کتاب روانشناسی سلامت جلد 2 اثر ام. رابین دیماتئو نشر انتشارات سمت

کتاب روانشناسی سلامت جلد ۲ نوشته‌ی ام. رابین دیماتئو، اثری دانشگاهی درباره‌ی نقش فرایندهای روانی و اجتماعی در تجربه‌ی سلامت، بیماری و مراقبت پزشکی است. این جلد با ترجمه‌ی سید مهدی موسوی اصل، محمدرضا سالاری‌فر، مسعود آذربایجانی و اکبر عباسی از سوی انتشارات سمت منتشر شده است. این کتاب برای دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی، پزشکی، پرستاری و دندان‌پزشکی تدوین شده است.

خلاصه کتاب روانشناسی سلامت جلد ۲ اثر ام. رابین دیماتئو

روان‌شناسی سلامت بررسی می‌کند که افکار، احساسات، رفتارها و روابط اجتماعی چه نقشی در حفظ سلامت، شکل‌گیری بیماری و کنارآمدن با مشکلات جسمی دارند. ام. رابین دیماتئو در این کتاب، علاوه بر سازوکارهای زیستی بیماری، تجربه‌ی بیمار، رابطه‌ی او با متخصصان سلامت و عوامل روانی و اجتماعی مؤثر بر درمان را بررسی می‌کند. جلد دوم شامل فصل‌های هشتم تا چهاردهم است.

فصل هشتم به انتقال احساسات در محیط درمانی می‌پردازد. رابطه‌ی بیمار و متخصص فقط محل تبادل اطلاعات پزشکی نیست؛ ترس، امید، اعتماد یا بی‌اعتمادی بیمار نیز در همین رابطه شکل می‌گیرد و بر همکاری او با روند درمان اثر می‌گذارد. نویسنده نشان می‌دهد که کیفیت مراقبت پزشکی به تشخیص و تجویز محدود نیست و شیوه‌ی ارتباط نیز بخشی از درمان است.

فصل نهم وضعیت متخصصان پزشکی را در دوره‌ی کارآموزی و طبابت بررسی می‌کند. آموزش طولانی، مسئولیت تصمیم‌گیری درباره‌ی سلامت دیگران، مواجهه با درد و مرگ و فشار محیط کار، بر وضعیت روانی و رفتار حرفه‌ای پزشکان تأثیر می‌گذارند. این فصل رابطه‌ی درمانی را از زاویه‌ی متخصصان سلامت نیز نشان می‌دهد.

فصل‌های دهم و یازدهم به تنیدگی و سلامت جسمی اختصاص دارند. فصل دهم توضیح می‌دهد که چرا افراد در برابر موقعیت‌های مشابه واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهند و برداشت فرد، احساس کنترل و شیوه‌ی پاسخ‌دادن به فشار چه تأثیری بر تجربه‌ی او دارد. فصل یازدهم نیز نقش مهارت‌های سازگاری، حمایت اجتماعی و راهبردهای مدیریت احساسات و مشکلات را در کنارآمدن با تنیدگی بررسی می‌کند.

معرفی نویسنده‌ی کتاب روانشناسی سلامت جلد ۲

ام. رابین دیماتئو استاد برجسته‌ی روان‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا، ریورساید و از پژوهشگران حوزه‌ی روان‌شناسی سلامت است. زمینه‌ی اصلی پژوهش‌های او نقش عوامل فردی و بین‌فردی در دستیابی به سلامت، استفاده از خدمات پزشکی و سازگاری با بیماری و ناتوانی است. همین زمینه‌ی پژوهشی، نگاه او را در کتاب شکل داده است: بیماری فقط یک رخداد زیستی نیست و باید واکنش‌ها، باورها و روابط فرد را نیز در شناخت آن در نظر گرفت.

بخش مهمی از فعالیت علمی دیماتئو به رابطه‌ی بیمار و متخصص سلامت، پایبندی بیماران به توصیه‌های درمانی و تأثیر ارتباط مؤثر بر رفتارهای مرتبط با سلامت اختصاص دارد. او در پژوهش‌های خود عواملی مانند نگرش‌ها و باورهای بیمار، هنجارهای اجتماعی، احساس تعهد، کیفیت ارتباط با درمانگر و موانع اجرای توصیه‌های پزشکی را در کنار یکدیگر بررسی کرده است. تنیدگی شغلی متخصصان سلامت، سازگاری با بیماری، پیامدهای روانی درد مزمن و استفاده از خدمات پیشگیرانه نیز از دیگر موضوعات موردتوجه او هستند.

