فیدیبو نماینده قانونی نشریه پیوست و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .

مجله ماهنامه پیوست شماره ۳۹

نسخه الکترونیک مجله ماهنامه پیوست شماره ۳۹ به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره مجله ماهنامه پیوست شماره ۳۹

در این شماره می‌خوانید:
شبکه‌ای می‌خواهد برای ایرانیان باشد
سه نکته در حاشیه دستگیری آقای تورنت
عناصر جدید در چرخه حیات
گفت‌وگو با پژمان نوزاد، مدیر شرکت پژمان‌مار

ادامه...

  • ناشر: نشریه پیوست
  • تاریخ نشر:
  • زبان: فارسی
  • حجم فایل: 7.2 مگابایت
  • تعداد صفحات: ۱۵۰صفحه
  • شابک:

چند صفحه از مجله ماهنامه پیوست شماره ۳۹

ورودی

شبکه ای از مردم برای مردم

آرش برهمند
سردبیر
arash@peivast.com

شبکه ملی اطلاعات ترکیبی از سه واژه غریب است و شاید کنار هم نشستن همین خانواده عجیب و کم و بیش بیگانه با یکدیگر است که باعث شده طرحی هنوز رونمایی نشده جنجال آفرین شود.
از انتها که شروع کنیم واژه اطلاعات در ایران امروز دو طنین متفاوت دارد. هرچند وزارت ارتباطات با همین پسوند فناوری کوشیده است این کلمه را از بند امنیت رها کند ولی حقیقت این است که نه تنها همچنان رویکرد کلان نظام جمهوری ایران به این موضوع آمیخته به دغدغه های سیاسی و ملی است بلکه هنوز در میدان تصمیم گیری درباره فناوری اطلاعات نهادهای امنیتی و حکومتی متعددی ایفای نقش می کنند که همین اولین سد فرهنگی را در برابر شبکه ملی اطلاعات بنا می کند. شهروندان بسیاری بی آنکه خود را خاطی بدانند از شناسایی، داشتن شناسه و شناخته شدن توسط دستگاه های نظارتی در فضای آنلاین واهمه دارند و حتی در این میان حاضرند به قیمت از دست رفتن امنیت اطلاعات و داشته های مالی یا بانکی شان باز هم حریم کوچک شخصی شان را از چشمان بزرگ دولت پنهان نگه دارند؛ آن هم در جهانی مجازی که درست یا نادرست، لاجرم بسیار از فضای عمومی و هنجاری جامعه آزادترند.
ملی بودن این شبکه نیز از دغدغه های کاربران نمی کاهد. نه تنها در فضای صنفی و کسب و کار ایران مفهوم «ملی بودن» بیشتر مفهومی انحصاری است تا عاطفی، در فضای سیاسی هم این «ملی گرایی» در بازه های مختلف تقبیح یا تحسین شده است. این روزها که ایران در حلقه ای از خصومت منطقه ای باز در تلاش است دامنه های درخشش جهانی اش را بچیند و ملی بودن رویکردی پسندیده شده، در داخل مفهوم ملی بودن بسیار متکثرتر از پیش است. این حقیقت که بسیاری از کاربران استقرار شبکه ملی اطلاعات را میراثی از «اینترنت ملی» می دانند، نشان می دهد این صفت هرگز یک طرح را در انظار عمومی نجات نخواهد داد. در همان رونمایی خبرساز هم شکافی محسوس بین دیدگاه شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارتباطات در خصوص دلیل ذاتی وجود شبکه ملی اطلاعات دیده می شد. شیب ملایم حرف ها نشان می داد یکی بهبود سرعت، امنیت و قیمت را دلیل ذاتی این طرح می داند و دیگری امکان وجود شبکه ایرانی بدون تکیه بر مشابه جهانی. تفاوت این دو طعم در حرف ها انکارناپذیرند.
شبکه ملی اطلاعات به اذعان حتی معماران، طراحان و نظریه پردازانش در حقیقت یک شبکه نیست، یک مفهوم است. درک این موضوع از این رو حیاتی است که این شبکه پدید نمی آید مگر آنکه نه تنها همه کسب و کارها، بازیگران و پدیدآورندگان در آن حضور پیدا کنند بلکه همه «کاربران» نیز در آن حضور داشته باشند. از دید فنی شبکه ملی اطلاعات فقط زیرساخت ارتباطی نیست بلکه بخش های متعددی مانند مراکز ذخیره سازی، سرویس دهندگان اینترنتی و البته مهم تر از همه ارائه دهندگان خدمات و محتوا نیز باید در این بازی حاضر باشند. این بخش آخر تاکنون توانسته برآمده از عرق جبین و اشک چشم در بازاری رشد کند که از سرپنجه دولت و فرادولت دور بوده است ولی حالا استارت آپ هایی هستند که فیلتر می شوند، بازارهایی خلق الساعه هستند که هر شب برنامه تلویزیونی دارند و فروشگاه هایی هستند که توسط مالیات شکار می شوند. پس باز شدن پهنای باند در کنار بسته شدن فضای بازار به نفع قدرتمندان کمکی به توسعه حقیقی این شبکه نخواهد کرد.
در نهایت آخرین و مهم ترین جزء این شبکه ملی اطلاعات با همه این کلمات و توصیفات مردم هستند. جهان فناوری در ذاتش به گسترش مردم سالاری، چندصدایی و جهان وطنی کمک فراوانی کرده است و هر بار هر شیوه و ابزاری که کوشیده از فناوری در جهت محدودیت، سانسور، اعمال قدرت و سرکوب بهره بگیرد، سرانجام یا مهجور و راکد مانده یا حتی به ضد خود تبدیل شده است. هیچ ابزاری تا کاربران از آن استفاده نکنند فراگیر نیست، هیچ زیرساختی بدون خلق فرصت های تازه برای شهروندان توسعه نخواهد یافت و هیچ شبکه ای بدون حضور مردم بیشتر از یک کالبد بی جان نخواهد بود. یک شبکه واقعی باید شبکه ای باشد از مردم برای مردم. پیوست مهر پیشکش شما

