فیدیبو نماینده قانونی نشر قطره و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی

کتاب عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی

نسخه الکترونیک کتاب عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی

هدف این کتاب آشنایی با تئاتر عروسکی معاصر و تعاریفی که از این هنر در دنیای امروز وجود دارد، می‌باشد. بخشی از این مجموعه به بررسی تاریخی و نقش عروسک در مراسم مذهبی و آیین‌های، تولد، مرگ و زندگی و... می‌باشد و بخشی دیگر به تعاریف عروسک در حوزه‌های نشانه‌شناسی، زبان‌شناسی، زیبایی‌شناسی و نقش آن در تئاتر مدرن می‌پردازد.

ادامه...
  • ناشر نشر قطره
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 1.38 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۰۴ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



مقدمه

برای اولین بار آقای هنریک یورکفسکی نظریه پرداز معروف لهستانی را در شهر امسک روسیه در سال ۱۳۸۸ملاقات کردم. تا آن زمان تنها نام او را در چند کتاب ترجمه شده توسط مترجمین ایرانی از نویسندگان مختلف دیده بودم و می دانستم که یکی از بزرگ ترین نظریه پردازان در زمینه ی تئاتر عروسکی است، بنابراین در گفت وگویی، شرایط تئاتر عروسکی در ایران، کمبود کتاب و مقالات و وجود علاقه مندان بسیار در این رشته را توضیح دادم و از وی خواستم تا در صورت امکان مقالاتی را در اختیار من قرار دهد و نظریات خود را در مورد هنر تئاتر عروسکی شرح دهد. پس از گذشت چند ماه و با توافق مالی، ایشان پنج مقاله را که اینک پیش روی شماست در اختیار من قرار داد و من شروع به ترجمه کردم.
با توجه به وجود اصطلاحات و واژگان تخصصی بی شماری که خود آقای یورکفسکی در تئاتر عروسکی معرفی کرده بودند و نبود معنای دقیق در زبان فارسی با رجوع به فرهنگ های مختلف جهت واژه یابی و واژه گزینی، ترجمه به کندی پیش می رفت و هفته ها باید انتظار می کشیدم تا ایشان از طریق پست الکترونیکی با شرح کامل از آن چه که مد نظرشان بوده من را راهنمایی کنند تا بتوانم اصیل ترین و دقیق ترین معنی در زبان فارسی را معادل کنم. و از آن جایی که تئاتر عروسکی برای بسیاری، حتی قشر هنرمندان ناشناخته است، بسیار تلاش کردم تا برای هر لغت ناشناخته و تخصصی توضیحی در پاورقی کتاب بیاورم و تمامی هنرمندان این عرصه را که نام آن ها در این کتاب بود به طور مختصر معرفی کنم.
قابل ذکر است که امروزه تعریف تئاتر عروسکی در دنیا گسترش یافته است و با توجه به از بین رفتن مرزهای بین هنرهای مختلف، تعاریف جدیدی از این هنر مطرح است که باید با ارائه ی نظریات متخصصین این رشته، نمایشگران، دانشجویان و پژوهشگران این عرصه را، با این تعاریف آشنا کرد. از طرفی دو دانشگاه دولتی تهران و هنر، هم چنین دانشگاه غیردولتی سوره هر ساله فارغ التحصیلانی در این رشته دارد که نیاز به شناخت لازم از این هنر را دارا هستند، به همین دلیل علی رغم پیچیدگی هایی که در ترجمه وجود داشت، بر خود لازم دیدم تا این امر انجام پذیرد.
این کتاب، اولین مجموعه از مقالات این نظریه پرداز بزرگ عروسکی دنیاست و هدف آن آشنایی با تئاتر عروسکی معاصر و تعاریفی که از این هنر در دنیای امروز وجود دارد، می باشد. بخشی از این مجموعه به بررسی تاریخی و نقش عروسک در مراسم مذهبی و آیین های، تولد، مرگ و زندگی و... می باشد و بخشی دیگر به تعاریف عروسک در حوزه های نشانه شناسی، زبان شناسی، زیبایی شناسی و نقش آن در تئاتر مدرن می پردازد.
در این جا لازم می دانم که از دوست عزیزم سرکار خانم پوپک عظیم پور که در ویرایش این مجموعه مرا همراهی کرد و از لطف جناب آقای دکتر قطب الدین صادقی برای فراهم کردن امکان حضور کتاب در مجموعه ی تئاتر امروز که توسط انتشارات ارجمند قطره چاپ می شود، نهایت تشکر و قدردانی را داشته باشم که اگر مساعدت این بزرگ انسان ها نبود، این مجموعه منتشر نمی شد.

