فیدیبو نماینده قانونی انتشارات دانشگاه تهران و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب طراحی شهری، فضا و جامعه

کتاب طراحی شهری، فضا و جامعه

نسخه الکترونیک کتاب طراحی شهری، فضا و جامعه به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب طراحی شهری، فضا و جامعه

فضای شهری به‌عنوان عاملی فعال در فرایند شکل‌گیری رویدادها و فعالیت‌هایی که درون آن اتفاق می‌افتد و نیز در ایجاد تمایزات یا وحدت اجتماعی، و جدایی‌گزینی‌ها یا پیوستگی‌های اجتماعی نقش مهمی دارد. تفکیک‌های اجتماعی و اعیانی‌سازی‌ها بازتابی از نمایش یک قدرت منحصر‌به‌فرد، مصلحت‌اندیشی‌ها و سلایق فردی مدیریتی است و نشان می‌دهد که بین سیاستگذارانی که این‌گونه پروژه‌های شهری را هدایت می‌کنند و واقعیات اجتماعی و شرایط اجتماعی آنهایی که از این فضاها استفاده می‌کنند، فاصلۀ زیادی وجود دارد. در این کتاب برای ایجاد پیوندی اصولی بین نظریه و عمل، مفاهیم اجتماعی/ اقتصادی و کارکردهای فضای شهری در عرصۀ پیچیده و درهم‌تنیدۀ خود بررسی می‌شود. دکتر مدنی‌پور، مؤلف محترم و استاد دانشگاه نیوکاسل انگلستان، در تحقیقات اخیر خود که با هزینۀ اتحادیۀ اروپا و با همکاری گروهی از سراسر اروپا انجام گرفته، موضوعاتی چون اقتصاد دانش‌بنیان و یا محرومیت‌های اجتماعی و تأثیرات آن بر شهرسازی را مورد مداقه قرار داده و در این کتاب بخش‌هایی از این تحقیقات را گزارش کرده ­است. ایشان با رویکردی انتقادی در مورد ارتباط بین فرایندهای اجتماعی و اقتصادی، و نقش، کارکرد و تأثیر آن بر ساخت شهرها، از مفهوم «فضای شهری»، به‌عنوان کلیدواژه‌ای مهم برای ایجاد گفتمان بین مباحث اجتماعی و محیط ساخته­شده بهره می­برد و به بررسی و تحلیل پرسش‌هایی می‌پردازد که موارد زیر از آن جمله­اند: چگونه جنبه­های اجتماعی در تولید فضاهای شهری تأثیر می­گذارند؟؛ چگونه فضا از طریق فرایندهای اقتصاد سیاسی تولید و بازتولید می­شود؟؛ تأثیرات اجتماعی قطعیت‌نگری و محصول­گرایی اقدامات شهرسازانه بر محتوا و کارکرد فضای شهری چیست؟؛ چگونه تکه­تکه شدن­های فضایی سبب گسیختگی­های اجتماعی می­شود؟

ادامه...
  • ناشر انتشارات دانشگاه تهران
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 5.61 مگابایت
  • تعداد صفحات ۳۳۴ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب طراحی شهری، فضا و جامعه