کدام یک برنده می شوند

مهرک محمودی
دبیر تحریریه
mehrak@peivast.com

صدور کارت اعتباری این روزها یکی از مشغله های شبکه بانکی کشور شده است. رئیس کل و مدیران بانک مرکزی بر صدور و توزیع این کارت میان مشتریان بانکی و متقاضیان آن پافشاری می کنند اما به نظر می رسد مدیران عامل بانک ها هنوز چندان علاقه ای به صدور این کارت ندارند؛ کارتی که بانک ها باید نقدینگی اولیه آن را تامین کنند. مشکل درست از همین جا آغاز می شود. بسیاری معتقدند در شرایط فعلی مشکل اصلی بانک ها نقدینگی است. بانک ها طی سال های گذشته در بخش های مختلف کشور سرمایه گذاری کرده اند اما مشکل اینجاست که این سرمایه گذاری به دلیل مشکلات اقتصادی و شرایط رکود حاکم بر بازار نتیجه نداده است. همین امر موجب شده است بانک ها با کمبود منابع مواجه شوند و علاقه ای به هزینه کردن منابع باقیمانده خود در بخش هایی که چندان به بازگشت آن مطمئن نیستند، نداشته باشند.
از سویی برخی دیگر نیز معتقدند برخلاف تصور مدیران بانک ها، تنها بخش مطمئن برای بازگشت سرمایه، وام های خرد است، زیرا طی سال های گذشته تنها بخشی که در شرایط رکود بازار نیز به طرق مختلف سعی کرده بدهی اش را به بانک ها پرداخت کند، مشتریان خرد بانک ها بوده اند. مشکلی که بسیاری از بانک ها در شرایط فعلی با آن مواجه شده اند و منابع بانک ها را در خطر قرار داده مطالبات معوقی است که به دلایل مختلف بدهکاران بانکی نتوانسته اند در موعد مقرر آن را بازپرداخت کنند.
با این وجود شاید این موضوع مطرح شود که چرا هنوز بانک ها دوست دارند منابع خود را به جای هزینه کردن در بخش مشتریان خرد به مشتریان بزرگ خود اختصاص دهند؟ به نظر می رسد با وجود توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات چانه زدن یا مدیریت یک مشتری برای بانک ها بسیار ساده تر از چانه زدن با چندین مشتری است. بانک ها هنوز هم ترجیح می دهند منابع خود را در جاهای پرریسک تر هزینه کنند اما با یک مشتری سر و کار داشته باشند تا اینکه منابع خود را در بخش های خردتر هزینه کنند و با ریسک کمتری در برگشت آن مواجه باشند.
شاید از همین روست که هنوز بانک ها اقدامی در جهت تدوین آیین نامه اجرایی صدور کارت های اعتباری برای شعب خود نکرده اند با وجودی که بانک مرکزی از اواسط شهریورماه این دستورالعمل را به تمامی بانک های کشور ابلاغ کرده است. به نظر می رسد بانک ها می خواهند با کشتن زمان در تدوین این آیین نامه کمی زمان برای خود بخرند تا شاید کاستی های آن مشخص و بانک مرکزی از صدور این کارت منصرف شود. شاید منتظرند تا ببینند کدام بانک به عنوان اولین بانک اقدام به صدور کارت اعتباری خواهد کرد و با چه مخاطراتی مواجه می شود و پس از آن شرایط را برای خود به گونه ای دیگر رقم زنند. اما آنچه مسلم است بانک مرکزی این بار تصمیم گرفته میزان پرداخت وام های خرد را افزایش دهد و این وام ها را در قالب کارت هایی که این روزها نام کارت اعتباری را با خود به یدک می کشند، پرداخت کند

ملی بدون ملت

امیر حسین حسینی پژوه
روزنامه نگار

واژه «ملی» از آن زمانی که ما به ظواهر ملی بودن حساس شدیم واژه ارزشمندی برای دولتمردان شد. سال ها همه با استفاده از این واژه پول های خوبی برای پروژه هایشان به جیب زدند؛ پروژه هایی که گاهی هیچ توجیه اقتصادی نداشت اما با این حال به بهانه «ملی» بودن می توانست هم رسانه ها و هم هزینه ها را توجیه کند.
اگر از «خودرو ملی» و «ماهواره ملی» و غیره بگذریم، این اتفاق در حوزه فناوری اطلاعات هم کم رخ نداد؛ از پروژه بزرگی به نام «اینترنت ملی» گرفته که حتی بعد از آنکه نامش تغییر کرد و آن را به اسم معقول تر «شبکه ملی اطلاعات» صدا زدند، باز اسم «ملی» را از آن برنداشتند، تا پروژه های ساده تری مانند سیستم عامل ملی. به راستی اکنون چه از سیستم عامل ملی که روزگاری با نام شریف و روزگاری با نام زمین به میان آمد، باقی مانده است؟
روزها که گذشت این واژه زیبا نیز دستخوش تغییر شد و اکنون این کلمه «بومی» است که همه پروژه ها را غرق خود کرده. حالا پروژه های قبلی هنوز به ثمر نرسیده خبر «توسعه شبکه اجتماعی بومی» را می شنویم و با خود پروژه های فراموش شده قبلی را مرور می کنیم. در ماهی که گذشت از پروژه شاب یا درگاه جامع شبکه های اجتماعی برخط رونمایی شد که مجموعی از مستندات، موتور تولید شبکه اجتماعی، کنترل کیفیت و اینفوگرافی بود. این پروژه به سفارش سازمان فناوری اطلاعات توسط دانشگاه شریف تهیه شد اما کافی بود نگاهی به بازخورد کاربران در روز افتتاح پروژه بیندازیم تا ببینیم تمام مشکلات پیشین مبنی بر بی اعتمادی و تمسخر همچنان وجود دارد. حتی یک نفر هم به این پروژه روی خوش نشان نداد.
پروژه شاب از نرم افزار خارجی و متن باز آکسولی استفاده کرده بود که خود فارسی سازی شده و فروم فارسی نیز داشت. مساله ای که به آن معتقد هستم این است که اصولاً اگر شرکتی مدل کسب و کار منطقی و سوددهی را پیاده کرده باشد که در آن نیازی به شبکه اجتماعی حس کند، حتماً خودش نرم افزار آکسول را به عنوان یکی از گزینه ها در نظر می گیرد اما اینکه دولت با بودجه دولتی اساس کار خود را روی چنین نرم افزاری بگذارد حاصل چیزی شبیه سیستم عامل ملی یا دیگر پروژه های بومی و ملی می شود که بارها اسم شان را شنیده ایم.
در همین مراسم فردی بود که سال ها روی شبکه اجتماعی خودش کار کرده بود و حالا از طرفداری یک جانبه دولت ناراحت شده و در طول مراسم دائماً از این می گفت که چطور همین پروژه به اصطلاح «ملی» قراردادش را با شهرداری تحت تاثیر قرار داده است.
در سوی دیگر مساله حریم خصوصی و اعتماد مردم وجود دارد که اگر کمی موشکافانه تر به پروژه های قبلی و نرم افزارهای پیشین نگاه کنیم می بینیم که مردم بیش از آنکه از نبود حریم خصوصی واهمه داشته باشند از ورود دولت به حریم خصوصی می ترسند. به راستی آیا لازم است دولت برای بومی سازی و ترغیب مردم به شبکه های اجتماعی داخلی خودش دست به کار شود؟ شاید راه حل بومی سازی بیش از فشار دولت این باشد که شبکه ها و نرم افزارهایی از دل مردم برای مردم به وجود آید.
برای ایمان به این مساله کافی است نگاهی به پروژه های موفق بیندازیم؛ بزرگ ترین دانشنامه آنلاین ایران بدون به دوش کشیدن پسوند «ملی» با تلاش مردم شکل گرفت و اکنون هفتمین دانشنامه بزرگ جهان به شمار می رود؛ ویکی پدیای فارسی بدون پول دولت و حتی با وجود سنگ اندازی های داخلی به چنین مقام ارزشمندی رسید

