کتاب راهنما و دستور کار آزمایشگاه اپتیک و لیزر پیشرفته اثر فاطمه دباغ کاشانی نشر فناوری نوین

علم و پژوهش، در ساحت آکادمیک، نه صرفاً انباشت اطلاعات، که فرآیندی پویا برای پرسش‌گری و حقیقت‌یابی است. در مقطع کارشناسی ارشد، آزمایشگاه قلب تپنده‌ این فرآیند و بستری است که در آن، مفاهیم انتزاعی نظری با واقعیت‌های تجربی گره می‌خورند. کتاب دستورکار آزمایشگاه اپتیک-لیزر پیشرفته، با هدف فراهم آوردن ساختاری منسجم برای هدایت پژوهشگران در مسیر اکتشافات علمی و ارتقای دقت عملیاتی تدوین شده‌است. آنچه در پیش رو دارید، عصاره‌ای است از پروتکل‌های استاندارد و روش‌های آزمون‌شده که نه تنها راهنمای اجرای دقیق آزمایش‌ها است، بلکه بستری برای تقویت تفکر انتقادی و نگاه موشکافانه‌ی شما در حین مواجهه با پدیده‌های ناشناخته است. انتظار می‌رود دانشجو با تکیه بر این دستورکار، ضمن رعایت دقیق اصول ایمنی و استانداردهای اخلاق پژوهشی، درک عمیق‌تری از متغیرهای حاکم بر سیستم‌های مورد مطالعه کسب نماید. آزمایش¬های این کتاب، اقتباسی از مجموعه آزمایش¬های طراحی¬شده توسط شرکت لیبلد و آزمایش‌هایی است که در طی چندین سال فعالیت آموزشی و پژوهشی توسط اینجانب در دانشکده فیزیک دانشگاه علم و صنعت ایران انجام شده‌است. شرکت لیبلد از معتبرترین و باسابقه‌ترین شرکت¬های تولیدکننده ادوات آزمایشگاهی دانشگاهی به¬ویژه در حوزه فیزیک در دنیا هست که در کشور آلمان فعالیت می¬کند. لازم به ذکر است که این آزمایش¬ها طبق امکانات موجود در ایران به¬روزآوری شده و بسیاری از این ادوات در شرکت¬های داخلی با هزینه مناسب قابل تهیه است. اغلب این آزمایش¬ها چندین سال در آزمایشگاه اپتیک-لیزر پیشرفته و آزمایشگاه فوتونیک دانشگاه علم و صنعت ایران اجراشده و بر اساس تجربیات اینجانب حاصل از این تدریس در این سال¬ها ازنظر زمان انجام آزمایش¬ها و تکرارپذیری آن¬ها بهینه‌شده‌اند. این آزمایش¬ها به¬گونه¬ای طراحی‌شده‌اند که در هر جلسه هر یک از گروه¬های دانشجویی حاضر در آزمایشگاه می¬توانند آزمایش¬های متفاوت از یکدیگر (و نه هماهنگ و یکسان) را انجام دهند. بنابراین قابلیت به¬کارگیری ۱۲ آزمایش از 24 آزمایش بر اساس امکانات موجود با صرف هزینه کمتر وجود دارد و اساتید با توجه به امکانات موجود می¬توانند در هر نیمسال آزمایش¬های مربوط به همان نیمسال را به‌کار گیرند و بر تنوع اطلاعات ارائه¬شده به دانشجویان بیفزایند. این کتاب در سه بخش تدوین‌ شده‌است. در بخش اول کتاب به اصول تدوین گزارش¬کار (نحوه نگارش،     بخش¬های ضروری در تدوین، معرفی خطاها، ارقام با معنا، رسم نمودار و سایر موارد) پرداخته می¬شود. علاوه بر موارد مذکور، معرفی ادوات اصلی مورداستفاده در آزمایشگاه به¬عنوان نمونه¬ای از ادوات موجود در کشور صورت می¬پذیرد. در بخش دوم، دستور کار 24 آزمایش آورده شده‌است. بخش سوم شامل دو قسمت است؛ قسمت اول نمونه¬ای از داده¬های حاصل از آزمایش همراه با رسم نمودارهای مرتبط با آن، قسمت دوم: فرم خام ارائه گزارش اولیه آزمایش¬ها. امید است این مجموعه، چراغ راهی باشد تا با تلفیقِ «دانش نظری» و «مهارت عملی»، گامی استوار در راستای توسعه مرزهای دانش و حل چالش‌های فناورانه بردارید. لازم به یادآوری است که دقت در آزمایشگاه، مقدمه نوآوری در صنعت و جامعه است. از تمامی اساتید و دانشجویان عزیز تقاضا دارم، هرگونه اشکال، ابهام در متن کتاب، پیشنهاد و انتقادات را به آدرس پست الکترونیک fanavarienovin@gmail.com ارسال نمایند. 

با آرزوی توفیق و کشف حقیقت برای همه پژوهشگران، fanavarienovin@gmail.com

                                                                                             فاطمه دباغ کاشانی    

                                                                                             دانشیار دانشکده فیزیک