فیدیبو نماینده قانونی انتشارات کتاب‌سرا و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب پرسه در دارالخلافه

کتاب پرسه در دارالخلافه

نسخه الکترونیک کتاب پرسه در دارالخلافه به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب پرسه در دارالخلافه

داریوش شهبازی پژوهشگر تاریخ و مولف کتاب هایی چون زندگینامه میرزاتقی خان امیرکبیر، تاریخ سکه و برگ هایی از تاریخ تهران مجموعه دانشنامه 20جلدی تاریخی و جغرافیای تهران را در دست تالیف دارد. کتاب حاضر برگرفته از تحقیقات وی در مورد تهران قدیم و فرهنگ آن دوران است.

ادامه...
  • ناشر انتشارات کتاب‌سرا
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 2.24 مگابایت
  • تعداد صفحات ۳۴۰ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب پرسه در دارالخلافه

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



تقدیم به پدرم

اماکن

باروی ری

گستره تهران از کهن ترین مراکز تمدنی ایران است و ری از مهم ترین نقاط باستانی و تاریخی این پهنه به شمار می رود که در جنوب استان تهران قرار دارد. ملک ری پیش از اسلام و پس از آن اهمیت فراوان داشت، اما در پی کشمکش های داخلی و حملات اعراب و مغول ها و زلزله های متعدد توان و ایستایی اش را از کف داد و سرانجام در سده های نه و ده قمری به بعد از جمع شهرهای ایران جدا و رفته رفته به دهی خرد از توابع تهران تبدیل شد، تا اینکه تهران از آبادی های خرد این گستره سر بر آورد و یک شبه ره صد ساله پیمود.
ری امروز هر چند در چنبره تهران بزرگ اسیر است ولی به لحاظ کشاورزی، صنعتی و اقتصادی اهمیتی بسیار دارد و افزون بر آن در ری جاذبه های فراوانی است که بر این اهمیت می افزاید؛ از قبیل، مقبره ابن بابویه یا شیخ صدوق، امامزاده عبدالله، امامزاده بی بی زبیده (س)، مسجد افضلیه، بقعه جوانمرد قصاب، مقبره شیخ کلینی، یخچال طبیعی کلین، آتشکده ری، کوه بی بی شهربانو، برج اینانچ، برج طغرل، قلعه گبری، آستان حضرت عبدالعظیم (ع)، امامزاده هاجر خاتون (س)، دژ رشکان، گورستان زرتشتیان، زندان هارون و غیره.
ویرانه های ری قدیم هنوز نزدیک شهر کنونی آن برجا است و گو اینکه آثار بر جای مانده خود گواهی است بر تمدن درخشان ساکنان این خطه از سرزمینمان اما وجود دانشمندانی از اهالی این کهن شهر تاکیدی بر پیشینه درخشان ری است. نام آورانی چون ابوالفتح رازی و محمد زکریای رازی فیلسوف و دیگران که همگی اهمیت ری را به منزله خاستگاه علم و کانون دانش آشکار می سازد.

وجه تسمیه:

نام ری در کتب مقدس و منابع باستانی، نظیر اوستا و کتاب های ژودیت و توبیت یهودیان و در منابع یونانی و لاتین و غیره یاد شده است؛ از قبیل، رگا، راگو، رگ، راگز، راجز، راغا، راز، راژ، راژیا، راگس، راجس، راگا، راگیا، راژس، رگای، رغه و محمدیه. به هر روی ری تطور یافته همین نام هاست.
در حدود ۳۳۰ سال ق. م. سپاهیان اسکندر سه روز در ری بیتوته کردند. دیری نگذشت که اسکندر از دنیا رفت و سردارش سلوکوس جانشین او نام «اورپا» و یا «اورپس» و «اورپوس» را بر ری نهاد. در زمان اشکانیان این نام به «ارساکیا» و «ارشکیه» تغییر یافت و در زمان حکومت ساسانیان به «ری» تبدیل شد.
بر خلاف نظر مشهور نام ری در تورات نیامده، اما در کتاب های یهودیان ژودیت و توبیت و همین طور بسیاری از کتب و منابع جدید و قدیم آمده است: اوستا، بیستون، در رالتیجان، ایران نوشته گیرشمن، ایران قدیم، مختصرالبلدان، معجم البلدان، احسن التقاسیم، عجایب نامه، مجالس المومنین، تاریخ جرجان، آثارالباقیه و غیره. در زبان های ارمنی، سریانی، پهلوی، یونانی و اروپایی نیز نام ری ذکر شده است.

