فیدیبو نماینده قانونی شبکه و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب وای‌فای لذیذ

کتاب وای‌فای لذیذ
برای داشتن یک وای‌فای خانگی امن و سریع این ۹ مقاله را بخوانید

نسخه الکترونیک کتاب وای‌فای لذیذ به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

با نصب اپلیکیشن فیدیبو این کتاب را به صورت کاملا رایگان مطالعه کنید.

درباره کتاب وای‌فای لذیذ

یکی از بهترین مزیت‎های استفاده از یک شبکه وای‎فای امکان دسترسی سریع و آسان به اینترنت است. اما اگر کلمه عبور شبکه شما بیش از اندازه ساده باشد، این امکان را فراهم میکند تا افراد غریبه هم بتوانند به آن دسترسی داشته باشند و به این شکل هم امنیت و هم پهنای باند اینترنت شما دچار مشکل خواهد شد. مسلما این چیزی نیست که شما می‎خواهید. شبکه‎هایی که از کلمات عبور ضعیف استفاده می‎کنند و یا اصلا از آن استفاده نمی‎کنند در معرض خطر جدی دستبرد زدن توسط دیگران هستند. برای پیشگیری از نفوذ بیگانگان به شبکه اختصاصی خود و جلوگیری از سرقت اینترنت و پهنای باند اولین قدم این است که کلمه عبور روتر خود را تغییر دهید.

ادامه...
  • ناشر شبکه
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 1.86 مگابایت
  • تعداد صفحات ۵۵ صفحه

بخشی از کتاب وای‌فای لذیذ

با نصب اپلیکیشن فیدیبو این کتاب را به صورت کاملا رایگان مطالعه کنید.

چگونه رمز وا ی فای خودمان را پیدا کنیم



گاهی پیش آمده که رمز عبور شبکه وای فای مان را فراموش کرده ایم یا در منزل یکی از آشنایان هستیم و نمی خواهیم رمز وای فای را مجددا سوال کنیم. در این مقاله به راه های بدست آوردن و بازیابی رمز عبور شبکه وای فای خواهیم پرداخت.

پیدا کردن رمزعبور پیش فرض ثبت شده بر روتر

روترهای وای فای مدرن و دستگاه های ترکیبی مودم و روتر که توسط خیلی از سرویس دهندگان اینترنت ارئه می شوند، یک نام شبکه وای فای و یک رمزعبور پیش فرض دارند. این رمز تصادفی است و هر روتر رمزعبور مختص خود را دارد. اگر هنوز این رمز پیش فرض را تغییر نداده اید، می توانید از طریق همان رمز اولیه به شبکه متصل شوید. برای یافتن رمز پیش فرض باید بر روی بدنه روترتان به دنبال برچسبی بگردید که SSID (نام شبکه بی سیم) و رمز عبور بر روی آن ثبت شده است.



اگر رمز بر روی خود روتر نوشته نشده، در دفترچه راهنمای روتر به دنبال آن بگردید. اگر دفترچه در دسترس تان نیست می توانید شماره مدل دستگاه را بر روی اینترنت جستجو کنید.

پیدا کردن رمز عبور در ویندوز

اگر از یک لپ تاپ یا کامپیوتر دسکتاپ ویندوزی به شبکه وای فای متصل شده باشید، ویندوز این رمز را به خاطر می سپارد و از همین طریق قادرید به رمز عبور دسترسی پیدا کنید. برای این کار به کنترل پانل بروید و در ذیل Network and Internet بر روی View network status and tasks کلیک کنید. سپس در سمت راست Connections (اتصالات) روی نام اتصال فعلی وای فای کلیک کنید.
اگر قبلا به شبکه وای فای متصل بوده اید و در حال حاضر به آن وصل نیستید، باید در سمت چپ پنجره بر روی Change adapter settings کلیک کنید و سپس در پنجره جدید بر روی نام شبکه راست کلیک کنید و Status را انتخاب کنید.



در پنجره Wi-Fi Status بر روی Wireless Properties کلیک کنید.



حالا بر روی سربرگ Security کلیک کنیدو کادر Show characters را تیک بزنید تا رمز عبور نمایان شود.



پیدا کردن رمزعبور روی مک

اگر یک کامپیوتر مک دارید که در حال حاضر به شبکه وای فای مورد نظر متصل است و یا قبلا به آن متصل بوده باز هم می توانید به رمز عبور دسترسی پیدا کنید. ویندوز و مک اجازه مشاهده این اطلاعات را می دهند اما دستگاه های سیار مثل تلفن های هوشمند آندرویدی و آی فون و آی پد امکان مشاهده رمز شبکه وای فای را در اختیارتان نمی گذارند. برای یافتن رمزعبور بر روی مک، کلید های Command+Space را برای باز شدن کادر جستجوی Spotlight بفشارید. عبارت Keychain Access را تایپ کنید و Enter بزنید تا اپ Keychain Access اجرا شود.



نام شبکه وای فای را از لیست پیدا و بر روی آن کلیک کنید. حالا بر روی دکمه "اطلاعات" (دکمه ای که با حرف i مشخص شده است) در پایین پنجره کلیک کنید.



در پنجره جدید بر روی کادر Show Password نمایش رمز عبور کلیک کنید. به خاطر داشته باشید که برای مشاهده رمز باید حساب کاربری تان دسترسی administrator (مدیر سیستم) داشته باشد. بعد از وارد کردن نام کاربری و رمز عبور حساب کاربری تان در مک، رمز وای فای نمایش داده می شود.



پیدا کردن رمز عبور در رابط کاربری تحت وب روتر
اگر نام کاربری و رمز روتر را می دانید، می توانید از طریق رابط کاربری وب روتر به رمز وای فای دسترسی پیدا کنید. اول وارد تنظبمات روتر شوید. برای این کار باید در نوار آدرس یک مرورگرِ وب عبارت "۱۹۱.۱۶۸.۱.۱" را تایپ کرده و پس از زدن دکمه Enter، در کادری که باز می شود نام کاربری و رمز روتر را وارد کنید. حالا در تنظیمات روتر به دنبال "Wi-Fi" یا چیزی مشابه آن بگردید. در پنجره مربوطه قادرید رمز وای فای را مشاهده کنید و همچنین می توانید آن را به رمز دلخواه تغییر دهید.