زندگی نامه ی هنریک یورکفسکی

هنریک یورکفسکی از نظریه پردازان به نام هنر تئاتر عروسکی، در ۱۹ ژانویه ی سال ۱۹۲۷ در شهر ورشوی لهستان به دنیا آمد و یکی از سربازان کشور لهستان بود که در قیام ورشو مشارکت داشت. او مدرک دکترای خود را در رشته ی زبان شناسی لهستان از دانشگاه ورشو(۱۹۵۱)، درجه ی دکترا از موسسه ی فرهنگستان علوم (۱۹۶۹) و مدرک استادی خود را از دانشگاه تئاتر ورشو (۱۹۹۱) گرفت.
او سال ها در مدارس تئاتر کراکوف و ورشو به عنوان استاد تئاتر عروسکی تدریس می کرد و سال ها رئیس این بخش بود. هم چنین از فعالیت های مهم او می توان از سردبیری مجله ی «تئاتر عروسکی» و دایره المعارف جهانی هنر تئاتر عروسکی نام برد. او چندین کتاب و مقاله به زبان انگلیسی و فرانسوی نوشته است که مهم ترین آن ها عبارت اند از:
کتاب ها:
1. Aspects of Puppet Theatre, Puppet Centre Trust
2. Ecrivains et marionnettes. Quatre siecles de litterature dramatique
3. History of the European Puppet Theatre, vol. 1
4. History of the European puppet theatre, vol. II
5. Metamorphoses. La marionnette au XXe siècle

مقالات:

Alianz der Puppen. Puppentheater in den Ländern der Gegner. In: Dorothea Kolland, FRONT PUPPEN THEATER. PUPPENSPIELER IM KRIEGSGESCHEHEN., Elefanten Press Berlin 1996, ss.153-165.

Puppet theatre in two Americas - article written in function of specialty editor, THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF CONTEMPORARY THEATRE. VOLUME 2. AMERICAS, Routledge London and New York 1996, ss.26-30.

African Puppets and Masks: Links in a Historical Chain - article written in function of specialty editor, THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF CONTEMPORARY THEATRE. VOLUME 3. AFRICA, Routledge London and New York 1997, ss.38-40.

Puppetry Art. in Asia - article written in function of specialty editor, THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF CONTEMPORARY THEATRE. VOLUME 4.Asia, Routledge London and New York 1998

Puppets and puppet plays, in: MEDIEVAL FOLKLORE. An Encyclopedia of Myths, Legends, Tales, Beliefs and Customs. ABC-CLIO Santa Barbara, California, Denver, Colorado, Oxford, England, 2000, pp.803-808

Among Deities, Priests and Shamans (Puppets within ritual), in: The Puppetry Yearbook, volume four. The Edwin Mellen Press, 2000
Puppets and the work of Stanisław Wyspianski, in: The Puppetry Yearbook, volume four. The Edwin Mellen Press, 2000

