فیدیبو نماینده قانونی پرنیان اندیش و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب آفرینش انسان

کتاب آفرینش انسان
تحقیقی پیرامون شگفتی‌های بدن انسان در قرآن

نسخه الکترونیک کتاب آفرینش انسان به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب آفرینش انسان

قرآن کریم کتاب آسمانی است؛ که با گذشت زمان و با اکتشافات جدید علمی با استفاده از تکنولوژی مدرن و برتر جهان، جنبه های اعجاز آن روشن و آشکار گردیده است. در قرآن کریم مطالبی در مورد بدن انسان بیان شده است که علم پزشکی جدید اسرار و شگفتی های آن را با تحقیقات خود مهر تأییدی بر آن زده است.
در این اثر سعی ما بر آن بوده تا با توجه به محتوای آیات و شگفتی‌های قرآن که برخی علوم، به خصوص علوم پزشکی توانسته‌اند به گوشه‌ای از مفاهیم آن پی ببرند با دیدی تازه به آن نگریسته شود. همچنین با مراجعه به کتب و منابع قرآنی و آخرین دستاوردهای پزشکی، از معتبرترین مأخذی که موجود بوده، استفاده شود، تا هر چه بیشتر به آیات شگفت‌آور قرآن توجه گردد. هدف ما در این نوشتار، تطبیق آیات قرآن با علوم روز نبوده است، بلکه ناتوانی مباحث مختلف علم را در پیشگاه پر عظمت قرآن یادآور شده‌ایم. بدیهی است آنچه انسان تاکنون بدان دست یافته، ذره کوچکی است که با پیشرفت فناوری، هر روز دریچه نوینی فراروی انسان گشوده شده، به اعجاز آیات قرآن پی برده می‌شود.

ادامه...
  • ناشر پرنیان اندیش
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 1.4 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۴۳ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب آفرینش انسان

