کتاب پیمان‌شکنی اثر طلال السلیم نشر کتاب ارجمند

آشکارشدن یک رابطه‌ی فرازناشویی معمولاً فقط اعتماد میان دو نفر را از بین نمی‌برد. تصویری را هم که آن‌ها از گذشته، زندگی مشترک و حتی خودشان داشته‌اند، زیر سؤال می‌برد. فرد آسیب‌دیده ممکن است میان خشم، اندوه، ترس، سردرگمی و میل به دانستن تمام جزئیات سرگردان شود. از سوی دیگر، فردی که پیمان رابطه را شکسته است نیز باید با پیامدهای رفتارش، مسئولیت بازسازی اعتماد و پرسش‌هایی روبه‌رو شود که پاسخ‌دادن به آن‌ها ساده نیست. طلال السلیم کتاب را با درنظرگرفتن همین وضعیت بحرانی نوشته است.

نویسنده ابتدا به ارزیابی و مدیریت بحران می‌پردازد؛ مرحله‌ای که در آن باید محیطی امن و قابل‌اعتماد برای گفت‌وگو به وجود بیاید. پس از آن، واکنش‌های هیجانی، شناختی و رفتاری زوج‌ها بررسی می‌شود. کتاب نشان می‌دهد که چرا آشکارشدن پیمان‌شکنی می‌تواند واکنش‌هایی شبیه تجربه‌ی یک ضربه‌ی روانی ایجاد کند و چرا تصمیم‌گیری‌های شتاب‌زده در اوج بحران ممکن است وضعیت را پیچیده‌تر کند.

بخش مهمی از مسیر پیشنهادی السلیم به شناخت رابطه پیش از وقوع پیمان‌شکنی اختصاص دارد. زوج‌ها باید الگوهای گذشته و حال رابطه، انتظارات برآورده‌نشده، معنایی که هرکدام از زندگی مشترک داشته‌اند و عواملی را بررسی کنند که رابطه را آسیب‌پذیر کرده است. هدف از این بررسی، توجیه پیمان‌شکنی یا تقسیم نادرست مسئولیت آن نیست؛ بلکه نویسنده می‌خواهد زمینه‌ای فراهم کند تا زوج‌ها بفهمند چه اتفاقی افتاده، چرا رخ داده و برای جلوگیری از تکرار آن چه تغییرهایی لازم است.

معرفی نویسنده‌ی کتاب پیمان‌شکنی

طلال السلیم روان‌شناس، زوج و خانواده‌درمانگر و متخصص درمان پیامدهای پیمان‌شکنی است. بخش عمده‌ی فعالیت حرفه‌ای او بر کمک به زوج‌هایی متمرکز شده که با روابط عاطفی یا جنسی خارج از تعهد مشترک روبه‌رو شده‌اند. او بنیان‌گذار مرکز مشاوره‌ی پیمان‌شکنی در کالیفرنیاست و سال‌ها تجربه‌ی بالینی خود را به طراحی روشی ساختارمند برای بازیابی رابطه اختصاص داده است.

السلیم رویکردی راه‌حل‌محور دارد. در این رویکرد، درمان تنها به گفت‌وگو درباره‌ی دردها و اتفاقات گذشته محدود نمی‌شود؛ زوج‌ها باید بتوانند مسئله را دقیق‌تر بفهمند، هدف‌های قابل‌سنجشی برای ادامه‌ی مسیر تعیین کنند و مهارت‌های لازم برای ایجاد تغییر را به دست آورند. او همچنین روش «درمان نظام‌مند بازیابی پس از رابطه‌ی فرازناشویی» را برای بررسی علت‌ها، پیامدها و مراحل التیام طراحی کرده است.

کتاب پیمان‌شکنی حاصل پیوند همین تجربه‌ی درمانی با نیاز زوج‌ها به یک نقشه‌ی راه روشن است. به همین دلیل، اثر بیشتر از آنکه مجموعه‌ای از نظریه‌های پراکنده‌ی روان‌شناسی باشد، راهنمایی مرحله‌به‌مرحله برای فهم بحران و آغاز ترمیم رابطه است.

کتاب را محمد حسینی و مصطفی قلاوند ترجمه کردند.

