فیدیبو نماینده قانونی انتشارات تیسا و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب فرهنگ اتومبیل در شهر تهران

کتاب فرهنگ اتومبیل در شهر تهران

نسخه الکترونیک کتاب فرهنگ اتومبیل در شهر تهران به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب فرهنگ اتومبیل در شهر تهران

اتومبیل به ‌عنوان ابژه‌ای صنعتی، کالایی تکنولوژیکی و استعاره‌ای برای مدرنیته، از فناوری‌هایی است که ابتدا به ‌عنوان یک وسیلۀ جابه‌جایی و حمل‌ونقلی، برای برآوردن نیاز انسان به حرکت، ساخته شد؛ ولی به‌مرور، با سهولت، امنیت و آرامشی که در جوامع مختلف فراهم آورد، به‌سرعت در زندگی روزمرۀ انسان‌ها رخنه کرد و به بخشی از وسایل زندگی مدرن، کالای پرمصرف همگانی و مهم‌ترین نمادهای فرهنگ عامه، تبدیل شد و تمامی ابعاد زندگی، برنامه‌ریزی‌های شهری، محیط‌زیست، سیاست، اقتصاد، جنسیت، خانواده، تبلیغات، طراحی، فراغت، هنر، تفریح وغیره را تحت تأثیر قرار داده و اهمیت آن، دیگر محدود به معانی کارکردی نیست و در تمام زندگی روزمره جریان دارد، به‌طوری‌که دیگر نمی‌توان به‌سادگی آن را یک ابزار جابه‌جایی و وسیلۀ نقلیه صرف، تلقی کرد. اتومبیل، اگرچه یک شیء است؛ ولی حیاتی مستقل از دیگر اشیا دارد و به‌ویژه در پیوند با انسان، حیات نوینی می‌یابد. اتومبیل در پیوند با مقولاتی چون هویت، جنسیت، قومیت، سن، طبقه، ارزش‌های فرهنگی، اجتماعی وغیره، معانی جدیدی یافت، به‌طوری‌که امروزه به لحاظ اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، کارکردهای متنوع و زیادی برای افراد مختلف دارد و به‌مثابه یک دال، نشانه، پیام و نماد، نحوۀ کاربری، رمزگذاری و رمزگشایی‌های متفاوتی می‌یابد.

ادامه...
  • ناشر انتشارات تیسا
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 2.38 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۲۷ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب فرهنگ اتومبیل در شهر تهران

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



مقدمه

وقتی در ماشین رو باز می کنم و سوار ماشینم می شم، درو می بندم و موسیقی مورد علاقه ام رو گوش می کنم، احساس می کنم توی خونه خودم هستم. وقتی پنجره رو پایین می کشم و باد و نور خورشید به صورتم می خوره، از اینکه با اتومبیل در چنین شهر زیبایی حرکت می کنم، لذت می برم.

مقدمه کتاب میلر (۲۰۰۱)