عملکردهای فرهنگی عروسک

برای بحث درباره ی عروسک ها و عملکردهای شان در طول تاریخ ما به ارائه ی تعریفی از آن ها احتیاج داریم. البته تعاریف بسیاری وجود دارند. من بر دو تعریف تمرکز خواهم کرد تا دیدگاه های پذیرفته شده را برای تان ترسیم کنم. تعریف سنتی به شما می گوید که عروسک تئاتری، ارائه و به نمایش درآوردن شکل ساختگی و مجازی زندگی در دو یا سه بُعد است که یا در واقعیت و یا در تخیل ریشه دارد و به وسیله ی مکانیزم های ساده ای، مجهز می شود تا عملکرد آن در ایفای نقش صحنه ای یک شخصیت تئاتر با مهارت صورت گیرد. به عبارتی کوتاه، ما می توانیم بگوییم که عروسک شیئی است که مطابق با یک برنامه ی تئاتری معین ساخته می شود.
در دوران معاصر، تعریف مدرن به شما می گوید که عروسک تئاتری، زمانی وجود و هستی می یابد که از آن بر روی صحنه استفاده می شود. هر چیزی، هر شیئی می تواند عروسک باشد، به شرط آن که به وسیله ی یک هنرمند انتخاب شده باشد تا بر روی صحنه عملکردی از یک شخصیت را واقعیت ببخشد. این تعریف برای ارائه ی تصویرهای گوناگون از هنر عروسکی معاصر، مناسب است که به دلیل درک بهتر و دقیق آن، با عنوان های تئاتر کامل، تئاتر چندرسانه ای، تئاتر شیء یا تئاتر دیگر بیان می شود. درحقیقت هر هنرمند خلاق و مبتکر، واژگان مربوط به خود را دارد و او (هنرمند) کلمه ی عروسک را با دیدگاه و به روش خاص خودش استفاده می کند. من از این واقعیت ناراحت نیستم. این موضوع در دوره ای که گونه های جدید تئاتری در مرحله ی تکوین و شکل گیری هستند، طبیعی است.
با این حال، در اولویت دادن به تعریف معاصر از عروسک تئاتری خطراتی وجود دارد. ممکن است سنت و تاریخ عروسک را فراموش کنید. ممکن است خودتان را از بخش عظیم فرهنگ انسانی مجزا کنید. به همین دلیل است که من عروسک را از منظر انسان شناسی و از دیدگاهی تاریخی انتخاب کرده ام. در این راستا مفهوم فرهنگی عروسک را نادیده نگرفته ام که به طور شگفت انگیزی غنی است و ما را به درکی از انرژی خلاق عروسک می رساند که از گذشته تا زمان حال به تئاتر عروسکی انتقال یافته است.
به همین دلیل است که من عروسک تئاتری را از پدیده های مشابه آن مانند مانکن ها، مجسمه ها، ماشین ها که در کل به صورت خیالی به گروهی از موجودات زنده تعلق دارند، جدا نمی کنم. قطعاً عروسک یکی از انواع این صورت های خیالی است.
ما به صورت خیالی، انسان را به عنوان یک نماد سه بعدی یا بازنمودی از موجودات زنده (زنده در زمان حال، مرده در زمان حال یا داشتن زندگی در فانتزی) در نظر می گیریم. در دوره ای از تاریخ، صورت خیالی ، عملکرد های مختلفی را در به کارگیری مراسم مذهبی، مشارکت اسطوره ای، بیان های هنری و مهندسی و ظهور آن ها در افسانه های ادبی، انجام داده است که شاید حضور تئاتری آن ها ما را بیش تر از همه جذب می کند.
بسیاری از انسان شناسان بر این باورند که انسان اولیه، اولین صورت خیالی را خلق کرد، بنابراین تمایل به داشتن بت ها و ساختن جانشینی از موجودات قدرتمند حاکم بر جهان بدین منظور است. انسان اولیه می خواست تا جانشینی از موجودات قدرتمند (که خدایان نامیده می شدند) برای مقابله با مشکلات داشته باشد. با داشتن این جایگزین ها او می توانست تسلیم آن ها شود، یا هم چنین می توانست سعی کند آن ها را تحت تاثیر قرار دهد. این نیاز مقابله با قدرت های ماوراءالطبیعه در بسیاری از آداب و تشریفات مذهبی با استفاده از بت توسعه یافت که در ابتدا بت ها پرستیده می شدند و بعدها برای استفاده در اعمال سحر و جادوگری آن ها ساخته شدند و در نهایت به صورت پیکره هایی ماهرانه و مفصل بندی شده - به شکل عروسک ها - درآمدند که هنوز در جهان مقدس باقی مانده اند، چنان که آداب حاصلخیزی زمین، آیین دینی اجداد، مراسم تدفین، با بت ها و عروسک ها در سراسر جهان آراسته شده اند.
