فیدیبو نماینده قانونی انتشارات آوای قلم و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب دستورالعمل راهبردی ایستگاه‌های انتقال و اماکن دفن بهداشتی

کتاب دستورالعمل راهبردی ایستگاه‌های انتقال و اماکن دفن بهداشتی

نسخه الکترونیک کتاب دستورالعمل راهبردی ایستگاه‌های انتقال و اماکن دفن بهداشتی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب دستورالعمل راهبردی ایستگاه‌های انتقال و اماکن دفن بهداشتی

این مجموعه به منظور اشاعه فرهنگ تحقیق و پژوهش و نیز بهره‌برداری تمامی همکاران، پژوهشگران و دانشجویان عزیز که به نحوی با مسائل مربوط به مدیریت پسماند دست به گریبان هستند گردآوری شده است. نبود ایستگاه‌های انتقال استاندارد در نقاط مختلف باعث انتشار آلودگی و عدم امکان استفاده از خودروهای استاندارد شده است. لزوم بهسازی اماکن دفن و رعایت الزامات مدیریت مراکز دفن و احداث سلول‌های دفن بهداشتی نیز بر هیچ کس پوشیده نیست. امید است که این کتاب قدم کوچکی جهت ارتقاء وضعیت علمی و بهبود وضع موجود مدیریت پسماند در کشور باشد.

ادامه...
  • ناشر انتشارات آوای قلم
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 2.95 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۶۰ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب دستورالعمل راهبردی ایستگاه‌های انتقال و اماکن دفن بهداشتی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



مقدمه سازمان مدیریت پسماند شهرداری های ملارد و صفادشت

سازمان ها در دنیای امروز برای حل مسائل موجود و بهره گیری از فرصت های بالقوه و بالفعل نیاز به ایده ها، راهکارها و طرح های جدید دارند. این نیاز از طریق سازوکارهای پژوهشی و مطالعاتی امکان پذیر است.
امروزه اهمیت مدیریت صحیح پسماند و لزوم اصلاح روش های سنتی پیشین بر هیچ کس پوشیده نیست. با پیشرفت جوامع و گسترش تکنولوژی، لزوم به کارگیری روش های مدرن جهت انجام مراحل مختلف مدیریت پسماند بیش از پیش احساس می شود. بهره گیری از دستاوردهای کشورهای توسعه یافته می تواند بسیار مفید باشد؛ چه بسا چالش های پیش روی حال حاضر ما دغدغه این کشورها در سال ها پیش از این بوده است. این موضوع می تواند بسیاری از مشکلات احتمالی در انجام عملیات را رفع کند. سازمان های متولی مدیریت پسماند همواره با مشکلات خاصی روبرو هستند که تنها با بهره گیری از این تجارب و به کارگیری این دستورالعمل ها قابل انجام است.
توجه خاص به تکنولوژی های روز دنیا و به روزرسانی اطلاعات کارشناسان مجموعه همواره در دستور کار سازمان مدیریت پسماند شهرداری های ملارد و صفادشت قرار داشته است.
این سازمان در سال ۱۳۹۰ به منظور مدیریت و ساماندهی مواد زائد جامد شهرستان ملارد تاسیس شد. از سال ۱۳۹۲ مدیریت مرکز پردازش و دفن زیست اختر غرب که به منظور پذیرش زباله ده شهر شهرستان های ملارد، شهریار و قدس راه اندازی شده بود نیز به این سازمان واگذار شد. استفاده از امکانات محدود موجود جهت نیل به اهداف گسترده مدیریت پسماند همواره خط مشی مدیریت مجموعه بوده است.
اجرای طرح های تفکیک از مبداء و انجام آموزش ها و دستورالعمل های مربوط به آن جزء امور جاری و همیشگی سازمان است.
سازمان تلاش نموده است تا با بهره گیری از روش های روز دنیا، انجام عملیات دفن زباله و کنترل شیرابه حاصل از آن را به شکلی مطلوب انجام دهد. در این مرکز عملیات دفن به روش برش و پوشش که یکی از روش های تایید شده در سطح جهان است انجام می گیرد. استفاده حداکثری از زمین مرکز دفن به منظور افزایش عمر مفید سایت دفن از اهداف مهم سازمان به شمار می رود. مدیریت شیرابه به روش برگشت به ترانشه های قدیمی و استفاده از برکه های تبخیر از جمله اقدامات دیگر مجموعه مدیریت مرکز دفن است؛ به گونه ای که تجمع شیرابه در مرکز در حال حاضر به صفر رسیده است.
این مجموعه به منظور اشاعه فرهنگ تحقیق و پژوهش و نیز بهره برداری تمامی همکاران، پژوهشگران و دانشجویان عزیز که به نحوی با مسائل مربوط به مدیریت پسماند دست به گریبان هستند گردآوری شده است. نبود ایستگاه های انتقال استاندارد در نقاط مختلف باعث انتشار آلودگی و عدم امکان استفاده از خودروهای استاندارد شده است.
لزوم بهسازی اماکن دفن و رعایت الزامات مدیریت مراکز دفن و احداث سلول های دفن بهداشتی نیز بر هیچ کس پوشیده نیست. امید است که این کتاب قدم کوچکی جهت ارتقاء وضعیت علمی و بهبود وضع موجود مدیریت پسماند در کشور باشد. در پایان نهایت تشکر خود را از جناب آقای مهندس حسن کریمی معاونت محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری تهران و جناب آقای مهندس هادی رحمتی مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری تهران که با مدیریت مدبرانه و دلسوزانه و راهنمایی های حکیمانه خود همواره هدایت گر این مجموعه بوده اند را ابراز می دارد.

