فیدیبو نماینده قانونی انتشارات آوای قلم و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب مدیریت پروژه

کتاب مدیریت پروژه

نسخه الکترونیک کتاب مدیریت پروژه به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب مدیریت پروژه

سازمان‌ها برای مقابله با تهدیدات محیطی و استفاده از فرصت‌های احتمالی ناچارند ظرفیت‌ها و توانمندی‌های درونی خود را بشناسند. نقاط ضعف را ترمیم و به تقویت نقاط قوت بپردازند این می‌تواند در قالب یک پروژه مورد بحث قرار گیرد و با برنامه‌ریزی- سازماندهی و هماهنگی- هدایت، رهبری و کنترل پروژه‌‌های که از قبل تعریف شده است اجراء شود در این کتاب با استفاده از منابع جامع و کامل و تحقیق و پژوهشی که انجام شده است از ابتدا تا اختتام یک پروژه که در موضوعات مختلف اعم از عمرانی- خدماتی- تولیدی مورد بررسی قرار گرفته و در فصول مختلف از تعریف پروژه تا مدیریت استراتژیک ریسک و مهندسی ارزش مورد بحث قرار دادیم و مهمتر از همه شاید که بسیاری از عزیزانی که دست‌اندرکار، کار اجرایی هستند تامین مالی و اختتام پروژه است که در اثر عدم توجه موجبات شکست یک پروژه را فراهم می‌آورد.

ادامه...
  • ناشر انتشارات آوای قلم
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 4.41 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۷۵ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب مدیریت پروژه

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



تاریخچه

انجمن مدیریت پروژه آمریکا در سال ۱۹۶۹ با هدف جمع آوری سوابق و تجربیات محیط های مختلف مدیریتی تاسیس شده است. طی سمیناری در سال ۱۹۷۶ در مونترال ایده مستندسازی تجربیات در قالب استاندارد مطرح و سرآغازی برای تبیین مدیریت پروژه به عنوان یک حرفه می گردد. با شروع دهه هشتاد پروژ های توسط این انجمن برای ایجاد رویه ها و مفاهیم مورد نیاز حرفه مدیریت پروژه با سه محور عمده تعیین مشخصه های علمی حرف های- اخلاقیات مفاهیم و ساختار مدیریت پروژه استاندارد و تعیین نحوه حرف های شدن گواهینامه تعیین گردید، لذا گروه مدیریت اخلاقیات استاندارد ها و اعتبار نامه ها تشکیل و با همکاری تعداد کثیری صاحب نظران این حرفه نتایج در آگوست ۱۹۸۳ در مجله مدیریت پروژه ارائه شد و متعاقباً در آگوست ۱۹۸۷ مجله ای تحت عنوان مفاهیم ویژه و کلیات دانش مدیریت پروژه به چاپ رسید. در آگوست ۱۹۹۱ پروژه بروزآوری این مجله مطرح و با اخذ نظرات هزاران عضو انجمن مدیریت پروژه آمریکا و ده ها موسسه علمی- حرف های و دریافت نظرات اصلاحی- تکمیل کتابی تحت همین عنوان در آگوست ۱۹۹۶ چاپ و منتشر گردید.
که البته هارلد کرزنر(۴) نویسنده کتاب در جستجوی برتر در مدیریت پروژه تاریخچه مدیریت پروژه را به بخش و یا دوره هایی زیر تقسیم کرده است که عبارتند از:
۱- دوره سنتی مدیریت پروژه
۲- دوره رشد فرهنگ مدیریت پروژه
۳- دوره مدرن مدیریت پروژه

