کتاب زندگی با اسکیزوفرنی اثر برندا لینتر نشر کتاب ارجمند

بیش از یکصد سال قبل، روانپزشک فرانسوی، بندیکت اگوستین مورل شاهد بود که که چگونه نوجوانی ۱۴ ساله که دانش‌آموزی برجسته بود طی مدّت چند ماه چنان رو به تباهی رفت که به موجودی کودن تبدیل شد. افکار او درهم و رفتار او غریب و نامأنوس بود. مورل این بیماری را زوال عقل پیش‌رس نامید، نامی که سال‌ها بعد با واژه اسکیزوفرنی جایگزین شد.

اوج‌گیری ابتلا به اسکیزوفرنی در سال‌های بیست و سی عمر و نیز سابقه تاریخی فوق سبب شد که این بیماری در کشور ما با نام جنون جوانی معرفی شود و این برداشت نادرست در اذهان شکل بگیرد که بیماری اسکیزوفرنی مخصوص دوره جوانی است، گرچه همان طور که در متن کتاب بارها به آن اشاره شده، اسکیزوفرنی ممکن است نخستین بار در سنین میانسالی و حتی سالمندی آغاز شود.

اسکیزوفرنی اختلالی است که مرز نمی‌شناسد. سنّ، جنس، نژاد، طبقه اجتماعی، و... آن را محدود نمی‌کنند و در همه کشورها، فرهنگ‌ها، و اعصار تاریخی رد پای آن را می‌توان دید. براساس آمار سازمان جهانی بهداشت، یک نفر از هر صد نفر در مقطعی از عمر خود به این بیماری گرفتار می‌شود. آن را به سرطان اختلالات روانی تشبیه کرده‌اند. این دو بیماری از بسیاری جهات به هم شباهت دارند: عوامل سبب ساز هیچکدام را به درستی نمی‌شناسیم و نمی‌دانیم چگونه باید از آنها پیشگیری کنیم؛ از یک سو تلاش در جهت درمان هر دو با موفقیت محدود همراه است و از سوی دیگر، هزینه‌های مالی و عاطفی مبارزه با آنها برای خانواده‌ها بسیار سنگین و از طاقت اغلب آنها فراتر است. خوشبختانه در سال‌های اخیر با تحولاتی که در زمینه پژوهش و درمان اسکیزوفرنی رخ داده، در قلب بسیاری از بیماران و خانواده‌ها با رقه‌هایی از امید جرقّه زده است. آنچه تا حدودی بر پیچیدگی مسایل مبتلایان به بیماری اسکیزوفرنی می‌افزاید، فقدان بصیرت به بیماری است. از آنجا که اکثر بیماران حداقل در مقاطعی از زمان خود را بیمار نمی‌پندارند، سیر درمان و مراقبت از آنان به دلیل عدم همکاری‌شان روندی پیوسته ندارد. این امر به عودهای مکرّر منجر و با هر عود بر عمق و دامنه ناتوانی بیمار افزوده می‌شود.

اکثر بیماران بستری در بخش‌های روانپزشکی یا بیمارستان‌های روانی، خصوصاً مراکز بلندمدّت، را افراد مبتلا به اسکیزوفرنی تشکیل می‌دهند، آمار گزارش شده از اقصی نقاط جهان به رقمی حدود ۵۰% اشاره دارند ولی آنچه در سنوات اخیر و پس از معرفی داروهای مؤثر در کنترل علایم بیماری توجّه پزشکان، پژوهشگران، خانواده‌ها و افکار عمومی را به خود جلب کرده است امکان درمان و پی‌گیری این بیماران در جامعه و هدایت آنان به سوی یک زندگی عادی، مستقل، و کم و بیش کامل در کنار خانواده و دوستان است. دستیابی به این هدف میسّر نخواهد بود مگر آن که شناخت بیماران، خانواده‌ها، و در کلّ جامعه، درباره این بیماری افزایش یابد و جامعه به ابزارهای مناسب برای خدمت رسانی به این بیماران و خانواده‌ها مجهّز شود. مراکز روزانه، کلینیک‌های جامعه‌گرا، واحدهای اشتغال تحت نظارت، خانه‌های گروهی کوچک، تخت‌های بیمارستانی کافی و... از جمله این مواردند.

این کتاب با هدف ارتقای آگاهی بیماران و خانواده‌ها و به منظور تسهیل استقرار آنان در جامعه نگاشته شده است. هدف آن است که بیماران بتوانند حتی‌الامکان زندگی عادی داشته باشند.