فیدیبو نماینده قانونی انتشارات تیسا و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب شهر کودکانه

کتاب شهر کودکانه

نسخه الکترونیک کتاب شهر کودکانه به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب شهر کودکانه

پژوهش‌گران پیش‌بینی می‌کنند تا سال ۲۰۵۰، هفتاد درصد جمعیت جهان در کلان‌شهرها ساکن خواهند شد؛ این شتاب فزاینده در شهری‌شدن جهان همواره با یک پرسش و انتقاد مهم همراه است؛ آیا توسعه فراگیر شهرها با عدم توازن گسترده‌ میان منابع دردسترس و نیازهای جمعیتی، همگام و همساز با نیازهای مادی و روانی ساکنانش پیش می‌رود؟ این دغدغه برای ما وقتی جدی‌تر است که نگاه دقیق‌تری به ویژگی‌های یک‌پنجم جمعیت کلان‌شهر تهران بیفکنیم، شهروندانی که حقوق خودشان را نمی‌شناسند و بیشتر آنها قدرت ستاندن کمترین آن حقوق را نیز ندارند و این در حالی است که انسان مهم‌ترین مرحله تحول جسمانی و روانی سرنوشت‌ساز خود را در این وهله زمانی می‌گذراند: «دوران کودکی». کودکان، نه آینده ما، که اکنون خودشان هستند؛ همان موجود فوق‌العاده ضعیفی که با قدرت یادگیری متحیر‌کننده خود تبدیل به ابرموجود جهان هستی می‌شود، اگر در محیطی فقیر، نابسامان و کم‌برخوردار قرار گیرد و از تأمین غرایز اساسی و نیازهای شکوفاساز خود ناتوان شود؛ چهره زشت و ژولیده حیات بشری رخ می‌نماید و خشونت، مرگ، بزه‌کاری، تکدی‌گری، استثمار، آزار جنسی، بی‌سوادی و بی‌شمار معضل دیگر، سلامت نه فقط کودکان که همه ساکنان شهرها را متأثر می سازد.

ادامه...

بخشی از کتاب شهر کودکانه

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



سازمان ملل متحد: بازیگری کلیدی در جنبش های شهر دوستدار کودک

کارن مالونی(۱)

مقدمه: جنبشی جهانی برای عمل

«کودکان نه تنها آینده ما هستند، بلکه اکنون ما نیز هستند و ما باید به شکلی بسیار جدی به حرف های آنان گوش دهیم. مدیر اجرایی یونیسف (بنیاد کودکان ملل متحد» کارول بلامی(۲) (یونیسف،  ۲۰۰۱a).
در پهنه جهانی، چیزهای بسیاری بر رفاه و سلامت کودکان تاثیر می گذارند. صنعتی شدن، رشد جمعیت، فقر، تخریب محیط زیست، جنایت و جنگ و رقابت مداوم تولید زباله های سمی در جوّ، آبراه ها و خاک، همگی بخشی از این بازی هستند. در طول ۵۰ سال گذشته، رشد جمعیت و مصرف منابع، به شکلی تصاعدی افزایش یافته است. متعاقباً، شهرها با سرعتی هشداردهنده رشد کرده اند. تقریباً دو میلیارد نفر در سرتاسر جهان در مناطق شهریِ درحال توسعه جهان زندگی می کنند. چنین تصویری در طول ۳۰ سال گذشته، این طرح را با شک و تردید مواجه ساخته است که ساکنان شهرها نزدیک به نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می دهد (سازمان ملل متحد، ۲۰۰۳). افزون بر این، بیشتر ساکنان شهرها، احتمالاً در محلات کثیف و پرجمعیتی زندگی می کنند که نتیجه آن شهری شدن فقر خواهد بود. مطابق گزارش ملل متحد (۲۰۰۳) درباره پیشرفت های جهانی به سمت اهداف توسعه هزاره(۳): بهبود زندگی ۱۰۰ میلیون نفر از ساکنان محلات کثیف،(۴): محلات کثیف مظهر فضایی و فیزیکی رشد فقر شهری و نابرابری های درون شهری هستند. سازمان ملل متحد (۲۰۰۳) بر مبنای تصویر رصدخانه شهر جهانی تخمین می زند که ۶ /۳۱ درصد از جمعیت شهری جهان، یا ۹۲۴ میلیون نفر در زاغه ها و محلات کثیف زندگی می کنند. اگر کشورهای توسعه یافته را از دیگر بخش هاجدا کنیم، این تعداد به شکل بسیار تاسف باری به ۲ /۷۸ درصد افزایش خواهد یافت. این امر به این معناست که ۱۰۴ میلیون نفر از ۱۷۹ میلیون نفر ساکن در شهرها، در زباله دانی زندگی می کنند. با توجه به اینکه در هر هفته یک میلیون نفر به جمعیت کلان شهرهای جهان افزوده می شود (ستروایت، ۱۹۹۶؛ مرکز سکونت گاه های انسانی سازمان ملل متحد (UNCHS, 1996)، تخمین زده می شود که تا سال ۲۰۲۵، کلان شهرهای جهان باید خود را با جمعیت ۴ میلیارد نفری وفق دهند (1996,UNCHS). با احتساب اینکه به صورت میانگین یک سوم جمعیت کشورهای توسعه یافته را افراد زیر ۱۸ سال تشکیل می دهند، اکثریت ساکنان چنین شهرهایی (دست کم ۴۵ تا ۵۰ درصد) کودکان خواهند بود. این مقدار در ملت هایی با درآمد پایین تا ۶۰ درصد نیز افزایش می یابد (دالاپی، ۱۹۹۶):

