فیدیبو نماینده قانونی انتشارات تیسا و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب تجربه‌گرایی رادیکال

کتاب تجربه‌گرایی رادیکال
درباره کار و نوشتار اتنوگرافیک

نسخه الکترونیک کتاب تجربه‌گرایی رادیکال به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با کد تخفیف fdb40 این کتاب را در اولین خریدتان با ۴۰٪ تخفیف یعنی ۴,۴۷۰ تومان دریافت کنید!

درباره کتاب تجربه‌گرایی رادیکال

تجربه زیسته از مرزهای هر مفهومی، هر شخصی یا هر جامعه‌‌ای سرریز می‌‌کند. به همین دلیل ما را به دیدگاهی دیالکتیکی از زندگی می‌‌برد که بر تأثیر متقابل تأکید دارد، نه این‌‌همانی چیزها؛ لذا هر خانه مطمئنی برای اندیشه با قرار دادن همیشگی آن در حوزه‌‌های خطرناک و ناپایدار تاریخ، سرنوشت‌‌نگاری و زمان را رد می‌‌کند. در واقع، اندیشه دیالکتیکی با اجبار توجه ما به تکرارناپذیری رخدادها دربرگیرنده چیزی است که والتر بنیامین «اعتراض واژگون‌‌کننده سمج علیه امر نوعی، امر قابل طبقه‌‌بندی» می‌‌نامد (آرنت، ۱۹۶۸: ۴۵). این تردیدی را باقی می‌‌گذارد نسبت به تمامی تلاش‌‌ها برای تقلیل تنوع تجربه به مقوله‌‌های بی‌‌زمان و قضایای ثابت، نسبت به اجبار کردن زندگی برای اینکه به خدمت اندیشه‌‌ها درآید.(۳) اما فلسفه دیالکتیکی خطر بت‌‌واره‌کردن اندیشه به عنوان عمل مقاومت در برابر این‌‌همانی، قطعیت و بسته بودن را دارد. به همین دلیل، می‌‌خواهم اصرار کنم که تجربه زیسته دربرگیرنده هم «خشم برای نظم» و هم تکانه‌‌ای است که ما را به سوی بر هم زدن و آشفتن نظم ثابت چیزها می‌‌برد. تجربه زیسته حس متغیرمان از خودمان به مثابه سوژه‌‌ها و ابژه‌‌ها، عمل بر جهان و عمل‌شده به وسیله جهان، زندگی با و بدون قطعیت، تعلق داشتن و جدا بودن را در خود جای می‌‌دهد، اما در برابر اسیر کردن هر یک از این شیوه‌‌های تجربه به عنوان مبنای نظریه‌‌ای از دانش مقاومت می‌‌کند.

ادامه...

بخشی از کتاب تجربه‌گرایی رادیکال

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



پیشگفتار مترجم

اتنوگرافی به معنای فنی، انجام نمی شود بلکه زیسته می شود. بر اساس چنین دغدغه ای است که قصد کردم در این کتاب، دانشجویان علوم اجتماعی و انسان شناسی را به زیست جهان اتنوگرافی ببرم. برای همین می خواهم در این کتاب، اتنوگرافی را با یکی از برجسته ترین انسان شناسان معاصرمان بفهمیم: مایکل د. جکسون (۱۹۴۰- )، استاد ممتاز دانشگاه هاروارد. غور زدن ها و آشنایی هایم با انسان شناسان مختلف در سال های اخیر به من ثابت کرده که در تاریخ انسان شناسی از آغاز تا امروز، جکسون یکی از نمونه های اعلا و تحسین برانگیز یک اتنوگرافر قدرتمند، خلاق و الهام بخش بوده است. او که اکنون قریب ۴۵ سال است که از آغاز کار میدانی اش در میان کورانکوهای آفریقای غربی در ۱۹۶۹، در عرصه اتنوگرافی قلم می زند، شاعر و رمان نویس هم هست و نیز به منابع فلسفی و ادبی تسلط کم نظیری در میان انسان شناسان دیگر دارد. جکسون به شهادت دیگر انسان شناسان برجسته معاصرمان همچون روبرت دجارلایس، وینا داس و آرتور کلینمان، نویسنده ای قهار برای خلق متن اتنوگرافیک است. دو اثر اتنوگرافیکش مسیرهایی رو به یک روشن گاه (۱۹۸۹) و در سیرالئون (۲۰۰۵) برنده «جایزه ویکتور ترنر برای نوشتار اتنوگرافیک»(۱۴) شده اند. تجربه ۴۵ ساله از کار و نوشتن اتنوگرافی، متونی از او برایمان به جای گذاشته که پر از نکات تامل برانگیز هستند، تاملاتی که می توانند به ما بگویند اتنوگرافی چیست. از این رو چند متن کوتاه از آثار مختلف او در باب اتنوگرافی را برای ترجمه در این کتاب برگزیده ام که می تواند دست مان را اندکی بگیرد.
جکسون علاوه بر آثار انسان شناختی اش، تا کنون، سه رمان، یک کتاب خاطرات و هفت جلد شعر منتشر کرده است. آثار مهم انسان شناختی اش به ترتیب عبارتند از:

* کورانکو: ابعاد واقعیت اجتماعی در یک جامعه آفریقای غربی (۱۹۷۷)
* باراوا و شیوه هایی که پرنده ها در آسمان پرواز می کنند (۱۹۸۶)
* مسیرهایی رو به یک روشن گاه: تجربه گرایی رادیکال و پژوهش اتنوگرافیک (۱۹۸۹)
* در خانه در جهان (۱۹۹۵)
* اتنوگرافی صغیر: بین الاذهانیت و پروژه انسان شناختی (۱۹۹۸)
* سیاست های داستان گویی: خشونت، تخلف و بین الاذهانیت (۲۰۰۲)
* در سیرالئون (۲۰۰۴)
* انسان شناسی وجودی: رخدادها، اضطرارها و اثرات (۲۰۰۵)
* گشت و گذارها (۲۰۰۷)
* زندگی در محدودیت ها: زیست بهتر در جهان خواست (۲۰۱۱)
* بین یک و یکی دیگر (۲۰۱۲)
* زیست جهان ها: مقالاتی در انسان شناسی وجودی (۲۰۱۳)
* ساحل دیگر: مقالاتی در باب نویسندگان و نوشتن (۲۰۱۳)
* وسایل زندگی: اخلاق، مهاجرت و مسئله زیست بهتر (۲۰۱۳)
* ماراتان: داستانی فلسفی (۲۰۱۵)

