کتاب علل رافع مسئولیت کیفری اثر دریا میرزایی نشر انتشارات قانون‌یار

از جمله مباحث بنیادین حقوق جزا که آثار و فواید متعددی به دنبال دارد عوامل رافع مسئولیت کیفری و تعیین حدود مسئولیت کیفری و تعیین کیفر است. تصور ابتدایی بشر بر این بود که حتی می‌توان برای اشیاء و حیوانات نیز مسئولیت کیفری قائل شد، اما رفته رفته این نگرش تغییر کرده و در حال حاضر حتی حدود مسئولیت کیفری انسان در موارد زیادی دستخوش تغییرات و تعدیل گشته است، اصولاً کسی را می‌توان مورد مؤاخذه قرار داد که به طور آگاهانه و متعارف مرتکب عملی شده باشد؛ علی الاصول زمانی که این شرایط وجود نداشته باشد یا از مسئولیت کیفری او کاسته شده یا به طور کل زائل می‌گردد. فقدان این شرایط و عوامل تحت عنوان موانع مسئولیت کیفری و مصادیق آن که عبارتند از: علل رافع مسئولیت کیفری، علل موجهه مسئولیت کیفری و معاذیر قانونی مورد بررسی قرار می‌گیرند. در این اثر علمی با بررسی تطبیقی میان حقوق کیفری انگلستان با حقوق کیفری داخلی به ویژه قانون مجازات اسلامی ایران به بحث و بررسی پیرامون مسأله‌ی مسئولیت کیفری و موانع مسئولیت کیفری که یکی از مهم‌ترین آن علل رافع مسئولیت کیفری است که موضوع اصلی کتاب حاضر را تشکیل می‌دهد پرداخته‌ایم. از این رهگذر به مقایسه تفــــاوت‌ها و شباهــت‌های موجود پرداخـــته و کاستی‌ها را مورد شناسایی قرار داده‌ایـــم. در نهایت این نتیجه یافت شد که حقوق کیفری هر دو کشور در بحث راجع به علل رافع مسئولیت کیفری حاوی مقررات دقیق و مبسوطی هستند اما علی‌رغم شباهت‌ها در برخی از مصادیق تفاوت‌های زیادی باهم دارند که این تفاوت‌ها هریک نقاط قوت یا ضعف قانونی کشور خود را در برخورد با مسأله‌ی علل رافع مسئولیت کیفری نشان می‌دهند. از رهیافت این اثر علمی می‌توان پی برد مفاهیم علل رافع مسئولیت کیفری به تعریف اجماعی در نزد حقوق‌دانان ایران و انگلستان نرسیده‌‌اند بنابراین از برخی جهات تفاسیر متفاونی دارند که سبب ترتب آثار متفاوت بر آنها نیز می‌شود.