«از نقطه نظر فقری که بر اساس درآمد پولی تعریف شده است، کودکان هم در رابطه با تعداد کلِ مردم فقیر و هم گروه های سنی فقیر برآورد می شوند. تخمین هایی که با استفاده از خطوط فقر بین المللی انجام می گیرد، نشان می دهد که حدود نیمی از مردم فقیر شامل کودکان می شوند» (مینوجین، واندمورتله و دلامونیکا، ۲۰۰۲: ۳۱-۲).

رشد سریع شهرنشینی، عدم توازن گسترده ای میان منابع دردسترس و نیازهای جمعیتی ایجاد می کند. با وجودی که یک سوم از کودکان در جهان درحال توسعه و در منازل زیر استاندارد زندگی می کنند و یا بی خانمان هستند (یونیسف،  ۲۰۰۱a)، این وضعیت، در شهرهایی که در حال بزرگ شدن هستند و منابع در آنها کمیاب تر می شود، به سمت بدتر شدن پیش می روند. به همین شیوه، کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد در سند وضعیت کودکان در سال ۲۰۰۵ به شکل روشنی وضعیت را این گونه معضل بندی می کند:

«وضعیت کودکان جهان در سال ۲۰۰۵ برای نزدیک به نیمی از دو میلیارد کودک در جهان واقعی، روشن می سازد که کودکی، به طور قطع و یقین، متفاوت از اید ئال هایی است که ما آرزوی آن را داریم. فقر، شان کودکان را انکار می کند، زندگی آنها را به مخاطره می اندازد و توانمندی آنها را محدود می کند. تضادها و خشونت ها، زندگی خانوادگی امن آنان را می ربایند، امید و اعتماد آنان را از بین می برند. ایدز/ HIV والدین آنها، معلمان آنها، پزشکان و پرستاران آنها را می کشد. با وجود اینکه کودکان ما در معرض تهدید هستند، آینده جمعی ما در خطر است. تنها اگر ما به شکل همبسته ای حقوق کودکان را به رسمیت بشناسیم، کشورها می توانند به سمت اهداف توسعه و صلح حرکت کنند» (یونیسف، ۲۰۰۵).

پیامد زندگی کودکانی که طرحی برای آینده ندارند، روشن است. اگر شهرها شیوه هایی برای توسعه به شکلی پایدار نیابند و زیرساختارهای مناسبی برای حمایت از رشد جمعیت فراهم نکنند، این تاثیرات استمرار خواهد یافت یا اینکه ما با تشدید فقر در مقیاس های کلان و محلات کثیف شهری مواجه خواهیم شد. به همین دلیل است که کنش بر مبنای اصول توسعه پایدار و حقوق کودکان به وسیله سازمان ملل متحد آغاز شده است.