باستان شناسان در حفاری قبرهای باستانی تعداد بسیاری پیکره های مدفون شده را کشف کردند. بعضی اوقات این پیکره ها مانند آن هایی که در قبرهای رومی کشف شده اند، عروسک ها بودند. کشف تعداد بسیاری از پیکره های مدفون شده، سربازان سفالین ارتش امپراتور چین بودند که با فرمانروای خود دفن شدند، این کشف شوری فرهنگی در انتهای قرن بیستم ایجاد کرد. در آفریقای سیاه عروسک های تدفینی مانند نیومبو(۱) یا یونیل(۲) هنوز هم استفاده می شوند.
به نظر می رسد بیش تر مراسم تدفین تئاتری مربوط به وجود نیومبو در زئیر باشد که در آن یک عروسک بزرگ هم زمان به عنوان یک تابوت استفاده می شود. به نظر می رسد نیومبو عروسکی بسیار بزرگ است. نیومبو از تصویر رئیس مرده ی قبیله و از گروهی که داخل آن ثابت اند، ساخته می شود. نیومبو بر روی سکویی حمل می شده است و شرکت کنندگان در مراسم تدفین، آن را همراهی می کردند. خوانندگان، نوازندگان و رقصنده ها حرکت دسته جمعی را به سوی تمام مکان هایی هدایت می کردند که رئیس قبیله دوست داشت و این حرکت فرصتی برای آخرین خداحافظی او ایجاد می کرد. ممکن است شگفت زده شویم اگر بدانیم اجساد مومیایی مصری نیز امتیاز مشارکت داشتن در حرکت دسته جمعی تئاتری مشابهی را داشتند.
رضایت خاطری که به افراد مرده و آیین مذهبی اجداد در میان انسان های اولیه داده می شد، بدان معنی نیست که مردم تنها جذب پدیده ی مرگ شده باشند. حتی برای آن ها بیش تر حقیقت و عمل مقدس آفرینش بشر جذاب بوده است. این موضوع به واسطه ی بعضی از داستان های اساطیری ثابت شده است. برخی از این داستان ها مانند داستان پگمالیون(۳)، گالاتیا(۴) و داستان گولم(۵) برای تجزیه و تحلیل این موضوع با ارزش اند، پگمالیون زیباترین زن یعنی گالاتیا را، به واسطه ی تصویر خیالی از الهه ی آفرودیت(۶) خلق کرد. او که عاشق مجسمه شده بود، از الهه ی آفرودیت درخواست کرد تا به او هستی ببخشد و آفرودیت هم به مجسمه زندگی داد. داستان، تاکیدی بر امری طبیعی دارد؛ زندگی بخشیدن که امری عاشقانه برای خدایان یا الهه هاست. مورد گولم کاملاً متفاوت است. او نمونه ای از انسان خودسری است که جرئت رقابت با خالق خود را می یابد. یک خاخام (عالم یهودی) در تقلید از خداوند موجودی را از گِل می سازد و سعی می کند با استفاده از قاعده ی علوم اسرار(۷) به او زندگی ببخشد. او اغلب موفق است. گولم، موجودی متحرک و ساخته شده از گِل است که قدرت تکلم ندارد. با وجود این، گولم مطابق با افسانه های موجود (به خصوص یکی از افسانه های پراگ) کمک بزرگی برای یهودیان در مقابله با ظلم و ستم بود، اگرچه در همان زمان نیز به دلیل این که او از مرز کنترل انسان فراتر رفته بود، به عنوان نیرویی خطرناک به شمار می رفت.

نظرات کاربران درباره کتاب عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی