کتاب مجاهدت‌های مردم ایل کلهر در دو جنگ جهانی اول و دوم اثر علی اشرف باقری فرد نشر فرزانگان دانشگاه

سرزمینی که از آن بنام ایران زمین می‌نامیم در مغرب آن مردمانی زندگی می‌کنند که متأثر از شرایط اقلیمی آن (سلسله کوه‌های زاگرس) مردمانی جسور و چالاک دلاور وطن دوست مردمانی غیور از نژاد آریایی کُردتبار که همواره در طول تاریخ ایران بر پیمان حراست از این مرز و بوم صحه گذاشته‌اند یکی از اقوام ساکن در این بخش ایران زمین قوم کُرد از ایل بزرگ کلهر که از ماهی‌دشت حسن‌آباد چهارزبر کرمانشاه گرفته الی اسلام آباد غرب گیلانغرب سومار نفت شهر و حتی ایوان یعنی جوی‌زر پشتکوه چند شهر عراق از جمله خانقین جلولامندلی و جنگ دوم جهانی (1318 ش) متأسفانه کشور ما محرکه کارزار دول درگیر با دسته‌بندی‌های نظامی متفقین و متحدین گردید و همین امر باعث گردید که ایل کلهر یکی از قطب‌های تاریخ‌ساز در آن روزگار باشد سران کلهر در جنگ جهانی اول استفساربه‌ای به وزارت داخله در خصوص تشکیل اردوی اتحاد اسلامی جهت مقابله با روس‌ها و انگلیسی‌ها ارسال کردند در نبرد کنگاور با متجاوزان روسی سواران کلهر با هی هلای کلهری (حمله کلهری) به یکباره عرصه را بر سواران نظام قراق تنگ کرده و به حدی از سواره نظام‌های را کشتند بدون هیچ نظمی شکست خورد. افسران روسی با تلفات سنگین خود را به بلندی‌های گردنه اسدآباد رساندند در جنگ هارون آباد فاتحین اسد آباد (کنگاور) با حمله برق آسای سواران کلهر هارون آباد که از نظر سوق الجیشی برای عبور قوای روس حائز اهمیت بود به تصرف خود درآورند و در جنگ جهانی دوم متجاوزان انگلیسی پس از عبور از قصرشیرین وارد گیلانغرب شدند علی آقاخان اعظمی حاکم محلی ایل کلهر به فرمانده آتشبار ایران جواد لاجوردی فرمان شلیک علیه متجاوزان انگلیسی داده بر اثر شلیک توپخانه ایران سه نفر از متجاوزان انگلیسی (طبق روایت‌های محلی) در محل کنونی پارک شاهد (داخل شهر گیلانغرب) کشته شده و اجساد آنها توسط دیگر قوای متجاوز انگلیسی دفن گردیدند مولف این کتاب نفیس و ارزشمند (استاد علی اشرف باقری فرد که پدر و مادر به حق پیوسته‌اش از نوادگان خوانین هستند) این اثر کم نظیر تاریخی را براساس تحقیقات گسترده میدان و کتابخانه‌ای و استفاده از منابع و سند معتبر و همچنین مصاحبه با معمرین و معتمدین ایل با رویکرد مردم شناختی و جامعه‌شناسی به رشته تحریر درآورده است از آنجا نگارندگان خود بو زاد ایل کلهر می‌باشند خوب توانسته‌اند حوادث و رویدادهای هر دو جنگ جهانی اول و دوم را بیان کنند و به بهترین شیوه ممکن توانسته‌اند ضمن معرفی اجمالی و بررسی ادوار تاریخی ایل کلهر مجاهدت‌های مردم ایل کلهر را در دو جنگ بین‌الملل اول و دوم را در قالب دو فصل مفصل در ردیف کتاب های چاپ شده در تاریخ ایل کلهر به عنوان مرجع با نگرشی دیگر قرار دهند.