چرا باید کتاب پیمان‌شکنی را بخوانیم؟

یکی از ویژگی‌های مهم کتاب این است که موضوع پیمان‌شکنی را به دوگانه‌ی ساده‌ی «بخشیدن یا جداشدن» تقلیل نمی‌دهد. نویسنده پیش از رسیدن به چنین تصمیم‌هایی، خواننده را به شناخت ابعاد بحران دعوت می‌کند: واکنش‌های روانی فرد آسیب‌دیده چیست؟ فرد پیمان‌شکن چه مسئولیتی دارد؟ حقیقت چگونه باید گفته شود؟ چه عواملی رابطه را آسیب‌پذیر کرده‌اند؟ و اعتماد از چه راهی می‌تواند دوباره شکل بگیرد؟

ساختار مرحله‌به‌مرحله‌ی اثر نیز کمک می‌کند خواننده در میان انبوه احساسات، سؤال‌ها و توصیه‌های متناقض گم نشود. کتاب از مدیریت بحران آغاز می‌کند و سپس به بررسی رابطه، خودافشاگری، بخشایش، اعتماد و صمیمیت می‌رسد. این ترتیب به مخاطب اجازه می‌دهد بداند در هر مرحله باید بر چه مسئله‌ای تمرکز کند و انتظار چه دشواری‌هایی را داشته باشد.

نکته‌ی قابل‌توجه دیگر، توجه هم‌زمان نویسنده به دو عضو رابطه است. السلیم درد و آشفتگی فرد آسیب‌دیده را جدی می‌گیرد، اما درعین‌حال بر مسئولیت‌پذیری، صداقت و تغییر رفتاری فرد پیمان‌شکن نیز تأکید می‌کند. او بازسازی رابطه را نتیجه‌ی خواستن یا تلاش یک نفر نمی‌داند؛ این مسیر زمانی پیش می‌رود که هر دو نفر نقش و مسئولیت خود را بپذیرند.

کتاب پیمان‌شکنی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای زوج‌هایی مناسب است که با آشکارشدن یک رابطه‌ی فرازناشویی روبه‌رو شده‌اند و می‌خواهند امکان ترمیم رابطه را آگاهانه بررسی کنند. فردی که پیمان رابطه‌اش شکسته شده، می‌تواند با کمک کتاب واکنش‌های خود را بهتر بشناسد و برای گفت‌وگو، طرح پرسش‌ها و بازسازی احساس امنیت آماده‌تر شود. فرد پیمان‌شکن نیز با مسئولیت‌هایی آشنا می‌شود که برای جبران آسیب، شفافیت و بازیابی اعتماد بر عهده دارد.

مطالعه‌ی این اثر برای مشاوران، روان‌شناسان، زوج‌درمانگران و دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی و مشاوره نیز مفید است؛ به‌ویژه کسانی که به دنبال چارچوبی منظم برای شناخت مراحل مداخله در بحران پیمان‌شکنی هستند. البته کتاب نمی‌تواند جایگزین زوج‌درمانی تخصصی در موقعیت‌های پیچیده یا بحرانی شود، اما می‌تواند زبان مشترک و نقشه‌ی اولیه‌ای برای شروع مسیر فراهم کند.

بخشی از کتاب پیمان‌شکنی

پیمان‌شکنی بر اساس تعریف آن، ممکن نیست که بدون سازمایه فریبکاری رخ دهد. فریبکاری اقدام آگاهانه به بی‌صداقتی است که در شکل‌ها و نوع‌های گوناگون رخ می‌دهد. از حذف ظاهرا بی‌گزند حقیقت(مثلا ‌نمی‌دانستم که دوست داری بدانی هر از گاهی با همکارانم بگوبخند دارم) تا دروغگویی محض ( مثلا فرد می‌گوید: دارم به ماموریت کاری می‌روم. در حالی که در واقع می‌خواهد شب را جای دیگری بگذراند)

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب پیمان‌شکنی

التیام از خیانت زناشویی — میشل وینر دیویس — نشر کتاب ارجمند

زندگی و عشق‌ورزی بعد از خیانت — استیون استوسنی — نشر پرکاس

خیانت زناشویی — جلال بابازاده کمانگر — نشر پادینا