ریست یا بازگرداندن روتر به رمز پیش فرض وای فای



اگر نتوانستید رمز را پیدا کنید و به رابط کاربری روتر نیز دسترسی ندارید می توانید روتر را ریست کرده و به تنظیمات کارخانه بازگردانید تا رمز به حالت پیش فرضی که بر روی بدنه روتر ثبت شده باز گردد. برای انجام این کار باید در پشت روتر به دنبال یک حفره کوچک با عنوان reset بگردید و این دکمه را توسط یک سنجاق فشار داده و حدود ده ثانیه نگه دارید. توجه داشته باشید که با انجام این کار تمام تنظیمات روتر به طور کامل پاک شده و به حالت پیش فرض باز می گردد.

شبکه وای فای شما به این ۵ دلیل کند است + راه حل



برای دو دهه است که اینترنت با زندگی ما اجین شده است، صرف نظر از تمام تغییرات و پیشرفت‎هایی که در فناوری صورت گرفته، یک چیز همچنان ثابت باقی مانده است و آن هم نوع و شیوه اتصالات است. وقتی صفحات وب باز نمی‎شوند، ویدیوها به درستی بافر نشده و دائم قطع و وصل می‎شوند یا ایمیل‎ها قصد باز شدن ندارند، تازه مشکلات و فشار عصبی کاربران اینترنت شروع می‎شود. در ادامه پنج مشکل رایج و راه حل برطرف کردن آن را بررسی خواهیم کرد.

۱. سارقان اینترنت

یکی از بهترین مزیت‎های استفاده از یک شبکه وای‎فای امکان دسترسی سریع و آسان به اینترنت است. اما اگر کلمه عبور شبکه شما بیش از اندازه ساده باشد، این امکان را فراهم میکند تا افراد غریبه هم بتوانند به آن دسترسی داشته باشند و به این شکل هم امنیت و هم پهنای باند اینترنت شما دچار مشکل خواهد شد. مسلما این چیزی نیست که شما می‎خواهید. شبکه‎هایی که از کلمات عبور ضعیف استفاده می‎کنند و یا اصلا از آن استفاده نمی‎کنند در معرض خطر جدی دستبرد زدن توسط دیگران هستند. برای این که بدانید چه دستگاه‎هایی به شبکه شما متصل شده‎اند می‎توانید از نرم افزار رایگان Wi-Fi History View استفاده کنید و آدرس‎های ای‎پی ناشناس را پیدا کنید.



برای پیشگیری از نفوذ بیگانگان به شبکه اختصاصی خود و جلوگیری از سرقت اینترنت و پهنای باند اولین قدم این است که کلمه عبور روتر خود را تغییر دهید. اگر نمی‎دانید کجا می‎توانید آن را پیدا کنید، سایتی به نام Router Passwords وجود دارد که می‎تواند در زمینه پیدا کردن کلمه عبور سازنده روتر به شما کمک کند. بعد از آن، یک کلمه عبور طولانی و پیچیده را انتخاب کنید که به راحتی نتوان آن را حدس زد.

۲. ازدحام

این مشکلی است که بیشتر برای محلات و آپارتمان‎های شلوغ از نظر تعداد شبکه‎های بی‎سیم رخ می‎دهد. وقتی تعداد زیادی کاربر قصد داشته باشند همزمان به یک کانال وای‎فای یکسان متصل شوند، سرعت اتصال به طرز قابل ملاحظه‎ای تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
وقتی سرعت اتصال شما به شبکه در ساعات خاصی از روز کند می‎شود، که معمولا این موضوع در عصر و زمانی که اکثرا از سر کار به خانه برگشته‎اند بیشتر اتفاق می‎افتد، این مشکل یک نشانه بزرگ از وجود تراکم و ازدحام در سیگنال‎های وای‎فای است. برای رفع این مشکل از یک کانال دیگر در روتر خود استفاده کنید. اگر روتر شما از فرکانس ۲.۴ گیگاهرتز استفاده می‎کند، معمولا ۱۱ کانال برای انتخاب وجود دارد. بیشتر کانال‎های ۱، ۶ و ۱۱ توصیه شده است، اما برای پیدا کردن یک اتصال سریع‎تر بهتر است سایر کانال‎ها را نیز امتحان کنید. خرید یک روتر پشتیبانی کننده از باند جدیدتر ۵ گیگاهرتز هم کمک بزرگی به رفع این مشکل می‎کند.

۳. تجهیزات از رده خارج

همه روترهای وای‎فای یکسان ساخته نمی‎شوند. روترهای AC یک مرحله پیشرفته‎تر از مدل‎های قدیمی‎تر B و G و حتی مدل N هستند. این روترهای جدید قابلیت‎های بیشتری داشته و عملکرد بهتری از خود نشان می‎دهند. اگر قصد خرید یک روتر جدید را دارید بهتر است به دنبال نوع جدید AC باشید. روترهای AC داری حداکثر گستره پهنای باند در حدود ۸ در ۱۶۰ مگاهرتز هستند که در مقایسه با ۴ در ۴۰ استاندارد N گسترده‎تر است. به عبارت دیگر، هر چه پهنای باند گسترده‎تر باشد امکان تبادل داده بدون افت سرعت نیز بیشتر می‎شود.

۴. تنظیمات امنیتی روتر شما

گذشته از محافظت از شبکه شما در مقابل استفاده از پهنای باند توسط افراد غیر مجاز که می‎تواند بدون این که شما متوجه باشید، سرعت شبکه شما را به میزان قابل ملاحظه‎ای کاهش دهد، آیا می‎دانستید که نوع امنیت بی‎سیمی‎ که شما استفاده می‎کنید نیز می‎تواند روی عملکرد کلی سرعت شما نیز تاثیر گذار باشد؟ اگر شبکه شما به اصطلاح باز (بدون امنیت) است یا از استاندارد امنیتی WEP استفاده می‎کنید، فورا تنظیمات امنیتی خود را تغییر دهید. مسلما تلاش برای دسترسی به یک شبکه باز بسیار راحت‎تر به نتیجه می‎رسد و استاندارد امنیتی قدیمی‎ WEP را آسان‎تر می‎توان هک کرد، بنابراین به هیچ وجه از آن استفاده نکنید.
گزینه‎های امنیتی دیگر پیش روی شما WPA, WPA2 with TKIP و WPA2 with AES هستند. WPA و TKIP نیز استانداردهای دیگری هستند که باید از آن پرهیز کرد. این دو پروتکل نه تنها قدیمی‎ و ناامن هستند بلکه می‎توانند سرعت شبکه شما را هم کم کنند. بهترین گزینه استفاده از WPA2 with AES است. AES یک پروتکل جدیدتر و امن‎تری است که سرعت بیشتری را نیز در اختیار شما قرار می‎دهد.