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



مقدمه

قرآن کریم کتاب آسمانی است؛ که با گذشت زمان و با اکتشافات جدید علمی با استفاده از تکنولوژی مدرن و برتر جهان، جنبه های اعجاز آن روشن و آشکار گردیده است. در قرآن کریم مطالبی در مورد بدن انسان بیان شده است که علم پزشکی جدید اسرار و شگفتی های آن را با تحقیقات خود مهر تاییدی بر آن زده است.
خداوند می فرماید: ( لَقَدْ خَلَقْنَا الْانسَانَ فیِ اَحْسنِ تَقوِیمٍ* ثُمَّ رَدَدْنَاهُ اَسْفَلَ سافِلِینَ* اِلَّا الَّذِینَ ءَامَنواْ وَ عَمِلواْ الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ اَجْرٌ غَیرُْ ممَْنُون)؛(۱) ([که ] براستی انسان را در نیکوترین اعتدال آفریدیم. *سپس او را به پست ترین [مراتب ] پستی بازگردانیدیم* مگر کسانی را که گرویده و کارهای شایسته کرده اند، که پاداشی بی منّت خواهند داشت.)
خداوند هر آنچه را ساخته و آفریده کمال و زیبایی بخشیده است، و قرآن می فرماید:
(مَّا تَرَی فیِ خَلْقِ الرَّحْمَانِ مِن تَفَاوُت)؛(۲) (در آفرینشِ آن [خدای ] بخشایشگر هیچ گونه اختلاف [و تفاوتی ] نمی بینی)
و این بیانگر عنایت بسیار زیاد خداوند به این آفریده ی مکّرم است، و اشاره دارد به این که انسان نزد خداوند و در نظام هستی دارای ارج و منزلت می باشد.
این انسان از لحاظ بافت و ترکیب اعضاء و دستگاه های داخلی و ظرافت و کمال پیچیده ترین موجود در نظام طبیعت است و از ساخت وطریقه ی خلقت وی آگاه ترین دانشمندان عاجز مانده اند و دارای نفسی است که با احساسات و عواطف آمیخته و آرزوها و نیازها و ارزش ها در کشمکش می باشد. به گونه ای که آگاه ترین روانشناسان از درک واقعیت آن ناتوانند.
انسان دارای نیروی عقل نهفته است و صاحب مبادی و مسلّمات و نیروهای اندیشه، تحلیل، و تشخیص و ابتکاری است که به وی صلاحیت برتری بر سایر مخلوقات می بخشد.
خداوند اعضاء و دستگاه های شگفت انگیز و بسیار دقیقی به انسان بخشیده است، و آنچه که بیانگر آفرینش انسان در زیباترین شکل و سیما می باشد، وجود دستگاه ها و دیواره های دفاعی در کالبد انسان می باشد.
در این اثر سعی ما بر آن بوده تا با توجه به محتوای آیات و شگفتی های قرآن که برخی علوم، به خصوص علوم پزشکی توانسته اند به گوشه ای از مفاهیم آن پی ببرند با دیدی تازه به آن نگریسته شود. همچنین با مراجعه به کتب و منابع قرآنی و آخرین دستاوردهای پزشکی، از معتبرترین ماخذی که موجود بوده، استفاده شود، تا هر چه بیشتر به آیات شگفت آور قرآن توجه گردد. هدف ما در این نوشتار، تطبیق آیات قرآن با علوم روز نبوده است، بلکه ناتوانی مباحث مختلف علم را در پیشگاه پر عظمت قرآن یادآور شده ایم. بدیهی است آنچه انسان تاکنون بدان دست یافته، ذره کوچکی است که با پیشرفت فناوری، هر روز دریچه نوینی فراروی انسان گشوده شده، به اعجاز آیات قرآن پی برده می شود.
روش کار در این بحث ابتدا به مفهوم شناسی و کلیات و بعد از آن به ترتیب اسرار آفرینش انسان، اعضای شگفت انگیز بدن و اسرار آنها، شگفتی قرآن برای پیشگیری اعضای شگفت انگیز، و در پایان شگفتی قرآن برای درمان اعضای شگفت انگیز بدن می پردازیم. ترجمه آیات از مرحوم استاد فولادوند و ترجمه برخی از منابع عربی استفاده شده توسط نگارندگان صورت پذیرفته است.
با توجه به ارزش و اهمیت بدن و شگفتی های آن به خصوص در بعد شکرگذاری از آن همه نعمت خصوصاً در عصر حاضر که عده زیادی از آن غافل هستند؛ با استعانت از خداوند متعال خواستیم این تحقیقات و تجارب را در اختیار شما بگذاریم تا تاکید نماییم که شما هرگاه با خداوند پیوند یابید به همه چیز رسیده اید؛ و توانسته باشیم در حد توان گامی کوچک در راه رضای الهی برداریم.
بخاطر تمامی لغزش ها و کاستی ها قبلاً از محضر محققان و خوانندگان پوزش می طلبیم و از همه عزیزان می خواهیم که پیشنهادات و نظریات خودشان را با ما در میان بگذارند تا در چاپ های آتی بتوانیم بر کیفیت کتاب بیفزاییم.

راه ارتباطی ما:
aminrigi61@yahoo.com
سلمان ریسی / فاروق داد الله زهی / محمد ریگی کوته

۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷

فصل اول:اسرار و شگفتی های آفرینش انسان

مقدمه

قرآن کریم در زمانی نازل شد که علم پزشکی در ابتدای راه بود و پزشکان اطلاعات زیادی از کارکرد دستگاه های درون بدن نداشتند و اسرار آنها را نمی دانستند.
طب یونانی و ایرانی بر مجامع علمی آن روزگاران حاکم بود ولی رشد چندانی در زمینه تشریح بدن انسان نداشت، کالبد شکافی و تشریح اعضاء درونی انسان در چند صد سال اخیر مورد توجّه جّدی پزشکان قرار گرفت. و در دستور کار دانشگاه های بزرگ واقع شد.
در بین جوامع صدر اسلام، جامعه عرب بهره کمتری از علوم پزشکی داشت. و در همان زمان برخی از آیات قرآن به اسرار پنهان آفرینش بدن انسان اشاره می کند، اسراری که قرن ها بعد و با استفاده از وسایل پیشرفته کشف گردید. بیان این گونه مطالب در قرآن کریم نوعی راز گویی و خبر از غیب و مطالب کشف نشده بود.