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



فصل دوم: شکل دهی به محیط شهری

این فصل ماهیت و نقش طراحی شهری را بر اساس تجارب کنونی و تاریخچه موضوع طراحی شهری بررسی می­کند. طراحی شهری مداخله‎ای در بستر و زمینه، و بخشی از فرایند ساختن و ایجاد تغییر در محیط مصنوع است؛ ازاین رو در این فصل ماهیت این اقدام و ابعاد زمینه‎ای که مداخله در آن صورت می‎گیرد و پیامدهای متقابل آن در طراحی شهری مورد بررسی قرار می گیرد، تا پیش زمینه‎ای برای فصل‎های بعدی باشد. در اینجا از شش نوع تحلیل استفاده خواهم کرد که همپوشانی دارند: متنی، فنی، رابطه‎ای، عملکردی، زمینه‎ای و تشخیصی؛ هر یک از این شیوه های تحلیل روش متمایزی را ارائه می‎دهند و در کنار یکدیگر به روشن شدن برخی از پیچیدگی‎ها و ریزه کاری‎های رشته طراحی شهری کمک خواهند کرد.
طراحی شهری راهنماها و دستورالعمل‎هایی را تولید می‎کند که هدفشان تغییر فضای شهری در فرایندی است که دارای ابعاد اجتماعی، فنی و زیبایی شناختی است. نقش طراحی شهری، اغلب حول محور ایجاد ارتباطات میان بخش‎های مجزای فضایی می گردد و هدف آن خلق ترکیبی است که معنادارتر و کاربردی‎تر از بخش‎های مجزای آن است. به این ترتیب نقش طراحی شهری و سهمی که در فرایند تغییر شهری دارد، نیازمند درک درست است، به ویژه آنکه این نقش به طور مداوم در حال تجدید نظر و تنظیم مجدد است. طراحی شهری با رشته‎ها و حرفه‎های دیگری که همگی در جست وجوی آشکارسازی دامنه و وضعیتشان هستند، همپوشانی دارد. تلاش من بر این است که ماهیت در حال تغییر طراحی را تحلیل و نقش آن را در پرتو آن دسته از مشکلات شهری بررسی کنم که طراحی شهری به دنبال پاسخگویی به آنهاست، همچنین جایگاه و نقش اجتماعی طراحان، به ویژه قدرتی که در طراحی فضای شهری و تاثیر آن در زندگی مردم دارند، از جمله موارد شایان بررسی است. این فصل را با تحلیل معنای طراحی شهری از طریق اصطلاحات «شهری» و «طراحی» و چگونگی ارتباط آنها با یکدیگر آغاز خواهم نمود و با بررسی طراحی شهری به عنوان «فرایند چندبعدی زمینه‎مند» ادامه خواهم داد. موضوعات مورد بررسی در این فصل عبارت اند از: طراحان شهری چه کاری انجام می‎دهند و از چه ابزارهایی استفاده می‎کنند، رابطه آنها با سایر رشته‎ها و حرفه‎های علمی چگونه است و بر چه موضوعاتی تمرکز دارند، گروه های مختلف از طراحی شهری چگونه استفاده می­کنند و چگونه به مشکلات شهری پاسخ می‎گویند. بحث اصلی درک طراحی شهری در حکم بخش جدایی ناپذیر از فرایند تولید محیط مصنوع با تمام پیچیدگی‎ها و لایه‎های مهم آن است (Harvey, ۱۹۸۵a, ۱۹۸۵b; Lefebvre, ۱۹۹۱; Madanipour, ۱۹۹۶).

تحلیل متنی: «طراحی» و «شهری»