روابط عمومی
سازمان مدیریت
پسماند شهرداری های ملارد و صفادشت
تابستان ۱۳۹۶

مقدمه ناشر

سپاس بیکران پروردگار را که به انسان قدرت اندیشیدن بخشید، قدرتی که در مقایسه با سایر موجودات باعث شده است که انسان هرگز به امکانات محدود خود اکتفا نکند. مکاتب الهی، انسان را موجودی کمال طلب و پویا می‎دانندکه جهت گیری او به سوی خالقش می باشد. از جمله راه های تقرب به خداوند علم است، علمی که زیبایی عقل است. علمی که در دریای بیکران آن هر ذره نشانی از آفریدگار است و هر چه علم انسان افزون گردد، تقربش بیشتر می‎شود. از این روست که به علم اندوزی و دانش آموزی توجهی بی نظیر مبذول گردیده است. اما علم آموزی به ابزاری نیاز دارد که مهمترین آن کتاب است و انتشار نتیجه مطالعات پژوهشگران و اندیشمندان پاسخگوی این نیاز خواهد بود.
جهت تحقق این امر و گام برداشتن در جهت ارتقای پایه های علم و دانش و رشد و شکوفایی استعدادها انتشار کتاب را یکی از اهداف خود قرار داده و انتظار داریم با حمایت های معنوی هموطنان گرامی بتوانیم گام های موثر و ارزشمندی را برداریم. گرچه تلاش خواهد شد در حد دانش و تجربه اندکمان کارهایی بدون اشکال تقدیم حضورتان گردد، ولی اذعان داریم که راهنمایی های شما عزیزان می‎تواند ما را در ارتقای کیفی کتاب راهگشا باشد لذا همیشه منتظر پیشنهادات و راهنمایی های شما خواهیم بود.
در پایان از همه عزیزانی که در مراحل مختلف تهیه، تدوین و چاپ کتاب از همفکری و همکاری آن ها برخوردار بوده ام به خصوص آقایان مهندس محسن به نژاد، مهندس بهرامعلی فتحی(نویسندگان) و مهندس علی محمد خانی (مدیر فروش) سپاسگزاری نموده و موفقیت روزافزونشان را آرزومندم.