آفرینش انسان:

قرآن کریم در موارد متعددی سخن از خلقت انسان گفته و مراحل آن را تذکر داده است هرچند که این آیات به ما درس خداشناسی و معاد شناسی می دهد. امّا نکات و اشارات علمی را در بردارد که موجب حیرت متخصصان علوم پزشکی در اعصار مختلف شده است. و آن را نه تنها دلیل اعجاز علمی قرآن بلکه دلیل اعجاز بلاغی قرآن نیز گرفته اند.(۳)
در ابتدا این آیات را از نظر می گذرانیم و سپس آفرینش انسان را از نظر قرآن مرحله بندی می کنیم و آنگاه هر مرحله را جداگانه مورد بررسی قرار می دهیم:
خداوند در سوره مومنون می فرماید:
(وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْانسَنَ مِن سُلَالَهٍ مِّن طِینٍ ثمُ َّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَهً فیِ قَرَارٍ مَّکینٍ ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَهَ عَلَقَهً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَهَ مُضْغَهً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَهَ عِظَمًا فَکسَوْنَا الْعِظَامَ لحَْمًا ثُمَّ اَنشَاْنَاهُ خَلْقًا ءَاخَرَ فَتَبَارَک اللَّهُ اَحْسَنُ الخَْالِقِینَ).(۴)(و به یقین، انسان را از عصاره ای از گِل آفریدیم. سپس او را [به صورت ] نطفه ای در جایگاهی استوار قرار دادیم. آن گاه نطفه را به صورت علقه درآوردیم. پس آن علقه را [به صورت ] مضغه گردانیدیم، و آن گاه مضغه را استخوانهایی ساختیم، بعد استخوانها را با گوشتی پوشانیدیم، آن گاه [جنین را در] آفرینشی دیگر پدید آوردیم. آفرین باد بر خدا که بهترین آفرینندگان است.)
و در سوره حج می فرماید:
(یاَیهَا النَّاسُ اِن کنتُمْ فیِ رَیبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنَاکمُ مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَهٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَهٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَهٍ مخَُّلَّقَهٍ وَ غَیرِْ مخَُلَّقَهٍ لِّنُبَینِ َّ لَکمْ وَ نُقِرُّ فیِ الْاَرْحَامِ مَا نَشَاءُ اِلیَ اَجَلٍ مُّسَمًّی ثمُ َّ نخُْرِجُکمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُواْ اَشُدَّکمْ وَ مِنکم مَّن یتَوَفیَ وَ مِنکم مَّن یرَدُّ اِلیَ اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکیلَا یعْلَمَ مِن بَعْدِ عِلْمٍ شَیا..)؛(۵)(ای مردم، اگر در باره برانگیخته شدن در شک اید، پس [بدانید] که ما شما را از خاک آفریده ایم، سپس از نطفه، سپس از علقه، آن گاه از مضغه، دارای خلقت کامل و [احیاناً] خلقت ناقص، تا [قدرت خود را] بر شما روشن گردانیم. و آنچه را اراده می کنیم تا مدتی معین در رحمها قرار می دهیم، آن گاه شما را [به صورت ] کودک برون می آوریم، سپس [حیات شما را ادامه می دهیم ] تا به حد رشدتان برسید، و برخی از شما [زودرس ] می میرد، و برخی از شما به غایت پیری می رسد به گونه ای که پس از دانستن [بسی چیزها] چیزی نمی داند.)
