹۴-۹۳ بوده اند. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران، ۳۷۴ نفر برآورد شد. روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی و ابزار جمع آوری داده ها، پرسش نامه است. برای سنجش میزان امیدواری دانشجویان از پرسش نامه استاندارد اسنایدر استفاده شده است. سنجه امید به آینده متشکل از دوازده پرسش و دارای دو زیرمقیاس تفکر عامل و تفکر مسیر است. ضریب آلفای کرونباخ برای سنجه کلی امید به آینده در تحقیق ۷۱ /۰ محاسبه شده است. پایایی پرسش نامه امید در پژوهش های قبلی مانندِ اسنایدر و همکاران (۱۹۹۱) با آلفای کرونباخ ۸۴ /۰-۷۴/ ۰، اسنایدر و همکاران (۲۰۰۰)، ۸۵ /۰، الکساندر و آنوگبوزی (۲۰۰۷)، تفکر عامل ۷۶ /۰ و تفکر مسیرها ۷۵/ ۰، گروال و پورتر (۲۰۰۷)، تفکر عامل ۷۶/۰-۷۱/۰ و در کار پژوهشگران ایرانی چون کرمانی و همکاران (۱۳۹۰) ۸۶ /۰ وغیره محاسبه شده است. در این تحقیق برای سنجش میزان دین داری دانشجویان (افشانی و دیگران، ۱۳۹۱) از پرسش نامه ای طبق مدل گلاک و استارک با در نظر گرفتن ابعاد اصلی دین داری استفاده شده است. سنجه دین داری متشکل از پانزده پرسش و دارای پنج زیرمقیاس (بعد اعتقادی، بعد تجربی، بعد پیامدی، بعد دانشی و بعد مناسکی) است. ضریب آلفای کرونباخ برای سنجه کلی دین داری در این تحقیق ۷۴ /۰ محاسبه شده است.
در این تحقیق از پرسش نامه محقق ساخته برای سنجش سرمایه اجتماعی آینده دانشجویان با در نظر گرفتن ابعاد اصلی سرمایه اجتماعی استفاده شده است. سنجه سرمایه اجتماعی متشکل از پنجاه پرسش است و در سه زیرمقیاس بُعد اعتماد اجتماعی (شامل چهار بُعد)، هنجار اجتماعی و شبکه اجتماعی (شامل سه بُعد) سنجیده شد (این گویه ها پیش ازاین در پژوهش های افشانی و همکاران، ۱۳۹۰، ذاکری و همکاران، ۱۳۹۱ و افشانی و همکاران، ۱۳۹۱ استفاده شده اند). ضریب آلفای کرونباخ برای سنجه کلی سرمایه اجتماعی در تحقیق ۷۷ /۰ محاسبه شده است. همچنین برای سنجش حمایت اجتماعی از پرسش نامه حمایت اجتماعی ادراک شده فلمینگ و همکاران استفاده شده است. این پرسش نامه دارای ۲۵ ماده و چهار زیرمقیاس است. همچنین آلفای کرونباخ این پرسش نامه، ۸۹/ ۰ گزارش شده است (فلمینگ و همکاران، ۱۹۸۲). دان و همکاران (۱۹۸۷) پایایی هریک از خرده مقیاس های ادراک شده عمومی، خانواده و دوستان را به ترتیب ۷۳/ ۰، ۸۷/ ۰، ۹۱ /۰ به دست آوردند.

نظرات کاربران درباره کتاب دانشگاه در بستر محلی