۱. تمرکز سازمان ملل متحد بر توسعه پایدار و حقوق کودکان

اصول توسعه پایدار به شکل روشنی، تقاضا دارد که دستیابی به اهداف زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی مستلزم برآوردن نیازهای نسل کنونی، بدون مصالحه با نسل های آینده است. دولت های ملی باید یکپارچگی بافت اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی، محیط های محلی و جهانی شدن را از طریق فرایندهایی حفظ کنند که مشارکتی و مساوات طلبانه باشند. اصول کنوانسیون حقوق کودکان (یونیسف، ۱۹۹۲) این مسئولیت دولت ها را تقویت می کند. این کنوانسیون چالش هایی برای دولت ها ایجاد می کند تا از حقوق کودکان برای یک زندگی امن، محیط زیست سالم و پاک حمایت کنند، به صورت آزادانه بازی کنند، اوقات فراغت و تفریح سالمی در محیط زندگی شان داشته باشند. مطابق با کنوانسیون حقوق کودکان، رفاه و کیفیت زندگی کودکان شاخصی نهایی برای یک محیط سالم، حاکمیت مطلوب و توسعه پایدار است (یونیسف،۱۹۹۲؛۱۹۹۷). اگر چنین اهدافی برای پایداری محقق نشوند، کودکان نسبت به دیگر اعضای جامعه جهانی، عمیقاً متاثر خواهند شد. به روشنی، همگرایی در اصول توسعه پایدار و حقوق کودکان ملل متحد، بنیانی برای جنبش جهانی شهر دوستدار کودک فراهم خواهد کرد.
چنین رابطه ای میان حقوق کودکان و توسعه پایدار، صریحاً، در برخی از اعلامیه های جهانی سازمان ملل متحد و اسناد ارائه شده از نشست های بین دول مفصل بندی شده است. برخی از مهم ترین این اسناد برای مطرح کردن بحث هایی راجع به کودکان و توسعه پایدار شامل «طرحی برای عمل» (یونسکو، ۱۹۹۰) می شود. این سند از نیم رخ جهانی برای کودکان، اعلامیه ریو(۵) و طرح عملِ دستور جلسه ۲۱ منتج شده است که در نیم رخ زمین(۶) در ریودوژانیرو در سال ۱۹۹۲ سندنویسی شده است (سازمان ملل متحد،۱۹۹۲). اصول دستور جلسه در اعلامیه ریو به شکل شفافی بر نقش مشارکت فعال جوانان در توسعه پایدار تاکید می کند: خلاقیت، ایدئال ها و رشادت جوانان جهان، باید برای پیشبرد همکاری جهانی به منظور دستیابی به توسعه پایدار و تضمین آینده ای بهتر برای همه، بسیج شود (سازمان ملل متحد، ۱۹۹۲). مقدمه و محتوای فصل ۱ /۲۵ اظهار می کند: جوانان نزدیک به ۳۰ درصد از جمعیت جهان را تشکیل می دهند؛ درگیر کردن جوانان امروزی در تصمیم گیری های مربوط به محیط زیست و توسعه و اجرای برنامه ها، برای موفقیت های بلندمدت در دستور جلسه ۲۱، حیاتی است (سازمان ملل متحد،۱۹۹۲).
به تازگی کنفرانس ریو + ۱۰(۷) در سال ۲۰۰۱ در ژوهانسبورگ بر التزامش به توسعه پایدار و مشارکت جوانان به عنوان امری کلیدی تاکید کرده است. این التزام به وسیله سازمان ملل متحد برای آغاز دهه آموزش برای توسعه پایدار در سال ۲۰۰۵ تمرکز مداومی بر مشارکت فعال کودکان، جوانان و همه اعضای اجتماع در استراتژی های آموزشی، فرهنگی و اجتماعی درحال توسعه را به نمایش می گذارد تا مسائل مربوط به پایداری را نشان دهد. تاثیرات روشن شهرنشینی بر کیفیت زندگی انسان، تمرکز اولین اعلامیه دستور جلسه سکونت گاه ها در سال ۱۹۷۶ بوده است. این دستور جلسه، ۲۰ سال بعد در کنفرانس ملل متحد درباره سکونتگاه های انسانی در استانبول در سال ۱۹۹۶ مورد بازبینی قرار گرفت. متعاقب آن جلسه، دستور جلسه دوم سکونت گاه ها تشکیل شد (UNCHS, 1997). اعلامیه ای از سوی یونیسف، پیش نویس «حقوق کودکان و سکونت گاه ها»(۸) ارائه شد. این سند به نقش مهمی که کودکان در توسعه پایدار دارند، توجه خاصی کرده است و در آن واژه «شهر دوستدار کودک» وضع شد. با توجه به گزارش یونیسف و بعد از لابی های بسیار با شرکت کنندگان کنفرانس، مقدمه ای در دستور جلسه دوم سکونت گاه ها وارد شد که شامل تمرکز خاص بر کودکان و جوانان می شود:

«نیازهای کودکان و جوانان، به ویژه نیازهای مرتبط با محیط زیست آنان باید کاملاً به حساب آورده شود. باید توجه ویژه ای به فرایندهای مشارکتی مرتبط با شکل گیری شهرها و محلات داشت. این امر به منظور تضمین وضعیت زندگی کودکان و جوانان و نیز استفاده از دیدگاه ها، خلاقیت ها و تفکرات آنان درباره محیط زیست است» (UNCHS, 1996).

بعد از کنفرانس استانبول در سال ۲۰۰۱، اصول صورت جلسه سکونت گاه ها، درنشست سکونت گاه ها ۵+ در نیویورک دوباره تایید شد. در سطح محلی، اهداف توسعه پایدار و حقوق کودکان نیز از طریق صورت جلسه ۲۱ مورد تاکید قرار گرفت (ملل متحد، ۱۹۹۲). این کنفرانس طرح عملی با همکاری حکومت های محلی، اجتماعات و همه سرمایه گذاران توسعه پایدار را ارتقا داده و عملیاتی کرده است. یونیسف برای حمایت از ابتکار شهر دوستدار کودک به عنوان برنامه ای برای عمل در دستور جلسه ۲۱، تشویق شهرداران و سازمان های اجتماعی جهت مشارکت دادن کودکان در تصمیم گیری های زیست محیطی را مد نظر قرار داده است.
از آنجایی که چنین موج افکنی از سوی سازمان ملل متحد برای شناخت تاثیرات شهرنشینی بر زندگی کودکان و اهمیت اعمال ضروری در نشان دادن چنین تاثیراتی ادامه دارد، طرحی برای احیای تکامل طرح یونسکو در پروژه های شهرها به پیش برده شد. این طرح به شکل رسمی از سال ۱۹۹۶ آغاز شد. اهداف این طرح استفاده از چهارچوب سیاسی سازمان ملل متحد درباره توسعه پایدار و حقوق کودکان بود. هدف، طراحی الگوهایی جهانی از پژوهش و عمل مشارکتی بود که در آن کودکان و جوانان کیفیت محیط زیست شهری را ارزیابی کرده و در پروژه های جمعی با مقامات محلی، برای آغاز کنش هایی جهت تغییر درگیر می شدند. افزون بر این تیمی از پژوهشگران فیزیکی و اجتماعی چندرشته ای در جست وجوی توسعه مجموعه ای از شاخص های کیفی برای کیفیت زندگی هستند. چنین شاخص هایی با طراحی کودکان و با مشارکت دادن آنان، به نظر می رسد که توانایی حمایت از سوی مقامات حکومت محلی را دارند تا اطلاعاتی در این رابطه ایجاد کنند؛ اینکه شهرهای آنان چگونه می تواند دوستدار کودک باشند؟ (ر.ک: جدول شماره ۱).
دربرگیری چنین اسناد و چهارچوب سیاسی تولیدشده، تلاشی بوده است برای تضمین اینکه سیاستمداران توجه خاصی به نیازهای کودکان، محیط زیست پایدار و درگیر کردن شهروندان در مشارکت فعال مبذول دارند. کودکان به عنوان کسانی که بیشترین سهم را در پایداری بلندمدت محیط زیست و ظرفیت عمل به عنوان بازیگر اصلی در دستیابی به چنین پایداری دارند، شناخته می شوند (بارتلت و همکاران، ۱۹۹۹). چنین ابتکارات جهانی ای، چهارچوبی برای حمایت از توسعه سیاسی فراهم آورده است. این آزمون برای حاکمان محلی ارائه شده است تا درباره اینکه در این باره چگونه عمل کنند، تصمیم بگیرند. حاکمان محلی عهده دار این امر شده اند که اصول دستور جلسه ۲۱ و روح کنفرانس حقوق کودکان (یونیسف،۱۹۹۲) نیروی محرکه ای برای ایجاد مکانیسم هایی، جهت مشارکت کودکان در ساخت شهرهایی پایدار و مناسب است.

نظرات کاربران درباره کتاب شهر کودکانه