و در سوره غافر(مومن) می فرماید:
(هُوَ الَّذِی خَلَقَکم مِّن تُرَابٍ ثمُ َّ مِن نُّطْفَهٍ ثمُ َّ مِنْ عَلَقَهٍ ثمُ َّ یخُْرِجُکمْ طِفْلًا ثمُ َّ لِتَبْلُغُواْ اَشُدَّکمْ ثُمَّ لِتَکونُواْ شُیوخًا وَ مِنکم مَّن یتَوَفیَ مِن قَبْلُ وَ لِتَبْلُغُواْ اَجَلًا مُّسَمًّی وَ لَعَلَّکمْ تَعْقِلُونَ) (۶)(او همان کسی است که شما را از خاکی آفرید، سپس از نطفه ای، آن گاه از علقه ای، و بعد شما را [به صورت ] کودکی برمی آورد، تا به کمال قوّت خود برسید و تا سالمند شوید، و از میان شما کسی است که مرگِ پیش رس می یابد، و تا [بالاخره ] به مدّتی که مقرّر است برسید، و امید که در اندیشه فروروید.)
و در سوره قیامت می فرماید:
(الَمْ یک نُطْفَهً مِّن مَّنیِ ٍّ یمْنیَ * ثمُ َّ کاَنَ عَلَقَهً فَخَلَقَ فَسَوَّی * فجََعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَینْ ِ الذَّکرَ وَ الْاُنثیَ)؛(۷) (مگر او [قبلًا] نطفه ای نبود که [در رحم ] ریخته می شود؟! سپس عَلَقه [آویزک ] شد و [خدایش ] شکل داد و درست کرد؟! و از آن دو جنس نر و ماده را قرار داد!)
( خَلَقَ الْانسَانَ مِنْ عَلَقٍ)؛(۸) اشاره به یک مرحله یعنی علق کرده است.
(خُلِقَ مِن مَّاءٍ دَافِقٍ)؛(۹) اشاره می کند که انسان از آبی جهنده خلق شده است.
(اِنَّا خَلَقْنَا الْانسَانَ مِن نُّطْفَهٍ اَمْشَاجٍ نَّبْتَلِیهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِیعَا بَصِیرً) (۱۰)(ما انسان را از نطفه ای اندر آمیخته آفریدیم تا او را بیازماییم و وی را شنوا و بینا گردانیدیم.)
و در سوره سجده می فرماید:
( الَّذِی اَحْسَنَ کلُ َّ شیَ ْءٍ خَلَقَهُ وَ بَدَاَ خَلْقَ الْانسَانِ مِن طِینٍ *ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِن سُلَالَهٍ مِّن مَّاءٍ مَّهِینٍ*ثُمَّ سَوَّئهُ وَ نَفَخَ فِیهِ مِن رُّوحِهِ وَ جَعَلَ لَکمُ السَّمْعَ وَ الْاَبْصَرَ وَ الْاَفِْدَهَ قَلِیلًا مَّا تَشْکرُونَ)(۱۱) (همان کسی که هر چیزی را که آفریده است نیکو آفریده، و آفرینش انسان را از گِل آغاز کرد* سپس [تداوم ] نسل او را از چکیده آبی پست مقرّر فرمود* آن گاه او را درست اندام کرد، و از روح خویش در او دمید، و برای شما گوش و دیدگان و دلها قرار داد چه اندک سپاس می گزارید.)

