فیدیبو نماینده قانونی انتشارات آوای قلم و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب طراحی خانه‌ی اقلیمی در یزد

کتاب طراحی خانه‌ی اقلیمی در یزد
با تأکید بر تهویه طبیعی

نسخه الکترونیک کتاب طراحی خانه‌ی اقلیمی در یزد به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب طراحی خانه‌ی اقلیمی در یزد

امروزه دنیای معماری دنیای معماری به دلیل بروز بحران‌های جهانی در زمینه‌‌های انرژی و آلودگی‌های زیست محیطی شاهد تغییرات مهمی در روند طراحی ساختمان‌ها است. از سوی دیگر افزایش قیمت حامل‌های انرژی باعث شده ‌است که نیاز بیشتری به طراحی اصولی احساس شود. در این مسیر، طراحی مناسب ساختمان‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی و تولیدکنندگان گازهای گلخانه‌ای می‌تواند گام مؤثری در زمینه‌ی بهبود اوضاع موجود باشد. از آنجا که میزان عوامل مداخله‌گر در افزایش کیفیت و کارایی ساختمان بسیار فراوان است و در نظر داشتن همه‌ی آنها به صورت همزمان بسیار دشوار می‌باشد، بنابراین با توجه به شرایط آب و هوایی گرم و خشک شهر یزد که تابستان‌های طاقت‌فرسا و بادهای همراه با گرد و غبار را دارد، تهویه‌ی طبیعی به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر آسایش اقلیمی مطرح است. در گام اول این کتاب سعی بر آن شده‌ است تا ضمن معرفی مبانی نظری مورد نیاز خانه، اقلیم و تهویه، مؤثرترین اصول طراحی اقلیمی با رویکرد تهویه‌ی طبیعی در یک نمونه‌ی موردی با موضوع خانه مورد بررسی قرار‌ گیرد و قواعد متناسب با موضوع طراحی و بستر آن ارائه شود. در گام دوم به طراحی یک خانه‌ی اقلیمی با رویکرد داشتن آسایش حرارتی مناسب‌تر پرداخته شده است. سپس برای مطالعه و شبیه‌سازی چگونگی رفتار جریان هوا در طرح پیشنهادی از نرم‌افزار دیزاین‌بیلدر (DesignBuilder) استفاده شده ‌است.

ادامه...
  • ناشر انتشارات آوای قلم
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 3.03 مگابایت
  • تعداد صفحات ۸۸ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب طراحی خانه‌ی اقلیمی در یزد

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

مقدمه نویسنده

امروزه دنیای معماری دنیای معماری به دلیل بروز بحران های جهانی در زمینه های انرژی و آلودگی های زیست محیطی شاهد تغییرات مهمی در روند طراحی ساختمان ها است. از سوی دیگر افزایش قیمت حامل های انرژی باعث شده است که نیاز بیشتری به طراحی اصولی احساس شود. در این مسیر، طراحی مناسب ساختمان ها به عنوان یکی از مهم ترین مصرف کنندگان انرژی و تولیدکنندگان گازهای گلخانه ای می تواند گام موثری در زمینه ی بهبود اوضاع موجود باشد. از آنجا که میزان عوامل مداخله گر در افزایش کیفیت و کارایی ساختمان بسیار فراوان است و در نظر داشتن همه ی آنها به صورت همزمان بسیار دشوار می باشد، بنابراین با توجه به شرایط آب و هوایی گرم و خشک شهر یزد که تابستان های طاقت فرسا و بادهای همراه با گرد و غبار را دارد، تهویه ی طبیعی به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر آسایش اقلیمی مطرح است.
در گام اول این کتاب سعی بر آن شده است تا ضمن معرفی مبانی نظری مورد نیاز خانه، اقلیم و تهویه، موثرترین اصول طراحی اقلیمی با رویکرد تهویه ی طبیعی در یک نمونه ی موردی با موضوع خانه مورد بررسی قرار گیرد و قواعد متناسب با موضوع طراحی و بستر آن ارائه شود. در گام دوم به طراحی یک خانه ی اقلیمی با رویکرد داشتن آسایش حرارتی مناسب تر پرداخته شده است. سپس برای مطالعه و شبیه سازی چگونگی رفتار جریان هوا در طرح پیشنهادی از نرم افزار دیزاین بیلدر (DesignBuilder) استفاده شده است. در نهایت با استفاده از نرم افزار، میزان کارایی طرح پیشنهادی مورد بررسی قرار گرفته و نتایج برای میزان هوای تهویه شده، دما و سرعت جریان باد در مدت زمان تابستان ارائه شده است. نتایج ارائه شده در این کتاب می تواند برای طراحی خانه های امروزی مورد استفاده قرار گیرد.
در اینجا، بر خود لازم می دانم از آقایان دکتر علیرضا دهقانی سانیج و مهندس مهدی خانی و خانم دکتر سمیه امیدواری که پیش نویس مطالب مختلف را مطالعه کرده و درباره ی آن ها اظهار نظر کردند، تشکر و قدردانی کنم.
امیدوارم مطالعه ی این اثر بتواند شما خواننده ی عزیز را با تهویه طبیعی و تاثیر آن در اقلیم گرم و خشک یاری کند. هم چنین از شما خواننده ی عزیز تقاضا می کنم با رهنمودهای سازنده و ارسال نظرات خود به ایمیل: Mohammadrezadehghani68@gmail.com، مرا در چاپ های بعدی کتاب یاری فرمایید.