مهدی خانی
مدیر مسئول انتشارات آوای قلم

پیشگفتار

همان طور که می­دانیم بخش عمده­ای از فعالیت های مربوط به مدیریت زباله به ایستگاه­های انتقال و اماکن دفن مربوط می شود. فصول دوم و سوم این کتاب ترجمه دو دستورالعمل در خصوص ایستگاه­های انتقال و لندفیل­های بهداشتی است. با توجه به اهمیت این دو بخش و نواقصی که در این خصوص در شهرهای مختلف کشور مشاهده می­شود، لزوم رعایت کلیه نکات فنی، طراحی و راهبردی سایت­ها احساس می­شود. در این کتاب سعی شده است تا الگویی عملی در پیش روی متولیان امر قرار گیرد. با توجه به آن که مسائل مربوط به مدیریت پسماند سال­ها پیش از این در کشورهای پیشرفته مورد توجه قرار گرفته­ است و بعد از چندین مرحله آزمون و خطا، بهترین و کامل­ترین حالت به عنوان روش کار مورد استفاده قرار گرفته است؛ استفاده از تجارب این کشورها می­تواند تا حدود زیادی از اتلاف وقت و سرمایه جلوگیری نماید.
در حال حاضر ایستگاه­های انتقال در بیشتر مناطق کشور فقط به محلی برای دپوی موقت زباله تبدیل شده اند. آلودگی­های احتمالی این اماکن با توجه به نزدیکی آن ها به شهرها می­تواند بسیار مشکل­ساز باشد. نشو و نمای حشرات، تجمع جوندگان و حیواناتی نظیر سگ و گربه می­تواند آلودگی های جدی در مناطق شهری ایجاد کند. پراکندگی زباله در مناطق اطراف این ایستگاه­ها از نکات مهم در خور توجه است. با رعایت استانداردهای طراحی و به کارگیری ماشین­آلات مناسب می­توان ضمن صرفه­جویی در هزینه­ها تا حدود زیادی مشکلات بهداشتی را مرتفع کرد. کارشناسان ایستگاه انتقال را بهترین محل برای بازرسی زباله و جداسازی پسماندهای ویژه می­دانند. این زباله ها با وجودی که ممکن است حجم بسیار کمی را نسبت به کل زباله تشکیل دهند ولی می­توانند تاثیرات نامطلوبی بر سلامت انسان و محیط زیست داشته باشد. این دستورالعمل توسط EPA برای مراحل مختلف یک ایستگاه انتقال از طراحی تا راهبری ارائه شده است.
در دستورالعمل دیگری به جزییات طراحی و راهبری یک لندفیل در شهر واشنگتن پرداخته شده است. شهر واشنگتن پایتخت ایالات متحده و یکی از مدرن­ترین شهرهای جهان و دارای استاندارد زندگی بسیار بالا است. در این دستورالعمل به کلیه نکات طراحی سایت پلان و راهبری لندفیل­ها پرداخته شده و به تفصیل شرح داده شده است. با وجود آن که دفن تنها گزینه دفع نهایی در اکثر قریب به اتفاق مناطق کشور است، همچنان شاهد عدم رعایت استانداردهای موجود در این زمینه هستیم. دفن زباله یا بهتر بگوییم تلمبار زباله در صورتی که بدون توجه به عوارض آن بر محیط زیست انجام شود می­تواند مسبب مشکلات جبران­ناپذیری بر محیط زیست باشد. رهاسازی شیرابه زباله به عنوان یک فاضلاب بسیار آلوده و مقاوم می­تواند صدمات جبران­ناپذیری بر اقلیم زیستی داشته باشد. طی مطالعات صورت گرفته در نقاط مختلف جهان، عوارض نامطلوب شیرابه بر آب های زیرزمینی تا چندین کیلومتر دورتر از اماکن دفن قابل مشاهده است. ورود شیرابه به آب های زیرزمینی ضمن آلوده کردن ذخایر آب می­تواند باعث از بین رفتن پوشش گیاهی منطقه شود. ذرات ریز منتشر شده از شیرابه در محیط اطراف مراکز دفن می­تواند لطمات جبران­ناپذیری بر کارکنان این مراکز داشته باشد.
یکی دیگر از مشکلات حال حاضر مراکز دفن کشور خروج کنترل نشده گازهای تولیدی به خصوص متان از محل­های دفن قدیمی است. همان طور که می­دانیم CH4 همیشه به عنوان یکی از مهمترین گازهای گلخانه­ای و عوامل گرمایش زمین مطرح بوده است؛ ضمن آن که خروج این گاز می تواند باعث آتش­سوزی کنترل نشده در لندفیل شود. اشتعال زباله به معنای خروج مقادیر زیادی دی­اکسین و فوران به عنوان یکی از ترکیبات سرطان­زا به جو است. با عنایت به این نکات لزوم توجه و تعجیل در رعایت استانداردهای موجود در مراکز دفن را مشخص می­کند.
استانداردهای لازم در نحوه کارگزاری لوله­های جمع­آوری شیرابه و گاز متان و رعایت فواصل لازم در این خصوص از مواردی است که در این دستورالعمل مورد بحث قرار گرفته است.
هدف از گردآوری این مجموعه ارائه راه­کارهای عملی برای طراحی و مدیریت ایستگاه­های انتقال و مراکز دفن است. متاسفانه اکثر مطالبی که در کتب به شرح فعالیت­های داخل سایت­ها پرداخته است، عملاً قابل اجرا نیستند. در این مجموعه سعی شده است تا انتخاب دستورالعمل­ها بر مبنای استفاده عملی و اجرایی بودن صورت گیرد. امید است که مفید فایده واقع شود. در اینجا مراتب تشکر خود را از تمام همکارانی که به نحوی در گردآوری این مجموعه یاری رسان بودند اعلام می نماییم و توفیقات روزافزونشان را در تمام مراحل زندگی از خداوند متعال خواستاریم.