دیماتئو در کتاب روان‌شناسی سلامت می‌کوشد داده‌های روان‌شناسی اجتماعی، شناختی و رفتاری را به مسائل واقعی پزشکی پیوند بزند. به همین دلیل، نوشته‌ی او هم برای دانشجویان روان‌شناسی قابل استفاده است و هم برای کسانی که در رشته‌های پزشکی و مراقبت سلامت تحصیل یا فعالیت می‌کنند.

چرا باید کتاب روانشناسی سلامت جلد ۲ را بخوانیم؟

یکی از ویژگی‌های اصلی کتاب، توجه هم‌زمان به بیمار و متخصص سلامت است. بسیاری از منابع پزشکی بیماری را از منظر نشانه‌ها، تشخیص و درمان توضیح می‌دهند؛ اما دیماتئو می‌پرسد بیمار این فرایند را چگونه تجربه می‌کند. او نشان می‌دهد که دریافت تشخیص، حضور در محیط درمان، ابتلا به بیماری مزمن یا روبه‌روشدن با مرگ، هرکدام ابعاد روانی و اجتماعی پیچیده‌ای دارند.

ساختار جلد دوم نیز مسیر مشخصی را دنبال می‌کند. کتاب ابتدا به ارتباط و احساسات در محیط درمانی می‌پردازد، سپس وضعیت روانی و حرفه‌ای متخصصان پزشکی را بررسی می‌کند و از آنجا به تنیدگی و روش‌های کنارآمدن با آن می‌رسد. بخش پایانی نیز تجربه‌ی بیماری شدید، بیماری مزمن، پایان زندگی و داغ‌دیدگی را پیش می‌کشد. این حرکت تدریجی به خواننده کمک می‌کند ارتباط میان محیط درمان، فشار روانی و تجربه‌ی بیماری را یکپارچه‌تر ببیند.

کتاب برای فهم رویکرد زیستی، روانی و اجتماعی به سلامت نیز منبعی مناسب است. در این رویکرد، عوامل جسمی از زندگی روانی و اجتماعی انسان جدا نیستند. شیوه‌ی فکرکردن فرد، احساس کنترل، روابط او، حمایت اجتماعی و کیفیت ارتباطش با متخصصان درمان می‌توانند بر رفتارهای مرتبط با سلامت و سازگاری با بیماری اثر بگذارند.

کتاب روانشناسی سلامت جلد ۲ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب در درجه‌ی نخست برای دانشجویان روان‌شناسی، پزشکی، پرستاری و دندان‌پزشکی مناسب است. دانشجویانی که می‌خواهند با ابعاد روان‌شناختی رابطه‌ی درمانی، تنیدگی، بیماری مزمن، مرگ و سوگ آشنا شوند، می‌توانند از ساختار دانشگاهی و موضوعات منظم آن استفاده کنند.

مطالعه‌ی اثر برای روان‌شناسان سلامت، مشاوران، پزشکان، پرستاران و دیگر متخصصانی که مستقیماً با بیماران در ارتباط‌اند نیز مفید است. پژوهشگران حوزه‌های ارتباط پزشک و بیمار، رفتارهای سلامت، مراقبت از بیماران مزمن و سازگاری روانی با بیماری هم از مخاطبان تخصصی این کتاب هستند. برای شناخت کامل‌تر مباحث اثر، بهتر است این جلد همراه با جلد اول مطالعه شود؛ هرچند موضوعات جلد دوم تا اندازه‌ی زیادی ساختار مستقل خود را دارند.

بخشی از کتاب روانشناسی سلامت جلد ۲

ابتدا آقای الف گمان می‌کرد که پزشک دستپاچه است. حالت چهره پزشک برای او معنایی نداشت. دست کم برای ذهن پریشان او-اما در واقع او دقیقا می‌دانست که چرا پزشک این گونه است و می‌خواهد درباره چه چیزی صحبت کند.

دقیقا هفته پیش بود که او نزد این پزشک جوان متخصص پوست رفته بود تا یک خال گوشی را از پشتش بردارد.

پیشنهادهایی برای دوستداران کتاب روانشناسی سلامت جلد ۲

روانشناسی سلامت — شلی تیلور و آنت استانتون — نشر برگ و باد

روان‌شناسی سلامت — حسن احدی و افشین رباطی — نشر پندار تابان

روان‌شناسی سلامت — علیرضا حیدری، سارا نداف و نیما اسدزاده — نشر کنکاش