محمدرضا دهقانی سانیج

فصل اول: مقدمه

۱-۱- مقدمه

یکی از پایه های شکل گیری معماری ایرانی، اقلیم است. احترام به محیط و بستر قرارگیری طرح در ساختمان های امروزی برخلاف آنچه در ساختمان های کهن وجود داشته است، کمرنگ شده است. زمانی یک طرح معماری موفق است که بتواند تا حتی المقدور پاسخگوی نیازهای اقلیمی بستر طرح آن باشد. معماری همساز با اقلیم، تلاشی است برای تطابق حجم، شکل، جهت گیری، نوع مصالح و بهره گیری از مواهب طبیعی مانند تابش خورشید، باد و... برای تامین شرایط آسایش حرارتی در ساختمان بدون استفاده از تجهیزات مکانیکی و یا حداقل کاهش استفاده از این تجهیزات (سلطاندوست، ۳۲۰:۱۳۹۰). مباحث اقلیمی بسیار گسترده هستند که پرداختن دقیق و فنی به همه ی آنها کاری دشوار است. تهویه به عنوان یکی از نیازمندی های موجود در آسایش حرارتی، همواره قسمت عمده ای از سرانه ی مصرف انرژی را تشکیل می دهد. در کشورهای واقع شده در مناطق گرم و خشک، بیش از نیمی از بیشینه ی بار مصرف انرژی ساختمان ها، تنها برای برآوردن نیازمندی های تهویه مطبوع صرف می شود.
باید این نکته را درنظر گرفت که بهره مندی از تهویه ی طبیعی به منزله ی حذف سیستم های تهویه مطبوع نیست بلکه کمک به کاهش هزینه ها و کاهش مصرف سوخت های فسیلی است. چون تهویه طبیعی در این اقلیم به تنهایی پاسخگوی سرمایش و تهویه ی مطلوب بطور پیوسته و کارا نیست و در نهایت به عنوان سیستم کمکی بکار گرفته می شود. برای رسیدن به تهویه ی طبیعی مطلوب از سیستم های غیرفعال (انفعالی یا ایستا) باید بهره جست. در این سیستم ها دریافت، ذخیره و انتقال انرژی تجدیدپذیر برای گرمایش و سرمایش از طریق خود ساختمان و عناصر ساختمانی صورت می گیرد، یعنی بدون نیاز به وسایل مکانیکی و سوخت های فسیلی یا دیگر سوخت ها. در واقع با استفاده از سیستم های غیرفعال در طراحی و ساخت ساختمان، استفاده از انرژی های طبیعی به حداکثر و استفاده از انرژی های مکانیکی به حداقل ر سانده می شود. بدین شکل این ساختمان ها نه تنها در برابر عوامل نامساعد جوی عملکرد خوبی دارند، بلکه محیط زندگی انسانی سالم و زیبایی را فراهم می کنند (قاسم زاده و نوری، ۹۹:۱۳۸۹).
به کمک سیستم های غیرفعال ساختمانی که در آن نوع مصالح، چگونگی تهویه طبیعی، سایه اندازی، پوسته حرارتی و نحوه ی استفاده از خورشید و باد و زمین مطرح ترین مباحث هستند، می توان بدون استفاده از تجهیزات مکانیکی تا حدود زیادی منطقه ی آسایش را توسعه داد و یا به عبارت دیگر با توجه به شرایط آب و هوایی، ساختمان را به گونه ای ساخت تا در فضای داخل آن بدون صرف انرژی در بسیاری از اوقات سال، آسوده بود. البته تاثیر سیستم های غیرفعال نیز دارای محدودیت هایی است. بنابراین در شرایط سخت و در برخی محدوده های دمایی و رطوبی و همین طور با توجه به نوع فعالیت افراد و کاربری ساختمان ناگزیر به استفاده از تجهیزات مکانیکی خواهیم شد (سلطاندوست، ۲۰۰:۱۳۹۰).
باید این نکته را در نظر داشت که روش های غیرفعال بر بستر ایده های معماری امکان ظهور و بروز پیدا می کنند. بنابراین محل طرح آن ها در حوزه ی معماری است. در ضمن باید توجه داشت که راهکارهای غیرفعال تنها به در نظر گرفتن شرایط خاص اقلیمی و بهره گیری درست از عناصر محیطی و بیرون از ساختمان مانند چگونگی تابش خورشید، کیفیت تهویه طبیعی، سایه اندازی مناسب، محل و موقعیت ساختمان در همجواری با ساختمان ها با عوارض طبیعی محدود نمی شود، بلکه چگونگی منطقه بندی داخلی ساختمان و چیدمان فضاهای مختلف با کاربری های متنوع در کنار یکدیگر و تاثیرگذاری آنها بر هم و همچنین تاثیرپذیری از شرایط بیرونی بخش مهمی از فرآیند طراحی سیستم های غیرفعال محسوب شده و در عین حال اثرات قابل توجهی بر نوع و ظرفیت تجهیزات در سیستم های فعال نیز دارد. بیشتر امکانات و شرایطی که در روش های غیرفعال در مرکز توجه قرار می گیرند، در روش های فعال نیز مدنظر هستند با این اختلاف که در روش های غیرفعال بار اصلی تامین و بهره گیری از آنها بر دوش معماری و چگونگی حجم، شکل، مصالح و موقعیت استقرار ساختمان است. در روش های فعال به دلیل نیاز به استفاده از تجهیزات مکانیکی، این بار بر دوش تاسیسات مکانیکی و برقی ساختمان بیشتر سنگینی می کند (سلطاندوست، ۳۴۸:۱۳۹۰). روش های فعال مبتنی بر استفاده از تجهیزات و فناوری های جدید است که بتواند انرژی طبیعی را با استفاده از مبدل ها به انرژی مورد نیاز تبدیل کند. در نیروگاه های تولید انرژی (بادی، آبی، خورشیدی و...) از این روش استفاده می شود (طاهباز، ۷:۱۳۹۲).
از اساسی ترین نیازهای انسان پس از خوراک و پوشاک، خانه است و به عنوان جایگاه اصلی خانواده برای بقای انسان و جامعه از اهمیت بسزایی برخوردار است، بنابراین تصمیم بر آن شد که خانه به عنوان پراستفاده ترین و عملکردگراترین موضوع موجود در معماری که با زندگی تمامی افراد جامعه آمیخته است، برای پژوهش و طراحی انتخاب شود. مقصود از خانه، خانه ی اقلیمی است که با در نظر گرفتن عوامل اقلیمی و با تاکید بر تهویه طبیعی به منظور کاهش آلودگی و گرمای محیط زیست و بیشترین بهره از انرژی های پاک و تجدیدپذیر، طراحی و ساخته می شود. می توان با نگاهی به گذشته و شناخت تجربه پیشینیان و الگوبرداری و بازآفرینی این تجربیات در قالب های نو، در روند طراحی خانه ی اقلیمی بیشترین بهره را گرفت.
معماری باید همساز با اقلیم باشد، مساله ای که امروزه فراموش شده است. معماری امروز، نه تنها در راستای رفع نیازهای اقلیمی نیست بلکه مشکلات و خسارات جبران ناپذیری را به دلیل عدم توجه به اقلیم به وجود آورده است. پایبندی به اصول طراحی همساز با اقلیم، تغییر در روند طراحی سنتی و اتخاذ رویکردی همه جانبه نگر و راهبردی، به عنوان راه حل این مساله است که معماران باید از آن پیروی نمایند. بالا بودن بهای مصرف انرژی ساختمان ها به عنوان