فیدیبو نماینده قانونی انتشارات تیسا و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب مدیریت اجتماعی و فرهنگی شهر

کتاب مدیریت اجتماعی و فرهنگی شهر

نسخه الکترونیک کتاب مدیریت اجتماعی و فرهنگی شهر به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۳,۰۰۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب مدیریت اجتماعی و فرهنگی شهر

اساساً از مدیریت فرهنگی و اجتماعی به عنوان فرایند مدیریت و عملکرد آگاهانه به هدایت صحیح امور فرهنگی و اجتماعی در مسیر پیشرفت برنامه‌ها و در جهت اهداف و راهبردهای موردنظر نظام خط‌مشی‌‌گذاری و سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی یاد می‌شود (صالحی‌امیری، ۱۳۸۹). از این منظر مدیریت فرهنگی و اجتماعی باید بتواند با نگاه نظام‌مند و استفاده از الگو‌های طراحی‌شده درک کاملی از چگونگی واکنش کل نظام فرهنگی و اجتماعی در مقابل تغییر هر جزء از آن داشته باشد تا جریان عملی و فرایند دست‌یابی به اهداف فرهنگی و اجتماعی را از طریق برنامه‌ریزی متحقق کند. شهر تهران به مفهوم عام و شهرداری تهران به طور خاص به عنوان بسترسازان نظام فرهنگی و اجتماعی از این قاعده مستثنا نیستند؛ بنابراین در این مجلد سعی شده است ابتدا ضمن شناخت ابعاد فرهنگی و اجتماعی شهر تهران در گام اول، در گام دوم به شناسایی مجموعه ابعاد فرهنگی و اجتماعی شهر تهران پرداخته شود که کدام‌یک بر عهده شهرداری تهران گذاشته شده است و مشخص شود که آیا شهرداری می‌تواند در تمامی ابعاد فرهنگی و اجتماعی شهر مداخله کند؟ و درنهایت به ارائه الگویی جهت توسعه مدیریت فرهنگی و اجتماعی شهر تهران پرداخته شود. در این رویکرد تأکید می‌شود که هیچ توسعه و رشدی در شهر ‌پذیرفته نیست مگر اینکه از قبل درباره ابعاد و آثار فرهنگی و اجتماعی آن فکر شده باشد.

ادامه...

بخشی از کتاب مدیریت اجتماعی و فرهنگی شهر

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:

