کتاب نمونه دادخواست و لوایح اثر رضا خانی‌گیاشی نشر انتشارات قانون‌یار

قانون نظم ناقص است و همه جزییات در آن گفته نمی‌شود؛ زیرا جزییات و ظرافت‌های اجرایی به دست مجریان و در طول زمان بدست می‌آید. حقوق علم است؛ علم انتظام رفتارهای بشر. حقوق علمی است کاربردی و دارای جنبه اجتماعی و اجرایی. قواعد حقوقی در بستر اجتماع و در بوته عمل به‌کار آمده، رشد نموده و به تکامل می‌رسند. محاکم دادگستری و شعب دادگاه‌ها و دادسراها بستر پیاده‌سازی، رشد و نمو احکام و مواد قانونی است. تمام آنچه را که در کتاب‌های قوانین و در کلاس‌های درس حقوق تعلیم می‌دهند بایستی در آراء و دستورات دادگاه‌ها و محاکم دادگستری اجرا شوند. نمی‌توان احکام قانونی را در متون قانونی محبوس نمود؛ چرا که همه این قواعد برای نظم بخشی ارتباطات انسانی در اجتماع است.

از طرفی یکی از ویژگی‌های قوانین، داشتن ضمانت اجراست. برای اینکه حکم قانونی اثرگذار بوده و عدالت برقرار و حق مظلوم از ظالم ستانده شود به ناچار بایستی برای تضمین اجرای قواعد حقوقی یا احکام قانونی، تنبیهات یا مجازات‌ها و جبران‌هایی را در نظر گرفت. هر شخص مسؤول رفتارهای خلاف قانون یا کنش‌های غیرمعمول خود است. برای اجبار متخلف به جبران خسارت یا پایبندی او به تعهدات و همچنین مجازات تعدی‌گران به حقوق و جان و مال دیگران، مقامات و مراجعی پیش‌بینی شده‌اند. همه می‌توانند به این مراجع و مقامات مراجعه کنند اما رجوع به دادسرا، دادگاه، شورای حل اختلاف، دیوان عدالت اداری و مراجع قضایی و شبه قضایی دیگر نیازمند اشراف کافی به تشریفات و قواعد دادرسی است. حتی برای کسانی که به قوانین و مقررات تسلط کافی دارند، بدون اشراف به قواعد و تشریفات عملی و شکلی، امکان فعالیت دشوار می‌شود. به همین دلیل وکلاء و کارآموزان وکالت در صف اول یادگیری و تجربه‌اندوزی برای احقاق حقوق مردم هستند.

کار حقوقی و پذیرش وکالت مردم دغدغه‌هایی را برای وکیل دادگستری ایجاد می‌کند. با توجه به نظام آموزش دانشگاهی ما که همواره محدود به تعالیم تئوری صرف و بدون توجه و درنظر گرفتن رویه‌ها و تشریفات عملی محاکم است، شروع کار وکالت و تنظیم برگ دادخواست و تقدیم شکوائیه و نگارش لوایح حقوقی، چالش‌هایی را پیش روی هر وکیلی قرار می‌دهد و ابهامات و پرسش‌های زیادی ایجاد می‌نماید. ایرادات شکلی در تنظیم دادخواست یا شکواییه از قبیل شناسایی دقیق خوانده یا طرف دعوی، آدرس و اقامتگاه قانونی وی، محل وقوع جرم، تاریخ وقوع جرم، عنوان صحیح و قانونی دعوی، چگونگی شروع آن و ... از دغدغه‌های هر وکیل دادگستری خصوصاً وکلای جوان و تازه‌کار است.

پس از ده سال تجربه وکالت، اینک بخشی از تجارب را در معرض استفاده و قضاوت همکاران ارجمند قرار می‌دهم، هرچند اندک و ناچیز اما با امید و هدف مستندسازی و انتقال تجارب به دیگران. امید است وکلای با تجربه و کارآزموده دست به قلم شده به یاری حق تعالی دانش تجربی خود را برای استفاده وکلای جوان‌تر منتشر نمایند و وکلای جوان نیز با یادگیری از اساتید و پیشکسوتان و مشورت آنان از همان ابتدای کار به فکر جمع‌آوری و انتشار اندوخته‌های شغلی باشند.

-از مقدمه کتاب-