۱- دوره سنتی مدیریت پروژه: هارلد کرزنر استفاده سنتی از مدیریت پروژه را توسط کشور های پیشرفته ی ج هان در فاصله سال های ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۵ می داند. در این دوره استفاده از مدیریت پروژه توسط پیمانکاران بزرگ صنعت ساختمان، صنعت فضانوردی و پیمانکاران صنایع دفاعی بوده است. این موسسات تن ها در پروژه های بسیار وسیع از متون مدیریت پروژه استفاده می کردند. افزایش میزان سودآوری دلیل استفاده از این متون بوده است. مسئولیت مدیرت پروژه را معمولاً گروه های متعهد به کار برعهده می گرفتند. توسعه ی فناوری و یا به وجود آوردن تب محصول به عنوان هدف پروژه همیشه بر اهداف دیگر پروژه مانند هزینه و زمان اتمام پروژه برتری داشته است. در این دوره مدیریت پروژه همیشه به افراد واگذار می شد.
در دوره سنی مدیریت پروژه ها، شرکت های دیگر که در صنایع فضانوردی دفاع و ساختن ساختمان های بزرگ اشتغال نداشتند، کارشان تن ها نظارت به نحوه ی انجام گرفتن پروژه توسط این صنایع بود و همواره گزارش هایی را مطالعه می کردند که حاکی از عقب ماندن پروژه ها و چند برابر شدن هزینه های مربوط به آن ها بود، از این رو سابقه خوبی از کاربرد روش مدیریت پروژه نداشتند. در این دوره پروژه کوچک تر و بهتر از پرونده های بزرگ به مرحله اجرا می رسید و خلاصه آن که به علت تبلیغات منفی، رشد مدیریت پروژه در این دوره بسیار کند بود.

۲- دوره رشد فرهنگ مدیریت پروژه: کرزنر از سال های ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۳ به عنوان دوره رشد فرهنگ مدیریت پروژه یاد کرده است زیرا در این سال ها شرکت هایی از دیگر صنایع نیز شروع به استفاده از این روش کردند. این شرکت ها و موسسات به مرور زمان پی بردند که از این روش می توان در شرکت های کوچک تر نیز به صورت موفقیت آمیز استفاده کرد. حتی به سود دست یافت به این ترتیب استفاده از مدیریت پروژه برای اجرای پروژه های مختلف و در سطوح گوناگون یک شرکت و یا موسسه، کاربرد پیدا کرد. در این دوره گروه های مختلف وظیفه ای شروع به فعالیت کردند و توجه تصمیم گیران به جای مسایل مربوط به پروژه به مسایل مربوط به شرکت و موسسه معطوف شد. در این دوره نرم افزار های رایان های در مدیریت پروژه معمول گردید و به استفاده کنندگان از این روش اجازه داد تا از مدیریت پروژه در برنامه های پیچیده تر استفاده کنند.

۳- دوره نوین در مدیرت پروژه: سال های پس از ۱۹۹۳ به دوران نوسازی مدیرت پروژه معروف است از آن پس شرکت ها متوجه شدند که مدیریت پروژه می تواند در امور کیفی و سازمانی یک موسسه تغییرات چشمگیری پدید آورد این تغییرات به انداز های بوده است که پیشروان حیطه ی مدیریت پروژه علاقمند به جدا کردن این مباحث از مباحث آموزشی دیگر شدند. این دوره به علت آگاهی بالای شرکت ها و موسسات از علم یا علوم مدیریت پروژه آغاز گردید در ضمن پیشروان علم مدیریت پروژه می خواهند که مشتریان کارکنان شرکتی و موسسات و به طور کلی عوامل ذینفع از ارزش واقعی مدیریت پروژه و فوائدی که در نتیجه کاربرد آن به وجود آمده است آگاه باشند از سال ۱۹۹۳ تاکنون ابداع دیگر روش های پیشرفته و پیچیده در حیطه مدیریت پیشبرد اهداف مدیریت پروژه کمک بسیار موثر کرده است در نتیجه کاربرد مدیریت پروژه به کلیه موسسات تولیدی و خدماتی خصوص و دولتی راه پیدا کرده است. مدیریت پروژه دیگر روشی نیست که در اختیار عد های محدود باشد.