یکی از بیشترین مصرف کنندگان انرژی، کاهش سوخت های فسیلی، اقلیم گرم و خشک یزد، هوای توام با گرد و غبار و دغدغه ی معماری همساز با اقلیم باعث شد که با تحلیل نیازمندی های آسایش حرارتی در ساختمان ها، نیاز به تهویه بیشتر حس شود. در دنیای امروز، بهینه کردن مصرف انرژی و اتخاذ نگرشی مناسب برای تامین رفتار حرارتی مناسب ساختمان در طول طراحی امری مهم و ضروری است. ساختمان های امروزی به غیر از زیبایی باید فضاهایی سالم را نیز تولید نمایند که فراهم کننده ی آسایش و راحتی برای ساکنان خود باشند.
هدف از طراحی خانه ی اقلیمی، ثابت نگه داشتن یا به حداقل رساندن هزینه ی لازم برای حفظ شرایط مطلوب و آسایش در فضای داخل بنا می باشد. خانه ای که چگونگی معماری و همسازی آن با اقلیم در اولویت قرار می گیرد و زمانی به تاسیسات مکانیکی نیازمند می شود که علی رغم رعایت کلیه اصول چاره ای برای رفع نیازمندی ها باقی نمانده باشد. بی تردید شرایط اقلیمی و نوع کاربری ساختمان بر سطح کمی و کیفی تاسیسات مکانیکی موثرند و بنا به یک قاعده کلی هر اندازه نیاز به استفاده از تجهیزات مکانیکی کمتر شود، ساختمان ساده تر، پایدارتر و بادوام تر خواهد بود. عینیت بخشیدن به این ذهنیت و نیل به این هدف در گرو رعایت اصول معماری همساز با اقلیم و بهره گیری از مواهب طبیعی و انرژی های تجدیدپذیر است (سلطاندوست۱۰:۱۳۹۰).
تا قبل از پیدایش و اکتشاف منابع عظیم انرژی های فسیلی، بشر بطور سنتی از انرژی های تجدیدپذیر برای تامین انرژی مورد نیاز خود استفاده می کرد. آسیاهای بادی قدیمی و بادگیرهای مناطق کویری ایران نمونه های قابل ذکری هستند که از انرژی باد در گذشته های نسبتا دور بهره می گرفته اند. به طورکلی می توان گفت که در یک ساختمان معمولی ۸۴ درصد انرژی های فسیلی برای تنظیم شرایط آسایش حرارتی ساکنان مصرف می شود که بیانگر اهمیت و لزوم طراحی معماری همساز با اقلیم است. بخش ساختمان از سوی دیگر سهم بزرگی در آلودگی محیط زیست و افزایش گازهای گلخانه ای روی کره ی زمین دارد (طاهباز، ۷:۱۳۹۲). ضمن اینکه نحوه ی مصرف بالای انرژی علاوه بر اینکه با اعتقادات ایرانیان نیز مغایرت دارد، لزوم استفاده از انرژی های تجدیدپذیر و نیز بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان ها بیش از پیش ضروری بنظر می آید. بنابراین طراحی و ساخت ساختمان هایی که کمترین استفاده از انرژی تجدیدناپذیر را دارند، امری حیاتی است.
خوشبختانه در سال های اخیر، اقدامات مثبت و موثری در زمینه ی معماری همساز با اقلیم با کمک نرم افزارهای شبیه سازی انرژی صورت گرفته است. شبیه سازی کامل ترین راهبردی است که هم می تواند دستیار معماران و مهندسان در مراحل گوناگون طراحی باشد و هم با توجه به خروجی های متنوع بستر مناسبی را برای تدوین قوانینی جامع تر فراهم آورد که تاثیر بسزایی در بهبود میزان کارایی ساختمان از نظر مصرف انرژی خواهد داشت.