آغاز درک طراحی شهری می‎تواند با تحلیل متنی دو واژه «شهری» و «طراحی» و ارتباط میان آنها با یکدیگر صورت گیرد. «شهری» واژه‎ای مبهم است، زیرا تعریف شهرها کار مشکلی است: «واژه شهر به معنای همه چیز و هر چیز است» (Caves, ۲۰۰۵: xxi)، و توصیفات انفرادی نمی‎تواند معنای آن را به درستی بیان کند (Mumford, ۱۹۶۱: ۳). شهرها مکان‎هایی بزرگ هستند (Johnston et al., ۲۰۰۰)، اما اصطلاح «بزرگ» می‎تواند مانند سرشماری در ایالات متحده به هر مکانی اطلاق شود که دارای جمعیتی معادل۲۵۰۰ نفر یا بیشتر و دارای شهرداری است (Gottdiener and Budd, ۲۰۰۵: ۴). در برخی از زبان‎ها میان شهرک(۲۵) و شهر(۲۶) تفاوتی به لحاظ واژه مورد استفاده وجود ندارد؛ و واژه «شهر» به سکونتگاه‎های کوچک‎تر نیز اطلاق می‎شود. علاوه بر اندازه آنها، شهرها همچنین با تراکم و تنوع جمعیتی « به عنوان سکونتگاه‎های فشرده نسبتاً دائمی با جمعیتی ناهمگن» نیز تعریف می‎شوند (Wirth, ۱۹۶۴: ۶۸). شهرها همچنین با ویژگی‎های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی خود تعریف می‎شوند. «اقتصاد مقیاس(۲۷)» است که به شهرها شکل می دهد (O'Sullivan, ۲۰۱۲)، شهر قرون وسطایی را به بازار تبدیل می کند (Saalman, ۱۹۶۸) و شهر مدرن را به محل تمرکز صنایع تولیدی و خدمات (Bater, ۱۹۸۰). شهرها همچنین سازمان‎هایی دولتی هستند و به­وسیله نهادهای دولتی از طریق شهر­ ایالت های باستانی (Aristotle, ۱۹۹۲)، دیوارهای شهر قرون وسطایی (Weber, ۱۹۶۶) و با مرزهای اداری شهر مدرن شکل گرفته اند. به لحاظ فرهنگی شهرها نماد وضعیت موجودشان هستند و از آنچه تصور می‎شد که «نماد و شاهد عینی تمدنی برتر در دنیای قدیم باشند» (de la Blache, ۱۹۲۶: ۴۷۲) به «یک نماد متمایز که توسط پادشاهی بریتانیا به آن اعطا شده درآمده است» (Department for Constitutional Affairs, ۲۰۰۲).
واژه «شهری» برگرفته از واژه لاتین اورب(۲۸)، به معنای مکان اشغال شده با اجتماعی از مردم می­باشد که با سیویتاس(۲۹) به معنای خود اجتماع متفاوت است، یعنی واژه ای که «شهر» از آن نشات گرفته است. این واژه ها از تمایز میان بخش‎های اجتماعی و کالبدی سازنده سکونتگاه‎ها حکایت می کنند، هرچند که معنای آنها بعداً تغییر کرده ­است. در نهایت «شهر» و «شهری» هم به مردم و هم به مکان ارجاع می‎دهند. دو دسته از مشخصه‎های یعنی اندازه، تراکم و تنوع، و اهمیت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی، در فضای شهری منعکس می‎شوند. شهرها تنها توده‎هایی از مردم و فعالیت ها نیستند، بلکه دربردارنده اشیا و ساختارهایی از قبیل خانه‎ها، ادارات، جاده‎ها، مدارس و پارک‎ها، و میلیون‎ها شیء کوچک و موجود زنده­ای هستند که در آنها سکنی گزیده‎اند تا امکان‎ زیست و آسایش زندگی را فراهم کنند، بنابراین عبارت «شهری» به معنای تمرکزی از ارگانیسم‎های جاندار و اشیای غیر جاندار در فضا و زمان است (تصویر ۱-۲).