مرسی

ملیحه آگاهی
خبرنگار
agahi@peivast.com

مرد تایوانی در را باز می کند و با دهانی نیمه باز می گوید سلام! ما که در اتاق منتظرش نشسته بودیم لبخند می زنیم. او مثل اغلب اهالی خاور دور در کشورهای دیگر نام انگلیسی دوم خود را استفاده می کند، خود را معرفی می کند و بدون اینکه دستش را به سمت خانم ها دراز کند با سایرین دست می دهد و در طرف دیگر میز می نشیند. نماینده یک شرکت تایوانی است که می خواهد در ایران دستگاه های پوز تولید کند، درباره محصولات و چنین و چنان شان توضیح می دهد و در پایان هر سوال مثالی از شگفت آور بودن رفتار مردم ایران از دید این مهمان های آسیایی می گوید.
برای شرقی های مقرراتی و منظم ایران یک جای عجیب و پررمز و راز است؛ جایی که طبق اصول و قوانین آنها نباید سنگ روی سنگ بند شود اما سنگ ها و سنگ ها روی هم بند شده اند و سرزمینی به وجود آمده که جذابیت های زیادی برای آنها دارد. تایوانی به وضوح از رفتار مردم ایران و مهربانی بی دلیل شان شاد است، می گوید نمی داند که این مردم نه چندان ثروتمند چرا این قدر بخشنده و خوشحال اند. هرچند گاهی برداشت او از رفتار مردم اشتباه بوده و بازاریابی یک راننده تاکسی را مهربانی خوانده اما حرف هایش چندان هم بیراه نیست. رابطه ما و آسیای شرقی ها مختصات جالبی دارد؛ نه همسایه هستیم که قرابت و رقابت معمول همسایه بر رابطه ما سایه بیندازد نه آن قدر دوریم که هیچ وقت کارمان به کارمان هم نیفتد. نه نگاه تحسین آمیز به اروپایی ها را به آنها داریم نه نگاه از بالا به اعراب و آفریقایی ها را. نه مثل سیاه پوست ها برایمان عجیب اند نه از شوخی های بروس لی و جکی چان ما در امان. با وجود همه این بالا و پایین های فرهنگی مرد تایوانی می گوید هر بار با علاقه به ایران می آید و از رفتار مردم لذت می برد. هرچند نمی تواند بفهمد که چرا مردم رمز کارت هایشان را در فروشگاه ها فریاد می زنند و اجازه می دهند کس دیگری از عابربانک برایشان پول بگیرد. البته او از خیلی از بی احتیاطی های دیگر خبر ندارد اما باور هم نمی کند که با این همه سهل انگاری پولی هم در حساب کسی از دست دزدها در امان مانده باشد! البته واکنش ما به چشم های گشادشده او هنگام صحبت از دیده های مربوط به کارتش در ایران فقط خنده است. تایوانی هم می خندد و وقتی می خواهیم اتاق را ترک کنیم به رسم خودشان کمی سر خم می کند و به رسم ما می گوید: مرسی!

وداع با کوسه

مینا نوبهار
خبرنگار
nobahar@peivast.com

فاز اول شبکه ملی اطلاعات رونمایی شد. تا لحظه ای که اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور دکمه کلیک رونمایی را نزده بود، دغدغه های عجیب و حتی هولناکی در مورد این شبکه از جمله احتمال نقض حریم خصوصی و رصد اطلاعات کاربران وجود داشت اما در میان آنها یک دغدغه مشترک بود؛ اینکه آیا پدیده ای که تمام هم و غم متولیان آن ایجاد شبکه ای با دسترسی آسان و سریع، استقلال شبکه ارتباطات کشور و حفظ امنیت اطلاعات مردم عنوان شده است، می تواند زمینه سازی برای پایان دادن به رویای شیرین اینترنت باشد؟
شکی نیست که اولویت اصلی در نظام جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری امن در قلب خاورمیانه بی تاب، ملاحظات امنیتی در تمام زمینه هاست. همه ما در این سال ها چندین بار با پدیده قطع شدن اینترنت به دلیل چنین ملاحظاتی مواجه بوده ایم. بنابراین اگر بخواهیم احتمال قطع شدن اینترنت از سوی مقامات حکومتی را صرفاً به راه اندازی شبکه ای همچون شبکه ملی اطلاعات نسبت دهیم، برداشتی سطحی و ساده انگارانه کرده ایم. آنچه می تواند تاثیر مستقیمی بر وقوع چنین پدیده ای داشته باشد نه یک گذار فنی و زیرساختی در شبکه ارتباطی کشور بلکه نوع نگاه سیاسی به این مقوله است.
نگاهی به کارنامه سه ساله دولت حسن روحانی در تلاش برای گسترش شبکه ارتباطات کشور، افزایش تعداد کاربران اینترنت ثابت و سیار، کاهش آمار قطعی اینترنت و قلمداد کردن آی سی تی به عنوان پیشران توسعه سایر بخش های کشور به خوبی نشان می دهد تا زمانی که اراده درستی برای ایستادگی و چانه زنی در مقابل راه حل های حذفی و گاز انبری وجود داشته باشد، نه هیچ کشتی ای به اشتباه، لنگرزنی و نه هیچ کوسه ای قصد جویدن کابل ها را خواهد کرد