۵. شما خیلی دورتر از محدوده سیگنال دهی هستید

بعضی اوقات آسان‎ترین راه برای رفع مشکل درست پیش چشم ما است. ساختار روترها به گونه‎ای طراحی نشده تا بتوانند سیگنال‎ها را تا مسافت‎های طولانی منتقل کنند، بنابراین در بخش‎هایی از خانه شما ممکن است به اصطلاح نقطه کوری وجود داشته باشد که سیگنال وای‎فای به آنجا نمی‎رسد. برای تهیه یک نقشه جامع از مناطق تحت پوشش سیگنال شبکه خود از یک ابزار به نام HeatMapper استفاده کنید. این کار به شما کمک می‎کند ببینید کجای منزل یا محل کار شما سیگنال وای‎فای قویتری دارد.



HeatMapper یک نرم افزار رایگان تحت ویندوز است که می‎توانید به راحتی آن را دانلود و استفاده کنید. اگر از کاربران مک هستید NetSpot جایگزین خوبی برای این کار است.
وقتی شما نواحی مشکل‎دار خانه را پیدا کردید، چند گزینه پیش روی شما است. یک گزینه خرید یک گسترش دهنده وای‎فای است که می‎تواند گستره انتشار سیگنال روتر شما را تقویت کند. گسترش دهنده‎های وای‎فای بر اساس مدل و قابلیت‎هایی که ارائه می‎کنند قیمتی در حدود ۲۰ تا ۱۲۰ دلار دارند. معمولا یک گسترش دهنده سطح متوسط جوابگوی نیاز شما خواهد بود.
گزینه دوم خرید یک سیستم حرفه‎ای مخصوص ترکیبی است. برای مثال Eero Home Wi-Fi system پانصد دلاری تضمین می‎کند که دیگر نقطه کوری در خانه شما باقی نمی‎گذارد. یک سیستم ترکیبی و مخصوص شامل مجموعه‎ای از روترهای کوچک است که با هماهنگی بین یک دیگر محدوده تحت پوشش شبکه شما را گسترش می‎دهد. تنها کافی است این روترها را در بخش‎های مختلف خانه قرار دهید تا سیگنال به تمام نقاط خانه ارسال شود.

ده روش ساده افزایش سرعت شبکه های وای فای خانگی



احتمال این که همین الان با وای فای به اینترنت متصل شده باشید و دارید این مقاله را می خوانید زیاد است. اگر همین طور است، شاید گاه گداری پیش آمده که شبکه وای فای تان آن طور که دوست دارید خوب کار نمی کند. راه های بسیار ساده ای وجود دارد که می توانید عملکرد شبکه وای فای تان را بهبود ببخشید. در این مقاله ما به ده تا از آن ها اشاره می کنیم.
ما اغلب به شبکه های وای فای به عنوان یک میدان یکنواخت فکر می کنیم که فضای زندگی ما را پر کرده است. در حقیقت وای فای یک سیگنال فیزیکی است که می تواند توسط دیوار و دیگر دستگاه های الکترونیکی و حتی خود ما سد و یا پراکنده شود. برای اثبات این مسئله به نقشه وای فای ای که جیسون کول، دانشجوی ارشد فیزیک از آپارتمان خود تهیه کرده است نگاهی بی اندازید.
واضح است که مکانی که روتر خود را قرار می دهید و چیزهایی که اطراف آن قرار دارد تاثیر زیادی روی قدرت شبکه دارند. در ادامه به چگونگی بهینه ترین چینش برای شبکه شما خواهیم پرداخت.

۱. روتر را نزدیک مرکز خانه قرار دهید

روتر سیگنال را به تمام جهات انتشار می دهد، بنابراین قرار دادن آن در یک گوشه از خانه یا نزدیک پنجره به معنی هدر رفت بخش قابل توجه ای از سیگنال آن است. ممکن است نیاز باشد تا اتصال شبکه به یکی از دستگاه های تان را با کابل شبکه تامین کنید، اما کابل های شبکه طول و دراز قیمت چندانی ندارند و جابجا کردن روترتان می تواند تاثیر شگرفی در بهبود عملکرد آن داشته باشد.

۲. روتر را از سطح زمین بالاتر قرار دهید

دو دلیل وجود دارد که بهتر است روتر را مستقیم روی زمین قرار ندهید. یکی این که اغلب آن ها طوری طراحی شده اند تا سیگنال را کمی به سمت پایین منتشر کنند. علاوه بر آن نمی توانند به سادگی در مصالحی مثل آهن و بتن و سیمان که احتمالا در ساخت کف خانه شما از آن ها استفاده شده نفوذ کنند. در نتیجه، متخصصان توصیه می کنند که روترتان را حداقل یک متر بالاتر از سطح زمین، مثلا بر روی یک میز یا قفسه کتاب خانه قرار دهید. به همین دلیل شما نباید روتر را در زیر زمین قرار دهید. مخصوصا اگر خانه تان چند طبقه است و فندانسیون بتنی دارید.

۳. روتر را در اتاقی قرار دهید که بیشتر از اینترنت استفاده می کنید

صرف نظر از محل قرار گیری روتر، سیگنال در اتاقی که روتر در آن قرار دارد از همه جا قوی تر است. پس در حالت ایده آل شما می توانید آن را نسبتا در مرکز خانه و اتاقی که از دستگاه های متصل به وای فای استفاده می کنید قرار دهید.

۴. روتر را در فضای باز قرار دهید

از آن جا که سیگنال روتر می تواند توسط خیلی از مواد جذب شود، باید آن را تا جای ممکن در فضای باز قرار دهید. به بیان دیگر، آن را در کمد قایم نکنید و یا بین مبلمان قرار ندهید. امواج رادیویی در هوای باز بهتر منتقل می شوند، بنابراین خط دید را در نظر داشته باشید. اگر می توانید روتر را از فاصله دور و از بسیاری جهات مختلف ببینید، آن را در جای درستی قرار داده اید.