واژه «شهری» به شهرها اختصاص دارد، البته این در حالی است که شهرها می‎توانند به معنای سکونتگاه هایی در اندازه‎های مختلف باشند. به دلیل سادگی و برای جلوگیری از سردرگمی، در اینجا از واژه های «شهر» و «شهری» برای ارجاع به تمامی مقیاس‎های سکونتگاه‎های انسانی استفاده خواهم کرد. علاوه بر آن، چنانکه خواهیم دید کمتر اتفاق می‎افتد که طراحی شهری با طراحی یک شهر به صورت کل سروکار داشته باشد. هرچند طراحان شهری شهرهای جدیدی را مانند واشینگتون دی سی(۳۰)، برازیلیا(۳۱) یا ابوجا(۳۲) طراحی کرده‎اند، لکن طراحان شهری بیشتر با طراحی بخش‎هایی از شهر مانند ناحیه­ها، محله­ها، خیابان‎ها و میادین یا سکونتگاه‎های کوچکی مانند شهرک­های جدید، باغ شهرها، روستاها یا حتی حومه‎ها درگیر هستند. ازاین رو، عبارت «شهری» در «طراحی شهری» به طیفی از مقیاس‎ها و شرایط در سکونتگاه های انسانی اشاره می‎کند که هر یک دارای سطحی از معنای اندازه، تراکم و تنوع، و اهمیت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی هستند.
واژه «طراحی» نیز به همان اندازه پیچیده و تعریف آن دشوار است. کاربرد عمومی این عبارت برخی اوقات بر عملیاتی سطحی مانند تزیین رویه کیک، دلالت می‎کند که از طریق برند‎سازی، اعطای حس کیفیت و لوکس بودن، یک شیء را از شیء دیگر متمایز می‎کند. در دنیایی مملو از تولید انبوه اشیا و عرضه تعداد زیادی از محصولات مشابه، «طراحی» مسیری را به سمت ایجاد تمایز فراهم کرده و مصرف کننده را به انتخاب محصول از میان قفسه‎های پرازدحام هدایت می‎کند. اما طراحی از آنجا که مفید و معنادار است، فراتر از ظاهر اشیا می‎رود. از نظر مدیر موزه طراحی لندن(۳۳)، «طراحی» مانند رمزی است که از طریق آن «ماهیت دنیای مدرن» را می‎توان درک نمود و ارزش های اقتصادی، فناوری، احساسی و فرهنگی را منعکس کرد (Sudjic, ۲۰۰۹: ۴۹).
جورج کاکس(۳۴)، رئیس شورای طراحی، در گزارشی که برای سفارش دولت بریتانیا تهیه کرد، طراحی را در ارتباط با خلاقیت و ابداع تعریف کرده است. در گزارش او خلاقیت، معادل «خلق ایده‎های جدید»، ابداع به معنای «بهره‎برداری موفق از ایده‎های جدید»، و طراحی «ارتباط دهنده میان خلاقیت و ابداع» است. طراحی به ایده ها شکل می‎دهد تا آنها را تبدیل به گزاره‎های عملی و جذاب برای کاربران یا کارفرمایان کند. طراحی را می‎توان به عنوان خلاقیت پرورش­یافته برای مقصدی خاص تعریف نمود(Cox, ۲۰۰۵: ۲). بنابراین طراحی پلی است میان خلاقیت و نوآوری، ایده و تجربه، و هنر و مطلوبیت.