فصل دوم: مبانی نظری خانهی اقلیمی

۲- ۱- اقلیم

۲ -۱-۱- تعریف اقلیم
در فرهنگ دهخدا در مورد کلمه ی اقلیم آمده است: اقلیم از لغت یونانی کلیما و اصلاً به معنی خمیدگی و انحنا بوده و اصطلاحاً به معنی تمایل و انحراف ناحیه ای از زمین نسبت به آفتاب است. اقلیم شناسی معادل واژه ی آب وهواشناسی است که در انگلیسی Climatology نامیده می شود. در دانش جغرافیا و هواشناسی بین دو مفهوم هواشناسی و اقلیم شناسی (آب وهواشناسی) تفاوت قائل اند. هواشناسی تغییرات روزانه ی عوامل جوی است که معمولاً سازمان هواشناسی روزانه در رسانه های عمومی اعلام می کند. اقلیم شناسی روند عمومی شرایط آب وهوای یک منطقه در دوره ای طولانی است (طاهباز، ۱۱:۱۳۹۲).
۲-۱-۲- لایه های مختلف اقلیمی
عوامل تشکیل دهنده ی اقلیم به دو دسته عوامل هوایی و عوامل زمینی تقسیم می شود. عوامل زمینی، که بستر طرح را می سازد، به عوامل متعددی چون ارتفاع از سطح دریا، عرض جغرافیایی، توپوگرافی (عوارض سطحی زمین) و جنس پوشش سطح زمین مربوط می شود. عوامل هوایی شامل مشخصات هواشناسی مثل دما، رطوبت، جریان های باد، تابش خورشید، بارندگی، یخبندان و... می شود. مجموعه ی این شرایط وضعیت اقلیمی یک محل را تعیین می کند. عوامل محیطی در ایجاد تغییرات اقلیمی نقش مهمی دارد. با نزدیک شدن به سطح زمین تاثیرات محیطی بر وضعیت آب وهوایی ملموس تر می شود و شرایط عمومی اقلیمی منطقه را دچار تغییراتی می کند. تغییرات ایجاد شده بر اثر شرایط محیطی در وضعیت اقلیم را زیرمجموعه ی اقلیمی یا لایه ی اقلیمی می نامند. به طور کلی، چهار لایه ی اصلی اقلیمی در هر منطقه قابل شناسایی است که بر مبنای برش ارتفاعی، برش سطحی و ابعاد زمانی مشخص می شوند. وضعیت این لایه ها بر اساس موقعیت توپوگرافی و طبیعت سطح زمین تغییر می کند. این چهار لایه ی اقلیمی عبارت اند از: اقلیم کلان، اقلیم میانه، اقلیم محلی، اقلیم خرد (طاهباز، ۱۲:۱۳۹۲).
۲ -۱-۲-۱- اقلیم کلان
اقلیم کلان در سطح بسیار وسیعی مطرح می شود و مناطق بزرگی در مسافت صد تا صد هزار کیلومتر را از هم مجزا می کند. از جمله نمونه های اقلیم کلان می توان اقلیم خزری را نام برد که شرایط آب وهوایی معتدل و مرطوبی دارد و مناطق شمالی ایران را از بقیه ی قسمت ها جدا می کند. با شناخت ویژگی های معماری اقلیمی در حد اقلیم کلان می توانیم شناخت اجمالی نسبت به روش های همسازی با محیط در آن پهنه اقلیمی داشته باشیم (طاهباز، ۱۳:۱۳۹۲).
۲- ۱ -۲-۲- اقلیم میانه
با توجه به تنوعات عمومی توپوگرافی منطقه، هر اقلیم کلان به زیراقلیم هایی تقسیم می شود و مناطقی در مسافت ده تا دویست کیلومتر را مجزا می کند (کاویانی، ۱۳۸۰ :۱۱). برای مثال، اقلیم خزری شامل یک بخش کوهستانی و سرد و یک قسمت کوهپایه ای خنک تر با رطوبت کمتر نسبت به سایر مناطق آن است. در اقلیم دشتی خزری بارندگی زیاد است و در اقلیم ساحلی آن بادهای فراوان و با سرعت بیشتری جریان دارد. هر یک از این مناطق از اقلیم خاص خود برخوردار است که با اقلیم کلان تفاوت هایی دارد، ولی در کلیت اقلیمی با دیگر اقلیم های تشکیل دهنده ی اقلیم کلان مشترک است. به عبارت دیگر، در همه ی مناطق کوهپایه ای و دشتی و ساحلی اقلیم خزری، تابستان ها نسبتاً گرم و مرطوب و زمستان ها سرد است. اقلیم در این لایه به نام اقلیم میانه شناسایی می شود. نسیم های کوه و دشت یا دریا و خشکی در حوزه ی اقلیم میانه می وزد (علیجانی و کاویانی، ۱۳۷۳: ۲۶).
۲ -۱ -۲- ۳- اقلیم محلی