محسن به نژاد، بهرامعلی فتحی
تابستان ۱۳۹۶

فصل اول: کلیات

۱-۱ مقدمه

مدیریت پسماند همیشه جزء چالش برانگیزترین و حساس ترین امور تحت امر شهرداری ها بوده است. فعالیت های روزمره بشرمواد زائدی تولید می کند که قسمت عمده آن ها جامد است. با توجه به گسترش فرهنگ مصرف گرایی در کنار توسعه شهری و مدرنیته، روز به روز بر حجم زباله تولیدی افزوده خواهد شد و این به معنای حساسیت بیشتر و مدیریت مشکل تر آن است. محققان و دست اندرکاران مدیریت پسماند همواره به دنبال کشف راهکارها و ارائه راه حل هایی جهت حل مشکلات موجود هستند. کاهش میزان زباله تولیدی در منازل و مشاغل، اولین و اساسی ترین راهکار است. روی آوردن به محصولات با ضایعات کمتر و تولید محصولات با عمر بیشتر از راه های تولید کمتر زباله است.
مدیریت پسماند فرآیند پیچیده ای است زیرا شاخه ها و فرآیندهای مختلفی را درگیر می کند. این موارد شامل فعالیت و تکنولوژی های مرتبط با تولید، نگهداری، ذخیره، جمع آوری، انتقال، حمل و نقل، پردازش و دفع پسماند است. تمام این فرآیندها باید در چارچوب مواظین قانونی و مطابق با استاندارهای مطرح شده در این خصوص انجام گیرد. نظارت های موجود از سوی سازمان های مرتبط با سلامتی انسان و محیط زیست حساسیت های کار را بیشتر کرده است. این نظارت ها به منظور پیشگیری از تاثیرات نامطلوبی صورت می گیرد که عدم مدیریت صحیح و راهبری نامناسب می تواند بر انسان داشته باشد. تا زمانی که زندگی بشر به شکل پیچیده فعلی نبود لزوم مدیریت مواد زائد جامد نیز به این شدت احساس نمی شد. با افزایش جمعیت و شکل گیری شهرها، همراه با افزایش تولید محصولات مصرفی و بالطبع افزایش تولید زباله، بشر متوجه معضلات آن شد. حجم زیاد زباله تولیدی همراه با ترکیب متنوع و متغیر آن، مدیریت آن را دشوار نموده است. در این میان عدم وجود ساختار مشخص و اصولی و یکپارچه در مدیریت زباله به خصوص در کشورهای در حال توسعه این مشکلات را تشدید کرده است. مشکلاتی که می توان در این چهارچوب ذکر کرد شامل موارد زیر است:

۱- افزایش کمی پسماند: همان طور که گفته شد فرهنگ مصرف گرایی و نوع خاص زندگی شهری باعث افزایش روزافزون تولید زباله شده است. هر قدر حجم زباله در یک اجتماع بیشتر باشد معضلات ناشی از آن نیز بیشتر خواهد بود.
۲- پسماندهای مطرح نشده در کل پسماند شهری: یکی از مهمترین مشکلات در مدیریت زباله تنوع کمی و کیفی و غیرقابل پیش بینی آن است. به طور کلی زباله ها به انواع شهری، صنعتی، خطرناک و پسماندهای ساختمانی تقسیم می شوند. تداخل این زباله ها با هم و حضور پیش بینی نشده یک نوع خاص زباله که مدیریت ویژه ای را می طلبد می تواند مشکل ساز باشد. این موضوع به خصوص در مورد کشورهای جهان سوم که برنامه مدون و مشخصی برای مدیریت زباله وجود ندارد بسیار مهم است.
۳- فقدان تعاریف واضح برای عملکردها و مراحل مختلف مدیریت پسماند: یکی از مشکلاتی که همواره در مباحث مربوط به مدیریت پسماند مطرح است سردرگمی و نبود یک مسیر مشخص و بی­نقص است. هیچ خط مشی و مسیر مشخصی را برای مدیریت زباله نمی توان یافت که عوارضی در پی نداشته باشد. این موضوع به خصوص در مورد مرحله پایانی یعنی دفع نهایی مهمتر است. این روش­ها گاهاً بسیار گران قیمت و پیچیده هستند و این مهم ترین مشکل کشورهای در حال توسعه است. در واقع می­توان گفت در کشورهای توسعه یافته انجام اصولی به همراه کمترین عوارض زیست محیطی مدنظر است. حال آن که در کشورهای در حال توسعه رویکرد اصلی، یافتن راه­های با هزینه کمتر است؛ که این نوع نگرش می­تواند همراه با آسیب­های مختلف زیست محیطی و اجتماعی باشد.
۴- کمبود اطلاعات و داده­های کیفی: این موضوع نیز در کشورهای جهان سوم به طور گسترده قابل مشاهده است. انجام مستمر و جامع آزمایشات کمی و کیفی زباله هزینه بر است و این در حالی است که برای انجام صحیح و اصولی عملیات داشتن این اطلاعات الزامی است.
۵- نیاز به تصویب و ارائه راهکارهای صحیح در دولت، استان­ها و مناطق: خط مشی­ها و راه های ارائه شده از سوی مراجع ناظر و ارگان­هایی که به گونه­ای می­توانند جوانب مختلف کار و تاثیرات مطلوب و نامطلوب آن را از جهات مختلف بررسی کنند، می­تواند راه­گشا باشد. به طور کلی حل مشکلات مدیریت پسماند باید در سطوح مختلف بررسی و حل می­شود. در کشور ما نیز در چند سال اخیر توجهات ویژه­ای به بحث پسماند شده است. برنامه ریزی های مدیریت پسماند لزوما با ید در سطح کلان طرح ریزی و اجرا گردد.
۶- فصول: شرایط آب و هوایی و دمای هوا می­تواند تاثیر مستقیم بر فرهنگ مصرف و بالطبع کیفیت و کمیت زباله تولیدی داشته باشد. نوع مصرف میوه و سبزیجات که بخش عمده زباله های تر را تشکیل می دهند به طور مستقیم به فصول مرتبط است.
۷- در دسترس بودن مواد اولیه و قیمت آن ها: مطالعات نشان داده است هر قدر میزان دسترسی و قدرت خرید جامعه بالاتر باشد میزان زباله تولیدی نیز بیشتر خواهد بود. این موضوع می­تواند به­طور قابل توجهی بر کیفیت پسماند تاثیرگذار باشد. هر قدر به مناطق مرفه­تر شهر نزدیک شویم بر میزان ظروف یکبار مصرف موجود در پسماند افزوده خواهد شد که این به دلیل نوع خاص فرهنگ مصرف در این مناطق است.
۸- بازیابی مجدد: فرهنگ تفکیک از مبدا از عوامل موثر بر کیفیت و کمیت زباله است. هر قدر انجام این امر در منطقه پررنگ­تر و بهتر انجام شود، اقلام قابل استفاده مجدد کمتر به همراه زباله به ایستگاه انتقال راه می یابند. در بعضی مناطق با سطح اقتصادی پایین نیز تفکیک زباله به منظور کمک خرجی برای خانوار انجام می شود؛ البته این موضوع اگر در قالب قواعد مربوط انجام شود خود می­تواند کمکی به مباحث کاهش از مبدا باشد.
ارگان­های بالا دستی نقش نظارت بر رعایت ضوابط و استاندارها را نیز بر عهده دارند و می­توانند با اهرم های فشاری که در اختیار دارند متولیان بحث پسماند را ملزم به رعایت مواظین آن کنند.