۵. روتر را از دیگر دستگاه های الکترونیکی دور نگه دارید

تمام دستگاه های الکترونیکی می توانند در سیگنال روتر تداخل ایجاد کنند: میکروفر، تلویزیون، تلفن های بی سیم و اساسا هرچیز که سیگنال الکترومغناطیس تولید می کند یا موتور دارد. به همین خاطر است که ساندویچ کردن آن بین تجهیزات سرگرمی های خانگی در زیر تلویزیون ایده خوبی نیست. به طور کلی روتر را از دیگر دستگاه های الکترونیکی دور نگه دارید. اشیاء بزرگ فلزی (مثل آینه ها یا کابینت ها) و آب (مثلا آکواریوم) می توانند سیگنال را سد کنند و باید از آن ها پرهیز کنید.

۶. یک آنتن را به صورت عمودی و دیگری را به شکل افقی تنظیم کنید

از آن جا که سیگنال روتر به شکل قائم بر آنتن منتشر می شود، عقل سلیم می گوید که آنتن های عمودی سیگنال را به شکل افقی پخش می کنند و فضای بیشتری از خانه را پوشش می دهند. صحیح، اما این مسئله در مورد تراز کردن آنتن های دستگاه ها در جهت یکسان با آنتن روتر برای به حداکثر رساندن دریافت سیگنال نیز صدق می کند. بیشتر لپ تاپ ها آنتن های داخلی افقی دارند اما یک تلفن یا تبلت بسته به شکلی که آن را نگه می دارید؛ احتمالا در موقعیت متفاوتی قرار می گیرد. تنظیم یک آنتن روتر به صورت عمودی و آنتن دیگر در جهت افقی می تواند تمام سطوح را پوشش دهد و در عین حال سیگنال را تا جای ممکن به شکل یکنواخت در خانه پخش کند.

۷.قدرت سیگنال را اندازه بگیرید

تعدادی اپ مثل Cloud check یا Wi-Fi Analytics وجود دازد که به شما امکان می دهد تا نقشه ای از سیگنال وای فای در سرتاسر خانه تان رسم کنید و بفهمید سیگنال در کدام نقاط ضعیف است. این کار می تواند به شما برای قراردهی بهتر روتر سرنخ هایی بدهد.

۸.تنظیم نرم افزار روتر

در بعضی موارد تنطیمات و دست کاری های نرم افزاری وجود دارد که می تواند شبکه وای فای را بهبود ببخشد. برای تنظیم نرم افزاری روتر معمولا باید آدرس آی پی مشخصی را در مرورگر وب وارد کنید (برای فهمیدن آدرس آی پی، پنل پشتی روتر را نگاه کنید یا نام روتر را در اینترنت جستجو کنید). وقتی وارد تنظیمات شدید، دو چیز مهم را می توانید امتحان کنید.
یکی تغییر کانالی است که روتر روی آن کار می کند. این مورد برای روترهای جدید کمتر مشکل ساز است اما روترهای قدیمی تر اغلب با هم تداخل می کنند (مخصوصا در نواحی شلوغ شهری با شبکه های زیاد) و تغییر کانال فرکانس می تواند راه حلی برای آن باشد. روترهای قدیمی روی ۱۴ فرکانس مختلف کار می کنند و کانال های ۱،۶ و ۱۱ عموما بهتر هستند، چرا که کمتر روی کانل های دیگر می افتند و تداخل کمتری ایجاد می کنند. کانال پیش فرض ۶ است اما اگر مشکل سیگنال دارید کانال های دیگر را امتحان کنید.
گزینه دیگر ارتقا نرم افزار روتر است (که به آن فریم ویر گفته می شود). این کار برای تمام روترها ممکن نیست اما شرکت ها هر از چندگاهی فریم ویرهای رایگانی برای ارتقا روترهای قدیمی تر روی وب سایت های شان قرار می دهند که می نواند در بهبود عملکرد روتر موثر باشد. برای این که ببینید برای روتر شما هم فریم ویر جدیدی آمده باید به سایت شرکت سازنده مراجعه یا اینترنت را جستجو کنید.

۹. بررسی کنید اشکال از طرف شرکت سرویس دهنده اینترنت نباشد

یک راه ساده برای اطمینان از این که مشکل از روتر است و اشکال از سمت سرویس دهنده اینترنت نیست، اجرای تست سرعت تحت دو حالت متفاوت است: یک بار از طریق وای فای و بار دیگر از طریق کامپیوترتان که توسط یک کابل اترنت مستقیما به روتر متصل شده است. اگر هر دو با مشکل کندی سرعت مواجه اند، احتمالا برای رفع اشکال یا ارتقا نوع اینترنت باید با ISP خود صحبت کنید اما اگر سرعت وای فای خیلی کندتر است پس به احتمال زیاد اشکال از خود روتر است.

۱۰. اگر هیچ کدام از روش ها کارساز نبود، باید تجهیزات جدید خریداری کنید

اگر هنوز هم با مشکلات شبکه مواجه هستید و هیچ کدام از این راه کارها کارساز نبود، ارتقا به یک روتر جدید می تواند تغییر چشم گیری ایجاد کند، چرا که فناوری استفاده شده در انتشار سیگنال در طی سال های اخیر تغییر بسیاری کرده است. شما همچنین می توانید روتر فعلی تان را با نصب یک آنتن قوی تر ارتقا دهید، اما فقط بعضی از روترها این اجازه را به شما می دهند. سرانجام، برای افزایش برد روتر خود می توانید یک تقویت کننده یا repeater خریداری کنید. تقویت کننده دستگاهی است که شبکه فعلی شما را می گیرد و مجدد منتشر می کند. این کار اصلا پهنای باند شما را افزایش نمی دهد اما شبکه را تا فاصله بیشتری پخش می کند

روتر قدیمی‎ خود را دور نیاندازید!

چگونه با روتر دوم شبکه وای فای قوی تری بسازیم؟



روترهای بی‎سیم تا زمانی که خانه شما چندان بزرگ نباشد به خوبی وظیفه خود را انجام می‎دهد، اما اگر خانه شما بزرگ باشد شعاع تحت پوشش امواج بی‎سیم روترها نمی‎تواند اینترنت را به تمام نقاط خانه برساند و ممکن است افرادی که با فاصله زیاد از روتر به شبکه متصل هستند ارتباط آنها دائما قطع و وصل شود. شما با استفاده از یک روتر دوم به عنوان افزایش دهنده برد سیگنال می‎توانید شعاع تحت پوشش شبکه خود را به دو برابر افزایش دهید.