تصویر ۱-۲ شهر تمرکز فضا و زمان است که دارای مشخصه‎های اندازه، تراکم و تنوع، و اهمیت اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است (تورنتو، کانادا).

طراحی به طور خاص، یک برنامه، هدف و مقصد است؛ بیان اهداف و مقاصد از طریق فرم یا فعالیت؛ و تولید دستورالعمل‎هایی برای ساخت یک چیز است. این دستورالعمل‎ها به صورت خطوط و اشکال روی زمین، روی کاغذ، صفحه رایانه یا مدل‎هایی سه بعدی و حتی به شکل ایده‎ها، آگهی‎ها، حرکات بدن، فرایندهای تعاملی و غیره تولید می‎شوند. طراحی در آن واحد هم فعل و هم اسم است، و شامل تمامی ابهاماتی است که این دوگانگی می‎تواند ایجاد کند. بنا بر تعریف کوین لینچ (۱۹۸۱: ۲۹۰ ,Lynch)، طراحی «خلاقیت سرزنده و شاد، و ارزیابی دقیق فرم‎های ممکن اشیا به همراه روش ساخت آنهاست».
وقتی دو واژه «طراحی» و «شهری» را در کنار یکدیگر قرار ‎دهیم، منظر جدیدی از معانی ظاهر شده و رابطه موجود میان این دو واژه ما را به جهات جدیدی هدایت می‎کند، در این صورت طراحی شهری می‎تواند سه معنا داشته باشد: «طراحیِ شهر(۳۵)»، «طراحی از نوعِ شهری(۳۶)» و «طراحی در شهر(۳۷)». «طراحیِ شهر» شامل موضوع ویژه‎ای برای طراحی و چیزی است که طراحی می­شود؛ یعنی همان شهر که متمایز از سایر چیزهایی است که می‎توانند طراحی شوند، مانند طراحی اتومبیل یا صندلی. واژه «شهری» به نتیجه این فعالیت، یعنی فرایند خلق و شکل‎دهی به فضای شهری اشاره دارد و پژوهش‎های مربوط به فضای شهری و نظم‎های فضایی ممکن را باز می‎کند که نوعی از مطالعه هنجاری و تحلیلی از فرم شهری است. یک فرض ضمنی این است که طراحی یک الگوی کلی از فعالیت است که می‎تواند در موضوعات مختلف و در نتیجه در بافت شهری نیز استفاده می­شود. فرض ضمنی دیگر این است که طراحی به عنوان یک فعل بر حضور یک طراح و یک موضوع در ارتباط با یک گزاره دلالت می‎کند.
از سوی دیگر، «طراحی از نوعِ شهری» به طراحی شخصیتی متمایز می‎بخشد و آن را از دیگر انواع طراحی از قبیل طراحی مهندسی یا طراحی سازمانی متمایز می‎کند. فرض ضمنی در اینجا این است که انواع مختلف طراحی وجود دارند که طراحی شهری تنها یکی از آنهاست. این معنا به نوع خاصی از فعالیت اشاره دارد و راهی به سوی به چالش کشیدن ماهیت و پویایی خاص طراحی شهری باز می کند؛ همان چیزی که آن را از سایر انواع طراحی متمایز‎ می­سازد.
در این میان «طراحی در شهر» به زمینه‎ای اشاره می‎کند که طراحی شهری در آن اتفاق می‎افتد. طراحی فعالیتی مستقل نیست، بلکه فعالیتی است در بستر و زمینه شهر، بنابراین به صورت مستقیم و غیر مستقیم بستر را تغییر می‎دهد. فرض ضمنی در اینجا این است که فرایندهای مداومی در محیط شهری وجود دارند که طراحی شهری یکی از آنهاست. این رویکرد ما را به توجه به پویایی‎های این زمینه و بستر، به جای محدود کردن طراحی به عنوان اقدامی انتزاعی فرامی‎خواند و نشان دهنده رابطه متقابل میان طراحی به عنوان یک اقدام و شهر به عنوان بستر و زمینه اقدام است.
معانی و ارتباطات سه­گانه میان «طراحی» و «شهری»، باید به طور گسترده‎تری تعریف شوند. «طراحی» دربردارنده مسئولیت تولید دستورالعمل‎هایی برای ساخت چیزهاست، اما تنها به آن محدود نمی‎شود. «شهری» هم دربرگیرنده شهرها و بستر در هر مقیاس فضایی و اجتماعی است، ولی تنها به آن محدود نمی‎شود. ازاین رو طراحی شهری فرایند هدفمند ایجاد تغییر در محیط‎های انسانی به طور کامل یا بخشی است، اما قبل از درک این فرایند، نیازمند دانش بیشتری در موضوع طراحی شهری هستیم.