۲ -۱ مدیریت پسماند

در حال حاضر عدم یکپارچگی در مراحل مختلف مدیریت پسماند باعث ایجاد اختلال در مدیریت صحیح شده است. عدم اطمینان به سیستم مدیریت شهری باعث عدم همکاری مردم در انجام وظایف ذاتی خود شده است. اگر تصمیم­گیرندگان در طراحی برنامه اجرایی مردم را دخیل و گزارش بازرسی­ها را برای آن ها بیان کنند اعتماد مردم افزایش خواهد یافت. مردم باید به صداقت برنامه­های مدیریت پسماند پی ببرند. آن ها باید لزوم انجام صحیح و تاثیر مستقیم برنامه­ها را در زندگی خود حس کنند. اجرای قوانین و مقررات تنها در قالب برنامه­های مدیریت یکپارچه و تلفیقی پسماند قابل دستیابی است و حلقه اصلی و اولیه آن مردم هستند. برنامه­های مدیریت پسماند تنها زمانی موفق خواهد بود که مردم خود را ملزم به رعایت رفتارها­ی مربوط به آن بدانند. آموزش این رفتارها برای گروه­های مختلف مردم با توجه به موقعیت فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و... متفاوت است.
در حال حاضر در یک تقسیم بندی، چهار مرحله برای مدیریت یکپارچه و تلفیقی پسماند مطرح است. این تقسیم بندی برای بعضی مناطق کشور قابل اجرا می باشد:

۱- کاهش تولید در مبدا
۲- بازیافت به کمپوست
۳- سوزاندن
۴- دفن در زمین

۱- کاهش در مبدا. کاهش تولید زباله تنها در قالب اصلاح الگوی مصرف میسر است. استفاده از موادی که بتوان آن ها را برای مدت طولانی­تری استفاده کرد و یا به گونه­ای قابل استفاده مجدد باشند از جمله این راهکارهاست. جلوگیری از ترویج فرهنگ مصرف­گرایی و توجه به منابع طبیعی تجدیدناپذیر اولین حلقه زنجیره مدیریت پسماند است. کاهش زباله در مبدا را می توان جداسازی اقلام قابل استفاده مجدد در مبداء تولید دانست. بسیاری از مواد را می توان مجدداً مورد استفاده قرار داد و آن ها را وارد سیکل دفع نکرد. همچنین می­توان مواد مصرفی را با دقت بیشتری خریداری کرد. مثلاً از خرید مواد فسادپذیر بیش از میزان مصرف پرهیز کرد.

