کتاب بررسی قراردادهای اینترنتی در حمل و نقل اجناس اثر محسن احمدی براتی نشر انتشارات قانون‌یار

بدون شک ما امروز در دوره ای متفاوت با گذشته به سر مي‌بريم و تغيير و تحول دائمي با سرعتی غیر قابل پیش بینی، به واقعيت انکارناپذير و اساسي حيات اجتماعي بدل شده‌ است. آنچه که زمينه چنين تغيير و تحولات ژرف و شگرفي را پديد آورده و اين برهه از تاريخ را واجد برجستگي و اهميت فوق‌العاده‌اي ساخته، دستاوردهاي تکنولوژيک جديد و متأخر بشري است. انقلاب ارتباطي- اطلاعاتي سده بيست و يک را بايد بسيار فراتر از صرف الکترونيکي‌کردن رابطه انسان‌ها دانست. تکنولوژي‌هاي نوين ارتباطي و اطلاعاتي، با فراهم‌آوردن امکان پيدايي «جامعه شبکه‌اي» که افراد و جوامع را در قالب‌هاي تازه، هويت‌هاي تازه بخشيده، نه تنها قواعد و قوانين حاکم بر ارتباط و تعامل ميان انسان‌ها، بلکه دیدگاه ما را نسبت به خود، ديگران و جهان تغيير داده‌است. بنابراین با وجود اینترنت و ایجاد تبادل اطلاعات در فضای مجازی و پیدایش خدمات الکترونیکی، قرارداد های الکترونیک نیز به وجود آمد و تعامل افراد در فضایی جدید شکل گرفت. با توجه به گسترش این نوع از قرارداد ها و انعقاد آن در فضای مجازی حتی با مسافت های مختلف این نیاز احساس شد که در همه شقوق معاملات افراد این امکان برقرار شود لذا نگارنده بر این فرض استوار است که با توجه به قرارداد حمل و نقل زمینی کالا و گاهاً مسافت های متفاوت افراد می توان این گونه از قرارداد ها نیز الکترونیکی شد و در فضای مجازی منعقد شود و درخواست حمل و نقل داده شود. بنابراین اگر این امکان مهیا شود قطعاً حمل و نقل زمینی کالا نیز توسعه و گسترش خواهد یافت.امروزه باید پذیرفت که با گسترش وسایل ارتباط از راه دور، جهان به دهکده ای تبدیل شده که در آن انعقاد قرارداد به عنوان یکی از روابط مورد نیاز نمی تواند همواره از طریق ارتباط مستقیم و فیزیکی انجام گیرد. توسعه بکارگیری وسایل نوین فنّاوری اطلاعات در انعقاد قرارداد و تردید در اعتبار و صحت قراردادهای الکترونیکی، قانونگذاران کشورهای مختلف و سازمانهای منطقه ای و بین المللی را بر آن داشته است که در جهت تنظیم و قانونمند کردن روابط کاربران اینترنت به تکاپو افتاده و قوانین و مقرّرات متنوعی را در این زمینه وضع نمایند. رواج استفاده از ابزار الکترونیکی در معاملات و تنوع روشهای انعقاد قرارداد از این طریق، ضرورت بررسی نحوه انعقاد و شرایط اساسی شکل گیری این نوع از قراردادها را روشن می سازد. باید گفت که قرارداد الکترونیک نوع خاصی از قراردادها نیست بلکه وصف الکترونیک فقط بیانگر نحوه تشکیل آن است یعنی شکل این نوع قراردادها به صورت الکترونیک است. تشکیل قراردادها معمولاً نیاز به تشریفات خاصی ندارد و به محض اینکه اراده افراد در خصوص ایجاد یک ماهیت حقوقی به مرحله اعلام رسید و مورد توافق قرار گرفت یک قرارداد بین آنها تشکیل می شود. روش اعلام اراده نیز اهمیّت ندارد بلکه هر وسیله که دلالت بر قصد انشای افراد کند، می تواند مواجد آثار حقوقی گردد. حال در قراردادهای الکترونیک اراده افراد از طریق ابزارهای الکترونیک تلاقی کرده و آثار حقوقی به بار می آورند.