فناوری، با فراهم آوردن فرصت های اندیشیده و نااندیشیده ای که در ابتدا مطمح نظر ابداع کنندگان نبود، در زمینه های مختلف، بر رفتارهای فردی و اجتماعی افراد تاثیرگذاشت؛ تاجایی که ویلیام آگبرن(۱)، فناوری را نخستین عامل دگرگونی اجتماعی در همه ابعاد جامعه می داند.
اتومبیل به عنوان ابژه ای صنعتی، کالایی تکنولوژیکی و استعاره ای برای مدرنیته، از فناوری هایی است که ابتدا به عنوان یک وسیله جابه جایی و حمل ونقلی، برای برآوردن نیاز انسان به حرکت، ساخته شد؛ ولی به مرور، با سهولت، امنیت و آرامشی که در جوامع مختلف فراهم آورد، به سرعت در زندگی روزمره انسان ها رخنه کرد و به بخشی از وسایل زندگی مدرن، کالای پرمصرف همگانی و مهم ترین نمادهای فرهنگ عامه، تبدیل شد و تمامی ابعاد زندگی، برنامه ریزی های شهری، محیط زیست، سیاست، اقتصاد، جنسیت، خانواده، تبلیغات، طراحی، فراغت، هنر، تفریح وغیره را تحت تاثیر قرار داده و اهمیت آن، دیگر محدود به معانی کارکردی نیست و در تمام زندگی روزمره جریان دارد، به طوری که دیگر نمی توان به سادگی آن را یک ابزار جابه جایی و وسیله نقلیه صرف، تلقی کرد. اتومبیل، اگرچه یک شیء است؛ ولی حیاتی مستقل از دیگر اشیا دارد و به ویژه در پیوند با انسان، حیات نوینی می یابد. اتومبیل در پیوند با مقولاتی چون هویت، جنسیت، قومیت، سن، طبقه، ارزش های فرهنگی، اجتماعی وغیره، معانی جدیدی یافت، به طوری که امروزه به لحاظ اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، کارکردهای متنوع و زیادی برای افراد مختلف دارد و به مثابه یک دال، نشانه، پیام و نماد، نحوه کاربری، رمزگذاری و رمزگشایی های متفاوتی می یابد.
شهر، وجوه پیچیده ای از فعالیت ها و تعامل هاست و اتومبیل به راستی، با افزایش فعالیت ها، چهره شهرها را تغییر داده است. شهر، متنی فرهنگی است و اتومبیل، همچون دیگر تکنولوژی ها، به دلیل پیوند عمیقی که با دیگر فضاهای اجتماعی و متون زندگی روزمره دارد، از میانجی هایی است که شهر مدرن را به ما بهتر می نمایاند؛ زیرا اتومبیل، روحی دارد که آن را از شهر و جامعه می گیرد و امکان شناخت نحوه حضور شهروندان را در خیابان ها و اتوبان های شهر فراهم می کند. اتومبیل، امروزه چون یک روح بر شهرها سیطره یافته است. اتومبیل، آغاز یک سفر است، سفری به درون و اعماق شهر. محیط شهری، محدوده نامحدود و بازی از محل کار، منزل، کسب وکار، فراغت و تفریح است، اگرچه در گذشته ها به لحاظ تاریخی، به هم پیوسته بودند، امروزه از هم جدا شده و با میانجیگری اتومبیل، دوباره به هم متصل شده اند. به ویژه با مطرح شدن تئوری «شهر مناسب با اتومبیل شخصی» و ماشین شهر، همچون آرمان شهر، از نقش و اهمیت «فضاهای پیاده روی شهری» و «آدم پیاده» کاسته شد و البته باعث گسترش بیماری های ناشی از ماشینیزم و خطرات محیط زیستی شد. آنچه امروز در خیابان های شهر تهران، خودنمایی می کند، اتومبیل های زیبا و در حال حرکت است که با چراغ های روشن و نورانی، شهر را زیباتر می کنند و تاریکی شب را به زیبایی و پرنوری روز تبدیل کرده اند. بزرگ راه ها، اتومبیل ها و عبور سریع آنان وغیره از نمادهای مدرنیسم شهری و زیبایی های آن است (برمن، ۱۳۷۹: ۳۸۰). بااین وجود، نظریه پردازان شهرگرایی جدید، بر این باورند که وابستگی شهرهای کنونی به اتومبیل، پیامدهای منفی بسیاری به همراه آورده و باید در برنامه ریزی های شهری با ظهور دوباره حمل ونقل عمومی و رفتارهای مشابه، وابستگی کمتر به اتومبیل ایجاد شود.
اتومبیل در هر کشوری، یکی پس از دیگری رواج پیدا کرد و در فرهنگ های مختلف بنا به زمینه و شرایط فرهنگی، ظرفیت ها و کارکردهای جدیدی در اختیار انواع کاربران خود قرار داد و با تغییر در سبک زندگی فردی و اجتماعی، فضاهای همگانی و شکل شهرها، مسائل و پیامدهای جدیدی برانگیخت. به طوری که امروزه اتومبیل، مثال بارزی از جهانی شدن است و شکل خاصی از سلطه، به همراه دارد که تاثیر آن به هیچ وجه کمتر از تلویزیون و کامپیوتر نیست (اری، ۱۹۹۹: ۲).