اسرار آفرینش انسان تا مرگ:

بر اساس آیات قرآن می توان مراحل خلقت انسان را از ابتدای کار پدر و مادر تا تولد کودک و سپس مرگ اینگونه دسته بندی کرد:
۱) مرحله خاک. (تراب- طین)، ۲) مرحله آب. (ماء-ماء دافق –ماء مهین)، ۳) مرحله منی. (نطفه من منی)، ۴) مرحله نطفه مخلوط. (نطفه امشاج)، ۵) مرحله علقه. (علقه)، ۶) مرحله مضغه.(مضغه)، ۷) مرحله تنظیم و تصویر و شکل گیری.(تسویه و تصویر)، ۸) مرحله شکل گیری استخوان ها. (عظاماَ)،۹) مرحله پوشاندن گوشت بر استخوان ها.(فکسونا العظام لحماُ)، ۱۰) مرحله آفرینش جنین.(مذکر و مونث)، ۱۱) مرحله آفرینش روح یا دمیدن جان در انسان.(خلقاُ آخر - و نفخ فیه من روحه) و مطالبی پیرامون پیدایش گوش و چشم. (و جعل لکم السمع و الابصار و الافئده)، ۱۲) مرحله تولد طفل. (نخرجکم طفلاُ)، ۱۳) مرحله بلوغ.، ۱۴) مرحله کهن سالی.، ۱۵) مرحله مرگ.
البته برخی مفسران و پزشکان به گونه دیگری از آیات استفاده کرده و مراحل خلقت انسان را از نظر قرآن هفت مرحله دانسته اند.(۱۲)
اینک هرکدام از این مراحل را از نظر قرآن کریم و علوم پرشکی مورد بررسی قرار می دهیم.

مرحله اوّل: آفرینش انسان از خاک:

قبل از ورود به بحث لازم است که دو مطلب از هم جدا شود؛ یکی خلقت حضرت آدم (عاز خاک که در برخی آیات مثل(آل عمران/۵۹) و (سجده/۶) بدان اشاره شده است و دوم خلقت همه انسان ها از خاک که در برخی آیات (مومنون/۱۲)-(حج/۵) و (غافر/۶۷) بدان اشاره شده است.
در قسمت دوّم یعنی خلقت همه انسانها از خاک، در برخی آیات از آن به عنوان (تراب) یاد شده است (غافر/۶۷) و (حج/۵) و در برخی دیگر به عنوان (طین) یاد شده است(مومنون/۱۲).
تذکر: (تراب) به خاک و خود زمین گفته می شود. ولی (طین) به خاکی که با آب مخلوط شده گویند.(۱۳)

اسرار علمی:

گروهی از مفسران و متخصصان و صاحبنظران در مورد این آیات و انطباق آنها با یافته های علوم تجربی اظهار نظر کرده اند و دو تفسیر از آیات فوق ارائه کرده اند:
الف) همه انسانها از نطفه ای آفریده شده اند که مواد اولیه آن از غذاها و غذاها از خاک بوجود آمده است:
صاحب تفسیر نمونه می نویسد: (وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْانسَنَ مِن سُلَالَهٍ مِّن طِین) (۱۴)، به آغاز وجود همه انسانها اعم از آدم و فرزندان او اشاره می کند که همه به خاک باز می گردند و از گل برخاسته اند.(۱۵)
البته در مورد(آیه۶/سجده): (وَ بَدَاَ خَلْقَ الْانسَانِ مِن طِینٍ) می گویندکه: (پیدا است این آیه سخن از آفرینش(آدم) می گوید نه همه انسانها. چرا که ادامه نسل او در آیه بعد مطرح است.(۱۶)
و در مورد (آیه/۵ حج) و (غافر/۶۷) هر دو احتمال (خلقت همه انسانها از خاک یا خلقت حضرت آدم از خاک) را مطرح می کند و می نویسد: (ممکن است منظور از خاک در اینجا خاکی باشد که آدم از آن آفریده شد. و نیز امکان دارد اشاره به این باشد که همه انسان ها قطع نظر از این نیز از خاکند، چرا که در تمام مواد غذائی که نطفه را تشکیل می دهد و سپس مواد تغذیه کننده آن هم از خاک گرفته می شوند.
البته بدون شّک قسمت قابل توجهی از بدن انسان را (آب) و قسمتی را ((اکسیژن) و(کربن) تشکیل می دهند که از خاک گرفته نشده ولی از آنجا که ستون اصلی تمام اعضای بدن را موادی که از خاک گرفته شده تشکیل می دهد این تعبیر کاملاُ صحیح است که: انسان از خاک است.(۱۷)
دکتر بی آزار شیرازی نیز کلمه (طین در آیه/۱۲مومنون را همین گونه تفسیر می کند.(۱۸)
ب) فقط حضرت آدم از خاک آفریده شد و بقیه انسانها از نطفه آفریده شدند امّا می توان گفت انسانها با واسطه آدم (ع) از خاک آفریده شدند:
مصباح یزدی می نویسد: (انسان نخستین تنها از تراب یا طین خلق شده است ولی انسان های مراحل بعدی از نطفه آفریده شده اند. پس به سایر انسان ها نیز به لحاظ مبدا بعید می توان گفت از تراب و به لحاظ مبدا قریب، از نطفه آفریده شده اند.).(۱۹)