فصل اول: پروژه چیست؟

سازمان ها کار انجام می دهند کار عموماً در برگیرنده عملیات و پروژه می باشد هر چند ممکن است این دو هم پوشانی داشته باشند. عملیات و پروژه ها در بسیاری ویژگی ها مثل هم می باشند چون:
۱- توسط افراد انجام می شوند.
۲- با منابع محدود منعقد شده اند.
۳- برنامه ریزی اجرا و کنترل می شوند.
پروژه ها اغلب به عنوان وسیله ای جهت دستیابی به برنامه ی راهبردی سازمان اجرا می شوند، عملیات ها و پروژه ها در اصل از آنجا متفاوت می باشند که عملیات ها پیوسته و تکراری هستند در حالی که پروژه ها موقتی و یکتا می باشند، بنابراین یک پروژه می تواند در قالب ویژگی های مشخص آن تعریف شود. یک پروژه تلاش موقتی است که به منظور ایجاد محصول یا خدمتی انحصاری تعهد می شود. موقتی بدان معنا است که هر پروژه آغاز و پایان معینی دارد، انحصاری بدان معنا است که محصول یا خدمت از جهاتی از سایر محصول ها یا خدمت ها متمایز می باشد در بسیاری از سازمان ها، پروژه ها ابزارهایی جهت پاسخ گویی به درخواست هایی هستند که به واسطه محدودیت های عملیات عادی سازمان نمی توان به آنها پرداخت، پروژه ها در همه سطوح سازمان تعهد می شوند. آنها می توانند در برگیرنده تنها یک فرد یا هزاران نفر باشند مدت زمان آنها از چند هفته تا بیش از ۵ سال متغیر می باشند. ممکن است پروژه ها شامل واحد منفردی از یک سازمان باشند یا در مواردی چون سرمایه گذاری مشترک و شراکت از مرزهای سازمانی بگذرند. پروژه ها جهت کسب و کار سازمان اجرایی حیاتی می باشند چرا که پروژه ها ابزاری برای پیاده سازی راهبرد محسوب می گردد. موارد زیر مثال هایی از پروژه می باشند:
۱- توسعه یک محصول یا خدمت جدید
۲- ایجاد یک تغییر در ساختار، کارکنان یا کسب سازمان
۳- طراحی یک وسیله حمل و نقل جدید
۴- توسعه یا ایجاد یک سیستم اطلاعاتی جدید یا اصلاح شده
۵- احداث یک ساختمان یا تاسیسات
۶- ساخت یک سیستم آبرسانی برای یک اجتماع در یک کشور در حال توسعه
۷- راه اندازی مبارزات برای دفتر سیاسی
۸- اجرای رویه یا فرایند جدید کسب و کار
موقتی
موقتی بدان معنا است که هر پروژه آغاز و پایان مشخصی دارد پروژه وقتی به پایان می رسد که اهداف آن تحقق یافته باشند یا وقتی که آشکار شود اهداف پروژه برآورده نمی شوند یا نمی توانند برآورده شوند یا اینکه دیگر به پروژه نیاز نیست و پروژه خاتمه یافته است، الزاماً به معنای کوتاه بودن مدت زمان نمی باشند. بسیاری از پروژه ها چندین سال به طول می انجامند با این همه در تمامی موارد مدت زمان پروژه محدود است. پروژه ها تلاش هایی پیوسته نیستند.
علاوه بر این معمولاً موقتی بودن در مورد محصول یا خدمتی که به وسیله پروژه ایجاد شود مصداق ندارد، پروژه ها اغلب می توانند اثرات زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی خواسته و ناخواسته ای داشته باشند که اثرات آنان بیش از خود پروژه ها باقی می مانند. بیشتر پروژه ها به منظور ایجاد نتیجه ای ماندگار تعهد می شوند. به عنوان مثال پروژه بر پا کردن یک بنای یاد بود ملی نتیجه ای را ایجاد خواهد کرد که انتظار می رود قرن ها ماندگار باشد، ممکن است یک مجموعه از پروژه ها و یا پروژه های مکمل موازی برای دستیابی یک هدف راهبردی مورد نیاز باشند.
اهداف پروژه ها و عملیات ها اساساً متفاوت هستند هدف یک پروژه این است که به هدف دست یابد و پروژه خاتمه یابد. هدف یک عملیات غیر پروژه ای مستمر معمولاً این است که به کسب و کار تداوم بخشد، پروژه ها اساساً متفاوت می باشند زیرا پروژه وقتی خاتمه می یابد که اهداف بیان شده اش حاصل شده باشند در حالی که تعهدات غیر پروژه ای مجموعه ای جدید از اهداف را می پذیرند و به کار ادامه می دهند.
ممکن است طبیعت موقتی پروژه ها در سایر جنبه های این تلاش نیز مصداق یابد:
الف- چشم انداز بازار یا فرصت معمولاً موقتی است بیشتر پروژه ها چارچوب زمانی محدودی دارند که در آن محصول یا خدمت خود را تولید می کنند.
ب- تیم پروژه به عنوان یک تیم، به ندرت پس از پروژه باقی می ماند بیشتر پروژه ها توسط تیمی که در راستای هدف منحصر و منسجم انجام پروژه تشکیل شده، اجرا می شوند و تیم هنگام اتمام پروژه منحل میشود.