۲- بازیافت و تبدیل به کمپوست. این مرحله در سلسله مراتب مدیریت پسماند به عنوان دومین قدم مطرح می­شود. در واقع باید کلیه هدف­گذاری­ها و برنامه­ها به سمت کاهش تولید زباله باشد ولی بازیافت و استفاده مجدد از زباله­های تولیدی با در نظر گرفتن کلیه ضوابط و قواعد مربوط به آن نیز جزء لاینفک مدیریت زباله است. بازیافت مواد این امکان را فراهم می­کند تا استفاده از منابع طبیعی محدود و لزوم برداشت از آن ها کاهش پیدا کند. همچنین بازیافت هزینه­ مراحل بعدی مدیریت پسماند را کاهش می­دهد. همان طور که می­دانیم بیشترین هزینه مدیریت پسماند مربوط به بخش جمع­آوری و حمل زباله است؛ که می­توان آن ها را با توجه به میزان و کیفیت بازیافت زباله تولیدی کاهش داد. همچنین می­توان از این طریق هزینه­های دفع نهایی را کاهش داد. کاهش حجم زباله تولیدی همراه با کاهش تنوع مواد موجود در آن عملیات دفع نهایی را آسان­تر و کم هزینه­تر می­کند. البته باید این نکته را مدنظر داشت که جداسازی و بازیابی مواد باید کاملاً اصولی و با رعایت استانداردهای مطروحه در این خصوص انجام شود. خطرات فراوانی ناشی از تفکیک ناصحیح زباله برای محیط اطراف محل­های تفکیک و افرادی که به طور مستقیم و غیرمستقیم با آن ها در ارتباط هستند وجود دارد. کلیه عملیات بازیافت مواد باید زیر نظر کارشناسان صورت گیرد تا از اثرات نامطلوب تماس با مواد خطرناک و برگشت غیرمجاز آن ها به چرخه تولید جلوگیری شود. در تمام مراحل سیاست­گذاری مربوط به بازیافت باید وضعیت بازار خرید و فروش آن به دقت بررسی شود. یک واقعیت مهم وجود دارد و آن این است که پروسه­ای که در آن مسائل مالی و سود و زیان به خوبی لحاظ نشود محکوم به شکست است.