صندوق پستی

بیا تا گل برافشانیم و فین تک را براندازیم

رضا قربانی
روزنامه نگار

فین تک در شهریورماه به صدر خبرها آمد و طبق معمول زمانی یک سوژه جذابیت خبری پیدا می کند که یک اتفاق منفی باشد. تا امروز هر اتفاق مثبتی که درباره فین تک رخ داده کمتر مورد توجه قرار گرفته است اما بستن سرویس های پرداخت الکترونیکی به روی استارت آپ های فین تک حسابی مورد توجه قرار گرفت. ناگهان این سوال مطرح شد که با این استارت آپ های فین تک چه باید کرد و این در حالی است که تاکنون کمتر مقام رسمی ای اظهارنظر رسمی ای درباره استارت آپ های فین تک کرده است. استارت آپ ها به دلیل نوآوری ای که دارند معمولاً دارای مدل های کسب و کار پیچیده ای هم هستند اما کسب و کارهای فین تک از بقیه پیچیده ترند و ترکیبی از بحث های کسب و کاری، فنی، حقوقی و مالی به صورت همزمان اند؛ به همین دلیل درک آنها کمی سخت است. همین پیچیدگی باعث می شود تصور کنیم این فضای به شدت نوآورانه بستر خوبی برای انجام تخلفات مختلف است. خوشبختانه تا امروز اتفاقی در این فضا رخ نداده است وگرنه تاکنون ۱۰ بار همه مسئولان توپخانه شان را به این سمت گرفته بودند. فعلاً حداقل کسی نمی خواهد پیش قدم مبارزه با فین تک شود. شاپرک می گوید نماد و نماد می گوید شاپرک. برخی می گویند بانک مرکزی و هر کسی به جایی اشاره می کند. اما اتفاقی که می افتد مرگ تدریجی ایده هایی است که می توانند سبک زندگی ما را تغییر دهند. به عنوان نمونه نگاه کنید به کسب و کارهایی مانند بازار و دیجی کالا و مامان پز و خیلی های دیگر که چگونه سبک زندگی ما را تغییر داده اند.
وقتی خبرهایی می شنویم که آینده نگری دیگران را نشان می دهد جگرمان کباب می شود؛ مثلاً همین چند روز پیش رئیس بانک مرکزی ژاپن اعلام کرد با توجه به تاثیر رو به رشد فین تک در پرداخت های جهانی، خدمات مالی و تسویه حساب ها، بانک مرکزی ممکن است از این تکنولوژی برای عملیات خود در آینده استفاده کند. هاروهیکو کورودا رئیس بانک مرکزی ژاپن گفته:«بانک مرکزی ژاپن آماده است تا تجزیه و تحلیل لازم را برای ترویج فین تک در ژاپن و بررسی پیامدهای مختلف آن انجام دهد.» آنها فین تک را راهی برای پیشرفت رفاه در خدمات مالی کاربران و فعالیت های اقتصادی می دانند. یا مثلاً در تایلند بانک مرکزی از استارت آپ های فین تک دعوت کرده است برای جلوگیری از ریسک و حمایت از مصرف کنندگان، قوانین نظارتی را با کمک یکدیگر تدوین کنند. وراتای سانتی پراباب رئیس بانک تایلند گفته است:«هر قانون جدیدی که تصویب می شود، آن قدر سختگیرانه نخواهد بود که مانع نوآوری های این حوزه شود، بلکه هدف این است که محیط مناسب و امنی برای انجام آزمایش های نوآوری در حوزه فین تک فراهم آید.»
درباره این روزها بگذارید نقل قولی کنم از دوستم وحید صیامی و تمام:«در این شرایط حساس من فقط یک خاطره می توانم تعریف کنم و آن هم مربوط می شود به سال ۸۳ و اولین تراکنش های پرداخت اینترنتی. آن زمان به دلیل فیشینگی که یک نفر انجام داده و ۱۶۰ هزار تومان کلاهبرداری کرده بود کارت های شتاب را روی درگاه سامان پرداخت بستند. آن روزها حتی قانونی وجود نداشت که شخصی را که فهمیدیم کیست دستگیر کنند. سه سال با بانک مرکزی جنگیدیم تا دست از محافظه کاری بردارد و بالاخره با تعریف Pin2 که در هیچ جای دنیا مرسوم نیست، رضایت دادند. متاسفانه هزینه تغییر بالاست.»



ماهنامه ی اطلاع رسانی، پژوهشی و فرهنگی پیوست

شماره ۳۹





حق انتشار الکترونیک برای فیدیبو محفوظ است

صاحب امتیاز: موسسه پویندگان راز ستاره شمال
مدیر مسوول: محمد باقر اثنی عشری
مدیر عامل: مجتبی محمودی
سردبیر: آرش برهمند
دبیر تحریریه: مهرک محمودی
دبیر پیوست جهان: حمیدرضا نیکدل
سردبیر ویژه نامه ها: میثم قاسمی
مدیر توسعه بازار: ریحانه توکل
مدیر هنری: مجید توکلی
روابط عمومی اشتراک: امیرحسین شعبانیان
تلفن: ۴۲۸۲۴۰۰۰
۸۸۸۶۷۰۰۱-۳
تلفن اشتراک: ۰۹۱۹۹۹۹۰۴۵۴

گزارش ماه



در یک نگاه

ما در فضای مجازی عقب ماندگی داریم

۱. احمد وحیدی، وزیر سابق دفاع

ایسنا: وزیر سابق دفاع گفت:«باید زمینه های اعمال حاکمیت و تامین زیرساخت های لازم در فضای مجازی فراهم شود. باید بتوان از فضای مجازی به بهترین نحو استفاده کرد ولی ما عقب هستیم و این عقب ماندگی ها باید جبران شود تا بتوان از فرصت های فضای مجازی استفاده کرد. خیلی ها با ساماندهی فضای مجازی مخالفت می کنند و برخی فعالیت های فیلترینگ را مورد انتقاد قرار می دهند و وقتی در این حوزه صحبت می شود می گویند شما جلو آزادی اطلاعات و اطلاع رسانی آزاد را می گیرید.»

مسدودسازی شبکه های اجتماعی دیگر جواب نمی دهد

۲. سید ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی

تسنیم: دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت:«هر روز ده ها شبکه اجتماعی در دنیا ایجاد می شود. بنابراین در برخورد با آنها باید به یاد داشته باشیم که تلگرام شبکه گمنامی بود و یکباره ایرانیان به سمت استفاده از آن رفتند و تعداد اعضای آن یکباره رشد کرد. سیاست بستن و مسدودسازی شبکه های اجتماعی دیگر جواب نمی دهد. طبق بررسی هایی که انجام دادیم، تعداد شبکه های فعال در کشور ما با بیش از ۱۰ هزار عضو متجاوز از ۲۰۰ شبکه است. مسدودسازی نه تنها مشکلی را حل نمی کند بلکه برای مردم ایجاد مشکل خواهد کرد.»

انتقال سرورهای تلگرام به ایران فایده ای ندارد

۳. امیرحسین دوایی، معاون فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

ایرنا: معاون فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات گفت:«انتقال سرورهای تلگرام به داخل کشور مطرح نیست و با وجود شبکه های جهانی اطلاعات این کار فایده ای هم ندارد بلکه آنچه مهم است مدیریت ایرانی بر سرورهاست. فعالیت های پیام رسان های داخلی که هم اکنون نیز موجود هستند، باید قابل رقابت با مشابه خارجی در حوزه کیفیت و سرعت باشد و مردم از اینکه اطلاعات خود را در اختیار این پیام رسان ها قرار دهند اطمینان حاصل کنند تا در نهایت به مهاجرت مردم از پیام رسان های خارجی به داخلی بینجامد.»

پنجره واحد مجوز و نظارت بر پیام رسان ها

امیر خوراکیان، معاون محتوای مرکز ملی فضای مجازی کشور

تسنیم: معاون محتوای مرکز ملی فضای مجازی کشور گفت:«در برنامه فعالیت شبکه های پیام رسان داخلی در شورای عالی فضای مجازی کشور اقداماتی پیش بینی شده است. بحث پنجره واحد یکی از آنهاست. بر اساس آن مشکلات نرم افزارها و پیام رسان های داخلی که نیاز بود برای اخذ مجوز هماهنگی های لازم را انجام دهند و در حوزه نظارت به جاهای مختلف پاسخگو باشند، پیش بینی شده است تا همه این کارها از طریق یک پنجره واحد صورت گیرد و در نتیجه تمرکز منظم و منسجمی در این ارتباط به وجود آید و به طور کلی فرایند اخذ مجوز و نظارت تسهیل شود.»



ارتقای سواد رسانه ای مساوی با ارتقای سرمایه ملی

۵.مرتضی موسویان، رئیس مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال

ایسنا: رئیس مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال گفت:«طبق آمار در هر دو سه سال محتوای تولیدشده در شبکه های اجتماعی دوبرابر می شوند اما باید به این نکته توجه کرد که تولید محتوا نیاز به ارتقای سواد رسانه ای در عموم مردم دارد. در این هزاره ارتقای سواد رسانه ای مساوی است با ارتقای سرمایه و ثروت ملی. همه کشورها به این امر توجه دارند و سعی می کنند مردم شان را در این زمینه آموزش دهند. در همین راستا باید تلاش کنیم به لحاظ کاربردی ادبیات نظری متناظر با کشور خودمان را در عرصه رسانه داشته باشیم.»