در کتابی که در باب روش انسان شناسی منتشر می شود، فرصت را غنیمت می دانم تا تاملاتم بر روش و منش انسان شناسی را بگویم(۱۵)؛ بنا بر این ایده مهم که روش حاصل تجربه ای ویژه توسط شخصی خاص در موقعیتی منحصربه فرد است، نه مجموعه ای از اصول و حقایق کلی که از گذشته به ما به ارث رسیده باشد. روش بیشتر فرایندی پیش بینی ناپذیر است که به صورت فردی در جریان درگیری با چیزی ساخته می شود و در خدمت هر چه بهتر درگیرشدن و سپس هر چه بهتر بیان شدن آن است، نه چهارچوب هایی از پیش معلوم که باید عیناً به کار بسته شوند تا اعتباری برای یک کار علمی باشند. از همین روست که چاره ای ندارم جز ذکر پاره هایی از تجارب شخصی ام تا روشن سازم که روش تحقیق در انسان شناسی چیست و چگونه ساخته و به طور مستمر ویران می شود.
هیچ عنوانی نمی توان برای روش تحقیق در رشته انسان شناسی گذاشت، جز اتنوگرافی(۱۶) یا کار میدانی(۱۷). اما ما با فلاکتی جدی در این میان و در ایران روبه رو هستیم و آن، تقلیل اتنوگرافی به فنون روش تحقیق در میدان است. بدین معنا که اتنوگرافی را مجموعه ای از فنون مشاهده ای، مشارکتی و مصاحبه ای تلقی می کنیم که انسان شناس در میدان مورد مطالعه خود از آن ها برای گردآوری داده ها استفاده می کند. این یعنی تقلیل کل اتنوگرافی به یک وسیله گردآورنده. درحالی که اتنوگرافی، کل تجربه حرفه ای صنف انسان شناسان در سراسر جهان است. اتنوگرافی، عملی تهورآمیز (گیرتز، ۱۹۷۳) و مخاطره انگیز (هاول، ۱۹۹۰) در عرصه عمل ورزی و نظرورزی است تا نهایتاً دانش و عمل انسان شناختی از طریق آن تولید شده و به نمایش درآید.
اتنوگرافی را به هیچ وجه نمی توان به امری ساده تقلیل داد و از پیچیدگی ذاتی آن گریخت. اتنوگرافی آن لحظاتی از کار انسان شناختی است که همراه با اضطراب ها و تشویش ها (دورکس، ۱۹۶۷)، سرگردانی ها و سردرگمی ها، ناکامی ها و البته امیدهاست. اتنوگرافی همچون سفری است (ترنر، ۱۹۸۵) برای آغاز یک رابطه دوستانه (جکسون، ۱۹۸۹) و راندن دوستی است تا به آخرین حد ممکن یک رابطه. اتنوگرافی، سفر به جهان دیگری(۱۸) است، همراه با کوله ای از پروژه های فکری، تاملات شخصی، احساسات و هیجانات، انگیزه ها و شورها؛ اما این سفری است که خودِ اتنوگرافر را دگرگون می کند و لذا او با کوله ای متحول شده به آکادمی برمی گردد. اتنوگرافی سفری است اکتشافی: لذا همواره چیزی مبهم، پیش بینی ناپذیر و غیرقطعی در حال ظهور است. به همین سبب است که وارد شدن انسان شناس به چنین سفری، پذیرش خطرهاست و در مخاطره بودن لحظه به لحظه زندگی فکری و عملی اش. منظورم از سفر البته فاصله گرفتن زیاد و مثلاً رفتن به نقاط دوردست روستایی یا عشایری نیست. سفر انسان شناس می تواند در محل زندگی خود باشد، در محل کارش، در محل تحصیلش، حتی در مورد دوستش، خانواده اش و خودش. نکته کلیدی آغازیدن است و حرکت کردن: سپردن خود به مسیر.
اتنوگرافی همراه با رنج است: فاصله گرفتن از خود و نزدیک شدن به دیگری. رفت و برگشتی است بین امر غریبه و امر آشنا. اتنوگرافی «ریتمی است بین جذب شدن در جهان کتاب ها و درگیری با جهان» (جکسون، ۲۰۱۳: سیزده). عمل اتنوگرافیک، رخ در رخ شدن با واقعیتی است که همواره جهان مان را واژگون می کند و از مرزهای محدود مفاهیم علمی مان فراتر می رود. چیزی آرام و خنثی و آسوده نیست که بدون تاثیر وحشتناک هیجانی و عاطفی رخ دهد: وجود انسان شناس را زیر و رو می کند. همچون انجام روش های کمی نیست که در آن به واقعیت دسترسی مستقیمی نداشته باشیم و به بازنمودهای عددی از واقعیت انسانی دل خوش کنیم. اتنوگرافی درگیری با خود زندگی است، آنگونه که زیسته می شود. باید به جای عدد، و حتی به جای مفهوم، خود انسان را بنشانیم تا ادعا داشته باشیم که پژوهشگری حرفه ای در انسان شناسی هستیم.
گرچه دوره های اولیه رشته انسان شناسی به ویژه از کارهای مالینوفسکی تا رادکلیف براون، از فرانتس بوآس تا مارگارت مید، و نیز دوره بعدی از لوی استراوس تا فیرث، همچنان بر رابطه ای علمی تاکید می کردند که در آن، دیگری تبدیل به ابژه اطلاع رسان می شد و انسان شناس را در رتبه ای بالاتر از افراد مورد مطالعه قرار می داد، دوره معاصر کنونی شورشی است علیه این رابطه سرکوب گرایانه و دیکتاتورمآبانه. ما بایستی به سوی چنین تصوری از اتنوگرافی حرکت کنیم که در آن خود (= انسان شناس) و دیگری (= افراد مورد مطالعه) وارد رابطه ای انسانی می شوند و این رابطه مثل هر رابطه انسانی دیگر است (کراپانزانو، ۱۹۸۰). این تلقی از اتنوگرافی به مثابه یک رابطه انسانی، از دیگری در برابر فشار و استیلای خردکننده علم دفاع می کند. بدین طریق است که می توان روش تحقیق انسان شناختی را به روشی برای همراه شدن، هم درد شدن و هم حس شدن با انسانی دیگر تعبیر کرد. این همان نشان زرینی است که بر پیشانی رشته انسان شناسی می درخشد و آن را به گفته برخی، انسانی ترین رشته در میان رشته های مختلف علوم انسانی می کند.