اقلیم میانه با توجه به ویژگی های توپورگرافی جزئی تر، از زیراقلیم های محلی تشکیل می شود که مناطقی در مسافت ۱۰۰ متر تا ۵۰ کیلومتر را متمایز می کند (کاویانی، ۱۳۸۰: ۱۱). برای مثال بخشی از یک دشت ممکن است جنگل باشد، بخشی محیط مسکونی متراکم و بخشی مزرعه، رودخانه یا چمنزار که هر یک شرایط اقلیمی متفاوتی را به وجود می آورد. اقلیم محلی برای ساکنان یک منطقه به خوبی قابل شناسایی است. مثلاً در مناطق شمالی شهر تهران شرایط آب وهوایی محله ی تجریش با محله ی اوین یا محله ی قلهک متفاوت است، اگرچه هر سه زیرمجموعه ی اقلیم منطقه ی شمیران محسوب می شوند. اقلیم های محلی بر اثر شرایط جغرافیایی و توپوگرافی محل به وجود می آیند. نوع ساخت وساز، جهت گیری خیابان ها، نسبت فضاهای پر و خالی (ساختمان و فضای باز)، میزان سطوح سبز، شیب زمین و توپوگرافی و... پدیدآورنده ی شرایط خاص اقلیم محلی است (طاهباز، ۱۱:۱۳۹۲).
۲ -۱ -۲ -۴- اقلیم خرد
اقلیم محلی در مقیاس بسیار کوچک از فاصله یک سانتیمتر تا یک کیلومتر دچار تغییراتی می شود که اقلیم خرد یا خرداقلیم را به وجود می آورد و اقلیم خرد به جزییات زمینی مثل پوشش سطح زمین، شیب زمین، پوشش گیاهی، نمناکی خاک و شرایط هوایی مثل سایه و آفتاب، جریان باد یا رکود هوا و مانند آن بستگی دارد. حوزه ی تاثیر اقلیم خرد در جهت قائم تا دو متری سطح زمین برآورد شده است. معمار در تصمیم گیری نوع اقلیم خرد و تعیین تنوعات آن نقش زیادی ایفا می کند. برای مثال، تعیین مناطق سایه گیر یا آفتاب گیر، رو به باد یا پشت به باد، محل و نوع پوشش سبز و غیره که در تغییرات خرداقلیم نقش تعیین کننده دارند، در اختیار طراح است. گیاهان به تغییرات خرداقلیم بسیار حساس اند. با دقت در وضع پوشش های گیاهی یک قطعه زمین به خوبی می توان این تغییرات اقلیمی را مشاهده کرد. مثلاً در یک مرداب ممکن است در جایی نیلوفر آبی، جایی نیزار، و در جای دیگر پوشش های درختی و بوته ای دیده شود که حاکی از تنوع آب وهوایی در محدوده ی آن مرداب است. اگر در سایت طراحی به پوشش های گیاهی دقت شود، می توان تنوعات خرداقلیم سایت و مکان های با شرایط بهتر را تشخیص داد. به طور مثال، جایی که گیاهان بیشتری روییده مطمئناً از لحاظ گرما و سرما و دسترسی به آب وضعیت متعادل تری داشته است (طاهباز، ۱۴:۱۳۹۲).
۲ -۱ -۳- تقسیمات اقلیمی در ایران
اصولاً در بسیاری از مناطق جهان، اقلیم به وسیله ی عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا مشخص می شود. ایران با قرار گرفتن بین ۲۵ و ۴۰ درجه عرض جغرافیایی شمالی، در منطقه ی گرم قرار دارد و از نظر ارتفاع نیز، فلات مرتفعی است که مجموع سطوحی از آن که ارتفاعشان از سطح دریا کمتر از ۴۷۵ متر است، درصد بسیار کمی از سطح کل کشور را تشکیل می دهند. با وجود اینکه ایران دارای دو حوزه ی بزرگ آب (دریای خزر و خلیج فارس) است، به دلیل وجود رشته کوه های البرز و زاگرس و نحوه ی قرارگیری آنها، اثرات این دو حوزه محدود به نواحی بسیار نزدیک به آنهاست و این حوزه ها، به ندرت اثری در تعدیل درجه حرارت هوای قسمت های داخلی دارند. دانشمندان ایرانی، تقسیمات اقلیمی ایران را بر اساس روش کوپن انجام داده اند. بنابراین تقسیمات چهارگانه ی اقلیم ایران را که توسط دکتر حسن گنجی پیشنهاد شده، می توان مورد استفاده قرار داد. وی تقسیم بندی کوپن را با کمی تغییر و با توجه به عوارض جغرافیایی کشور به شرح زیر پذیرفته است (کسمایی،۸۳:۱۳۹۲):