مزایای داخلی برای شبکه های اجتماعی خارجی

۶.محمود واعظی، وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات

فارس: وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات گفت:«در خصوص انتقال سرورهای تلگرام به داخل کشور بحث بر این است که مادامی که شبکه های اجتماعی خارجی سرورهایشان در خارج از ایران است ما آنها را یک شبکه خارجی در نظر می گیریم و تمام امکانات خود را که شامل مواردی مانند تبلیغات، ارائه خدمات دولت الکترونیکی یا خدمات بانکداری و غیره می شود، در اختیار آنها نمی گذاریم؛ اما اگر این شرکت ها سرور خود را به داخل کشور انتقال دهند از برخی مزایا برخوردار خواهند شد.»

داده ها قلمروهای سایبری کشورها هستند

۷. نصرالله جهانگرد، معاون وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات

پیداد: معاون وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات گفت:«محتوا و داده از اهمیت بالایی برخوردار هستند و در فضای سایبر هر کشوری که بتواند داده ها و محتوای خود را بیشتر کند قلمرو خودش را گسترش داده است. برای تولید محتوا در سمت آموزش و پرورش و دانش آموزان ظرفیت بسیار بالایی وجود دارد که باید از آن بهره برد.»

دانش بنیان ها مهارت ورود به بازارهای بین المللی را ندارند

۸.علی مرتضی بی رنگ، معاون امور بین الملل و تبادل فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

ایرنا: معاون امور بین الملل و تبادل فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری گفت:«تمرکز شرکت های دانش بنیان معطوف به موضوع تحقیق و توسعه است اما این شرکت ها تخصص و مهارت مورد نیاز برای ورود به بازارهای بین المللی و صادرات را ندارند. شرکت های مدیریت صادرات و پایگاه های صادراتی علاوه بر اینکه پل صادراتی شرکت های دانش بنیان به بازارهای کشورهای هدف هستند، باید با ارائه خدمات توانمندساز حضور پایدار محصولات حوزه دانش بنیان کشور را در بازارهای بین المللی تضمین کنند.»



۲۴

مهر: با پایان یافتن مهلت ارائه مدارک متقاضیان دریافت پروانه اپراتور مجازی تلفن همراه، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی موافقت نامه ۲۴ متقاضی را برای دریافت پروانه اپراتور مجازی موبایل (MVNO) صادر کرد. این شرکت ها باید با یکی از سه اپراتور تلفن همراه کشور قرارداد همکاری برای استفاده از ظرفیت های موجود این اپراتورها منعقد کنند تا در نهایت رگولاتوری پروانه فعالیت این اپراتورهای جدید را صادر کند.

۸۰

ایسنا: علی نیک نفس رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا گفت:«برای نصب دکل های مخابراتی نیاز به اخذ مجوز است اما برابر آمار ارائه شده توسط رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست، برای حدود۸۰ درصد دکل های مخابراتی نصب شده از طرف اپراتورهای تلفن همراه مجوزی اخذ نشده است. از این رو مقصر هر گونه تخلف و جرمی که از طریق این دکل های غیرمجاز صورت می گیرد علاوه بر اپراتور مخابراتی، مالک یا مالکان ساختمان نیز هستند و باید در برابر قانون پاسخگو باشند.»

۵

ایرنا: ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت:«حداقل پنج درصد سبد خانوار برای هزینه های سایبری است و بخشی از این هزینه ها به صورت کلی یا جزیی در اختیار کشورهای دیگر قرار می گیرد. از این رو برای بزرگ کردن اقتصادمان باید اقداماتی همچون به رسمیت شناختن مالکیت معنوی یا همان حق کپی رایت انجام شود.»

۴۰

روابط عمومی وزارت ارتباطات: حسن خجسته رئیس پژوهشکده فرهنگ و ارتباطات گفت:«۴۰ درصد روستاییان از شبکه های اجتماعی استفاده می کنند و بررسی ها نشان می دهد بیشترین شبکه اجتماعی ای که مردم استفاده می کنند، تلگرام است و در شهرستان ها نیز تلگرام رشد جدی داشته است.»

آغاز استعلام سریال گوشی های تلفن همراه وارداتی

مهر: سامانه استعلام شماره سریال گوشی های تلفن همراه وارداتی، آماده بهره برداری شده است. مراحل آماده سازی سامانه از سال گذشته با کمک متخصصان و دانش پژوهان پژوهشکده سامانه های هوشمند دانشگاه تهران آغاز شد و به زودی برای دسترسی عموم وارد فاز اجرایی می شود. زین پس عموم مردم می توانند با ارسال شماره سریال گوشی های تلفن همراه وارداتی به شماره پیامک ۳۰۰۰۸۸۸۷ استعلام کنند و گوشی های قاچاق را از غیرقاچاق تشخیص دهند.

کارت های دو هزار تومانی تلفن همگانی تا پایان سال اعتبار دارند

خبرآنلاین: شرکت مخابرات استان تهران اعلام کرد:«تاریخ انقضای کارت های ۲۰ هزار ریالی تلفن همگانی تا پایان سال ۹۵ اعتبار دارد.» تا پیش از این تاریخ انقضای این کارت ها، شهریور ۹۵ اعلام شده بود.

آغاز ساماندهی دفاتر پیشخوان دولت

فارس: علی فلاح حقیقی رئیس کانون دفاتر پیشخوان خدمات دولت گفت:«تمامی دفاتر باید اطلاعات درگاه پیشخوان خود را بهنگام کنند و در صورت عدم بهنگام سازی دسترسی دفاتر قطع می شود که ادامه فعالیت منوط به به روزرسانی اطلاعات درگاه خواهد بود. دفاتر به مدت ۱۰ روز و تا پایان شهریور برای به روزرسانی اطلاعات درگاه پیشخوان خود فرصت دارند و در صورت نیاز نیز این زمان تمدید خواهد شد.»

ایجاد داشبورد اندازه گیری کیفیت اینترنت

ایسنا: حسین فلاح جوشقانی معاون سازمان تنظیم مقررات ارتباطات گفت:«به زودی طراحی اولیه «داشبورد اندازه گیری کیفیت اینترنت کاربران» با هدف اندازه گیری سرعت و کیفیت سرویس کاربران ایجاد می شود. در این سرویس، امکان ارزیابی سرعت و کیفیت اینترنت و نیز میزان تاخیری که در سرویس ایجاد شده، میزان گم شدن بسته ها (پکت لاست) و میزان رضایت مندی مشتری موجود است. در صورت شکایت و نارضایتی کاربر از سرویس دریافتی، امکان چک کردن خط اینترنت به صورت مصداقی وجود دارد.»