فصل اول: مبانی نظری

نسبت شهر با فرهنگ و اجتماع

۱. شهر و فرهنگ

فرهنگ با زندگی شهری بالیده شده و راه تکامل پیموده است. شهر واقعی، فارغ از زمان و مکان، بدون فرهنگ بی معناست. فرهنگ شهری پدیده ای هزار تو و کهنسال است که هر روز نو می شود. فرهنگ شهری همراه با دگرگونی شگرف سده بیستم چنان دگرگون شده است که با تحولات این مفهوم در گستره تاریخ آن برابری می کند. همه عناصر شهری به طور مستقیم و غیرمستقیم از فرهنگ متاثر می شوند و در مواردی نیز بر آن اثر می گذارند (حاجیانی، ۱۳۹۱). در بررسی رابطه فرهنگ و شهر می توان از یک الگوی تحلیل سه سطحی بهره جست. این الگو، گذشته از دو سطح کلان و خرد، سطح میانه ای نیز دارد. برداشت ایستا از فرهنگ شهری آن را در سطح میانه که به سازمان ها و گروه بندی های اجتماعی اختصاص دارد، قرار می دهد. سطح خرد به فرد و رفتار، و سطح کلان به ساختار جمعی می پردازد. در برداشت پویا از فرهنگ شهری از رابطه ارزش ها، هنجارها، روابط انسانی و ساختار شهر و بالاخره برنامه ریزی شهری یاد می کنند. در برداشت پویا از فرهنگ شهری، ارتباط متقابل سه سطح پیش گفته الزامی می شود. برنامه ریزان شهری هنگام برخورد با فرهنگ شهری از رابطه ارزش ها، هنجارها، روابط انسانی و ساختار شهر و بالاخره برنامه ریزی شهری یاد می کنند. جامعه شناسان، فرهنگ شهری را در معنای شهری بودن می جویند. برخی غیرشخصی شدن را مهم ترین ویژگی فرهنگ شهری می دانند که روابطی با واسطه است و نه چهره به چهره (شیخی ، ۱۳۸۷).
فرهنگ مرتبط با نیازهای جامعه بشری با نیازهای جامعه بشری شکل می گیرد. فرهنگ پویا(۲) توان مقابله با چالش های جدید را دارد و از آن نمی هراسد؛ در صورت نیاز به وام گرفتن از فرهنگ های دیگر با آغوش باز آنچه را که در این زمینه لازم است، می گیرد و سپس بومی می کند و به غنای حیطه خود می پردازد. فرهنگ ایستا(۳) با انسداد و عدم تعادل از درون متلاشی می شود. اصولاً فرهنگ برای تداوم حیات خود نیازمند حرکت و پویایی است. ایستایی باعث میرایی فرهنگ خواهد شد. فرهنگ باید زایش و بازتولید داشته باشد تا همیشه زنده بماند. وقتی فرهنگی تولید و بازتولید نداشته باشد، نشانگر انجماد فرهنگی است و اگر این روند ادامه داشته باشد به نازایی فرهنگی گرفتار می شود که انسداد فرهنگی نامیده می شود (صالحی امیری ، ۱۳۸۶).
به طور کلی می توان گفت: «فرهنگ شهری» با مقولاتی از قبیل هویت، فرهنگ مردمی، دمکراسی فرهنگی، شهروندی فرهنگی، مشارکت فرهنگی، بازار فرهنگی، کثرت گرایی فرهنگی و امنیت هستی شناسی فراهم می شود و رژیم های شهری اعم از مقام های محلی (شوراها و شهرداری) و مدیریت ملی (دولت) آنها را در دستور کار خود قرار داده اند (نجاتی حسینی ، ۱۳۸۶). از سوی دیگر «شهر فرهنگی» مکانی است که در آن فرصت حضور و تجلی جلوه های فرهیختگی برای شهروندان امکان پذیر است. شهری است که فرهیختگان و مردم در آن مشارکت دارند و امکان حذف فرزانگی و فرهیختگی وجود ندارد. در غیر این صورت شهر عبارت خواهد بود از حجم عظیمی از توده پلاک هایی که چند معبر را به هم وصل می کنند.
یکی از موضوع های مهم در بحث فرهنگ و شهر، مسئله فرهنگ شهروندی است. فرهنگ شهروندی مجموعه ای از ارزش ها، نگرش ها و قوانین مشترک بنیادی است که دربردارنده احساس تعلق، تعهد و احترام به میراث مشترک و همچنین تشخیص حقوق و تعهدات شهروندی است. فرهنگ شهروندی که بهتر است آن را فعالیت (فعال بودن) و تعهد شهروندی بخوانیم، مفهومی گسترده است که قرابت ویژه ای با روح جمعی دارد. این مفهوم نه تنها به یادگیری زندگی جمعی اشاره دارد، بلکه شامل کسب ارزش ها، نگرش ها، مهارت ها و وفاداری به تعهدات شهروندی است که گاه با نام شهروند دمکراتیک نیز شناخته می شود. موضوع کلیدی در فرهنگ شهروندی کسب سرمایه اجتماعی است. سرمایه اجتماعی، ظرفیت و استعداد تعامل و همکاری بین مردم و نهادها برای رسیدن به خیر جمعی است. از ویژگی های فرهنگ شهروندی، احساس تعلق، اعتماد و امید به آینده، عزت نفس و فروتنی، همکاری عمومی، دیدگاه باز، وحدت سنت و مدرنیته (گذشته و آینده) است (یونسکو، ۲۰۰۵-۲۰۰۴: ۹).
این مفهوم در وهله اول القا کننده جنبه های مثبت شهروندی است، ولی باید توجه کرد که این مفهوم در برابر «بی فرهنگی» قرار نمی گیرد، بلکه فرهنگ شهروندی طیفی از رفتار است که دامنه آن دو جنبه مثبت و منفی دارد. از همین رو کشورها را می توان در قسمت های مختلف این طیف جای داد (فاطمی نیا، ۱۳۸۶). به اعتقاد ماکس وبر، شهروند و شهروندی در غرب ریشه دارد و تمدن های شرقی همچون چین، هند و خاورمیانه کمبود چنین مفهومی دارند؛ اما وود و ایزین (۱۹۹۹) بر این باورند که ادعای ماکس وبر قابل مناقشه است؛ زیرا تمدن های شرقی ممکن است تعابیر متفاوتی از عضویت و پایگاه سیاسی داشته باشند و بنابراین تلقی آنها از شهروندی با تمدن غربی فرق داشته باشد.
شهروندی ارتباط قابل ملاحظه ای با مفاهیمی چون جامعه مدنی، دمکراسی و حاکمیت خوب دارد و حتی برخی آن را از ملاک های مهم دمکراسی به شمار می آورند (شیانی، ۱۳۸۱: ۱۹). اعضای جامعه مدنی را شهروندان، دولت و عرصه عمومی تشکیل می دهند؛ یعنی افراد و نهادهایی که دارای حقوق و تعهدات معینی هستند (چاندرک، ۱۳۷۷: ۲۹۰). به اعتقاد نورتن در یک کلام شهروندی با مسئولیت و حقوق مربوطه، پاره و جزء لاینفک این مفهوم است؛ به عبارت دیگر، شهروندی پایه جامعه مدنی را تشکیل می دهد (چلبی، ۱۳۸۴: ۲۸۸)؛ بنابراین مفهوم شهروندی هم زمان با جامعه سیاسی (شهروندی در ارتباط با دولت و حکومت در سطح ملی، محلی و شهری)، جامعه مدنی (شهروندی در ارتباط با حوزه عمومی) و نظام جامعه ای (شهروندی در ارتباط با نظام های اقتصادی، سیاسی، حقوقی، فرهنگی و شکل دهنده جامعه) در ارتباط است؛ پس با توجه به این شکل های مختلف ارتباطی میان شهروندی و جامعه، دو اتفاق در زمینه مفهوم و پدیده شهروندی روی داده است که لازم است به آنها توجه شود. اولین اتفاق به گسترش های مفهوم نظری و نحوه بازاندیشی مفهوم شهروندی در نظریه سیاسی اجتماعی و نظریه شهری جدید برمی گردد، به طوری که مفهوم شهروندی در نظریه سیاسی اجتماعی در ارتباط با جامعه مدنی، جامعه سیاسی و نظام جامعه ای صورت بندی شده است. در بافت جامعه نیز پدیده شهروندی در ارتباط با جامعه مدنی، جامعه سیاسی و نظام جامعه ای به صورت تاریخی توسعه یافته است.

۲. شهر و اجتماع

سکونت در «شهر» آثاری بر زندگی فردی و جمعی انسان ها می گذارد که از حدود دو قرن پیش تاکنون، موضوع تامل اندیشمندان اجتماعی بوده است. چندوجهی بودن این اثرات و نیز فرایندها و جریان های موجود در درون اجتماعات شهری، متفکران بسیاری را از علوم مختلف به خود مشغول داشته است. جامعه شناسی شهری ازجمله شاخه های معرفتی است که صرفاً و اختصاصاً «شهر» را به عنوان یک «محیط مخلوق» و به عنوان یک «محصول اجتماعی»، کانون توجه و مطالعه خود قرار می دهد. از منظر این علم، «شهرنشینی» مرحله گذار از اجتماع مبتنی بر علقه های خونی به جامعه سازمان یافته مبتنی بر قراردادهاست. شهر تولیدکننده فرهنگ است؛(۴) چون محیط شهری شیوه های خاصی از زیستن، کارکردن، رابطه برقرار کردن و مصرف کردن را به ساکنانش عرضه می کند؛ ازاین رو جامعه شناسی شهری پاسخ دهی به پرسش هایی را وظیفه خود می داند که برخی از آنها چنین اند:
۱. رشد و توسعه شهرها تابع چه متغیرهایی است و آیا گسترش شهرها از الگوی واحدی تبعیت می کند؟
۲. عناصر بنیادی سازمان شهر کدامند؟ و این عناصر چگونه تحت تاثیر رفتار کنشگران تغییر می کنند؟
۳. صورت های فضایی متفاوت چه تاثیری بر انسجام گروه های اجتماعی ساکنان شهر دارند؟
۴. فضاهای شهری و عناصر بنیادین آن چگونه مایه تحکیم یا تضعیف روابط گروه های اجتماعی ساکن در شهر می شوند؟
۵. چه رابطه ای میان خصوصیات یک شهر به لحاظ کالبدی و اقتصادی (شیوه تولید) و طبایع افراد ساکن در آن وجود دارد؟
۶. شهرها را چگونه می توان اداره کرد به گونه ای که هم منافع جمعی و هم درعین حال منافع فردی ساکنانش توامان تامین شوند؟
۷. سازمان قدرت در شهرها چگونه است و کدام گروه های اجتماعی سیادت دارند؟
مسائل و موضوع هایی چون جنبش های شهری، هویت شهروندی، وجود و گسترش مناطق جرم، مشارکت شهروندان و نهایتاً حکمرانی شهری ازجمله مسائل متاخر در این علم هستند. برای تبیین مسائل پیش گفته، رویکردهای نظری متعددی ارائه شده اند که هر کدام جنبه هایی از واقعیت زندگی شهری را پوشش می دهند. دو رویکرد عمده در جامعه شناسی شهری کلاسیک وجود دارند که به اجمال می توان آنها را چنین معرفی کرد:
۱. رویکرد بوم شناختی در جامعه شناسی شهری: بر این پایه است که شهرها به طور اتفاقی رشد نمی کنند، بلکه در واکنش به ویژگی های مساعد محیط و بر مبنای سه فرایند مهم رقابت، تهاجم و جانشینی گسترش می یابند. صاحبان این دیدگاه معتقدند که استقرار سکونتگاه های بزرگ شهری و توزیع انواع مختلف محلات در شهرها بر پایه اصول مشابهی قابل درک هستند؛ به عبارت دیگر الگوی واحدی برای رشد و تحول شهرها وجود دارد. اشکال چنین دیدگاهی آن است که به اهمیت طرح و برنامه ریزی آگاهانه در سازمان دهی شهر کمتر توجه شده و توسعه شهری را به عنوان فرایندی طبیعی در نظر می گیرد؛
۲. شهرنشینی به عنوان یک شیوه زندگی اجتماعی: رویکرد دیگری در مطالعات جامعه شناسی شهری وجود دارد که بر طبق آن به شهرنشینی به عنوان یک شیوه زندگی اجتماعی تاکید شده است. بر اساس این دیدگاه، زندگی در شهر، اثراتی بر روابط اجتماعی می گذارد؛ مثلاً در شهر روابط بی نام، سطحی، ناپایدار، سودجویانه و عقلانی است.
دیدگاه های فرهنگ گرایانه به «پدیده شهر» در تداوم چنین رویکردی امروزه به وجود آمده اند که شهر را به عنوان یک «سامانه اخلاقی» تعریف می کنند. در این دیدگاه ها، شهرها محیط های ناهمگنی از خرده فرهنگ ها تلقی می شوند که یک مدیریت شهری کارآمد باید به ایجاد تعادل و توازن و انتظام بخشی به چنین اجتماعی بیندیشد و کوشش کند. بر این اساس به نظر می رسد گام نخست در اداره مقتدرانه و هوشمندانه یک شهر آن است که اجتماعات شهری را بر مبنای کارکردهایشان گونه شناسی کنیم. باید دانست نقطه ثقل حیات یک شهر چیست؟ شهر های بزرگ با مسائل پیچیده ای روبه رو هستند که در درجه اول، شناخت عالمانه آنها از وظایف جامعه شناس شهری است.



نظرات کاربران درباره کتاب مدیریت اجتماعی و فرهنگی شهر