مراحل اصلی انجام کار

ابتدا روتری را که می‎خواهید از آن به عنوان افزایشدهنده قدرت سیگنال استفاده کنید به وسیله یک کابل اترنت Cat5 به یکی از پورت‎های LAN روتر و طرف دیگر آن را به پورت اترنت موجود در کنار لپ‎تاپ خود متصل کنید. سپس یک سنجاق قفلی یا گیره کاغذ را به داخل حفره reset روتر وارد کنید. معمولاً حفره reset در پشت روتر و در کنار محل اتصال آداپتور برق قرار دارد. ریست کردن روتر تنظیمات آن را به حالت کارخانه‎ای باز می‎گرداند و این کار باعث می‎شود شما بتوانید به آسانی به رابط گرافیکی روتر دسترسی داشته باشید و تنظیمات آن را از ابتدا انجام دهید.



برای دسترسی به رابط گرافیکی روتر آدرس آی‎پی پیشفرض آن را در نوار آدرس مرورگر خود وارد کنید. اگر شما آدرس آی‎پی پیشفرض را نمی‎دانید، به سایت TechSpot.com مراجعه کرده و از فهرست موجود آدرس‎های رایج مربوط به روترها را مشاهده کنید. برای مثال اگر شما از یک روتر دی لینک استفاده می‎کنید، آی‎پی ۱۹۲.۱۶۸.۱.۱ را در نوار آدرس وارد کرده و بعد کلید اینتر را فشار دهید تا به صفحه ورود تنظیمات روتر خود وارد شوید.
شما برای وارد شدن به صفحه اصلی تنظیمات روتر باید اطلاعات پیش فرض ورود را نیز وارد کنید.
اگر اطلاعات پیش فرض ورود مربوط به روتر خود را نمی‎دانید به سایت RouterPasswords.com مراجعه کرده و نام‎های کاربری و کلمات عبور متداول را مشاهده کنید.



بعد از ورود به صفحه تنظیمات روتر گزینه DHCP server را پیدا کرده و با انتخاب گزینه Disabled آن را غیرفعال کنید. مکان قرارگیری تنظیمات DHCP server در مدل‎های مختلف روتر متفاوت است، اما اغلب تولیدکنندگان معروف این تنظیمات را در صفحه Basic Settings قرار می‎دهند. گزینه SSID (نام شبکه روتر) را پیدا کرده و آن را به نام روتر اصلی شبکه خود تغییر دهید. از آنجا که SSID تنها روی کامپیوترهایی که به صورت بی‎سیم به شبکه متصل می‎شوند تاثیر گذار است، معمولاً تنظیماتSSID در صفحه Wireless Setup رابط کاربری قرار دارد.
بخش گذرواژه مربوط به امنیت روتر را پیدا کرده و آن را به گذرواژه روتر اصلی خود تغییر دهید. به‎روزرسانی SSID و گذرواژه به کامپیوترها اجازه می‎دهد بدون مشکل از روتر اصلی به گسترش دهنده متصل شوند. در نهایت روی گزینه Save Settings کلیک کنید تا تنظیمات روتر شما به‎روزرسانی شود.
حالا کابل اترنت را از روتر و کامپیوتر جدا کنید. سپس یک سر کابل اترنت را به پورت LAN روتر اصلی و سر دیگر کابل اترنت را به پورت WAN روتر گسترش دهنده سیگنال متصل کنید. گسترش دهنده سیگنال را با فاصله تقریبی ۱۰ متری نسبت به روتر اصلی قرار دهید تا اطمینان حاصل کنید که امواج شبکه به تمام نقاط خانه شما ارسال می‎شود.

نکاتی که باید در نظر داشته باشید

معمولاً متداول است که کاربران از یک برند روتر یا حتی از یک مدل مشابه استفاده می‎کنند. سازندگانی مثل لینک سیس، ایسوس و دی لینک معمولاً از یک آدرس آی‎پی یکسان برای تمام روترهای خود استفاده می‎کنند. اگر شما روترهای خود را با یک آی‎پی یکسان تنظیم کرده‎اید، باید به طور دستی آدرس آی‎پی روتری که به عنوان گسترش دهنده سیگنال از آن استفاده می‎کنید، را تغییر دهید. برای انجام این کار به رابط گرافیکی صفحه تنظیمات وارد شده و گزینه Local IP address را پیدا کنید، سپس آخرین عدد آن را به یک شماره دیگر تغییر دهید. به خاطر داشته باشید که شما نمی‎توانید از دو آدرس آی‎پی یکسان در یک شبکه استفاده کنید.

با دقت از دارایی خود محافظت کنید!

چگونه بفهمیم یکی از همسایه ها به وای فای ما وصل شده است



آیا سرعت اینترنت شما کم شده است؟ آیا در زمان پخش ویدیو سرعت بافر شدن به کندی صورت می‎گیرند؟ آیا برای دانلود کردن یک فایل کوچک هم به مدت زمان زیادی نیاز دارید؟ اگر این گونه است ممکن است خبرهای بدی در انتظار شما باشد. احتمالاً یکی از همسایگان شما بدون اطلاع در حال استفاده از شبکه وای‎فای شما است.
اجازه دادن به دستگاه‎های غیر مجاز برای استفاده از اینترنت شما ایده خوبی نیست، به ویژه این که انجام چنین کاری علاوه بر کاهش سرعت اتصال شما و بار مالی ناشی از مصرف پهنای باند اینترنت، وضعیت امنیتی شبکه شما را نیز به مخاطره می‎اندازد.

خطرات پیش رو

بزرگترین خسارتی که به یک شبکه وای‎فای سرقت شده وارد می‎شود، کند شدن سرعت اتصال به آن است. هر شبکه کامپیوتری میزان مشخص و محدودی از پهنای باند را در اختیار دارد و با تقسیم آن بین چند کامپیوتر، یک تلویزیون هوشمند و چند تلفن همراه شما به مرور متوجه خواهید شد که سرعت اتصال دستگاه‎ها به شبکه در حال کم شدن است، به ویژه اگر پهنای باند مصرفی یکی از این دستگاه‎ها زیاد بوده و مثلا در حال پخش یک ویدئو از اینترنت باشد. همچنین این روزها خیلی از خدمات دهندگان اینترنت هزینه مصرف اینترنت را بر اساس میزان پهنای باند مصرفی محاسبه می‎کنند و دیگر خبری از اینترنت نامحدود نیست. با این اوصاف اگر یکی از همسایگان شما بدون اطلاع و اجازه شما از این پهنای باند استفاده کند شما در انتهای ماه مجبور به پرداخت یک هزینه سرسام آور برای استفاده از اینترنت هستید.
علاوه بر مشکل کند شدن اتصال به شبکه، یک روتر بی‎سیم غیر امن نیز می‎تواند مشکلات امنیتی بزرگی را برای شما فراهم کند. هر چند ممکن است همسایه شما تنها بخواهد از اینترنت شما برای چک کردن رایگان ای‎میل‎هایش استفاده کند، اما یک روتر ناامن می‎تواند برای دسترسی به اطلاعاتی که شما با وب‎سایت ها در میان می‎گذارید (مثلا اطلاعات حساب بانکی شما)، دسترسی به سایر دستگاه‎های متصل به این شبکه یا آلوده کردن کامپیوتر شما به ویروس مورد استفاده قرار بگیرد. این همسایگان مزاحم همچنین می‎توانند از اتصال اینترنت شما برای مقاصد و فعالیت‎های غیرقانونی خود استفاده کنند. تصور کنید اگر چنین اتفاقی بیفتد چه کسی مسئول عواقب ناشی از استفاده غیرقانونی از اینترنت خواهد بود؟ مسلما خود شما.