نیم نگاه

۲۳ شهریور- ادغام همراه اول در مخابرات

مجمع عمومی شرکت مخابرات ایران، ادغام شرکت های مخابرات استانی در شرکت اصلی را تصویب کرد. در این جلسه مدیرعامل و رئیس هیات مدیره شرکت مخابرات ایران از ادغام شرکت ارتباطات سیار ایران در مخابرات خبر دادند. مجمع عمومی فوق العاده شرکت مخابرات ایران ۲۳ شهریورماه برگزار شد و همان گونه که از مدت ها پیش اعلام شده بود، ادغام ۳۰ شرکت مخابرات استانی در شرکت اصلی را تصویب کرد. اما آنچه مهم تر از رای مجمع بود، تاکید رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت مخابرات ایران بر ادغام شرکت ارتباطات سیار ایران (همراه اول) در شرکت مخابرات بود که بنا بر اعلام قرار است در سال ۹۷ انجام شود. پیش از آغاز رسمی مجمع، رسول سراییان مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، در سخنانی با اشاره به برنامه پنج ساله مخابرات ایران بر یکپارچه سازی شبکه و ساختار این شرکت تا سال ۹۸ تاکید کرد و گفت:«باید تلاش کنیم خدمات خود را به گونه ای به مردم ارائه کنیم که علاوه بر پوشش دادن تمام نیازهای آنها تنها یک قبض به دست مشترک برسد.» در ادامه برات قنبری رئیس هیات مدیره شرکت مخابرات ایران که ریاست مجمع را بر عهده داشت نیز کاهش تعداد شرکت های زیرمجموعه مخابرات را تکلیف سهامداران عمده این شرکت و مشاوران خارجی آن اعلام کرد. همان گونه که انتظار می رفت، موضوع ادغام همراه اول در شرکت مخابرات ایران سوالات بسیاری را در اذهان سهامداران خرد این دو شرکت به وجود آورد اما مدیران مخابرات ایران تاکید کردند برای ورود به این بحث هنوز زود است و در زمان مناسب به این موضوعات پرداخته خواهد شد

۳ شهریور- تولید ۴۲ درصدی محتوای مورد نیاز کاربران

تولید محتوا یکی از موضوعاتی است که دولت از آغاز فعالیت خود به آن توجه ویژه ای داشته است. وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات اعلام کرده در حال حاضر ۴۲ درصد از محتوای مورد استفاده کاربران ایرانی، تولید داخل است و این رقم تا پایان کار دولت یازدهم باید به ۵۰ درصد برسد. در سفری که وزیر به مناسبت هفته دولت به اصفهان داشت، پس از رونمایی از پروژه های فناوری ارتباطات طی یک نشست خبری در مورد وضعیت تولید محتوای بومی در داخل کشور گفت:«کارگروهی ایجاد کردیم تا هر آنچه درباره تولید محتوا در حکم و پیوست حکم تشکیل شورای عالی فضای مجازی بود، در نظر گرفته شود. برای اولین بار در کارگروه وام وجوه اداره شده در کنار شرکت های نرم افزاری و سخت افزاری به تولیدکنندگان محتوا هم وام می دهیم. تعداد این شرکت ها رو به افزایش است و در کشور زمینه خوبی وجود دارد. در حال حاضر فقط ۴۲ درصد محتوای مورد استفاده کاربران ایرانی تولید داخل است اما باید تا انتهای این دولت این میزان به ۵۰ درصد برسد. وزارت ارتباطات برای افزایش تولید محتوا در استان قم تلاش های ویژه ای از جمله تشکیل کمیته هایی برای این منظور کرده است.»

۱۵ شهریور- همکاری دانشگاه امیرکبیر و شرکت ارتباط فردا

دانشگاه صنعتی امیرکبیر و شرکت تجارت الکترونیکی ارتباط فردا برای گسترش همکاری های علمی و فناوری، توافق نامه همکاری امضا کردند. این توافق نامه همکاری به امضای «سید احمد معتمدی» رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، «مسعود برومند» معاون پژوهش و فناوری این دانشگاه، «احمد مرآت نیا» رئیس هیات مدیره شرکت تجارت الکترونیکی ارتباط فردا و «سید حامد قنادپور» مدیرعامل این شرکت رسید. بر اساس این سند همکاری طرفین در زمینه استقرار، تجهیز، مدیریت و راهبری شتاب دهنده و فضای کاری مشترک «مرکز نوآفرینی فردا» برای مدت سه سال در برج فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر به توافق رسیدند



۱۶ شهریور- حمایت از شبکه های اجتماعی داخلی

دانشگاه شریف با همکاری سازمان فناوری اطلاعات، مرکز ماهر و وزارت ارتباطات موتور متن بازی برای توسعه شبکه های اجتماعی بومی را عرضه کرد. موتوشاپ انشعابی از موتور oxwall محصول تیم Skalfa است که اولین نسخه اش در آگوست ۲۰۱۰ منتشر شد و بر مبنای php و MySQL کار می کند. در همین راستا نیز همایش حمایت از توسعه شبکه های اجتماعی بومی جهت رونمایی از این موتور متن باز برگزار شد. در ابتدای همایش نصرالله جهانگرد گفت باید مانند شبکه موبایل در صورت تخلف با فرد خاطی برخورد کرد نه اینکه کل شبکه را مسدود کرد. رئیس سازمان فناوری اطلاعات درباره اهمیت شبکه های اجتماعی داخلی از منظر امنیت نیز گفت:«وقتی کاربر در شبکه اجتماعی داخلی باشد تخلف کمتری انجام می دهد.» در ادامه محمود واعظی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت:«خوشحالم که برخلاف دفعه های پیش که بیشتر به مسائل فنی و زیرساختی پرداخته می شد، این بار به مسائل اخلاقی و حریم خصوصی نیز توجه شده است.» او درباره مزیت های شبکه های اجتماعی بومی افزود:«باید مردم را قانع کنیم که اگر از شبکه های اجتماعی بومی استفاده کنیم همه مزیت های شبکه های خارجی را خواهید داشت و ضررهایش را نخواهید داشت.» واعظی توضیح داد:«هر کس برای دریافت تسهیلات شبکه های اجتماعی به ما مراجعه می کند از او اطمینان و تضمین می خواهیم که آن شبکه توانایی جذب حداقل ۱۰ تا ۲۰ میلیون نفر را داشته باشد.»