مقدمه ناشر

سپاس بیکران پروردگار را که به انسان قدرت اندیشیدن بخشید، قدرتی که در مقایسه با سایر موجودات باعث شده است که انسان هرگز به امکانات محدود خود اکتفا نکند. مکاتب الهی، انسان را موجودی کمال طلب و پویا می‎دانندکه جهت گیری او به سوی خالقش می باشد.
از جمله راه های تقرب به خداوند علم است، علمی که زیبایی عقل است. علمی که در دریای بیکران آن هر ذره نشانی از آفریدگار است و هر چه علم انسان افزون گردد، تقربش بیشتر می‎شود. از این روست که به علم اندوزی و دانش آموزی توجهی بی نظیر مبذول گردیده است. اما علم آموزی به ابزاری نیاز دارد که مهمترین آن کتاب است و انتشار نتیجه مطالعات پژوهشگران و اندیشمندان پاسخگوی این نیاز خواهد بود.
جهت تحقق این امر و گام برداشتن در جهت ارتقای پایه های علم و دانش و رشد و شکوفایی استعداد ها انتشار کتاب را یکی از اهداف خود قرار داده و انتظار داریم با حمایت های معنوی هموطنان گرامی بتوانیم گام های موثر و ارزشمندی را برداریم. گرچه تلاش خواهد شد در حد دانش و تجربه اندکمان کار هایی بدون اشکال تقدیم حضورتان گردد، ولی اذعان داریم که راهنمایی های شما عزیزان می‎تواند ما را در ارتقای کیفی کتاب راهگشا باشد لذا همیشه منتظر پیشنهادات و راهنمایی های شما خواهیم بود.
در پایان از همه عزیزانی که در مراحل مختلف تهیه، تدوین و چاپ کتاب از همفـکری و همـکاری آن ها برخوردار بود ه ام به خصوص آقایان رحمان آقاجانی و مرتضی عزالدین (مولفان) و مهندس علی محمد خانی (مدیر فروش) سپاسگزاری نموده و موفقیت روزافزونشان را آرزومندم.