تحلیل فنی: طراحان شهری چه کارهایی انجام می‎دهند؟

یکی از راه‎های ممکن برای درک ماهیت و شکل یک رشته عملی مانند طراحی شهری، ارائه یک تحلیل فنی از طریق بررسی و مرور کارهای متخصصان حرفه‎ای و ابزارها و روش هایی است که آنها استفاده می­کنند. کیب (کمیسیون معماری و محیط انسان ساخت(۳۸)) به عنوان بخشی از تخصص‎ها و مهارت­های طراحان شهری، فهرستی شامل طرح جامع، نوسازی و رشد بازار مسکن، توسعه درون‎زا با کاربری های مختلط در مراکز شهری، و همچنین ملاحظات مربوط به ایجاد سرزندگی در شهرها را تهیه کرده ­است. این فهرست طیف گسترده‎ای از مهارت های مورد نیاز برای به تصویر کشیدن شکل آینده شهرها و مدیریت تغییر فضای شهری را به دست می­دهد. مروری بر شبکه­های اینترنتی شرکت‎های طراحی شهری، درک جزئی‎تری از فعالیت‎ها و اقدامات طراحان شهری را ایجاد می­کند. بررسی کلی فهرست مشاوران گروه طراحی شهری در بریتانیا، برخی کلیدواژه‎ها و روش‎های سازماندهی تجارب طراحی شهری را در اختیار ما قرار می‎دهد. شرکت‎های مشاور کوچک و بزرگ تمایل دارند بخش‎هایی را که در آن مشغول به کار هستند و خدماتی را که ارائه می‎دهند، نشان دهند، که متناسب با اندازه آنها ممکن است از بسیار گسترده تا بسیار ریز و جزئی باشند. ازآنجاکه هدف اولیه وب­سایت شرکت‎ها، مطلع نمودن و جذب کارفرمایان احتمالی در آینده است، تمامی شرکت‎ها، نمونه‎های تصویری از پروژه‎هایی را که انجام می‎دهند، به نمایش می‎گذارند. برخی از شرکت‎ها از عبارت «شهرسازی» به جای «طراحی شهری» استفاده می‎کنند و همپوشانی زیادی میان کارهای آنها با کارهای معماری، برنامه‎ریزی و معماری منظر وجود دارد. کلیدواژه‎ها و خدمات ارائه­شده را می‎توان تحت چهار عنوان دسته‎بندی کرد:
عنوان اول «تحقیق و ارزیابی» است که شامل سنجش سایت، ارزیابی محیط زیستی، مشاوره عمومی، مطالعات حفاظت، ارزیابی شخصیت، سنجش منظر شهری و ارزیابی حرکت و دسترسی است که همگی تحت عنوان خدمات مجزا نام برده شده‎اند. هر پروژه همچنین دربردارنده عناصر مختلفی از مطالعه و ارزیابی ویژه سایت است که برای طراحی ضروری است. به علاوه، طرح‎های پیشنهادی از لحاظ سود اقتصادی، نقش اجتماعی و تاثیر محیط زیستی ارزیابی می‎­شوند.
تجارب تحقیق و ارزیابی بر مبنای طیفی از روش‎های انسان‎شناسی و علوم اجتماعی و طبیعی قرار دارند که اغلب برای درک یک مکان و موضوعات مربوط به آن استفاده می­شوند. پروژه‎های پژوهشی اولیه را می‎توان «پژوهش برای طراحی» نامید و اطلاعات و تحلیل ضروری را در آماده­سازی برای تمرین طراحی برای آنها فراهم کرد. نمونه این نوع از خدمات، ارزیابی سایت به روش سنتی است که قبل از طراحی انجام می‎گیرد (LaGro, ۲۰۱۳). در مقابل پژوهش پس از اجرا را می‎توان «پژوهش در طراحی» نامید که موضوع پژوهش آن، نتایج طراحی است و ممکن است شکل مطالعات انتقادی و تاریخی را به خود بگیرد (Kostof, ۱۹۹۹). ارزیابی‎های محیط زیستی و روان­شناختی کالبدی محیط مصنوع نیز از این نوع اند (Bechtel and Churchman, ۲۰۰۲).