۲۴ شهریور- همکاری با نوکیا برای گسترش تکنولوژی TDD-LTE در ایران

در مراسمی با حضور وزیران ارتباطات ایران و فنلاند، مدیرعامل نوکیا و رئیس هیات مدیره شرکت شاتل به نمایندگی از کنسرسیوم دارندگان فرکانسTDD-LTE، تفاهم نامه همکاری با شرکت فنلاندی نوکیا برای گسترش این تکنولوژی در ایران منعقد شد. به گفته محمدحسن شانه ساززاده رئیس هیات مدیره شاتل، قرار است بر اساس این تفاهم نامه از دانش فنی و راهکارهای نوکیا برای ارائه سرویس TDD-LTE در کشور استفاده شود. حدود یک ماه پیش کنسرسیومی که عمده سهام آن در اختیار شرکت های شاتل، های وب، پیشگامان کویر یزد و آسیا تک بود، توانستند برنده مزایده دریافت فرکانس TDD-LTE از سوی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی شوند. شرکت های دارنده مجوز ارتباطات ثابت (FCP) که قصد ورود به این بازار را دارند می توانند از امکانات شبکه این کنسرسیوم استفاده کنند و سرویس های بر بستر TDD-LTE خود را ارائه دهند. با کمک فناوری TDD-LTE فارغ از بستر کابل مسی، شرکت های اینترنتی امکان ارائه سرویس های اینترنت وایرلس با سرعت بالا تا سقف ۱۵۰ مگابیت بر ثانیه را خواهند داشت. خدمات بر بستر این شبکه جدید تا شش ماه آینده در شهرهای بزرگ کشور به صورت عمومی در اختیار کاربران نهایی قرار خواهد گرفت

۱۶ شهریور- پتانسیل ایران برای تبدیل شدن به هاب تلکام

«با تمام تبلیغات منفی رسانه های غربی علیه ایران امروز شاهدیم که همه اپراتورهای بزرگ جهان به ایران آمده اند.» این جملات را محمود واعظی در همایش ایران کانکت ۲۰۱۶ در حالی بیان کرد که از هفته های گذشته برای برگزاری چنین رویدادی جنجال های خبری بسیاری برپا بود. شرکت Capacity Conferences که تاکنون بیش از ۲۰ همایش در سال با تمرکز بر تجارت عمده مخابراتی در سرتاسر دنیا برگزار کرده، حالا به سراغ ایران آمده است تا پلتفرمی باشد برای معرفی فرصت های سرمایه گذاری در ICT ایران به تصمیم گیرندگان اصلی شرکت های مخابراتی و سرویس دهندگان بازارهای محلی، منطقه ای و بین المللی. کنفرانس ایران کانکت یکی از کنفرانس های این شرکت است و با همکاری شرکت ارتباطات زیرساخت در تهران به مدت دو روز و با حضور بیش از ۲۰۰ شرکت خارجی و ۲۰۰ شرکت داخلی حوزه فاوا برگزار شد. در این همایش شرکت های مطرحی مانند ترکسل و ارنج فرانسه نیز حضور داشتند. آن مارِل مدیر بخش فروش بین الملل ارنج گفت: «ایران از لحاظ جغرافیایی بین آسیا و اروپاست و ظرفیت خوبی برای انتقال ترافیک دارد. ارنج سال هاست می خواهد در ایران باشد. این کشور به عنوان هاب تلکام پتانسیل خوبی دارد.» درخصوص هاب شدن ایران جهرمی مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت گفت: «ایران تصمیم گرفته با اعلام منطقه چابهار به عنوان هاب ارتباطی منطقه، هزینه اتصال متقابل (اینترکانکشن و لندینگ) را به نزدیک صفر برساند.»

مجلس و آی تی

چرا با وجود حضور دولتمردان در شبکه اجتماعی توئیتر رفع فیلتر نمی شود

محوطه ممنوعه ای به نام فضای مجازی

بهناز توحیدی

آخرین روزهای تبلیغات انتخاباتی مجلس دهم است. تقریباً کل تهران با رنگ زرد تزیین شده. در هر نقطه ای که امکان داشته، تبلیغات یک ائتلاف به چشم می خورد. جناح مقابل همچنان در شهر دیده نمی شود. فضای مجازی اما داستان دیگری دارد. آنجا همه چیز فیروزه ای است. ویدئو کوتاه سیدمحمدخاتمی و دابسمش هایی که مردم از جمله معروف «تکرار می کنم» ساخته اند، دست به دست می شود. فردای انتخابات، نتیجه به دست آمده همه را غافلگیر می کند. فیروزه ای ها ۳۰ بر صفر برنده شده اند. چیزی که خودشان هم باور نداشتند. موج فضای مجازی و قدرت آن، تمامی محاسبات را بر هم زد.
سال ها قبل وقتی محمدعلی ابطحی در دولت اصلاحات شروع به وبلاگ نویسی کرد، با واکنش منفی دیگر سیاستمداران مواجه شد. بسیاری معتقد بودند در بهترین حالت، یک مسئول نباید وقت خود را صرف چنین کارهایی کند. شاید در آن زمان هیچ کس فکر نمی کرد چند سال بعد، فضای مجازی و کار با شبکه های اجتماعی جزء لاینفک زندگی مردم شود. حتی این نفوذ به قدری باشد که سرنوشت یک کشور را تغییر دهد.

حضوری با تردید

ابطحی در قسمتی از دل نوشته هایش نوشت در آن زمان برخی از همکارانش در دولت و مسئولان عالی رتبه و میان رتبه کشور نیز گه گاه وسوسه می شدند سایت بزنند ولی ظاهراً لعنت بر شیطان کردند و پشیمان شدند.
۱۰ سال از تابوشکنی ابطحی و امثال او می گذرد و عده ای از سیاستمداران منتقد دیروز، حال به جبر زمانه برای حضور در فضای مجازی تن داده اند؛ به خصوص با وقایعی که طی سال های اخیر در ایران رخ داد و انتخابات مجلس دهم که نقطه اوج آن بود و به نوعی تبلیغات فیزیکی، مغلوب فضای مجازی شد.
البته این تاثیر هم از سوی شبکه های مجاز به فعالیت در ایران مانند تلگرام بود و هم از سوی شبکه های اجتماعی فیلترشده مانند توئیتر. به طوری که بعد از انتخابات، بسیاری از سیاستمداران از جمله نمایندگانی که از ورود به مجلس بازمانده بودند، یک به یک به توئیتر پیوستند. سرشناس ترین آنها حداد عادل بود. پس از آن احمد توکلی نماینده تهران در مجلس نهم نیز عضو توئیتر شد و حداد عادل در پیامی، ورود او را به توئیتر تبریک گفت.
نمایندگان مجلس دهم نیز که به همت مردم در فضای مجازی برنده کارزار انتخاباتی شده بودند، برای تعامل بیشتر با مردم و بیان دیدگاه شان عضو توئیتر شدند. برخی از آنها مانند محمود صادقی- نماینده تهران و از لیست امید- صفحه شخصی شان توسط خودشان اداره می شود و بسیار فعال است. او علاوه بر مجلس در این صفحه نیز با توئیت ها و ری توئیت هایش، با صراحت دیدگاه های خود را بیان می کند. به گفته صادقی تا جایی که بتواند نیز پاسخگوی مردم خواهد بود.
او در مورد انتخاب توئیتر به عنوان منبعی برای اطلاع رسانی نیز گفت:«ویژگی توئیتر در کم گوی و گزیده گوی بودن آن است و می توان در قالب جملات کوتاه عباراتی رسا بیان کرد.»
عبدالکریم حسین زاده- نماینده آذربایجان غربی- نیز یکی دیگر از نمایندگانی است که معمولاً صفحه شخصی توئیترش را به روز می کند؛ هرچند صراحت کمتری به خرج می دهد اما این صفحه محلی برای ابراز نظرات و پاسخ به مردم است. البته حضور حسین زاده در فضای مجازی به توئیتر ختم نمی شود و او در اینستاگرام و تلگرام نیز صفحه دارد. اما حضور وی در رسانه ای که فیلتر شده بیشتر مورد توجه است.
نماینده آذربایجان غربی اعتقاد دارد این زمان نیز می گذرد و توئیتر مانند تلگرام آرام آرام در میان مسئولان جایگاه خود را پیدا می کند و حتی رفع فیلتر می شود.
محمدعلی وکیلی- نماینده تهران- نیز بیشترین تمرکز خود را بر ارتباط با مخاطب گذاشته است. او این تعامل را یکی از امتیازات توئیتر می داند. وکیلی همچنین روزانه نویسی را پایه گزارش مکتوب روزانه در آینده اعلام می کند.