در مقام نشان دادن واقعیت ها یا به قالب متن درآوردن آن ها، نمی توانیم روش تحقیق در انسان شناسی را همچون روش های تحقیق رشته های دیگر علوم اجتماعی یا انسانی تبدیل به چیزی فنی کنیم، چیزی که می تواند زندگی را تبدیل به کدگذاری های مفهومی یا جدول های عددی کند. شاید آرمان ما باید تبدیل اتنوگرافی به خود زندگی باشد و البته اینجاست که دشواری های نوشتار اتنوگرافیک آغاز می شود. برای همین، انسان شناسان در دهه های بعد از ۱۹۷۰ کوشیده اند استراتژی های مختلفی برای خلق خلاقانه متون اتنوگرافیک پدید آورند: قطعه نویسی، متون چندصدایی، رمان اتنوگرافیک، خودسرنوشت نگاری، فیلم اتنوگرافیک، شعر اتنوگرافیک، دیالوژیک کردن متن، آمیختن متن با پاره های ادبی و فلسفی، و ده ها شیوه دیگر. ما صرفاً در اینجا، نه با اصول از پیش تعیین شده، بلکه با تجربیات مواجه ایم. اتنوگرافی حاصل «تجربه شخصی» (گیرتز، ۱۹۷۳: ۱۳) است و ما باید بتوانیم از تجربیات اشخاص برجسته انسان شناسی در سراسر جهان بهره ببریم تا نه اینکه از آن ها تقلید کنیم، بلکه با دیدن روشنایی های جاده به سوی خلق مسیرهای خاصِ خودمان حرکت کنیم. از این رو، هر انسان شناسی یا هر اتنوگرافی همچون یک فیلسوف، جهانی ویژه خلق می کند که معنایی ویژه به دیگرانی که ناظر این جهان هستند می دهد. هر انسان شناسی با تجربه اتنوگرافیک خود، اثری خلق می کند که در آن امر خاص و امر عام همواره در نزاعند و در آمیزش.
متن اتنوگرافیک، همانند متنی فلسفی یا ادبی و یا قطعه ای شعر یا فیلمی سینمایی، تلاشی است برای جای گرفتن در این جهان؛ اثری است برای خیره کردن چشم ها، برای پالایش روان ها، برای گشودن زخم ها، برای نشان دادن یاس ها، برای شکوفاندن امیدها، و برای هر چیزی که انسان شناس غم و دغدغه آن را برای خود، دیگری و به طور کلی برای بشریت در سر و در دل دارد. روش اتنوگرافر، منش تعهدآمیز اوست برای جهان انسانی. متن او وسیله ای است که با آن با دیگرانِ بسیار سخن می گوید، تا برای آن ها از چیزها و افرادی سخن بگوید که نمی دانند و نمی شناسند. یا برخوردی است خاص از زاویه دید انسان شناس با چیزها و اشخاص تا نشان دهد که همواره می توان ظهورهایی جدید از تجربه واقعیت به دست آورد و به مخاطب رساند. بدین طریق، مواجهه انسان شناس با واقعیت های زیسته و ریختن این مواجهه در متن اتنوگرافیک، اثری رهایی بخش برای خود و همه دارد.
با این توصیفات، متن اتنوگرافیک چیزی هیجان انگیز است: شور انسان شناس در برانگیختن جهان از خلال واژه ها و تصاویر. لذا ما در ایران راه دراز و دشواری داریم تا به سوی چنین تصوری از اتنوگرافی حرکت کنیم.
اگر مروری سریع بر چهره های برجسته رشته انسان شناسی از آغاز تا همین سال ۲۰۱۶ کنیم، تنها و تنها یک روش اهمیت، مشروعیت، مقبولیت و ضرورت دارد: اتنوگرافی. گرچه من ترجیح می دهم که نام آن را انسان نگاری(۱۹) بگذارم (البته این واژه ربطی به انسان نگاری به معنای بررسی توزیع جغرافیایی نژاد انسان یا انسان سنجی(۲۰) در مباحث انسان شناسی زیستی ندارد)، چیزی که می تواند قدری نزدیک به همین واژه در کار آلبر پی یت (۲۰۰۹) تلقی شود: موجود انسانی در تکین بودگی بنیادینش. و یا نزدیک تر به «انسان شناسی زندگی» در کار اخیر تیم اینگولد (۲۰۱۱). ابعادی از معنایم از این واژه را در مقاله «زندگی شناسی» (ایزدی جیران، ۱۳۹۴) گشوده ام. زندگی شناسی، بررسی و بودن در «لحظاتی» است که «جریان زیستن در آن ها وجود دارد و نبض زندگی می تپد».
تکلیف روش های کمی و آماری مشخص است؛ آن ها فرسنگ ها با زندگی آن گونه که زیسته می شود(۲۱) فاصله دارند. نرم افزارهای تقلیل گر و کدگذاری نیز نه لحظه زیسته، بلکه لحظه عددشده نه زندگی و نه حتی مفاهیم، بلکه متغیرهای ساخته شده را درمی آورند. اما حتی هیچ یک از روش های کیفی دیگر مثل نظریه زمینه ای، تاریخی، تطبیقی، تحلیل محتوا و غیره، هم برای انسان شناسان به مقام و مرتبه اتنوگرافی نرسیده اند.

نظرات کاربران درباره کتاب تجربه‌گرایی رادیکال

برای من جالبه که انگیزه مترجم و ناشر از ترجمه چنین اثری رو بدونم. اثری در رشته ای کم طرفدار که ۳۰ سال پیش حدودا نوشته شده و از نویسنده ای تقریبا گمنام که آثارش بسیار کم خوانده شده اند
در 2 سال پیش توسط امین آشنا
خیلی قشنگه من دوستش دارم!💖
در 1 سال پیش توسط saa...nmj