۳- سوزاندن. در سلسله مراتب مدیریت پسماند سوزاندن به عنوان سومین مرحله محسوب می­شود؛ هر چند که بسیاری از متخصصان و صاحب نظران سوزاندن را در تمام شرایط مناسب نمی دانند. به طور حتم این روش دارای مزایا و معایبی است که باید برای شرایط خاص هر منطقه باید شود. امکان سنجی محلی برای هر منطقه یک الزام است که در صورت عدم انجام می تواند مجموعه را متحمل هزینه های گزاف و بدون بازده کند. زباله­سوز می­تواند حجم زباله را تا ۵-۱۵% مقدار اولیه کاهش دهد و این به معنی حذف قسمت اعظمی از مشکلات مدیریت است که به دلیل حجم بالای آلودگی ایجاد می شود. همچنین می­توان با روش­های نوین سوزاندن زباله، از اثرات نامطلوب ناشی از رهاسازی بعضی از آلاینده­ها در طبیعت جلوگیری کرد. زباله­سوز همچنین می تواند به عنوان یک منبع تولید انرژی مورد توجه قرار گیرد. زباله که خود عامل بسیاری مشکلات در مدیریت شهری است می تواند به منبعی برای تولید انرژی بدل گردد. کاهش حجم و آلایندگی زباله می­تواند به تنهایی دلیل مناسبی برای انتخاب زباله­سوز باشد؛ ولی از سوی دیگر هزینه زیاد و پیچیدگی احداث و راهبری و وجود ابهام در بهره­برداری مناسب از نقاط ضعف آن است. تبدیل آلودگی خاک به آلودگی هوا به مراتب مضرتر و کنترل آن به مراتب دشوارتر است. مردم همواره نگران ورود آلاینده­ها از دودکش دستگاه های زباله­سوز و سمی بودن خاکستر تولیدی از آن هستند. درصد بالای فلزات سنگین موجود در خاکستر معلق در صورت عدم وجود سیستم تصفیه مطلوب می­تواند به شدت مشکل ساز باشد. مجموع خاکستر از دو گروه خاکستر ته نشین شده و خاکستر موجود در گاز خروجی که توسط سیستم تصفیه جداسازی می­شود حاصل می شود. خاکستر موجود در گاز خروجی به عنوان زباله ویژه مطرح می­شود و نیازمند تمهیدات خاصی برای دفع است. این پیچیدگی­ها باعث شده است که در برخی کشورها مانند آمریکا راه­اندازی آن ها بالکل ممنوع اعلام شود. به هر حال زباله­سوز تکنولوژی مفیدی است که باید پیش از
تصمیم­گیری در خصوص راه­اندازی آن کلیه جوانب از جمله مقتضیات منطقه­ای، آب و هوایی، فرهنگی، مشخصات کمی و کیفی زباله و... مدنظر قرار گیرد و چه بسا در بسیاری موارد بتوان راهکاری کم هزینه­تر و مفیدتری برای دفع پسماند پیدا کرد.

۴- دفن در زمین. دفن در زمین به عنوان آخرین مرحله از سلسله مراتب مدیریت پسماند شناخته شده است. در واقع می­توان گفت هیچ پروسه ای در مدیریت پسماند وجود ندارد که نیازمند یک لندفیل بهداشتی نباشد. در این مرحله نیز رعایت ضوابط و استانداردها جزء لاینفک کار است. با رعایت این اصول می­توان میزان آسیب­های احتمالی به محیط­زیست و منابع طبیعی را به حداقل رساند. یکی از مشکلات عمده اماکن دفن بهداشتی مدیریت شیرابه تولیدی از زباله است که خود نیازمند پروسه خاصی برای بی­خطرسازی است. رهاسازی شیرابه بدون اعمال تصفیه خاص می­تواند منجر به آلودگی گسترده آب های سطحی و زیرزمینی شود. طی مطالعات صورت گرفته در کشورهای مختلف آلودگی شیرابه در بعضی موارد تا کیلومترها دورتر از لندفیل قابل رویت است. آلودگی بسیار بالای میکروبی و شیمیایی شیرابه باعث شده است روش­های معمول تصفیه فاضلاب در مورد آن کارآمد نباشد؛ حتی در اکثر موارد روش­های گران قیمت تصفیه نیز برای بی خطرسازی کامل مثمر ثمر نیستند. اساساً برای مدیریت شیرابه باید تا حدامکان از روش­های پیشگیرانه استفاده کرد. در واقع باید تمرکز بر تولید حداقلی شیرابه باشد تا آن که به دنبال راه حلی برای تصفیه آن بود. یکی از روش های کاهش آلودگی شیرابه استفاده از برکه­های تبخیر و برگشت شیرابه به ترانشه های قدیمی است که امروزه به طور گسترده استفاده می­شود.
به نظر می­رسد برای بیشتر مناطق کشور ما دفن بهداشتی بهترین روش دفع نهایی باشد. صد البته که مدیریت صحیح باید در مبدا تولید آغاز شود و بر اصلاح فرهنگ مصرف و بر تولید کمتر زباله سرمایه­گذاری بیشتری صورت گیرد تا بتوان دفن را نیز به بهترین حالت انجام داد.

نظرات کاربران درباره کتاب دستورالعمل راهبردی ایستگاه‌های انتقال و اماکن دفن بهداشتی