محمدعلی ابطحی ازنخستین سیاستمدارانی است که وارد فضای وب شد. به نظرمی رسد وبلاگ اوامروزرونق سابق را ندارد.

علاوه بر نمایندگان، دولتی هایی مانند محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه، معصومه ابتکار رئیس سازمان محیط زیست، شهیندخت مولاوردی معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده و حسن روحانی رئیس جمهور نیز در توئیتر حضور فعالی دارند. حتی مقام معظم رهبری هم صفحه ای را در توئیتر به خود اختصاص داده است.
حال این سوال مطرح است که چرا با وجود حضور مسئولان در توئیتر این شبکه هنوز فیلتر است؟

پدیده ای به نام فیلترینگ هوشمند

در ژانویه ۲۰۰۸ ترکیه، یوتیوب را به دلیل آنچه هتک حرمت آتاتورک می خواند، فیلتر کرد. این وضعیت تا سال ۲۰۱۰ ادامه یافت اما چند روز از رفع فیلتر نگذشته بود که باز هم فیلم دیگری جنجال ساز شد و دوباره یوتیوب از دسترس ترک ها خارج شد. از آن زمان تاکنون یوتیوب بارها در ترکیه مسدود و بازگشایی شده است اما در ایران معمولاً وقتی سایتی فیلتر می شود، احتمال بازگشایی آن بسیار کم است. به عنوان مثال توئیتر و فیس بوک از سال ۸۸ مسدود هستند؛ در حالی که شرایط خاص آن سال دیگر وجود ندارد. در هر دوره هم اعضای کمیته مصادیق محتوای مجرمانه که وظیفه اعمال نظر بر این شبکه ها را دارند، نظراتی در خصوص رفع فیلتر توئیتر می دهند اما تمام صحبت ها در حد حرف باقی می ماند. حتی گاه فیلتر شدن شبکه های دیگر مانند تلگرام نیز در دستور کار قرار می گیرد اما با مخالفت هایی روبه رو و ختم به خیر می شود.
با روی کار آمدن دولت یازدهم در سال ۹۲ واژه ای به نام فیلترینگ هوشمند مطرح شد. سال ۹۳ نیز واعظی وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در تعریف و نحوه فیلترینگ هوشمند در برنامه ای گفت:«یکی از مشکلات ما درباره شبکه های اینترنتی این است که این شبکه ها یکسان نیستد؛ برخی کاملاً پاک هستند، مشکلی ندارند و در اختیار عموم قرار می گیرند. برخی دیگر کاملاً مشکل دار هستند؛ مانند سایت های مستهجن و غیراخلاقی که به هیچ وجه در دسترس نیستند و خانواده ها می‎خواهند که از دسترس خارج شوند. ما با سایت هایی مواجهیم که در فرهنگ غربی وجود دارد و مطالب علمی و مختلف ارائه می دهند اما ۱۰ یا ۱۵ درصد مطالب سایت با فرهنگ اسلامی و ایرانی ما در تضاد است. ما از هشت ماه قبل فراخوانی به دانشگاه ها و موسسات پژوهشی ارسال کرده ایم که در نتیجه آن فیلترینگ هوشمند تولید خودمان در فاز یک انجام شد و این کار را آزمایش می کنیم. در واقع کار فیلترینگ هوشمند فیلتر کردن آن بخش بد کوچک سایت های مفید است.»
از آن سال در هر نشست و همایشی، وزیر گزارشی در خصوص روند پیشرفت فیلترینگ هوشمند ارائه می دهد و به نظر می رسد فاز نخست آن اجرایی شد و البته از فاز دوم خبری نیست. در آن سال برای این فعالیت بودجه ای نیز در نظر گرفتند. محمود واعظی به تازگی از اختصاص ۱۱۰ میلیارد تومان به موضوع فیلترینگ هوشمند خبر داده است.
با اینکه با اجرایی شدن این طرح گاهی مردم در مواجهه با صفحات خود با مشکل روبه رو می شدند و گاه باید از فیلترشکن استفاده می کردند اما این اعمال نظرها مانع مسدود شدن کامل می شد و این را می توان یکی از نکات مثبت اجرایی شدن این طرح دانست.
با این حال مسئولان ذی ربط هنوز در این خصوص به نتیجه واحدی نرسیده اند و البته برخی از آنها مانند رمضان علی سبحانی فر- نماینده سبزوار و عضو کارگروه مصادیق محتوای مجرمانه در مجالس نهم و دهم- با اینکه مخالف فیلترینگ و موافق فیلترینگ هوشمند هستند اما صبحت در خصوص رفع فیلتر توئیتر را صلاح نمی دانند. محمد کاظمی- نماینده ملایر- یکی دیگر از اعضای کارگروه کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه در مجلس دهم نیز تا تشکیل رسمی جلسات کارگروه در خصوص فیلترینگ هوشمند توئیتر اظهار نظر رسمی نمی کند و تصمیم گیری درباره این موضوع را به آینده موکول کرد.

حضور پررنگ در برابر هجمه افراطیون

بسیاری از مسئولان ما نه تنها موافق ادامه فیلتر توئیتر هستند بلکه بارها اعلام کرده اند باقی شبکه های اجتماعی نیز فیلتر شوند و هنوز بر سر این موضوع موافقان و مخالفان بحث وجود دارد. اما باید بپذیریم در سال های اخیر توئیتر و شبکه های دیگر محلی برای بیان مطالبات مردم شده اند و گاه مسئولان را وادار به پاسخگویی کرده اند. از این میان می توان به جلوگیری از اعدام محیط بانان، ماجرای اختلاس ها و ریزش مترو کوهسار اشاره کرد.
علاوه بر این حضور در شبکه های اجتماعی می تواند جلو بسیاری از تندروی ها علیه کشورمان را بگیرد.
اخیراً کشورهایی همچون عربستان و گروه سازمان مجاهدین خلق با هشتگ ایران توئیت هایی علیه کشورمان منتشر می کنند اما امکان واکنش توسط مردم ایران بسیار کم است. رفع فیلتر یا فیلترینگ هوشمند شبکه ای اثرگذار چون توئیتر و حضور گسترده ایرانی ها می تواند از بسیاری اقدامات علیه کشورمان جلوگیری کند. با ادامه روند کنونی در کارزار فضای مجازی نتیجه ای جز شکست نخواهیم داشت.



محمود صادقی و عبدالکریم حسین زاده دو نماینده مجلسی هستند که از طریق توییتر با مردم تعامل دارند

نظرات کاربران
درباره مجله ماهنامه پیوست شماره ۳۹