در ایران نیز علی رغم مقاومت های نخستین مردم علیه اتومبیل، زندگی روزمره، به اتومبیل پیوند عمیقی خورده و آن را به یکی از نیازها و ضرورت های زندگی تبدیل کرده است. همچنین در سال های اخیر، شاهد حضور نمایشی انواع گوناگون اتومبیل های مدرن، متفاوت و رفتارهایی عجیب وغریب با اتومبیل در سطح شهر تهران هستیم. قدرت نمایی ها، سرعت جویی ها، خشونت ها، تصادفات و مرگ ومیرهای خیابانی، خطرآفرینی ها با اتومبیل، نگرانی های حاصل از مشکلات ترافیک، آلودگی های صوتی، محیط زیست وغیره، تصویر مخدوش و نگران کننده ای از تکنولوژی اتومبیل را در خیابان های شهر تهران، به جای می گذارد. اتومبیل در شهر تهران گاه یک ابزار تفریح، پرسه زنی و سرگرمی است و گاه یک آسیب و کژکارکرد!
اتومبیل در زندگی روزمره، رابطه ای فرای رابطه انسان ـ شیء، با مالکان خود برقرار کرده و علاوه بر ارزش فایده، ارزش نمادین نیز یافته است. به تعبیر دکتر حسین پاینده (ریچاردز، ۱۳۸۲)، سرنوشت بسیاری از وصلت های خانوادگی در جامعه ایران، به معیار برخورداری از اتومبیل گره می خورد.
محوریت اتومبیل در زندگی مردم تهران، این پرسش را در ذهن به وجود می آورد که چه انگیزه ها و معانی فرهنگی و اجتماعی در استفاده از اتومبیل در شهر تهران وجود دارد؟
روش تحقیق، راهی برای دستیابی به پاسخ پرسش های تحقیق است. به منظور دست یافتن به معانی عمیق و انگیزه های کاربران و عدم امکان ارائه عددی معانی ذهنی، برای انجام این پژوهش، روش کیفی انتخاب شد. از میان روش های کیفی، بنا به ماهیت، بکر بودن موضوع و درک زوایای عمیق و ناپیدای پدیده، از نظریه مبنایی(۲) استفاده شد. در این روش نخستین گام، ارتقای حساسیت نظری است که توانایی تشخیص داده های مهم و معنا بخشی به آنها را دارد (استراس و کوربین، ۱۳۸۷: ۴۰) و از تجارب حرفه ای و شخصی، متون تخصصی، پرسش، تجزیه وتحلیل مقایسه ای مدام(۳) به دست می آید (استراس و کوربین، ۱۳۸۷: ۹۶- ۷۴). از راه های ارتقای حساسیت نظری در این پژوهش، شرکت در نمایشگاه های نیروی انتظامی و مصاحبه با مسئولان کنترل نامحسوس و معاونین بخش های مختلف، حضور در پاتوق های خودروهای اسپرت، گفت وگو با ماشین بازها و بهره گیری از مطالعات مشاهده ای(۴) بود.
با توجه به تمرکز این مطالعه بر شهروندان تهرانی دارای خودروی شخصی، یک گروه کانونی پنج نفره و ۲۸ نمونه زن و مرد ۱۸ تا ۴۵ساله، با شاخص «تملک خودروی شخصی» و «تنوع در سرمایه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی»، مطابق با اصل نمونه گیری نظری(۵)، در سه مرحله نمونه‎گیری باز، محوری و گزینشی انتخاب شد. در نظریه مبنایی، فرایند نمونه‎گیری، گردآوری و تحلیل و تفسیر داده ها، جدا از(۶) یکدیگر نبوده و به نحو پیچیده ای در هم تنیده شده اند (ذکایی، ۱۳۸۱: ۵۹). در مرحله «نمونه گیری باز»، انتخابِ مصاحبه شوندگان، بدون توجه به تفاوت ها با هدف شناختن هرچه بیشتر مقولات و کشفِ تمامی داده ها صورت گرفت. در مرحله «نمونه گیری محوری»، به دنبال حداکثر تنوع ها و بیشترین تفاوت ها سعی شد نمونه ها مشابه نبوده یا در قطب مخالف و تقابل با نمونه های قبلی باشد. در «نمونه گیری گزینشی»، انتخاب نمونه هایی که ارتباط بین مقولات را به حداکثر رسانده و خلاهای موجود را پر کنند، تا رسیدن هر مقوله به اشباعِ نظری ادامه داشت.
ازآنجاکه در نمونه گیری نظری، استفاده از منابع چندگانه می تواند تقویت کننده اعتبار سازه و روایی تحقیق بوده و واحد تحلیل قرار گیرد (ذکایی، ۱۳۸۱)، فیلم ها، مجلات تخصصی، وبلاگ ها و سایت های تخصصی در خصوص اتومبیل نیز مورد مطالعه قرار گرفت. فرایند کدگذاری داده های گردآوری شده از طریق مصاحبه عمیق(۷)، پس از قرائت دقیق و مرتب شدن، در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی(۸) انجام شد. کدگذاری با تسهیل در توصیف، در جهت تحلیل و خلق نظریه (بلیکی، ۱۳۸۲: ۳۰۹)، روند اصلی ساختن و پرداختن نظریه است که عملیات خرد شدن، مفهوم پردازی و دوباره به هم متصل شدن داده ها در آن صورت می گیرد. حد فاصل میان انواع کدگذاری، غیرواقعی است؛ زیرا در فرایند تجزیه وتحلیل، محقق به طور مداوم از یکی به دیگری می پردازد، بااین حال در نظریه مبنایی، تفسیر با کدگذاری باز انجام می شود و با کدگذاری انتخابی (در صورت ساخت نظریه) به پایان می رسد (استراس و کوربین، ۱۳۸۷: ۵۸). در مرحله کدگذاری باز، داده های حاصله تحت مفاهیم، مقولات و خرده مقولات(۹)، استخراج، طبقه بندی و کدگذاری شده و در کدگذاری محوری، با مراجعه دوباره به داده های واقعی، شرایط علّی، زمینه ای، مداخله گر، استراتژی های کنش/ کنش متقابل و پیامدها(۱۰) بر حسب نوع رابطه آنها با پدیده یا «مقوله اصلی(۱۱)»، به یکدیگر مرتبط شدند.