مهدی خانی
مدیر مسئول انتشارات آوای قلم

مقدمه

اقتصاد جدید ایجاب می کند که سازمان ها نوآور، منعطف و پویا باشند. برای بقا در این محیط متلاطم، سازمانی ساختاری می گیرند که در قدرت تطبیق آن را با محیط افزایش دهد. یکی از این ساختارها ایجاد تیم های انجام پروژه های مختلف است. به دلیل ماهیت کاری این تیم ها و قدرت انعطاف پذیری و نوآوری آن ها امروزه تعداد مشاغلی که در سازمان در قالب پروژه مدیریت می شوند رو به افزایش است و جاذبه هر رویکرد مدیریتی، انتظار رهنمون شدن به سود بیشتر برای سازمان است از این رو بدیهی است که سودآوری یکی از اهداف اصلی هر سازمان اعم از انتفاعی و غیر انتفاعی محسوب می شود، البته ممکن است که مفهوم سود و منفعت برای هر دسته از این سازمان ها متفاوت باشند، لیکن در صورتی که نفع مورد انتظار از ایجاد سازمان حاصل نشود و فلسفه وجودی آن سازمان زیر سوال خواهد رفت.
از این رو سازمان های پروژه محور(۱)، در هر پروژه ای که برای نخستین بار انجام می شود فعالیت های پژوهش و توسعه بخش قابل توجهی از هزینه پروژه را به خود تخصیص می دهند. به یقین برای کسب سود بیشتر این بینش وجود دارد که در پروژه های مشابه بعدی علاوه بر جبران این هزینه ها سود مورد انتظار سازمان حاصل شود. آنچه به واقع مشاهده می شود آن است که به دلیل عدم در اختیار داشتن سیستم های مدیریت دانش پروژه با تغییر افراد (مجری پروژه) سازمان مجبور است بخش عمده ای از هزینه های پژوهش و توسعه را به تکراری و دوباره کاری برای پروژه های بعدی نیز تقبل نماید وخامت این مساله در پروژه های بزرگ صد چندان می شوند چراکه دوباره کاری در چنین پروژه هایی علاوه بر زیان های مالی زیان های زیست محیطی و انسانی را نیز در برخواهد داشت.
تمام تلاش موسسات معتبر مدیریت پروژه دنیا طی دو دهه اخیر بر آن بوده است تا با بررسی بهترین عملکردها قواعد(۲) و چارچوب هایی برای مدیریت بهتر پروژه ها ارائه دهند. عملیاتی که در یک پروژه انجام می شود را می توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد.
۱- عملیات مربوط به فرایند دستیابی به دستاوردهای پروژه
۲- عملیات مربوط به مدیریت پروژه
با توجه به این تقسیم بندی باید انتظار داشت که در هر پروژه جدید دو مجموعه مورد بحث قرار گیرد، مجموعه نخست که مربوط به فرایند دستیابی به محصول و دستاوردهای اصلی پروژه است و دوم دانش فنی انجام پروژه می باشد، در مجموعه محصول با توجه به ماهیت تکرارناپذیر بودن پروژه در پروژه آتی به طور کامل تکراری نسیت هر چند که دانش فنی حاصل شده از فرایند انجام پروژه که در قالب روش شناسی(۳) و تجارب انجام پروژه وجود دارد در کاهش هزینه ها و سهولت اجرای پروژه های بعدی اثر بسیار زیادی خواهد داشت.
مجموعه دوم دانش مدیریت پروژه است، چارچوب های استانداردی در زمینه مدیرت پروژه وجود دارد که آتی از تکرار هزاران تجربه ایجاد شده اند با در نظر گرفتن تکرارپذیری فرایندهای مدیرت پروژه وجود استاندارها و روش شناسی های تدوین شده، برای این موضوع مدیریت دانش در مدیریت پروژه از اهمیت خاصی برخوردار خواهد بود. با در نظر گرفتن استانداردهای بین المللی مدیریت پروژه پیش بینی می شود امکان تدوین الگوهایی برای مدیریت دانش مدیریت پروژه وجود داشته باشند.
به هر تقدیر حساس ترین لحظات سیکل عمر پروژه ها ابتدایی ترین فازهای سیکل عمر پروژه یعنی در فازهای امکان سنجی آن ها است، بعبارتی در آغازین لحظات که فرضیات و ایده ها به شاکله ای قابل تعریف و تصور تبدیل می شوند مدیریت بر پروژه آغاز شده است. پدیده جهانی شدن رشد دانش بشری در لحظه و اطلاعات به روز در دسترس رقابت را بسیار پیچیده و خاص می کند. آنچه اداره این امور را جهت حضور در فعالیت ها ممکن می سازد مدیریت توانمند است و قسمتی مهم از عرصه مدیریت، مدیریت پروژه های عمرانی است. این چرخه در کشور ما از سه قسمت اساسی پیمانکاران، مشاوران و کارفرمایان تشکیل می شود و تعامل این گروه ها با یکدیگر در بخش های مهم و تاثیرگذاری مانند بخش حمل و نقل در راستای راه سازی برق رسانی، آب در راستای سدسازی و آبرسانی بخش مهم و و پر حاشیه مسکن و مانند این را ایجاد می کند. تاثیر بر این بخش ها نیاز به برنامه ریزی هایی جامع، کلان و واقع بینانه دارد.