پیشینه تاریخی:

ری یکی از نقاط باستانی ایران است. آثاری که از ری به دست آمده به هزاره چهارم پیش از میلاد می رسد. به طورکلی پیشینه ری از نظر قدمت به سه بخش تقسیم می شود:
الف) دوره پیش از تاریخ مربوط به تمدن چشمه علی و پیرامونش که از نخستین مراکز سکونت و پیدایی تمدن بشری است.
ب) دوره تاریخی که سیر تکوین تمدن را طی کرده و از مراکز مهم سرزمین ایران به شمار می رفته است.
ج) پس از اسلام.

اقتصادی و نظامی

ری بر سر شاهراه تجاری شرق - غرب بود که این خود از اهمیت ری در طول تاریخ حکایت دارد. در عصر هخامنشیان شاخه ای از راه شاهی (بعد از این دوره بخشی از همین راه به راه ابریشم بدل گشت.) که کهنسال ترین راه فنی و اصولی جهان است، از ری می گذشت و این امر به لحاظ اقتصادی و نظامی بسیار دارای اهمیت است.

مشخصات جغرافیایی

شهرستان ری از شمال به تهران، از شرق به شهرستان ورامین، از جنوب به استان قم و از غرب به شهرستان های کرج و ساوه محدود می شود. طول جغرافیایی ری ۵۱ درجه و ۲۶ دقیقه و عرض آن ۳۵ درجه و ۳۶ دقیقه و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۲۰ - ۱۰۶۲ متر است. مهم ترین رودخانه هایی که در محدوده شهرستان ری جریان دارند عبارتند از: کرج، جاجرود، شور و سرخه حصار. تنها کوه بی بی شهربانو در شمال شرقی و کوه آزاد در ۲۱ کیلومتری جنوب غربی آن قرار دارد.
در حدود سال ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۷ خ. / ۱۹۳۵ تا ۱۹۳۸ م. دکتر اشمیت (ایران شناس آمریکایی) در نزدیکی چشمه علی در شمال بقعه ابن بابویه در پهنه شهر ری در خلال کاوشی که انجام داد، ظروف سفالین نقشدار و سفال های منقش از حدود ۶ هزار تا ۴ هزار سال قبل کشف کرد. در این عملیات معلوم شد که در آن پهنه مردمی متمدن می زیسته اند و این آثار به آنها تعلق دارد. اکنون آثار باز مانده از آن در شش کیلومتری جنوب شرقی تهران دیده می شود. ری از نظر قدمت با نینوا و بابل هم عصر بود و بدین لحاظ جز بغداد و نیشابور، شهری با آن رقابت نمی کرد. شهر ری ۳۵ اثر تاریخی دارد. بسیاری از مورخان، بنای نخستین این شهر را به شیث بن آدم و گروهی به شاهان اساطیری باستان از جمله هوشنگ پیشدادی فرزند کیومرث و بعضی نیز به «ری» یا «رازی» فرزندان نوح نسبت داده اند. قدیمی ترین آثار مکشوفه در ری متعلق به هزاره ششم است که آثار این دوره مربوط به دوران نوسنگی است. علاوه بر آن بیشتر در محوطه های باستانی دشت ری از جمله در تپه ارگ و باروی ری، سفال های خاکستری صیقل یافته و ظریف مربوط به دوره آهن و اواخر هزاره اول کشف شده است که نشانگر اهمیت این منطقه از نظر روشن شدن ارتباط آن با شرق و غرب و تعیین چگونگی یا تاثیر وجود مردمان تازه وارد به فلات مرکزی است. آنچه امروز از محدوده بافت تاریخی ری برجای مانده است، به سه بخش تقسیم می شود؛ ارگ یا شهر شاهی ری، دیوار اصلی برج و باروی ری یا دیوار دوم و گورستان های شهر ری. ارگ در حقیقت ادامه یک بنای دفاعی ساخته شده روی قلعه و دژ شمالی رشکان بوده که تاسیسات گوناگونی داشته است. این بنا از سنگ ساخته شده بود و از وضعیت امنیتی - حفاظتی طبیعی کوه نیز بهره می برد. از قدیمی ترین آثار باستانی شهر ری، تپه چشمه علی (پیش از اسلام به نام سورن از خانواده های مهم ایران بود) و برج و باروی ری است اکنون بخش محدودی از باروی جنوبی و شرقی ارگ باقی مانده است و در جنوب غربی آن نیز کارخانه گلیسیرین قرار دارد. این دیوار مانند باروی اصلی ری از چینه و خشت ساخته شده است و برج های پشتیبان دارد.