سخن نویسنده

آیا امروزه می توان بدون اتومبیل زندگی کرد، درحالی که زندگی مدرن، بدون آن غیرقابل تصور و باورنکردنی است؟ آیا اتومبیل، تنها یک وسیله نقلیه است که ما را از جایی به جایی دیگر می برد یا یک کالای خصوصی است که در ساحت اجتماعی، مورد استفاده و قانون گذاری قرار می گیرد؟ دلیل این همه استقبال از اتومبیل در شهر تهران چیست؟ کاربران با چه انگیزه هایی سوار بر اتومبیل می شوند؟
اتومبیل در آغاز، حاصل یک کنجکاوی بود. انسان، در امتداد اندام خود، شروع به ابزارسازی کرد. اتومبیل، در امتداد پای انسان برای حرکت به عنوان یک وسیله ابزاری برای جابه جایی در ادامه فضای خانه در خیابان ساخته شد. ولی به مرور، از اهمیت مادی و نمادین فراوانی در فرهنگ عامه برخوردار شد و تغییرات کمّی و کیفی قابل توجهی در سبک زندگی و ارزش های فرهنگی ـ اجتماعی مردم ایجاد کرد، به طوری که امروزه مصرف آن، پیام های هویتی بسیاری درباره مالک آن منعکس می کند و در فضای همگانی و عمومی خیابان و شهر، معانی و تجربه ها ی جدید اجتماعی خلق می کند.
داستان مطالعه فرهنگ اتومبیل در شهر تهران، از یک کار گروهی کلاسیِ درس روش تحقیق کیفی، با عنوان «جوانان و خودرو: معناها و رفتارها» در سال ۱۳۸۴ با همیاری هم کلاسی های عزیز، آغاز شد و انجام آن به یکی از بهترین و به یادماندنی ترین خاطرات زندگی تبدیل شد که لازم است در اینجا از این دوستان، قدردانی کنم. آن تجربه دوست داشتنی، به اختصاص این موضوع برای پایان نامه کارشناسی ارشد در سال ۱۳۸۸ انجامید و این نوشتار، خلاصه ای از آن پایان نامه است که سعی دارد داستانی از فرهنگ استفاده از اتومبیل در شهر تهران را از زبان خود کاربران، به تصویر بکشد. این مجموعه، در سه فصل تنظیم شده است. در فصل نخست، با تعریفی از فرهنگ اتومبیل، تاریخچه ای از حضور اتومبیل در جامعه ایران بیان شده است. در فصل دوم، مروری بر دیدگاه های نظری که به طور مستقیم یا غیرمستقیم، به فرهنگ اتومبیل پرداخته اند صورت می گیرد. در فصل سوم، معانی، کارکردها و انگیزه های متنوع استفاده از اتومبیل در شهر تهران بیان می شود.
لازم است که از راهنمایی ها و همراهی های اساتید محترم دکتر محمود شهابی و دکتر علی خاکساری که مرا در انجام این پژوهش یاری رساندند، تشکر و قدردانی کنم. از دکتر محمدسعید ذکایی که در دوران دانشجویی و در تنظیم این اثر، آموزش ها و راهنمایی های ارزنده ای داشتند، کمال سپاس را دارم.

نظرات کاربران درباره کتاب فرهنگ اتومبیل در شهر تهران