کتاب در قلمرو بوشهر عهد قاجار و پهلوی اثر مجتبی محمدی نشر هامون نو

بندر بوشهر در کرانۀ شمالی خلیج فارس با بیش از هفتصد کیلومتر مرز مشترک دریایی، شهر بندری است که با استناد به آجر نوشته‌های عصر ایلامی، قدمتی بیش از پنج هزار سال دارد. بوشهر به دلیل موقعیت بندری و همجواری با آبراه استراتژیک خلیج فارس، همواره در گذر تاریخ نقش پل ارتباطی داخله ایران با جنوب شرق آسیا و آفریقا و در برهه‌هایی از تاریخ با اروپا ایفاء نموده است.تاریخ بوشهر در واقع همان تاریخ خلیج فارس است و با توجه به اینکه از دوران عصر اکتشافات جغرافیایی اروپائیان و عصر استعمارگری آنان در قرن 16 میلادی، خلیج فارس و بنادر همجوار آن مورد توجه جدّی آنها قرار گرفت، از همان زمان ما شاهد حضور دولت‌هایی چون پرتغال، هلند، فرانسه، انگلیس، روسیه و دیگر کشورهایی اروپایی در بندر بوشهر هستیم. بندر بوشهر یکی ¬از مهم‌ترین بنادر تاریخی ایران در خلیج‌فارس به شمار می‌رود. به¬گواه باستان‌شناسان و مدارک باستان‌شناختی موجود و همچنین با تأیید بیشتر مورخان، بوشهر نقشی مهم در تحولات گوناگون اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خلیج فارس بر عهده داشته است. توجه به بوشهر و دلایل آن از دوران باستان، هنوز که هنوز است، بدون پاسخی دقیق و علمی مانده است و ما تنها می‌توانیم بر احتمالات ـ که از کلیدواژه‌های فهم تاریخ و فلسفه آن است ـ تکیه کرده و به عواملی چون: موقعیت ارتباطی، ظرفیت‌های اقتصادی و بازرگانی و همچنین برخورداری از مناطق پس‌کرانه‌ای درخور و مناسب که این بندر را به ایالت فارس و نواحی مرکزی ایران پیوند می‌داد، اشاره کنیم.