آتشکده ری

در تاریخ طبری آمده: «به ری آتشگاهی بود که از آن قدیم تر نبود.» و نیز نویسنده ذکر می کند: «یزدگرد سوم پس از شکست از حلوان به ری آمد و آتش مقدس را برداشت و به مرو رفت».
مسعودی نیز در مروج الذهب احداث آتشکده ری را به فریدون نسبت می دهد و می نویسد: «آتشکده ری قبل از ظهور زرتشت وجود داشته است. ری قبل از زرتشت هم شهری مذهبی بوده و چون اعراب در فتح ری با مردم آنجا صلح کردند آتشکده را باقی گذاشتند».

باروی ری

از دیگر آثار باستانی ری دژ رشکان است که به دوره اشکانیان تعلق دارد. بقایای آثار دژ رشکان در سوی غربی کوه سرسره در محدوده کارخانه گلیسیرین قرار دارد. در غرب قلعه آثار حمام، در شرق آن استخر و در جنوب آثار خندق دیده می شود. بر روی باروها سوراخ هایی برای تیراندازی تعبیه شده است. گورستانی باستانی نیز در کنار آن قرار دارد. در شرق کارخانه سیمان چند چهار ضلعی سنگی می بینیم که سوراخی در وسط دارند و هر ضلع آن چهار متر است. مورد استفاده آن برای ما مشخص نیست. سراسر کوه شمالی ری گورستان است و استودان هایی در آن دیده می شود. ابودلف نقل کرده: «عرب آثار بسیاری از ری خراب کرد ولی به گورستان ها کاری نداشت.» در ضمن علاوه بر گورهای باستانی گورهایی از عهد دیلمیان، آل بویه، سلجوقیان و غیره دیده می شود، مانند منطقه ای به نام تپه گبری که قبرستان پیش از اسلام بوده است و این تپه هم اکنون همچون قلعه ای پا بر جاست، البته اکنون به علت کمبود زمین در اطراف ری و نزدیکی به حرم عبدالعظیم انبار آستان قدس رضوی شده است. در این منطقه در حفاری های سال ۱۳۰۰ پارچه های ابریشمی از عهد دیلمیان از دل خاک بیرون آورده شد.

چشمه علی

قلعه گبری

هرمز پسر یزدگرد دوم و سه تن از خاندان او توسط فیروز در ری به قتل رسیدند. در شمال چشمه علی آثاری از باروی ری دیده می شود که متعلق به عهد اشکانیان است. ظاهرا خانه حسن صباح نیز در محله قدیمی روده در کوچه صوفی قرار داشته که اکنون تخریب شده است. در کنار بقعه بی بی شهربانو دخمه بزرگی قرار دارد که بی شباهت به معابد میترایی نیست.

یادگار ساسانی

ری در زمان سلوکیان در پی ویرانی بر اثر زلزله شدید، دوباره آباد شد. شهر ری از زمان های بسیار دور از سویی مرکز تجارت و معبر بازرگانان و قافله ها و بازار تبادل کالاهای مختلف بود و از سوی دیگر به سبب آبادی، شهرت، اعتبار و عظمت خود نظر جهانداران مختلف را جلب کرد. به همین سبب در چهار طرف آن دروازه های آبادی وجود داشت. در دوره اسلامی نیز که شهر جدید احداث شد دروازه هایی آهنین ایجاد کردند. نام دروازه های ری در کتاب های المسالک و الممالک و صوره الارض و معجم البلدان آمده است؛ مثل دروازه های کوهکین، باطان، در مصلحگاه، دروازه آهنین و غیره. محله های مهم ری عبارت اند از: محله های باطان، پالانگران، دررشقان، در شهرستان، در عابس، درکنده، مصلحگاه، زامهران کلاهدوزان، مهدی آباد، ساری ایلات و فخرآباد.

نظرات کاربران درباره کتاب پرسه در دارالخلافه