کتاب صوتی سرزمین قصه‌ها اثر الیزابت هریسون

نام الیزابت هریسون، بیش از هر چیز با آموزش، پرورش و ادبیات کودک آمریکا گره خورده است. او از پیشگامان آموزش نوین کودکان در اواخر قرن نوزدهم و از نخستین کسانی بود که داستان را نه صرفاً وسیله‌ای برای سرگرمی، بلکه ابزاری برای پرورش تخیل، اندیشه و اخلاق می‌دانست.

مجموعه In Story-Land نیز با همین نگاه نوشته شده است؛ کتابی که در آن افسانه‌ها، اسطوره‌ها، تمثیل‌ها و روایت‌های کهن، با زبانی ساده و شاعرانه برای کودکان و نوجوانان بازآفرینی شده‌اند. در این اثر هریسون می‌کوشد علاوه بر نوشتن داستانی دلنشین، خواننده را به تأمل درباره مفاهیمی مثل امید، شجاعت، دوستی، حقیقت، رشد و مسئولیت هم دعوت کند.

با وجود گذشت بیش از یک قرن از انتشار این کتاب، بسیاری از داستان‌های این اثر، هنوز تازگی و طراوت خود را حفظ کرده‌اند. باور دارم مخاطب فارسی‌زبان هم می‌تواند با بخش بزرگی از این روایت‌ها ارتباطی عمیق برقرار کند؛ زیرا این داستان‌ها، فراتر از مرزهای جغرافیا و زمان، راوی تجربه‌های مشترک انسانی‌اند. ترجمه و بازنویسی این مجموعه تلاشی بوده است برای آشنا کردن خوانندگان ایرانی با بخشی از ادبیات کلاسیک کودک و نوجوان جهان که کمتر از سایر بخش‌ها به آن پرداخته شده، اما هنوز و همچنان الهام‌بخش و خیال‌انگیزند و می‌توانند مخاطب را تا انتها با خود همراه کنند.

در انتخاب داستان‌های این کتاب، کوشیده‌ام تنها به ارزش ادبی آن‌ها بسنده نکنم و ارتباطشان را با مخاطب امروز ایران نیز در نظر بگیرم. برخی از داستان‌های کتاب اصلی، به دلیل وابستگی زیاد به زمینه‌های فرهنگی، مذهبی یا تاریخی خاص در این مجموعه جای نگرفته‌اند. در مقابل، داستان‌هایی برگزیده شده‌اند که مضامین آن‌ها همچنان زنده، جهان‌شمول و برای خواننده‌ی ایرانی قابل لمس باشند؛ داستان‌هایی که بتوانند تخیل و اندیشه‌ی مخاطب را درگیر کنند و تجربه‌ای دلنشین از خواندن ادبیات کلاسیک برای او بیافرینند؛ بی‌آنکه به پیش‌زمینه‌ای خاص نیاز باشد یا موانع فرهنگی و تاریخی مانع ارتباط نوجوان فارسی‌زبان امروز با مضامین داستان شود.

البته حین ترجمه کتاب، با رعایت اصل امانت‌داری نسبت به محتوا، برخی صحنه‌ها را بازنویسی کردم تا به کام مخاطب فارسی‌زبان امروز، خوش‌تر بنشیند.

هرچند این کتاب در اصل برای کودکان و نوجوانان نوشته شده است، اما گمان نمی‌کنم مخاطبان آن تنها به این گروه سنی محدود باشند. بسیاری از داستان‌های این مجموعه لایه‌های نمادین و تأمل‌برانگیزی دارند که برای خوانندگان بزرگسال نیز جذاب و الهام‌بخش است. شاید کودکان از ماجراهای خیال‌انگیز آن لذت ببرند، نوجوانان با قهرمانانش همدلی کنند، اما به گمانم بزرگسالان نیز در پسِ روایت‌های ساده، معناهایی تازه خواهند یافت. اگر این کتاب بتواند لحظه‌ای خواننده را از هیاهوی زندگی روزمره دور کند و او را به سرزمین خیال، اندیشه و امید ببرد، هدف خود را به انجام رسانده است.