مرحله دوّم:آفرینش انسان از آب:

قرآن کریم در آیات متعددی به خلقت همه موجودات زنده از (آب) و یا خلقت انسان از(آب) اشاره می کند. که گاهی به مطلق آب اشاره دارد و گاهی به آب با صفتی خاص اشاره می کند.
برای مثال در این آیات به خلقت موجودات زنده از آب به صورت مطلق اشاره می کند:
(وَ جَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ کلُ َّ شیَ ْءٍ حَیّ ٍ)؛(۲۰)(و هر چیز زنده ای را از آب پدید آوردیم.)
(وَ اللَّهُ خَلَقَ کلُ َّ دَابَّهٍ مِّن مَّاء)؛(۲۱)(و خداست که هر جنبنده ای را [ابتدا] از آبی آفرید.)
و در این آیه به خلقت انسان از مطلق آب اشاره می کند:
(وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَ صِهْرًا)؛(۲۲) (و اوست کسی که از آب، بشری آفرید و او را [دارای خویشاوندیِ ] نَسَبی و دامادی قرار داد.)
و در این آیات به خلقت انسان از آب با صفتی خاص اشاره می کند:
(مِن سُلَالَهٍ مِّن مَّاءٍ مَّهِین)؛(۲۳) (از چکیده آبی پست مقرّر فرمود.)
( مِّن مَّاءٍ مَّهِین)؛(۲۴) (از آبی بی مقدار)
( مِن مَّاءٍ دَافِق)؛(۲۵) (از آب جهنده ای)

واژه آب در لغت:

اصل عبری آن (مَی، میم) و در سریانی (مَیا) است و در عربی تغییر شکل داد و (ماء) شد. این لغت در اصل به معنی (هر مایع غیر جامدی) است چه آب مطلق باشد یا آب های مضاف (مثل آب میوه) ولی وقتی به صورت مطلق( ماء) استعمال شود منصرف به آب خالص است.(۲۶) پس مقصود آب است.

اسرار علمی:

بررسی خلقت موجودات زنده غیر انسان از آب یک بحث مستقل لازم دارد امّا در موارد خلقت انسان از آب چند بحث علمی وجود دارد که صاحبنظران علوم تجربی و مفسران قرآن بدان پرداخته اند و ما در اینجا آن چند بحث را دنبال می کنیم:

اوّل: مقصود از خلقت انسان از آب چیست؟

در این مورد دو دیدگاه در بین دانشمندان وجود دارد:

۲- ۳- ۲- ۲- ۱- ۱.الف) مقصود از خلقت انسان از آب این است که مقدار زیادی آب در بدن انسان وجود دارد. یعنی آب بیشترین ماده تشکیل دهنده بدن انسان است.
برخی از صاحبنظران نیز به این دیدگاه تصریح کرده اند:
مکارم شیرازی در تفسیر آیه:(وَ جَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ کلُ َّ شیَ ْءٍ حَیّ ٍ)(۲۷) حداقل دو احتمال را مطرح می کند که یکی از آنها همین مطلب مورد بحث ماست؛ ایشان می نویسند: (حیات همه موجودات زنده اعم از گیاهان و حیوانات به آب بستگی دارد. این موضوع نیز قابل توجه است که طبق تحقیقات دانشمندان قسمت عمده بدن انسان و بسیاری از حیوانات را آب تشکیل می دهد (در حدود هفتاد در صد)).(۲۸)
ایشان در تفسیر آیه(وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا)(۲۹) می نویسد: (جمعی معتقدند منظور از بشر نخستین یعنی آدم (ع) است چرا که آفرینش او (طین) یعنی معجونی از آب و خاک بود. نکره بودن بشراُ (انسان را) گواه این معنا است. از این گذشته بدون شک بیشترین قسمت وجود انسان را آب تشکیل می دهد. بطوری که می توان گفت ماده اصلی وجود هر انسان آب است..) و سپس جمع بین معانی آیه را ممکن می دانند.)(۳۰)
برخی دیگر از نویسندگان معاصر در مورد آیه فرقان/۵۴ می نویسند: (دانشمندان زیست شناس بر این عقیده اند که دو سوم بدن انسان را آب تشکیل داده است. مثلاُ یک فرد هفتاد کیلویی، پنجاه لیتر آب در بدن خود نگهداری می کند. و این نسبتی است ثابت. و باز همین دانشمندان بر این نظر وعقیده اند که اگر انسانی ۲۰% از آب بدن خود را از دست بدهد دوباره سلامتی خود را باز نخواهد یافت. و سپس این مطلب را اعجاز علمی قرآن می شمارند.)(۳۱)
ب) مقصود از خلقت انسان از آب این است که انسان از نطفه و منی آفریده شده است. برخی از صاحبنظران به این مطلب اشاره کرده اند:
مکارم شیرازی در تفسیر آیه(وَ جَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ کلُ َّ شیَ ْءٍ حَیّ ٍ ) (۳۲)دو احتمال مطرح می کند که یکی همین مطلب مورد بحث ماست؛ ایشان در احتمال می نویسند: (اینکه (ماء) در اینجا اشاره به آب نطفه است که موجودات زنده معمولاُ از آن بوجود می آیند.)(۳۳)
و نیز در تفسیر آیه (وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا)؛(۳۴) سه احتمال مطرح می کند که در احتمال دوم می نویسند:( امّا جمعی دیگر معتقدند که منظور از (ماء) آب نطفه است. که همه انسانها به قدرت پروردگار توسط آن بوجود می آیند... گواه این تفسیر ذیل آیه (فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَ صِهْرًا) است.)(۳۵)
و نیز در تفسیر آیه (ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَه مِن سُلَالَهٍ مِّن مَّاءٍ مَّهِین)؛(۳۶)فقط یک احتمال را مطرح می کند و می نویسد: (جعل در اینجا به معنی آفرینش و نسل به معنی فرزندان و نوه ها در تمام مراحل است. سلاله در اصل به معنی عصاره و فشرده خالص هر چیز است و منظور از آن در اینجا نطفه آدمی است که در حقیقت عصاره کل وجود او می باشد.)(۳۷)