این دو نوع «پژوهش برای طراحی(۳۹)» و «پژوهش در طراحی(۴۰)» را می‎توان متمایز از «پژوهش به وسیله طراحی(۴۱)» دانست که به توسعه دانش نوین از طریق گام‎های طراحی و به دنبال بررسی ایده‎های جدید و امکان تغییرات فضایی است (Klaasen, ۲۰۰۷; Friedman, ۲۰۰۸). «پژوهش به وسیله طراحی» با هدف توسعه روش‎های طراحانه شناخت، به ایجاد فرم‎های مختلفی از دانش و آزمون این دانش از طریق کاربست فرایند تجربی طراحی بر اساس داده‎های حاصل از ذی نفعان و ذی نفوذان مختلف می پردازد.
گروه دوم از فعالیت‎ها که در فهرست راهبردها، پیشنهادها و ملاحظات مربوط به طراحان شهری آورده شده است، شامل راهبردهای بازآفرینی و طرح‎های جامع، چارچوب‎های توسعه، راهبردها و چارچوب‎های طراحی، و راهبردها و طراحی قلمرو عمومی است. این گروه از فعالیت ها در مواردی مطرح می شود که بیشترین کار طراحی انجام می‎گیرد و شامل طیف گسترده‎ای از مقیاس‎های فضایی و پیچیدگی‎های شرایطی است که از یک سو با شهر و برنامه‎ریزی منطقه‎ای و از سوی دیگر با معماری و معماری منظر همپوشانی دارد. «برنامه‎ریزی جامع»، پرکاربردترین کلیدواژه برای متخصصان حرفه‎ای است که گاهی به عنوان بخشی از طراحی شهری و گاهی به عنوان یک فعالیت جانبی در نظر گرفته می شود. طرح‎های جامع دارای تاریخ طولانی هستند و در زمینه ‎های متفاوت دارای معانی متفاوتی نیز می‎باشند. طرح جامع در برنامه‎ریزی میانه قرن بیستم، در حکم ابزار اصلی برنامه‎ریزان شهری برای هدایت کاربری‎ها و ساختار آینده یک منطقه محسوب می شد و هنوز هم با همان معنا در برخی شهرها استفاده می شود؛ مانند طرح جامع شهر نیواورلئان(۴۲) که در سال ۲۰۱۰ با عنوان «طرحی جامع برای کل شهر» برای هدایت گسترش شهر که در اثر توفان تخریب شهر شده بود برای ۲۰ سال آینده تهیه شد (Clancy, ۲۰۱۰: ۹ Good).
در حالت کلی سامانه‎های برنامه‎ریزی در ایالات متحده و بریتانیا به چندین دلیل عمده، از ایده طرح‎های جامع دور شده‎اند (Cullingworth and Nadin, ۲۰۰۶; Cullingworth and Caves ۲۰۱۳). اتهام اصلی علیه طرح‎های جامع شامل انعطاف­نا‎پذیری این طرح ها و تاکید آنها بر ابعاد کالبدی است، درحالی که بستر اجتماعی و اقتصادی آنها با افزایش اهمیت بازیگران غیردولتی(۴۳)، در کنار کاهش قدرت و نقش مسئولان دولتی محلی در مدیریت توسعه شهری در حال تغییر است. بااین حال، نسل جدید طرح های جامع از سطح جزئی‎تر تعهدات و سطح بالاتر محتوای طراحی برخوردار است. در طراحی سی ساید فلوریدا(۴۴) به عنوان مثال، دوآنی و پلاتر زیبرک(۴۵) یک طرح جامع ارائه دادند که «طرحی ترکیبی بود و تمامی اطلاعات حیاتی در خصوص طرح شهر در آن با یکدیگر ادغام شده بود» (Lennertz, ۱۹۹۱: ۲۱). هم­اکنون طرح های جامع در بریتانیا مانند طرح جامع مرکز شهر شفیلد به عنوان چارچوبی برای توسعه بخشی از شهر استفاده می‎شود (Sheffield City Council, ۲۰۰۸). «هیات اجرایی امور شهری(۴۶)» که به دست دولت بریتانیا شکل گرفته بود، از ایده طرح جامع فضایی حمایت نمود. ریچارد راجرز(۴۷) معمار معاصر، مدیریت این هیات را بر عهده گرفت تا روش‎های بهینه ای را برای رونق مجدد شهرک‎ها و شهرهای انگلستان تدوین کنند.