چگونه تشخیص دهیم که آیا کسی در حال سرقت از شبکه وای‎فای ما است

اگر شما به این موضوع مشکوک شده‎اید که ممکن است کسی در حال سرقت از شبکه وای‎فای شما باشد، لازم است ابتدا به صفحه مدیریت روتر خود وارد شوید. متداول‎ترین روش برای انجام این کار در خیلی از برندهای روتر، تایپ کردن آدرس آی‎پی ۱۹۲.۱۶۸.۱.۱ و یا ۱۹۲.۱۶۸.۲.۱ در نوار آدرس مرورگر شما است. اگر این دو آدرس کار نکرد، برای بدست آوردن آن به دفترچه راهنمای روتر خود مراجعه کنید.



بعد از این که به صفحه مدیریت روتر خود دسترسی پیدا کردید، باید به صفحه‎ای که در آن فهرستی از MAC آدرس‎هایی که به روتر شما متصل شده‎اند وجود دارد مراجعه کنید. محل قرارگیری این صفحه با توجه به مدل روتر شما ممکن است متفاوت باشد، اما اغلب اوقات این صفحه در زیر مجموعه‎ای از بخش‎های wireless configuration، wireless status یا DHCP client قرار دارد. شما با بررسی دقیق این فهرست می‎توانید متوجه شوید چه تعداد دستگاه به شبکه شما متصل شده است. برای مثال اگر شش آدرس MAC در این فهرست وجود دارد (توجه داشته باشید که هر دستگاهی که به یک شبکه متصل می‎شود آدرس MAC اختصاصی خود را دارد) اما شما تنها ۴ دستگاه در خانه دارید احتمالاً یک مزاحم مشغول استفاده از اینترنت شما است.
نکته: هر دستگاهی اعم از تلفن‎های هوشمند قدیمی‎، کنسول‎های بازی، دوربین‎های دارای قابلیت وای‎فای و هر دستگاه دیگری که قابلیت اتصال به شبکه بی‎سیم را داشته باشد ممکن است در فهرست آدرس MAC قرار داشته باشد. به همین دلیل ممکن است شما در تشخیص دستگاه‎هایی که به شبکه متصل هستند دچار سردرگمی‎ شوید. برای مدیریت بهتر آدرس‎های MAC و این که کدام آدرس مربوط به کدام دستگاه است می‎توانید از وب سایت macvendors.com استفاده کنید.

چطور جلوی سارق اینترنت را بگیریم؟

اگر به این نتیجه رسیدید که کسی مشغول سرقت از وای‎فای شما است، بهترین کار این است که تدابیر امنیتی را افزایش دهید. اگر شبکه شما بدون کلمه عبور کار می‎کند، هر چه سریع‎تر آن را فعال کنید. اگر شما همچنان از نام و کلمه عبور پیش فرض روتر استفاده می‎کنید، آن را تغییر دهید. برای انجام این کار به صفحه مدیریت روتر خود مراجعه کنید. برای تغییر کلمه عبور در بخش تنظیمات امنیتی روتر به دنبال عبارت PSK یا Pre Shared Key بگردید. تغییر دادن کلمه عبور شبکه وای‎فای باعث می‎شود تا ارتباط تمام دستگاه‎هایی که قبلا به آن متصل بودند قطع شود، بنابراین شما باید بعد از تعیین یک کلمه عبور جدید یک بار دیگر دستگاه‎های خود را به شبکه معرفی کنید.
برای تغییر نام روتر عبارت Service Set identifier م(SSID) را پیدا کنید. معمولا این گزینه در بخش تنظیمات بی‎سیم روتر قرار دارد. در پایان انتخاب یک سیستم کدگذاری قدرتمند برای شبکه بی‎سیم ضروری خواهد بود. معمولاً بهترین انتخاب در روترهای رایج استفاده از استاندارد WPA2 است.اگر تاریخ تولید روتر شما به قبل از سال ۲۰۰۶ باز می‎گردد، احتمالا با سیستم کدگذاری WPA2 سازگار نخواهد بود. در این شرایط بهتر است به فکر خرید یک روتر جدید باشید.