۱) اقلیم معتدل و مرطوب (سواحل جنوبی دریای خزر)
۲) اقلیم سرد (کوهستان های غربی)
۳) اقلیم گرم و خشک (فلات مرکزی)
۴) اقلیم گرم و مرطوب (سواحل جنوبی)

در اینجا با توجه به اقلیم گرم و خشک یزد به بررسی دقیق این اقلیم پرداخته می شود.
۲ -۱-۳-۱- اقلیم گرم و خشک (فلات مرکزی)
در این اقلیم که بیشتر مناطق نیمه استوایی را شامل می شود، به دلیل وزش بادهای مهاجر که از جنوب غربی و شمال غربی به طرف استوا در حرکت اند، هوا بسیار خشک است. این بادها هنگام عبور از قاره های بزرگ، بیشتر رطوبت خود را از دست می دهند. علاوه بر این، در مناطق نیمه استوایی که جزء مناطق پرفشار هستند، هوا به دلیل حرکت از قسمت های بالایی اتمسفر به پایین گرم و خشک می شود. توجه به خشکی هوا در این مناطق که با ویژگی های دیگری همراه است، از نظر تامین آسایش انسان و در نتیجه طراحی ساختمان، اهمیت فراوانی دارد. در فلات مرکزی که بزرگترین منطقه ی ایران است و اطراف آن را ناهمواری های مرتفعی محصور کرده، صرف نظر از حاشیه ی متصل به ارتفاعات و برخی حوزه های مستقل داخلی، شرایط آب و هوایی گرم و خشک است و از جمله مشخصه های آن، زمستان های سخت و سرد و تابستان های گرم و خشک است. با توجه به وضعیت پراکندگی ناهمواری های جغرافیایی در فلات مرکزی می توان دو منطقه ی آب وهوایی متمایز یعنی نیمه بیابانی و بیابانی را در آن تشخیص داد. برای مثال شهرهای تهران، مشهد، اصفهان و شیراز از جمله مناطق نیمه بیابانی و شهرهایی چون زاهدان و یزد از جمله مناطق بیابانی (از ویژگی های آب و هوایی این مناطق، اختلاف زیاد درجه حرارت هوای تابستان و زمستان، همچنین اختلاف زیاد درجه حرارت هوای شب و روز در تابستان است) محسوب می شوند (کسمایی، ۸۴:۱۳۹۲).
۲ -۱- ۳ -۲- شرایط آب و هوایی نواحی گرم و خشک
ویژگی های اصلی نواحی گرم و خشک عبارتند از:
پرتو خورشیدی: پرتو خورشیدی در خلال روز شدید و مستقیم است. فقدان پوشش ابر این امکان را به گرما می دهد که، به صورت پرتو بلند- موج به آسانی از زمین یا سازه، رو به آسمان خنک - شب آزاد شود.
دمای هوا: میانگین بیشینه دمای هوای روز در سایه طی فصول گرم حدوداً ۴۵ درجه سانتیگراد (شاید متجاوز از ۵۰ درجه سانتیگراد را نیز در سایه گاه شاهد باشیم) و در فصول سرد بین ۲۰ درجه سانتیگراد و ۳۰ درجه سانتیگراد است. میانگین بیشینه دمای هوای شب طی فصول گرم حدوداً ۲۵ درجه سانتیگراد و در فصول سرد بین ۱۰ درجه سانتیگراد و ۲۰ درجه سانتیگراد است. با وجود این ممکن است دمای شب فصول سرد در نواحی صحرایی به زیر صفر درجه نیز برسد. طیف دمای روزانه معمولاً ۲۰ درجه سانتیگراد است. طیف دمای سالیانه به ارتفاع وابسته است. با افزایش ارتفاع، طیف سالیانه نیز گسترده تر خواهد شد (کوگ و نیلسن، ۱۹:۱۳۸۵).
رطوبت: میانگین رطوبت نسبی بین ۴۰% - ۳۰% است، هرچند ممکن است در فصل سرد فزونی یابد با این حال تبخیر بالقوه ممکن است بالا باشد، بنابراین پوست خشک می شود.
بارندگی: میانگین بارش سالیانه فوق العاده پایین، متغیر بین ۵۰ تا ۵۰۰ میلیمتر است، بارندگی ممکن است ناپایدار و متغیر باشد. میانگین ها بسیار پایین اند چرا که ممکن است تا مدت ها خبری از بارندگی نباشد، حال آنکه طوفانی ناگهانی می تواند بارشی متجاوز از میانگین سالیانه داشته باشد.
آسمان: آسمان معمولاً صاف و کاملاً آبی است بنابراین آفتاب شدید است. شدت پرتو خورشیدی منجر به گرمایش سطحی بالایی خواهد شد. این شرایط، به همراه پوشش پراکنده ی ابری سبک در صبح زود فصلی سرد، زیاد به چشم می خورد. با وجود این پس از طوفان شن ممکن است ذرات ریزی در آسمان باقی مانده، آسمان را گرفته و تار سازد. این افزایش ذرات جوی، آسمانی مصنوعی ایجاد می کند و به افزایش پرتوی پراکنده می انجامد.
باد: معمولاً محلی است. گرمایش هوای بالای زمین گرم، ممکن است باعث وارونگی دما، شکافت توده های هوای گرم از میان سد بالا و ایجاد گردبادهای محلی شود. بادها از سپیده دم تا بعدازظهر به افزایش شدت و هنگام غروب به افت آن تمایل دارند. در این صورت ممکن است غبار فزونی یافته، به مهی غبارآلود در بعداز ظهر بیانجامد. گاهی بادهای شدید منجر به طوفان های غبارآلود می شوند.
پوشش زمین: زمین پوشیده از صخره، ماسه ای قرمز یا قهوه ای رنگ، خشک و تهی است. پوشش گیاهی یا اصلاً وجود ندارد و یا تنک است. این فقدان پوشش گیاهی منجر به بادهای شدیدی خواهد شد که شاید به فرساش بادی منتهی شوند. در اینجا پوشش گیاهی که مصون از باد است و بطور مصنوعی آبیاری می شود، توسعه خواهد یافت (کوگ و نیلسن، ۲۰:۱۳۸۵).

نظرات کاربران درباره کتاب طراحی خانه‌ی اقلیمی در یزد