تمامی عوامل و گروه های مختلف درگیر در هر یک از این بخش منجر به ایجاد یک پیچیدگی و حساسیت متناسب با ابعاد و نوع پروژه در هر بخش می شود، درست به دلیل همین حساسیت و پیچیدگی است که مدیریت اجرایی این بخش باید از زوایای مختلف نگریسته شود تا در دورانی که ثانیه ها مطرح است و تغییر و تحول ها عظیم است سازمان ها بتوانند در راستای بهینه سازی و رسیدن به اهداف خود قدم بردارند. شرایط حاکم بر طرح های عمرانی بازتاب شیوه های مدیریت مجموعه های مرتبط با آن هاست. افزایش مدت اجرا در طرح های عمرانی باعث افزایش هزینه خواهد شد که البته این افزایش زمان اجرا به خودی خود باعث عدم تشکیل ظرفیت های جدید متناسب با اعتبارات و تامین هزینه های مالی و ابزارهای فیزیکی نیز می شود.
حجم سرمایه گذاری در طرح های راکد و نیمه تمام و اثرات مستقیم رکود سرمایه و اثرات غیر مستقیم عدم امکان بهره برداری از طرح ها که امکان تکمیل دارند ولی راه اندازی آن ها مستلزم تکمیل شدن طرح های نیمه تمام است، اثرات غیر قابل جبرانی بر پیکره اقتصادی کشور خواهد داشت. اثر این پدیده در حدی است که بعضی از متخصصین اقتصاد تا حدود یک درصد از ارقام تورم سالانه را ناشی از تاخیر در اجرای طرح های عمرانی و ملی می دانند. اغلب مدیران بروز مسایل و مشکلات مختلف در حین اجرای پروژه را عامل اصلی ایجاد انحراف از برنامه ریزی های انجام شده می دانند. مسائلی نظیر عدم حل مشکل زمین، طولانی شدن توافقات و یا برخی موارد عدم توافق با مالکان، به وجود آمدن مشکلات ارزیابی و مانند اینها، تاخیرات و مشکلات فراوانی را به پروژه های عمرانی تحمیل می کنند.
در برخی موارد نیز مسائلی نظیر کمبود و عدم تامین به موقع مصالح با توجه به وجود فصول آب و هوایی خاص در کشور ما که بعضاً منجر به تعطیلی پروژه ها می شود و لزوم استفاده از فصل مناسب کاری دلیل بر رکود و ایجاد تاخیر در طرح های عمرانی است. همچنین مسائلی ناشی از عدم وجود نظامی کارا و مناسب جهت تشخیص صلاحیت فنی یا مالی پیمانکاران و مشاوران و یا عدم ارائه دستورالعمل ها و آئین نامه های با دقت بالا تشخیص این صلاحیت می تواند به عنوان عاملی که موجب ایجاد نقص، دوباره کاری یا کندی عملیات می شوند مورد توجه قرار گیرند.
علاوه بر مسائل فوق که در حین اجرای پروژه بروز می کند یکی دیگر از شایع ترین علت هایی که از طرف سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به عنوان عامل ایجاد انحراف در پروژه ها مطرح می شود، کمبود اعتبار است که این مساله خود ناشی از عوامل متعددی مانند کمبود نقدینگی سازمان متولی طرح، عدم برآورد صحیح از مقادیر و حجم فعالیت های پروژه، ضعف در برآورد هزینه انجام فعالیت ها و یا ضعف در سیستم کنترل هزینه پروژه ها و نظایر این است.
با کمی دقت در عوامل مختلف و شایع مطرح شده به عنوان دلیل ایجاد انحراف در پروژه های عمرانی می توان مشاهده نمود که تقریباً تمام موارد عنوان شده ناشی از ضعف سیستم برنامه ریزی در پروژه ها است. در چنین شرایطی نمی توان مساله را مستقیماً متوجه مدیران اجرایی دانست و این مشکل به دلایل زیادی می تواند ریشه در بخش برنامه ریزی داشته باشد. یکی از دلایل این ضعف آن است که برنامه ریزان، برنامه ها را با دیدگاه های ایده آل تنظیم می کنند در حالی که پروژه ها در بخش اجرایی با دنیای واقعیت مواجه هستند، در واقع اگر برنامه ها مطابق با واقعیت تنظیم نشوند دلیل برای انحراف در مقادیر برنامه وجود نخواهد شد.
بنابراین همان طور که ملاحظه می شود انحراف از برنامه ریزی ها غالب به واسطه وجود برنامه ریزی آرمانی به دور از واقعیت های موجود و دوم به تعویق انداختن برنامه کنترل انحراف های ایجاد نشده در ابتدای پروژه که موجب مجتمع با انحراف های احتمالی ماه های آینده و ایجاد تاثیرات مضاعف بر میزان انحراف از برنامه خواهد شد.
در این کتاب تلاش شده است که به روش برنامه ریزی و واقعی خوانندگان عزیز آشنا شوند و همچنین با توجه به آن که کشور ما کشوری در حال توسعه می باشد و اجرای پروژه ها و انتصاب مدیران اجرایی به روش سلیقه های مختلف عمل می شوند لذا تلاش شده است که مطالبی به خوانندگان محترم و عزیز ارائه گردد تا در مدیریت پروژه ها از آن استفاده و اجرایی نمایند.

مقدمه مولفان

عصر کنونی دوره تحولات شتابنده و غیر قابل پیش بینی است. وضعیت فعلی مدیریت در جامعه ما بیانگر عدم توازن میان پیچیدگی های روز افزون سازمان ها و عدم توانایی این سازمان ها در پیش بینی و مقابله با این تحولات و پیچیدگی هاست.
سازمان ها برای مقابله با تهدیدات محیطی و استفاده از فرصت های احتمالی ناچارند ظرفیت ها و توانمندی های درونی خود را بشناسند. نقاط ضعف را ترمیم و به تقویت نقاط قوت بپردازند این می تواند در قالب یک پروژه مورد بحث قرار گیرد و با برنامه ریزی- سازماندهی و هماهنگی- هدایت، رهبری و کنترل پروژه های که از قبل تعریف شده است اجراء شود در این کتاب با استفاده از منابع جامع و کامل و تحقیق و پژوهشی که انجام شده است از ابتدا تا اختتام یک پروژه که در موضوعات مختلف اعم از عمرانی- خدماتی- تولیدی مورد بررسی قرار گرفته و در فصول مختلف از تعریف پروژه تا مدیریت استراتژیک ریسک و مهندسی ارزش مورد بحث قرار دادیم و مهمتر از همه شاید که بسیاری از عزیزانی که دست اندرکار، کار اجرایی هستند تامین مالی و اختتام پروژه است که در اثر عدم توجه موجبات شکست یک پروژه را فراهم می آورد.
به هر تقدیر تلاش شده است با استفاده از تجربه های مدیریتی و علمی مطالبی جمع بندی شود که بتواند مورد استفاده دانشجویان، مدیران و پیمانکاران قرار گیرد.

آقاجانی- عزالدین

۱-۱ محصول، خدمت

پروژه ها متضمن انجام چیزهایی هستند که پیش از آن انجام نشده اند و بنابراین چیزهایی یکتایی هستند. یک محصول یا خدمت حتی در صورت تعلق به یک دسته ی بزرگ می تواند منحصر باشد برای مثال هزاران ساختمان اداری ساخته شده اند ولی هر یک از آنها تاسیسات مختص به خود را دارا می باشند. کارفرماهای متفاوت، طرح متفاوت، مکان متفاوت، پیمانکاران متفاوت و نظایر آن، وجود عناصر تکراری در اصل اختصاصی کار پروژه تغییری ایجاد نمی کند، برای مثال:
۱- یک پروژه توسعه هواپیمای مسافربری تجاری جدید می تواند به چندین نمونه مدل نیاز داشته باشد.
۲- یک پروژه ارائه داروی جدید به بازار می تواند به منظور پشتیبانی از آزمایش های درمانی به هزاران دز از آن دارد نیاز داشته باشد.
۳- یک پروژه جهت توسعه مستغلات می تواند دربرگیرنده صدها واحد مجزا باشد.
۴- یک پروژه توسعه ای آب و فاضلاب می تواند در نواحی جغرافیایی متفاوت اجرا شود.