هکرها را ناکام بگذارید

۱۲ کاری که باید برای بهبود امنیت روتر بی سیم خانگی انجام دهید



با اخباری که این روزها از میزان آسیب پذیری روترها به گوش می‎رسد، بد نیست که با رعایت یک سری از نکات سطح امنیت روتر خود را بالا ببریم. شما می‎توانید با رعایت چند نکته نسبتا ساده خود را از دسترس هکرها پنهان کنید.
نکات ارائه شده در این مقاله به ترتیب از اصول ابتدایی تا سطوح فنی‎تر طبقه بندی شده‎اند:
۱. این مرحله ممکن است برای خیلی‎ها ابتدایی و بی اهمیت به نظر برسد، اما اکثر روترها برای ورود به بخش تنظیمات خود از نام‎های کاربری پیش فرض یکسان مثل admin و برای کلمه عبور خود از کلمات ساده پیش فرضی مثل password استفاده می‎کنند. اولین کاری که شما باید بعد از راه اندازی روتر انجام دهید تغییر نام کاربری و استفاده از یک کلمه عبور پیچیده است. لطفا توجه داشته باشید که این کار متفاوت از تغییر نام و پسورد وای‎فای شما است.
۲. بعد از اینکه اطلاعات لاگین به تنظیمات روتر را تغییر دادید، حالا نوبت انتخاب یک نام و کلمه عبور مناسب برای اتصال به روتر است. توصیه می‎شود این اطلاعات را نیز از حالت پیش فرض خارج و آن را به چیزی که بیانگر اطلاعات شخصی نباشد تغییر دهید. در حالت ایده‎ال بهتر است نام سازنده روتر مثل Netgear یا Linksys یا اطلاعات شخصی را به عنوان نام وای‎فای انتخاب نکنید. برای افزایش این سطح از امنیت پیشنهاد می‎شود روش کدگذاری تبادل اطلاعات را به جای WPA یا WEP به WPA2 تغییر دهید. در این مرحله انتخاب یک گذر واژه (passphrase) طولانی از اهمیت زیادی برخوردار است و پیشنهاد می‎شود تعداد کاراکترهای انتخابی بیشتر از ۲۰ حرف باشد.
۳. در ادامه افزایش سطح امنیت مطرح شده در مرحله قبل، شما می‎توانید به طور کامل از انتشار SSID جلوگیری کنید، بنابراین تنها کاربرانی که از نام شبکه شما مطلع هستند می‎توانند به آن متصل شوند.
۴. اگر قصد دارید برای کاربران مهمان خود نیز اجازه دسترسی به شبکه را صادر کنید، یک شبکه Guest کاملا مستقل و جداگانه ایجاد کنید. هرگز توصیه نمی‎شود که اطلاعات اتصال اصلی خود را در اختیار همه بگذارید.
۵. متاسفانه تنبلی همیشه باعث به خطر افتادن سطح امنیت ما می‎شود. اگر چه ممکن است استفاده از دکمه WPS وWi-fi Protected Setup کار را تا اندازه زیادی راحت کند، اما بنا به دلایل امنیتی معمولا توصیه نمی‎شود که از این قابلیت استفاده کنید. این امکان ممکن است به یک حمله کننده اجازه دهد با آزمایش PIN های مختلف که به حمله brute-forced معروف است سعی کند به شبکه شما متصل شود.
۶. همیشه اطمینان حاصل کنید که فایروال روتر شما به‎روز باشد. توصیه می‎شود که هر چند مدت یک بار به تنظیمات روتر وارد شده و به‎روزرسانی‎های لازم را انجام دهید. این وظیفه‎ای است که خیلی از اوقات نادیده گرفته می‎شود و نباید این گونه باشد.
۷. قابلیت دسترسی مدیریتی از دور یا Remote Administrative Access را در روتر خود غیرفعال کنید و دسترسی در سطح مدیریت از طریق وای‎فای را نیز غیرفعال کنید. با این کار کاربر Admin تنها می‎تواند از طریق کابل اترنت به روتر متصل شود.
۸. مرحله بعدی که معمولا برای افزایش سطح امنیت توصیه می‎شود تغییر رنج IP پیش فرض روتر است. تقریبا تمام روترها از IP مشابه ۱۹۲.۱۶۸.۱.۱ استفاده می‎کنند و تغییر آن می‎تواند از حملات CSRF وCross-Site Request Forgery جلوگیری کند.
۹.به وسیله آدرس MAC از دسترسی به روتر جلوگیری کنید. شما می‎توانید مشخص کنید که دقیقا کدام دستگاه‎ها اجازه دسترسی به شبکه را دارند. برای انجام این کار باید وارد بخش وای‎فای تنظیمات روتر خود شده و آدرس MAC دستگاه‎های مورد نظر خود را وارد کنید.
۱۰. اگر دستگاه‎هایی که از آنها استفاده می‎کنید با این فناوری سازگار است، معمولا پیشنهاد می‎شود باند استاندارد ۲.۴ گیگاهرتز را به باند ۵ گیگاهرتز تغییر دهید. این کار برد سیگنال را کاهش داده و امکان دسترسی حملات از راه دور را به روتر شما محدود می‎کند.
۱۱. در صورت امکان قابلیت‎های Telnet, PING, UPNP, SSH و HNAP را غیرفعال کنید. شما می‎توانید تمام آنها را یک جا غیرفعال کنید، اما معمولا توصیه می‎شود آنها را در وضعیتی به نام Stealth قرار دهید. این کار باعث می‎شود تا از پاسخگویی روتر شما به ارتباطات خارجی جلوگیری شود.
۱۲. بعد از اینکه این مراحل را انجام دادید، مطمئن شوید که از تنظیمات روتر لاگ اوت کرده باشید. انجام این کار تنها مختص به روتر نیست. شما باید بعد از اتمام کار با وب‎سایت‎ها، برنامه‎ها یا کنسول‎ها از آنها نیز لاگ اوت کنید.
در نهایت توصیه می‎شود که تمام مراحل گفته شده در بالا را انجام دهید، اما اگر قادر به انجام همه آنها نیستید تا هر کجا که ممکن است این موارد را رعایت کنید. از قدیم گفته‎اند «کار از محکم کاری عیب نمی‎کند.»

بهتر است سبک زندگی دیجیتالی خود را تغییر دهید!

چرا باید وای فای را آخر شب خاموش کنیم؟



مودم ها و روترها طوری ساخته شده اند که برای همیشه و مدت زمان طولانی روشن باشند اما تا کنون با خود فکر کردید آخر شب و هنگامی که دیگر نیازی به اینترنت یا وای فای ندارید؛ چرا باید این دستگاه ها روشن باشند و چه خطراتی را متوجه شما می کنند؟
شاید اولین دلیلی که به ذهن برسد؛ خطرات امواج رادیویی و وای فای برای سلامتی بدن باشد اما دلایل قانع کننده دیگری هم هست که شاید هیچ گاه به شان فکر نکردید و برایتان اهمیت نداشتند. در ادامه می خواهم به ۵ دلیل اصلی اشاره کنم که نشان می دهند بهتر است در مواقعی که نیازی به وای فای ندارید یا اینکه آخرشب مودم یا روتر را خاموش کنید.

