کتاب آماندا اثر فیلیس ویتنی نشر انتشارات لیوسا

آماندا رمانی رازآلود و گوتیک از فیلیس ای. ویتنی است که با عنوان اصلی The Turquoise Mask نخستین بار در سال ۱۹۷۴منتشر شد. ترجمه فارسی آن را نفیسه معتکف انجام داده و توسط انتشارات لیوسا به چاپ رسیده‌است. داستان در فضایی از خشونت پنهان و روابط خانوادگی آکنده از بی‌اعتمادی شکل می‌گیرد؛ ژانری که در آن کمتر کسی به پای ویتنی می‌رسد.

فیلیس ویتنی جایگاه ویژه‌ای در ادبیات داستانی دارد، چون توانسته است هم مخاطبان نوجوان و هم بزرگسالان را جذب کند. نثر او ساده، روان و یکدست است، اما این سادگی به هیچ‌وجه به معنای سطحی بودن آثارش نیست. برعکس، او از همین زبان ساده برای ساختن فضایی رازآلود و معمایی استفاده می‌کند. مهم‌ترین ویژگی نوشته‌های ویتنی، توانایی او در ایجاد تعلیق است. داستان‌های او معمولا بر پایه یک معما شکل می‌گیرند و همین موضوع باعث می‌شود خواننده تا پایان، با اشتیاق داستان را دنبال کند و درگیر فضای آن بماند.

داستان از آنجا آغاز می‌شود که آماندا آستین، یک تصویرگر ساکن نیویورک، سال‌ها پس از مرگ مادرش دعوت‌نامه‌ای از پدربزرگ مادری‌اش در سانتافه دریافت می‌کند. او پس از دیدن کابوسی ناخوشایند مجبور می‌شود به نیومکزیکو برود تا پرده از راز مرگ مادرش بردارد، چرا که نمی‌تواند خود را بشناسد وقتی از تبار مادری‌اش هیچ نمی‌داند. اما از همان لحظه‌ای که پا به عمارت قدیمی اسپانیایی خانواده‌ی کوردووا می‌گذارد، با سوءظن و خصومتی آشکار روبه‌رو می‌شود. این خانه که انگار خودش هم اسراری دارد که مایل نیست فاش شوند، صحنه‌ی بازگشایی لایه به لایه‌ی یک حقیقت تلخ می‌شود. آماندا به‌تدریج درمی‌یابد که نه‌تنها ماجرای مرگ مادرش آن‌چیزی نیست که همیشه شنیده، بلکه جانش هم در خطر است.

رمان ساختاری کلاسیک دارد؛ معما، تعلیق و کشف تدریجی.اما آنچه آن را از داستان‌های معمایی معمولی متمایز می‌کند، عمق شخصیت‌پردازی و لایه‌های احساسی زیر پوست داستان است.

فیلیس ای. ویتنی (۱۹۰۳– ۲۰۰۸) نویسنده‌ای آمریکایی بود که در یوکوهامای ژاپن به دنیا آمد و کارنامه‌ای درخشان با بیش از هفتاد و پنج رمان از خود به جا گذاشت. نیویورک تایمز او را «ملکه‌ی رمان‌های گوتیک آمریکایی» نامیده است، لقبی که با خواندن هر یک از آثارش بیشتر معنا پیدا می‌کند. ویتنی برنده‌ی جایزه‌ی ادگارآلن‌پو در سال‌های ۱۹۶۱ و ۱۹۶۴ شد.سبک او ترکیبی از تعلیق روان‌شناختی، فضاسازی دقیق و بازی ظریف با هویت و حافظه است؛ او برای نوشتن هر رمان شخصا به مکان داستانش سفر می‌کرد تا جزئیات محیطی را با صداقت تمام به تصویر بکشد.

آماندا نیز از این جهت استثنا نیست: فضای سانتافه در نیومکزیکو، با معماری اسپانیایی‌، رنگ‌های فیروزه‌ای و آفتاب سوزانش، چنان در دل داستان تنیده شده که خواننده احساس می‌کند خود در همان خیابان‌ها قدم می‌زند. در میان آثار بزرگسال ویتنی، این رمان جایگاهی ویژه دارد: تمام ویژگی‌های بارز سبکش؛ زن قهرمانی که باید از پس معمایی شخصی بربیاید، خانه‌ای که رازهایش را در خود نگه داشته و شخصیت‌های دوپهلویی که نمی‌توان به‌سادگی به آن‌ها اعتماد کرد، در اینجا به بلوغ رسیده‌اند.

اگر دنبال رمانی هستید که از همان صفحات اول شما را در خود غرق کند و تا انتها شما را به حدس زدن درباره ضد قهرمان اصلی وابدارد، کتاب آماندا قطعا مناسب شما است. خرید کتاب آماندا به‌خصوص برای علاقه‌مندان به ژانر روان‌شناختی و داستان‌های رازآلود توصیه می‌شود؛ آن دسته از خوانندگانی که ماوراءالطبیعه‌ی ساختگی را نمی‌پسندند اما از اتمسفر ترسناک و رازهای واقعی لذت می‌برند. ویتنی به‌جای هیولا و جن، از آنچه در دل انسان‌ها پنهان است استفاده می‌کند و همین باعث می‌شود داستانش باورپذیر و در عین حال آزاردهنده باشد. از نظر سطح مطالعه، این کتاب برای نوجوانان بالغ و بزرگسالان مناسب است و سرعت داستان به‌گونه‌ای است که می‌توان آن را در چند نشست خواند، گزینه‌ای عالی برای سفر، تعطیلات، یا شب‌هایی که دنبال داستانی هستید که ذهن‌تان را از دغدغه‌های روزمره ببرد. اگر از کتاب‌های جنایی از نویسندگانی مثل مری هیگینز کلارک یا آگاتا کریستیلذت میبرید، سبک ویتنی در آماندا چیزی بین این دو است.