۲ -۱ تفصیل فزاینده

تفصیل فزاینده یک ویژگی از پروژه هاست که مفاهیم موقتی و انحصاری را یکپارچه می نماید به دلیل آنکه محصول هر پروژه ای معین و منحصر است. ویژگی هایی که محصول یا خدمت را متمایز می سازند باید به صورت فزاینده تفصیل یابند. به صورت فزاینده به معنی پیش روی در مراحل با تداوم مستمر رشد یابنده است درحالی که تفصیل به معنی انجام کار با دقت و تفصیل کاملاً تکوین یافته است این ویژگی های متمایز به صورت گسترده در اوایل پروژه تعریف می شوند و همان طور که تیم پروژه درکی بهتر و کامل تر از محصول در ذهن می پروراند واضح و مفصل تر می شوند.
تفصیل فراینده ی ویژگی های محصول، مخصوصاً هنگامی که پروژه در قالب پیمان اجرا می شود باید به دقت با تعریف مناسب محدوده ی پروژه هماهنگ گردد. هنگامی که محدوده پروژه، کاری که باید انجام شود به طور مناسب تعریف گردید می بایست حتی اگر ویژگی های محصول نیز به صورت فزاینده ای تفصیل یابند ثابت بماند.
مثال های زیر تفصیل فزاینده را در دو حوزه کاربردی مختلف روشن می سازند.

مثال ۱- ایجاد یک کارخانه فرآوری شیمیایی به منظور تعیین ویژگی های فرایند با مهندسی فرایند آغاز می شود این ویژگی به منظور طراحی واحدهای فرایندی اصلی مورد استفاده قرار می گیرند این اطلاعات پایه ی طراحی مهندسی خواهد شد که هم جانمایی تفصیلی کارخانه و هم ویژگی های مکانیکی واحدهای فرایندی و تسهیلات جانبی را تعریف می کند. همه ی اینها به نقشه های طراحی منجر می گردند که برای تولید نقشه های ساخت (ایزومتریک های ساخت و ساز) تفصیل می یابند.
در حین ساخت و ساز در صورت نیاز و مشروط به تائید مناسب تفاسیر و انطباق ها صورت می پذیرند، بیشتر ویژگی ها در نقشه های مطابق ساخت ثبت می شوند در حین آزمون و پیش راه اندازی، اغلب تفصیل های بیشتری به شکل تنظیم های عملیاتی نهایی اعمال می گردد یا به زبان اجرایی از ساخت نهایی تهیه می گردد.

مثال ۲- انتقال آب از یک منطقه صعب العبور به یک شهر که ابتدای طرح های محاسباتی و توجیهی بسته و سپس نقشه های هوایی و جانمایی کلی و پس از آن نقشه هایی جانمایی و انتقال سیستم و به تفصیل و جزء ابلاغ می گردد و پس از اجراء نقشه های اجرای (از بیلت) تهیه و مستندسازی می شود.

مثال ۳- محصول یک پروژه توسعه اقتصادی می تواند در آغاز به این صورت تعریف شود «بهبود کیفیت زندگی کم درآمدترین ساکنین جامعه x همان طور که پروژه پیش می رود محصولات می توانند به صورت مشخص تری تعریف گردند. برای مثال در دسترس قرار دادن غذا و آب برای ۵۰۰ ساکن کم درآمد موجود در جامعه دور بعدی تفصیل فزاینده می تواند شخصاً بر افزایش تولید و بازاریابی کشاورزی متمرکز شود با این شرط که آب به عنوان اولویت دوم انگاشته شود تا به محض آنکه مولفه ی کشاورزی به خوبی شروع شد آغاز گردد.

نظرات کاربران درباره کتاب مدیریت پروژه