دوم: مقصودازماءدافق و صلب و ترائب چیست؟

خداوند دریکی از آیاتی که در مورد خلقت انسان از آب سخن می گوید می فرماید:
(فَلْینظُرِ الْانسَانُ مِمَّ خُلِقَ خُلِقَ مِن مَّاءٍ دَافِقٍ یخَْرُجُ مِن بَینْ ِ الصُّلْبِ وَ الترََّائبِ)؛(۳۸) پس باید انسان بنگرد که از چه چیزی خلق شده است، انسان از آبی جهنده آفریده شد، (آبی که) از میان صلب وترائب بیرون می آید.)
برخی از مفسران، مترجمان و متخصصان علوم پزشکی در مورد این آیه سخنانی گفته اند که موجب ابهام این آیه و ناسازگاری آن با یافته های پزشکی شده است. برای مثال گفته اندکه (مراد از صلب و ترائب، پشت مرد و سینه زن است.) و لذا برخی افراد مثل دکتر بوکای صریحا می نویسد که: (این ترجمه ها نوعی تبعیر است و به علاوه بسیار کم قابل فهم است.)(۳۹)
درحالی که با بررسی دقیق این آیه متوجه می شویم که نه تنها قرآن در اینجا سخنی مخالف علم نگفته است بلکه اشاراتی علمی همراه بارعایت کمال ادب بیان نموده است دراینجا لازم است که چند نکته تفسیری وعلمی روشن شود تا مقصود آیات فوق معلوم گردد.

ماء دافق:

مفسران در این مورد دو دیدگاه دارند هر چند که در مساله سه احتمال وجود دارد:

۲- ۳- ۲- ۲- ۲- ۱- ۱.الف) این که مراد از (ماء دافق) همان منی مرد است که به صورت جهنده از او خارج می شود.(و دافق به معنی (مدفوع) یا(ذو دفق) آمده است.(۴۰)
ب) مراد از (ماء دافق) همان آب مشترک زن و مرد است که در رحم مخلوط می شود و یک آب می شود. این مطلب از کلام برخی مفسران به دست می آید.(۴۱)
ج) مراد از ماء دافق چیزی باشد که از زنان خارج می شود (اوول) تا از ترکیب آن با اسپرم ها نطفه اولیه کودک تشکیل می شود.

مراد از (صلب) چیست؟

در این مورد چند احتمال وجود دارد:
الف) راغب می گوید: صلب (چیز شدید وسخت) را گویند و به همین مناسبت به مرد اطلاق می شود.(۴۲)
ب) برخی نیز احتمال داده اند که کل بدن انسان که بین استخوان سینه و پشت واقع می شود مراد باشد.(۴۳)
ت) برخی احتمال داده اندکه مراد محل خروج منی مرد باشد.(۴۴) و در راستای همین معنا دکتر پاک نژاد صلب را به معنا دستگاه نطفه ساز مردانه می داند.(۴۵)
ث) برخی از لغویین احتمال داده اند که مقصود استخوان مرد باشد.(۴۶)
ج) برخی از لغویین احتمال داده اند که مقصود مطلق قوت و شدت باشد.
ح) برخی از لغویین احتمال داده اند که مقصود مبدا پیدایش منی باشد یعنی دستگاه گوارش.(۴۷)

مقصود از(ترائب) چیست؟

در این مورد معانی متعددی گفته شده است که به صورت مختصر اشاره می کنیم:
الف) استخوان محل گردنبند زن؛(۴۸) (ترائب از ریشه تراب است و از آنجا که استخوان سینه زن نرم است و آسان حرکت می کند و لذا ترائب گفته می شود.)
ب) بین دو سینه زن.(۴۹)
پ) بین دو کتف و سر.
ت) استخوان سینه و گلوگاه.
ث) عصاره قلب.
ج) دست وچشم وپا و؛(۵۰) (سرتاسر بدن)
چ) محل خروج اوول زن؛ دکتر پاک نژاد نیز در همین راستا می نویسد:(چاره ای جز این نداریم که صلب را دستگاه نطفه ساز مردانه و ترائب را دستگاه نطفه ساز زنانه بدانیم.)
قرآن کریم سخن پرورگاری حکیم و عالم است که در اوج فصاحت، بلاغت و ادب بیان شده است. ادب قرآن در بیان مطالب جنسی کاملاُ روشن است.
به نظر می رسد که در اینجا نیز برای این که نام آلت تناسلی انسان به صراحت برده نشود از تعبیر (ما بین الصلب و الترائب) (آب جهنده ای که از ما بین پشت (مرد) و دو استخوان پای) استفاده شده است.

نظرات کاربران درباره کتاب آفرینش انسان