هیات اجرایی امور شهری(Urban Task Force, ۱۹۹۹: ۴۴) با تهیه یک «چارچوب سه بعدی از بناها و فضاهای شهری» این موضوع را مطرح می‎کند که «طرح جامع فضایی، ترکیبی رویکرد طراحی­محور در توسعه شهری است» و عاملی اساسی در دستیابی به رنسانس شهری محسوب می شود. انتظار می‎رود که طرح‎های جامع با ایجاد راهنمایی برای کارفرمایان (CABE, ۲۰۱۱a)، به عنوان ابزاری مهم در هماهنگ‎سازی پروژه‎های راهبردی شهری عمل کنند.
«قلمرو عمومی(۴۸)»، عامل ارتباطی بسیاری از این پروژه‎هاست و عناصر مختلف محیط شهری را به یکدیگر پیوند می‎دهد (تصویر ۲-۲). فضاهای عمومی مانند چسبی عمل می کنند که به وسیله آنها تعدادی از اجزای شهری به یکدیگر متصل شده، ستون فقراتی را شکل می‎دهند که پروژه‎های بزرگ شهری بر روی آن قرار می‎گیرند. اهمیت و میزان تاکید بر قلمرو عمومی تا حدی است که طراحی شهری را معادل با طراحی قلمرو عمومی دانسته‎اند و به طراحی شهری به عنوان فعالیتی نگاه می­کنند که با فضای میان ساختمان ها سروکار دارد؛ البته این نوع برخورد با مسئله، تفسیر محدود و تنگ نظرانه‎ای از قلمرو عمومی و نقش طراحی شهری است، زیرا طراحی شهری با گستره وسیعی از موضوعات و مقیاس‎ها سروکار دارد.
گروه سوم از خدماتی را که متخصصان حرفه‎ای طراحی شهری آن را ارائه می­دهند، می­توان ابزارها و روش‎ها نامید، که شامل ضوابط طراحی(۴۹)، سیاست های طراحی(۵۰)، راهنماهای طراحی(۵۱)، دستورالعمل های طراحی(۵۲)، راهنماهای علایم(۵۳) و بیانیه‎های طراحی(۵۴) می‎شود. این ابزارها سازوکارهای دقیق‎تری از طراحی شهری و ترجمان راهبردها و چارچوب‎های گسترده طرح‎های جامع یا سایر چارچوب‎های توسعه به دستورالعمل‎های عملیاتی برای اقدام هستند. سیاست‎ها و راهنماهای طراحی به رویکردهای طراحی و اهداف مقامات و مسئولان یک منطقه یا یک موضوع، به عنوان مثال علائم خیابان یا فضای مقابل فروشگاه‎ها، شکل می‎دهند. دستورالعمل‎های توسعه و طراحی، رئوس کلی نیازمندی‎های یک منطقه یا سایت را مشخص نموده، دربردارنده موضوعاتی از قبیل تراکم، اختلاط کاربری اراضی و فرم بناها هستند. ضوابط طراحی به طور خاص به بیان دقیق طرح‎های جامع سه بعدی تبدیل شده‎ و نشان دهنده ابعاد مورد نیاز یا حتی مصالح، منظرسازی و انواع مالکیت ها هستند. سودمندی این ابزارها هنوز مورد قبول عامه نیست، اگرچه کیب کاربرد آنها را در توسعه محله‎های جدید مطرح کرده و به این نکته اشاره دارد که سازندگان می‎توانند با استفاده از آنها به مجموعه‎ای از الزامات برای حفظ نوع خاصی از کیفیت فضایی پاسخ دهند (CABE, ۲۰۱۱b).



تصویر ۲-۲ تمرکز بر فضای عمومی به عنوان عنصر ارتباطی در بسیاری از پروژه‎های شهری (هلسینکی، فنلاند).

گروه چهارم حول محور «اجرا و مدیریت» است که شامل مدیریت طراحی و تسهیل اجرای آن از طریق مناقصه‎های بودجه، ارتقا و برند‎سازی، مدیریت پروژه، و حتی توسعه است. مقامات و مسئولان دولتی و مدیران بخش خصوصی در نقش‎ها و جایگاه‎های مختلف نیاز به مدیریت فرایند پیچیده طراحی و توسعه دارند که انجام آن را به شرکت‎های مشاور طراحی شهری واگذار می‎کنند. مسائلی از قبیل سازوکار تحویل کار، هزینه شرکا و منابع مالی طرح، مدیریت ریسک و زمان‎بندی اجرا، هماهنگی و نظارت بر تحویل پروژه، نظارت بر تاثیر راهبردها، و اصلاح و تجدید نظر بر اساس آن حل وفصل می شود (Moughtin, ۱۹۹۹; Ahlava and Edelman, ۲۰۰۸).

نظرات کاربران درباره کتاب طراحی شهری، فضا و جامعه