۱- امواج رادیویی برای انسان به خصوص کودکان خطرناک هستند

درست است که هنوز این موضوع به طور کامل و علمی ثابت نشده است اما تقریبا تمام کارشناسان محیط زیست و پزشکی موافق این موضوع هستند که امواج مایکروویو تاثیراتی روی بدن و ذهن انسان می گذارند. هر ساله تحقیقات زیادی صورت می گیرد که نتایج شان نشان می دهد افرادی که کمتر در معرض امواج رادیویی حتا موبایل و نوت بوک و تلویزیون هستند؛ سلامت جسمی و روانی بهتر دارند. این موضوع به خصوص برای نوزادان و کودکان تشدید می شود؛ چون ساختار بدنی و مغزی آن ها آسیب پذیرتر است و دارد تکامل پیدا می کند.
شاید سوال کنید پس بهتر است از موبایل هم استفاده نکنیم؟ جواب این است که بله؛ گوشی های تلفن همراه را هم بهتر است در آخر شب و مواقعی که نیاز ندارید توی بغل خودتان نگذارید و کمی دور نگه دارید. در این مورد تحقیقات زیادی صورت گرفته و ثابت شده افرادی که در آخر شب مدت زمان نسبتا طولانی با گوشی های موبایل کار می کنند؛ مشکلات بی خوابی بیشتری دارند.

۲- نزدیک بودن به امواج رادیویی بی خوابی می آورد

کارشناسان توصیه می کنند بهتر است در اتاقی بخوابید که هیچ گونه دستگاه بی سیم یا وای فای وجود نداشته باشد. به معنی دیگر، بهتر است روتر یا مودم در اتاق خواب نباشد. خطرات امواج رادیویی و وای فای در فاصله نزدیک زیر ۵ متر و ۱۰ متر بسیار بیشتر است و در فاصله های بالاتر از ۵۰ متر کم می شود. بهتر است با یک روتر روشن ۱۰۰ متر فاصله داشته باشید. در خانه های آپارتمانی جدید که بسیار کوچک هستند؛ معمولا فاصله ۱۰۰ متری غیرممکن است؛ پس بهتر است که روتر را خاموش کنید. اگر دوست دارید با خیال آسوده بخوابید، بهتر است مودم یا روتر را خاموش کنید تا به این صورت ذهن شما هم خاموش شود و کم کم برای رفتن به ضمیر ناخودآگاه آماده شوید. ذهن انسان در شب و هنگام خواب فرآیندها و واکنش های بیولوژیکی دارد که امواج وای فای مزاحم اش هستند.

۳- مصرف انرژی در دنیایی که مشکل کمبود انرژی دارد

مودم و روتر مودهایی برای کاهش مصرف انرژی دارند و در مواقعی که هیچ دستگاهی بدان ها وصل نباشد، به طور محسوسی مصرف انرژی را کاهش می دهند اما باز چندین چراغ LED روشن است و دستگاه دارد برق مصرف می کند. چرا باید این طور باشد؟ هم هزینه های قبض برق شما افزایش پیدا می کند و هم به یک دشمن محیط زیست و انرژی تبدیل می شوید. روشن بودن مودم و روتر هیچ فایده ای برای شما جز افزایش هزینه ندارد.

۴- احتمال خرابی دستگاه افزایش پیدا می کند

اجازه بدهید یک راز درباره مودم ها و روترها برایتان فاش کنم. این دستگاه ها طوری ساخته شده اند که تا دو الی سه سال به طور همیشه روشن باشند و کار کنند اما بعد از این مدت استاندارد که معمولا در دفترچه راهنما و مستندات دستگاه از طرف کارخانه اعلام می شود، مادربورد، خازن ها و چیپ ست ها شروع به اصطهلاک و فرسایش می کنند و عمر مفید خود را از دست می دهند. بنابراین، هرچه بیشتر روشن باشند، زودتر خراب می شوند و احتمال از کار افتاده گی یا سوخته گی بالاتر می رود. همین طور ممکن است روی کیفیت و کارایی دستگاه تاثیر بگذارد و وای فای با سرعت پایین تری داشته باشید. اگر یک دستگاه روتر با قدمت بالا دارید، بهتر است مانند انسان های سن بالا کمی به او استراحت بدهید تا بیشتر عمر کند.

۵- هکرها و دزدان وای فای شب ها بیداراند

دوستی برایم تعریف می کرد روتر بی سیم خود را شب ها خاموش نکرده و روشن می گذاشت. یک مدتی به مصرف اینترنت شک می کند و با نصب چند ابزار مشاهده ترافیک و تحلیل وای فای، سعی می کند بفهمد چرا این قدر زود به زود حجم اینترنت اش تمام می شود. با این ابزارها می فهمد که هر شب نزدیک به یک گیگابایت اینترنت مصرف می شود. ندانسته پیش خودش تصور می کند موبایل یا تلویزیون به روزرسانی می شوند. چند شبی مسافرت می رود و برمی گردد می بیند باز هم هر شب اینترنت مصرف شده است. خلاصه با کلی کارآگاه بازی متوجه می شود یکی از همسایه های بلوک کناری شب بیداری دارد و از اینترنت او استفاده می کند. هکرها هم از سکوت و خلوت شب ها برای حمله به دستگاه ها و سیستم ها و هک وای فای کاربران استفاده می کنند. خاموش کردن دستگاه روتر در آخر شب یا مواقعی که برای چند روز خانه نیستید از این جهت هم فوایدی دارد.

باور عمومی اشتباه

یک باور اشتباه وجود دارد که روشن/خاموش کردن زیاد یک روتر باعث خرابی آن می شود! اگر این طور بود سازنده روتر کلید خاموش/روشن را برای راحتی شما نصب نمی کرد. ما هم موافق این نظر هستیم که نباید در یک شبانه روز چندین بار روتر را خاموش/روشن کرد ولی وقتی طولانی مدت کاری به اینترنت و وای فای ندارید؛ بهتر است با کلید خاموش/روشن این دستگاه ها را خاموش کنید یا برق سراسری دستگاه را قطع کنید.

نظرات کاربران درباره کتاب وای‌فای لذیذ

کتاب خیلی خوبی بود متاسفانه این روز ها انقدر هکر دزد زیاد شده که همه مجبورند همه چی از در گرفته تا روترو قفل کنن
در 4 ماه پیش توسط ARASH
خوب بود،ولی بیشتر مطالب کلیشه ایی بود.
در 2 سال پیش توسط kas...ani
کتاب به درد بخوری بود . ممنونم.و اینکه اون دوستی که فرمودن چی بگم؟ بهتره این نظر رو وارد نکنن چون اولا اینجا یه محفل ادبی "آنلاین" هست و دوما همه انسان های عاقل اگر نظری دارای ارزش داشته باشند ،نظرشون رو مطرح کنند؛نه در هر شرایطی
در 1 سال پیش توسط e.l...ana
ایول دمت گرم فیدیبو
در 2 سال پیش توسط کوروش محمدزاده
چی بگم؟؟
در 2 سال پیش توسط jaf...064